Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

ततो रामश्चिरात्स्मृत्वा तां प्रतिज्ञां स्वयं कृताम् । वधार्थं संप्रविष्टस्य समीपे पुरुषस्य च

tato rāmaścirātsmṛtvā tāṃ pratijñāṃ svayaṃ kṛtām | vadhārthaṃ saṃpraviṣṭasya samīpe puruṣasya ca

তেতিয়া ৰামে কিছু সময় পাছত নিজে কৰা সেই প্ৰতিজ্ঞা স্মৰণ কৰিলে—যে, যি কোনোবাই বধ হ’বলৈ উদ্দেশ্য কৰি তেওঁৰ সান্নিধ্যত প্ৰৱেশ কৰে, তাক নিশ্চয় নিপাত কৰা হ’ব।

ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअपादान/क्रमवाचक अव्यय (then/thereupon)
रामःRama
रामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चिरात्after a long time
चिरात्:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचिरात् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (after a long time)
स्मृत्वाhaving remembered
स्मृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive): ‘having remembered’
ताम्that
ताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (प्रतिज्ञाम् इति विशेष्य)
प्रतिज्ञाम्promise
प्रतिज्ञाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Sambandha (Reflexive/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वकर्तृवाचक अव्यय (oneself)
कृताम्made
कृताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त (भूतकृदन्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (प्रतिज्ञाम्)
वधार्थम्for killing
वधार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ: ‘वधस्य अर्थः’ = वधार्थ (for the purpose of killing)
संप्रविष्टस्यof the one who had entered
संप्रविष्टस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√विश् (धातु) + सम् + प्र (उपसर्ग)
Formक्त (भूतकृदन्त/PPP), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of (one) who had entered’
समीपेnear
समीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
पुरुषस्यof the man/person
पुरुषस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय

Sūta (narrative voice implied)

Scene: Rāma pauses, recollection dawning; the atmosphere tightens as the remembered vow—about slaying one who enters seeking death—casts a shadow over the scene.

R
Rāma
P
Pratijñā (vow)
P
Puruṣa (person entering the presence)

FAQs

A vow binds even the righteous; dharma is shown as exacting, demanding accountability for one’s spoken word.

The ethical narrative unfolds within the Tīrthamāhātmya’s sacred-place frame, reinforcing that holy places test and refine dharma.

None directly; the verse centers on the binding nature of a vowed rule regarding entry into the king’s presence.