Adhyaya 123

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति शुक्लतीर्थमनुत्तमम् । दर्भैः संसूचितं श्वेतैर्यदद्यापि द्विजोत्तमाः

সূত ক’লে: “তাতো আন এক অনুত্তম তীৰ্থ আছে—শুক্লতীৰ্থ নামে। হে দ্বিজোত্তমসকল, আজিও সেয়া শ্বেত দৰ্ভাঘাঁহে চিহ্নিত হৈ আছে।”

Verse 2

चमत्कारपुरे पूर्वमासीत्कश्चित्सुशल्यवित् । रजकः शुद्धकोनाम पुत्रपौत्रसमन्वितः

পূৰ্বে চমৎকাৰপুৰত সুদক্ষ কাৰিগৰ এজন ৰজক আছিল; তাৰ নাম শুদ্ধক। সি পুত্ৰ-পৌত্ৰসহ বাস কৰিছিল।

Verse 3

स सर्वरजकानां च प्राधान्येन व्यवस्थितः । प्रधानब्राह्मणानां च करोत्यंबरशोधनम्

সেইজন সকলো ৰজকৰ মাজত প্ৰধান ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত আছিল, আৰু প্ৰধান ব্ৰাহ্মণসকলৰো বস্ত্ৰ শোধন কৰিছিল।

Verse 4

कस्यचित्त्वथ कालस्य नीलीकुण्ड्यां समाहितः । प्राक्षिपद्ब्राह्मणेंद्राणां वासो विज्ञातवांश्चिरात्

তাৰ পিছত এক সময়ত, নীলীকুণ্ডীত কামত মনোনিবেশ কৰি থাকোঁতে, সি ব্ৰাহ্মণেন্দ্ৰসকলৰ বস্ত্ৰ তাত পেলাই দিলে—এই কথা সি বহু দেৰিতে বুজি পালে।

Verse 5

अथासौ मन्दचित्तश्च स्वामाहूयकुटुम्बिनीम् । पुत्रांश्च वचनं प्राह रहस्ये भयविह्वलः

তাৰ পাছত মনত অশান্তি লৈ তেওঁ পত্নী আৰু পুত্ৰসকলক মাতি আনিলে আৰু একান্তত ভয়ত কঁপোঁৱা অৱস্থাত এই গোপন বাক্য ক’লে।

Verse 6

निर्मूल्यानि सुवस्त्राणि ब्राह्मणानां महात्मनाम् । नीलीमध्ये विमोहेन प्रक्षिप्तानि बहूनि च

“মহাত্মা ব্ৰাহ্মণসকলৰ অমূল্য সু-বস্ত্ৰ—তেওঁলোকৰ বাবে অতি মূল্যবান—মোৰ মোহ-ভ্ৰমত নীলীৰ মাজত বহুতো নিক্ষেপ কৰা হৈছে।”

Verse 7

वधबन्धादिकं कर्म ते करिष्यंत्यसंशयम् । तस्मादन्यत्र गच्छामो गृहीत्वा रजनीमिमाम्

“নিঃসন্দেহে তেওঁলোকে মাৰধৰ আৰু বান্ধি থোৱা আদি কৰ্ম কৰিব। সেয়ে আহা, এই ৰাতিটোতেই (তৎক্ষণাৎ) আন ঠাইলৈ গুচি যাওঁ।”

Verse 8

एवं स निश्चयं कृत्वा सारमादाय मंदिरात् । प्रस्थितो भार्यया सार्द्धं कांदिशीको द्विजोत्तमाः

এইদৰে সিদ্ধান্ত কৰি, ঘৰৰ পৰা ধন-সম্পদ লৈ, কাঁদিশীৰ সেই ব্যক্তি পত্নীৰ সৈতে যাত্ৰা কৰিলে, হে দ্বিজোত্তম।

Verse 9

तावत्तस्य सुता गत्वा स्वां सखीं दाशसंभवाम् । उवाच क्षम्यतां भद्रे यन्मया कुकृतं कृतम्

ইফালে, তেওঁৰ কন্যাই গৈ মৎস্যজীৱী পৰিয়ালত জন্মা নিজৰ সখীক ক’লে: “ভদ্ৰে, ক্ষমা কৰা; মই যি কুকৰ্ম কৰিলোঁ, সেয়া হৈ গ’ল।”

Verse 10

अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि प्रक्रीडंत्या त्वया सह । प्रणयाद्बाल्यभावाच्च क्रोधाद्वाथ महेर्ष्यया

অজ্ঞানতাবশত বা জ্ঞানতে—তোমাৰ সৈতে খেলি থাকোঁতে—প্ৰণয়ৰ পৰা, শিশুসুলভ ভাবৰ পৰা, ক্ৰোধৰ পৰা বা মহা ঈৰ্ষ্যাৰ পৰা…

Verse 11

अथ सा सहसा श्रुत्वा बाष्पपर्याकुलेक्षणा । उवाच किमिदं भद्रे यन्मामित्थं प्रभाषसे

সেই কথা হঠাতে শুনি, চকু অশ্ৰুপূৰ্ণ হৈ ব্যাকুল হ’ল; তাই ক’লে: “হে ভদ্ৰে, এই কি কথা—মোক এনেদৰে কিয় ক’ছা?”

Verse 12

सख्युवाच । मम तातेन नीलायां प्रक्षिप्तान्यंबराणि च । ब्राह्मणानां महार्हाणि विभ्रमेण सुलोचने

সখীয়ে ক’লে: “হে সুলোচনে, বিভ্ৰমবশত মোৰ পিতাই নীলা নদীত ব্রাহ্মণসকলৰ অতি মূল্যবান বস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে।”

Verse 13

तत्प्रभाते परिज्ञाय दंडं धास्यंति दारुणम् । एवं चित्ते समास्थाय तातः संप्रस्थितोऽधुना

“পুৱাতে এই কথা জানাজানি হ’লে তেওঁলোকে ভয়ংকৰ দণ্ড দিব। এই কথাই মনত স্থিৰ কৰি মোৰ পিতা এতিয়াই যাত্ৰা কৰিছে।”

Verse 14

अहं तवातिकं प्राप्ता दर्शनार्थमनिन्दिते । अनुज्ञाता प्रयास्यामि त्वया तस्मात्प्रमुच्यताम्

“হে অনিন্দিতে, কেৱল তোমাৰ দৰ্শন লাভৰ বাবে মই ওচৰলৈ আহিছোঁ। তোমাৰ অনুমতি লৈ মই গুচি যাম; সেয়ে মোক (বিলম্বৰ পৰা) মুক্ত কৰা।”

Verse 15

अथ सा तद्वचः श्रुत्वा प्रसन्नवदनाऽब्रवीत् । यद्येवं मा सरोजाक्षि कुत्रचित्संप्रयास्यसि

তেতিয়া তাই সেই বাক্য শুনি প্ৰসন্ন মুখে ক’লে: “যদি তেনেহ’লে, হে পদ্মনয়নী, তুমি ক’তো নাযাবা।”

Verse 16

निवारय द्रुतं गत्वा तातं नो गम्यतामिति । अस्ति पूर्वोत्तरे भागे स्थानादस्माज्जलाशयः

“সোনকালে গৈ পিতাক নিবাৰণ কৰা—তেওঁ যেন নাযায়। কিয়নো এই স্থানৰ উত্তৰ-পূৰ্ব দিশত এটা জলাশয় আছে।”

Verse 19

ततः स विस्मयाविष्टः स्वयं सस्नौ कुतूहलात् । यावच्छुक्लत्वमापन्नस्तादृक्कृष्णवपुर्धरः

তাৰ পাছত তেওঁ বিস্ময়ে আচ্ছন্ন হৈ, কৌতূহলবশে নিজেই তাত স্নান কৰিলে—যেতিয়ালৈকে কৃষ্ণবৰ্ণ দেহধাৰী সেইজন শ্বেততা (পবিত্ৰ দীপ্তি) লাভ নকৰিলে।

Verse 20

तस्मात्तत्रैव वस्त्राणि प्रक्षालयतु सत्वरम् । तातः स तव यास्यंति विशुद्धिं परमां शुभे

“সেয়ে তাতেই সোনকালে বস্ত্ৰ ধুই লওক। তেতিয়া, হে শুভে, তোমাৰ পিতা পৰম বিশুদ্ধি লাভ কৰিব।”

Verse 21

अथ सा सत्वरं गत्वा निजतातस्य तद्वचः । सत्वरं कथयामास प्रहृष्टवदना सती

তাৰ পাছত সেই সতী সোনকালে গৈ নিজৰ পিতাক সেই বাক্য দ্ৰুতকৈ ক’লে; আনন্দে তাইৰ মুখ উজ্জ্বল হৈ উঠিল।

Verse 22

मम सख्या समादिष्टं नातिदूरे जलाशयः । तत्र श्वेतत्वमायाति सर्वं क्षिप्तं सितेतरम्

মোৰ সখাই ক’লে—ইয়াৰ ওচৰতে দূৰ নহয় এটা জলাশয় আছে। তাত যি বস্তু নিক্ষেপ কৰা হয়—সেয়া শ্বেত নহ’লেও—সকলো তাত শ্বেত, পবিত্ৰ আৰু দীপ্তিময় হৈ উঠে।

Verse 23

तस्मात्प्रक्षालय प्रातस्तत्र गत्वा जलाशये । वस्त्राण्यमूनि शुक्लत्वं संप्रयास्यंत्यसंशयम्

সেয়ে প্ৰভাতে তাত সেই জলাশয়লৈ গৈ ধুই লোৱা। এই বস্ত্ৰসমূহ নিঃসন্দেহে শ্বেততা লাভ কৰিব—এতিয়া কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 24

रजक उवाच । नैतत्संपत्स्यते पुत्रि यन्नीलस्य परिक्षयः । वस्त्रलग्नस्य जायेत यतः प्रोक्तं पुरातनैः

ৰজকে ক’লে—কন্যা, এইটো ঘটিব নোৱাৰে যে বস্ত্ৰত লাগি থকা নীল ৰং নষ্ট হ’ব; কিয়নো প্ৰাচীনসকলে এইদৰে ঘোষণা কৰি গৈছে।

Verse 25

वज्रलेपस्य मूर्खस्य नारीणां कर्कटस्य च । एको ग्रहस्तु मीनानां नीलीमद्यपयोस्तथा

কঠিন লেপ, মূৰ্খ, নাৰী আৰু কাঁকোৰাৰ—এটিয়াই একেটা আঁকোৱালি ধৰা বুলি কোৱা হয়; তেনেদৰে মাছৰো, আৰু নীল, মদিৰা আৰু দুগ্ধৰো।

Verse 26

कन्योवाच । तत्र ह्यागम्यतां तावद्वस्त्रणयादाय यत्नतः । तोयाच्छुद्धिं प्रयास्यंति तदाऽगंतव्यमेव हि

কন্যাই ক’লে—তেন্তে প্ৰথমে তাতেই যাওঁ, যত্নেৰে বস্ত্ৰবোৰ লগত লৈ। সেই পানীৰ পৰা ইহঁতে শুদ্ধি লাভ কৰিব; সেয়ে নিশ্চয় গৈ দেখা উচিত।

Verse 27

भूयोऽपि मंदिरे वाऽथ तस्मात्स्थानाद्दिगंतरम् । गंतव्यं सकलैरेव ममैतद्धृदि संस्थितम्

পুনৰায়—মন্দিৰলৈ হওক বা সেই স্থানৰ পৰা দিগন্তৰ দূৰলৈ—সকলোকে যাত্ৰা কৰিবই লাগিব; এই সংকল্প মোৰ হৃদয়ত দৃঢ়ভাৱে স্থিত।

Verse 28

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा साधुसाध्विति तेऽसकृत् । प्रोच्य बांधवभृत्याश्च रात्रावेव प्रजग्मिरे

তাইৰ বাক্য শুনি তেওঁলোকে বাৰে বাৰে ক’লে, “সাধু, সাধু!” তাৰ পাছত আত্মীয়-স্বজন আৰু ভৃত্যসকলক জনাই, সেই ৰাতিয়েই যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 29

दाशकन्यां पुरः कृत्वा संशयं परमं गताः । विभवेन समायुक्ता निजेन द्विजसत्तमाः

মাছুৱালী কন্যাক আগত ৰাখি, সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলে গভীৰ সংশয়ত পৰিল; তথাপি নিজস্ব বিভৱ-সাধনে সজ্জিত হৈ আগবাঢ়িল।

Verse 30

ततः सा दर्शयामास दाशकन्या जलाशयम् । बहुवीरुधसंछन्नं दुष्प्रवेशं च देहिनाम्

তাৰ পাছত সেই মাছুৱালী কন্যাই তেওঁলোকক এটা জলাশয় দেখুৱালে—বহু লতাগুল্মে আচ্ছাদিত আৰু দেহধাৰীসকলৰ বাবে প্ৰৱেশ কৰাটো কঠিন।

Verse 31

ततः स रजकस्तत्र वस्त्राण्यादाय सर्वशः । प्रविष्टः सलिले तस्मिन्क्षालयामास वै द्विजाः

তাৰ পাছত সেই ৰজকে তাত সকলোফালে থকা বস্ত্ৰসমূহ লৈ, সেই জলত প্ৰৱেশ কৰি, হে দ্বিজসকল, নিশ্চয়েই সিহঁত ধুবলৈ ধৰিলে।

Verse 32

अथ तानि सुवस्त्राणि मेचकाभानि तत्क्षणात् । जातानि स्फटिकाभानि तत्क्षणादेव कृत्स्नशः

তেতিয়া সেই সুন্দৰ বস্ত্ৰসমূহ, যিবোৰ নীল-শ্যাম বৰ্ণৰ দৰে দেখা গৈছিল, সেই ক্ষণতেই স্ফটিকৰ দৰে উজ্জ্বল হৈ উঠিল—তৎক্ষণাৎ সম্পূৰ্ণৰূপে।

Verse 33

ततस्तुष्टिसमायुक्तः साधुसाध्विति चाऽब्रवीत् । समालिंग्य सुतां प्राह दाशकन्यां च सादरम्

তাৰ পাছত সন্তুষ্টিৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ তেওঁ ক’লে, “সাধু! সাধু!” আৰু কন্যাক আলিঙ্গন কৰি, মাছুৱাৰীৰ কন্যাকো সাদৰে সম্বোধন কৰিলে।

Verse 34

सुवस्त्राणि द्विजेंद्राणामर्पयामो यथाक्रमम्

“আহা, যথাক্ৰমে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকলক সুন্দৰ বস্ত্ৰ অৰ্পণ কৰোঁ।”

Verse 35

ततः स स्वगृहं गत्वा तानि वस्त्राणि कृत्स्नशः । यथाक्रमेण संहृष्टः प्रददौ द्विजसत्तमाः

তাৰ পাছত তেওঁ নিজ গৃহলৈ গৈ সেই সকলো বস্ত্ৰ লৈ, আনন্দিত মনে, যথাক্ৰমে দ্বিজসত্তমসকলক দান কৰিলে।

Verse 36

अथ ते ब्राह्मणा दृष्ट्वा तां शुद्धिं वस्त्रसंभवाम् । तं च श्वेतीकृतं चेदृग्रजकं विस्मयान्विताः

তেতিয়া সেই ব্ৰাহ্মণসকলে বস্ত্ৰৰ পৰা প্ৰকাশ পোৱা সেই শুদ্ধি দেখি, আৰু সেই ৰজকজনকো এইদৰে শুভ্ৰ হোৱা দেখি, বিস্ময়ে অভিভূত হ’ল।

Verse 37

पप्रच्छुः किमिदं चित्रं वस्त्रमूर्धजसंभवम् । अनौपम्यं च संजातं वदस्व यदि मन्यसे

তেওঁলোকে সুধিলে, “এইটো কেনেকুৱা আশ্চৰ্য—চুলিৰ পৰা উৎপন্ন বস্ত্ৰ? অতুলনীয় অদ্ভুত ঘটনা ঘটিল। যদি উপযুক্ত মনে কৰে, কৃপা কৰি কওক।”

Verse 38

रजक उवाच । एतानि विप्रा वस्त्राणि मया क्षिप्तानि मोहतः । नीलीमध्ये सुवस्त्राणि विनष्टानि च कृत्स्नशः

ৰজকে ক’লে, “হে বিপ্ৰসকল, মোহবশত মই এই বস্ত্ৰসমূহ নীলৰ কুণ্ডত পেলাই দিছিলোঁ। সেই উত্তম বস্ত্ৰসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে নষ্ট হ’ল।”

Verse 39

ततो भयं महद्भूतं कुटुम्बेन समन्वितः । चलितो रजनीवक्त्रे दिगंते ब्राह्मणोत्तमाः

তাৰ পাছত মহাভয় উদ্ভৱ হ’ল; পৰিয়ালসহ তেওঁ ৰাত্ৰিৰ অন্ধকাৰত দূৰ দিশালৈ যাত্ৰা কৰিলে, হে ব্ৰাহ্মণোত্তমসকল।

Verse 40

अथैषा तनयाऽस्माकं गता निजसखीं प्रति । दाशात्मजां सुदुःखार्ता पुनर्दर्शनलालसा

তাৰ পাছত আমাৰ কন্যা, গভীৰ দুখে পীড়িত আৰু পুনৰ দৰ্শনৰ আকাঙ্ক্ষাৰে, নিজৰ সখীৰ ওচৰলৈ গ’ল—মাছুৱাৰ কন্যাৰ ওচৰলৈ।

Verse 41

तया सर्वमभिप्रायं ज्ञात्वा मे दुःखहेतुकम् । ततः संदर्शयामास स्थिताग्रे स्वजलाशयम्

সেইজনীয়ে মোৰ দুখৰ কাৰণসহ মোৰ সকলো অভিপ্ৰায় বুজি পাই; তাৰ পাছত সন্মুখতে ওচৰত অৱস্থিত নিজৰ জলাশয় দেখুৱালে।

Verse 42

तस्मिन्प्रक्षिप्तमात्राणि वस्त्राणीमानि तत्क्षणात् । ईदृग्वर्णानि जातानि विस्मयस्य हि कारणम्

সেই জলে এই বস্ত্ৰসমূহ মাত্ৰ নিক্ষেপ কৰা মাত্ৰেই, তৎক্ষণাৎ তেনে পৱিত্ৰ বৰ্ণ ধাৰণ কৰিলে—ই নিশ্চয় বিস্ময়ৰ কাৰণ।

Verse 43

तथा मे मूर्धजाः कृष्णास्तत्र स्नातस्य तत्क्षणात् । परं शुक्लत्वमापन्ना एतत्प्रोक्तं मया स्फुटम्

তদ্ৰূপে মোৰ মূৰ্ধজ—যদিও কৃষ্ণ আছিল—সেই ঠাইত স্নান কৰা মাত্ৰেই তৎক্ষণাৎ সম্পূৰ্ণ শ্বেত হৈ পৰিল। এই কথা মই তোমালোকক স্পষ্টকৈ ক’লোঁ।

Verse 44

एवं ते ब्राह्मणाः श्रुत्वा कौतूहलसमन्विताः । तत्र जग्मुः परीक्षार्थं विक्षिप्य तदनंतरम्

এই কথা শুনি সেই ব্ৰাহ্মণসকল কৌতূহলে পৰিপূৰ্ণ হ’ল। পৰীক্ষা কৰিবলৈ তেওঁলোকে তাত গ’ল আৰু তৎক্ষণাৎ তাৰ পাছতেই যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 45

कृष्णद्रव्याणि भूरीणि केशादीनि सहस्रशः । सर्वं तच्छुक्लतां याति त्यक्त्वा वर्णं मलीमसम्

অসংখ্য কৃষ্ণ দ্ৰব্য—কেশ আদি সহস্ৰ সহস্ৰ—তাত শ্বেত হৈ গ’ল; সকলোয়ে মলিন কৃষ্ণ বৰ্ণ ত্যাগ কৰি শ্বেততালৈ গতি কৰিলে।

Verse 46

ततो वृद्धतया ये च विशेषाच्छ्वेतमूर्धजाः । ते सस्नुः श्रद्धया युक्तास्तरुणाश्चापि धर्मिणः

তাৰ পাছত যিসকলৰ মূৰ্ধজ বৃদ্ধাৱস্থাৰ বাবে বিশেষকৈ শ্বেত আছিল, তেওঁলোকে শ্ৰদ্ধাসহ তাত স্নান কৰিলে; আৰু ধৰ্মনিষ্ঠ তৰুণসকলেও স্নান কৰিলে।

Verse 47

ततः शुक्लत्वमापन्नास्तेजोवीर्यसमन्विताः । भवंति तत्प्रभावेन प्रयांति च परां गतिम्

তেতিয়া তেওঁলোকে শুভ্ৰতা লাভ কৰি তেজ আৰু বীৰ্য্যে সমন্বিত হ’ল; সেই পবিত্ৰ তীৰ্থৰ প্ৰভাৱত তেওঁলোকে পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 48

अथ तद्वासवो दृष्ट्वा शुक्लतीर्थं प्रमुक्तिदम् । पूरयामास रजसा मानुषोत्थभयेन च

তাৰ পাছত বাসৱ (ইন্দ্ৰ) মুক্তিদাতা শুক্লতীৰ্থ দেখি, মানুহৰ পৰা উঠা ভয়ত, তাক ধূলিৰে ভৰাই দিলে।

Verse 49

अद्यापि तत्र यत्किंचिज्जायतेऽथ तृणादिकम् । तत्सर्वं शुक्लतामेति तत्तोयस्य प्रभावतः

আজিো তাত যি কিবা জন্মে—ঘাঁহ আদিো—সেই সকলো সেই জলেৰ প্ৰভাৱত শুভ্ৰ হৈ যায়।

Verse 50

श्वैतैस्तैस्तारयेत्सर्वान्पितॄन्नरकगानपि

সেই শুভ্ৰ অৰ্ঘ্য/উপায়েৰে মানুহে সকলো পিতৃক—নৰকগামী হলেও—উদ্ধাৰ কৰিব পাৰে।

Verse 51

तत्तीर्थोत्थां मृदं गात्रे योजयित्वा नरोत्तमः । स्नानं करोति तीर्थानां सर्वेषां लभते फलम्

সেই তীৰ্থৰ পৰা উঠা মাটি দেহত লেপি, উত্তম নৰে স্নান কৰিলে সকলো তীৰ্থত স্নানৰ ফল লাভ কৰে।

Verse 52

यस्तैर्दर्भैर्नरो भक्त्या तिलैश्चारण्यसंभवैः । करोति तर्पणं विप्राः स प्रीणाति पितामहान्

হে বিপ্ৰসকল, যি নৰ ভক্তিভাৱে সেই দৰ্ভা আৰু সেই অৰণ্যত উৎপন্ন তিল লৈ তৰ্পণ কৰে, সি নিজৰ পিতৃ-পিতামহসকলক সন্তুষ্ট কৰে।

Verse 53

अथाश्वमेधात्संप्राप्यं गयाश्राद्धेन यत्फलम् । नीलसंज्ञगवोत्सर्गे तथात्रापि द्विजोत्तमाः

হে দ্বিজোত্তমসকল, অশ্বমেধ যজ্ঞ আৰু গয়াত শ্ৰাদ্ধ কৰাত যি পুণ্যফল লাভ হয়, সেই একে ফল ইয়াতো ‘নীলা’ নামে পৰিচিত গাইৰ পবিত্ৰ গৱোৎসৰ্গ (মুক্তিদান) দ্বাৰা লাভ হয়।

Verse 54

ऋषय ऊचुः । शुक्लतीर्थं कथं जातं तत्र त्वं सूतनंदन । विस्तरेण समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

ঋষিসকলে ক’লে: হে সূতনন্দন, তাত শুক্লতীৰ্থ কেনেকৈ উৎপন্ন হ’ল? বিস্তাৰে আমাক কওক; আমাৰ মনত মহা কৌতূহল জাগিছে।

Verse 55

सूत उवाच । श्वेतद्वीपः समानीतो विष्णुना प्रभविष्णुना । तत्क्षेत्रे कलिभीतेन यथा शौक्ल्यं न संत्यजेत्

সূতে ক’লে: সর্বশক্তিমান প্ৰভু বিষ্ণুৱে শ্বেতদ্বীপক ইয়ালৈ আনিলে, যাতে সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত কলিৰ ভয়ত তাৰ শৌক্ল্য (শুদ্ধতা) কেতিয়াও নাছুটে।

Verse 56

कलिकालेन संस्पृष्टः श्वेतद्वीपोऽपि श्यामताम् । न प्रयाति द्विजश्रेष्ठास्ततस्तत्र निवेशितः

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, কলিযুগৰ স্পৰ্শ লাগিলেও শ্বেতদ্বীপ কেতিয়াও শ্যামতা (অন্ধকাৰতা) নাপায়; সেইবাবে তাক তাত স্থাপন কৰা হ’ল।