Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 76

Devanagari script

मया पणोऽयं क्रियते भवानि त्वदर्थमेतच्च विभूषणं महत् । सा चंद्रलेखा हि महान्हि हारस्तथैव कर्णोत्पलभूषणद्वयम्

Transliteration

mayā paṇo'yaṃ kriyate bhavāni tvadarthametacca vibhūṣaṇaṃ mahat | sā caṃdralekhā hi mahānhi hārastathaiva karṇotpalabhūṣaṇadvayam

Translation

“ভৱানী, তোমাৰ কাৰণেই মই এই পণ ধৰিছোঁ—ইয়া মহৎ অলংকাৰ: চন্দ্ৰলেখা-অলংকাৰ, এক মহান হাৰ, আৰু তদুপৰি কাণৰ পদুম-অলংকাৰৰ যোৰা।”

Word by Word

• मया: by me
• मया: Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, एकवचन — Instrumental singular

• पणः: wager
• पणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative singular

• अयम्: this
• अयम्: Visheshana (Determiner/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Demonstrative pronoun, Nominative singular

• क्रियते: is made
• क्रियते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — Present middle 3rd sg

• भवानि: O Bhavānī
• भवानि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भवानी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, संबोधन, एकवचन — Feminine, Vocative singular

• त्वदर्थम्: for your sake
• त्वदर्थम्: Hetu/Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: त्वद् + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Masculine, Accusative singular; षष्ठी-तत्पुरुष (त्वस्य अर्थः)

• एतत्: this
• एतत्: Visheshya (Head noun referent/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter Nom./Acc. singular

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय) — conjunction

• विभूषणम्: ornament
• विभूषणम्: Samānādhikaraṇa (Apposition to etat/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विभूषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter Nom./Acc. singular

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter Nom./Acc. singular

• सा: that
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Feminine, Nominative singular

• चंद्रलेखा: the moon-cresecent line
• चंद्रलेखा: Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र + लेखा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Feminine, Nominative singular; षष्ठी-तत्पुरुष (चन्द्रस्य लेखा)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात) — particle

• महान्: great
• महान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative singular

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात) — particle

• हारः: necklace
• हारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative singular

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय) — indeclinable

• एव: also; indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (अवधारण) — particle

• कर्णोत्पलभूषणद्वयम्: the pair of ear-lotus ornaments
• कर्णोत्पलभूषणद्वयम्: Karta/Item in list (Enumerated subject/उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: कर्ण + उत्पल + भूषण + द्वय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter Nom./Acc. singular; समासः (कर्णयोः उत्पल-भूषणयोः द्वयम्) बहुपद-तत्पुरुष (षष्ठी-सम्बन्ध)

Speaker

Śiva (Trilocana/Śaṅkara) speaking to Pārvatī (within Sūta’s narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva explains the wager: magnificent ornaments—crescent-moon ornament, a great necklace, and twin lotus-ear ornaments—offered ‘for your sake’ to Bhavānī.

Characters & Entities

• Bhavānī (Pārvatī)
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even in play, the divine intention is benevolent—Śiva frames the stake as being ‘for Bhavānī,’ hinting that true giving is rooted in goodwill.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The chapter belongs to Kedārakhaṇḍa, associated with Kedāra’s sacred landscape; this verse itself emphasizes the Śiva–Pārvatī līlā.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it lists the wagered ornaments.