Adhyaya 28
লোমাশ ঋষিয়ে বৰ্ণনা কৰে—তাৰকৰ ভয়ত ব্যাকুল দেৱগণে ৰুদ্ৰ/শিৱৰ শৰণ লয়। শিৱে নিশ্চিত কৰে যে সংকটৰ সমাধান কুমাৰ (কাৰ্ত্তিকেয়) কৰিব; দেৱসকলে কাৰ্ত্তিকেয়ক অগ্ৰে ৰাখি যাত্ৰা কৰে। আকাশবাণীয়ে আশ্বাস দিয়ে—শাঙ্কৰী (শৈৱ) নেতৃত্ব মানি চলিলে বিজয় নিশ্চিত। যুদ্ধসজ্জাত ব্ৰহ্মাৰ প্ৰেৰণাত মৃত্যুৰ কন্যা ‘সেনা’ নামৰ অপূৰ্ব সুন্দৰী আহে; কুমাৰৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ৰূপে তাক গ্ৰহণ কৰা হয় আৰু কুমাৰক সেনাপতি ৰূপে অভিষেক কৰা হয়। শঙ্খ, ভেৰী, মৃদংগ আদি ৰণবাদ্যৰ ধ্বনিয়ে আকাশ ভৰাই তোলে। গৌৰী, গঙ্গা আৰু কৃত্তিকাসকলৰ মাজত মাতৃত্ব-বিবাদ উঠিলে নাৰদে তাক শান্ত কৰি কুমাৰৰ শৈৱ উৎস আৰু ‘দেৱকাৰ্য’সিদ্ধিৰ উদ্দেশ্য পুনঃপ্ৰতিষ্ঠা কৰে। কুমাৰে ইন্দ্ৰক স্বৰ্গলৈ উভতি গৈ নিৰ্বিঘ্নে ৰাজ্য চলাবলৈ কয় আৰু স্থানচ্যুত দেৱসকলক ধৈৰ্য দিয়ে। তাৰে বিপৰীতে তাৰক বৃহৎ সেনাসহ আহে; নাৰদে দেৱপ্ৰয়াসৰ অনিবাৰ্যতা আৰু কুমাৰৰ নিয়ত ভূমিকা বুজাই দিলেও তাৰকে উপহাস কৰে। নাৰদে খবৰ উভতি আনিলে দেৱসকলে উত্সাহে কুমাৰক ৰাজচিহ্নে ভূষিত কৰে—প্ৰথমে গজত, পিছত ৰত্নময় বিমানসদৃশ যানে—আৰু লোকপালসকল নিজ নিজ পৰিবাৰসহ একত্ৰিত হয়। গঙ্গা-যমুনাৰ মাজৰ অন্তৰ্বেদীত দুয়োপক্ষই যুদ্ধবিন্যাস গঢ়ে। সৈন্য, ৰথ-গজ-অশ্ব, অস্ত্ৰ আৰু ঐশ্বৰ্য-প্ৰদৰ্শনৰ বিস্তৃত বৰ্ণনা যুদ্ধাৰম্ভৰ আগতে দিয়া হৈছে।
Shlokas
Verse 1
लोमश उवाच । कुमारं स्वांकमारोप्य उवाच जगदीश्वरः । देवान्प्रति तदा रुद्रः सेंद्रान्भर्गः प्रतापवान्
লোমশ মুনিয়ে ক’লে: তেতিয়া জগতৰ ঈশ্বৰ, প্ৰতাপী ৰুদ্ৰই কুমাৰক নিজৰ কোলাত লৈ ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকলক সম্বোধন কৰি ক’লে।
Verse 2
किं कार्यं कथ्यतां देवाः कुमारेणाधुना मम । तदोचुः सहिताः सर्वे देवं पशुपतिं प्रति
"হে দেৱতাসকল, কোৱা: মোৰ কুমাৰৰ দ্বাৰা এতিয়া কি কাৰ্য সম্পন্ন হ'ব?" তেতিয়া তেওঁলোকে সকলোৱে মিলি ভগৱান পশুপতিক ক'লে।
Verse 3
तारकाद्भयमुत्पन्नं सर्वेषां जगतां विभो । त्राता त्वं जगतां स्वामी तस्मात्त्राणं विधीयताम्
"হে প্ৰভু, তাৰকাসুৰৰ বাবে সমস্ত জগতত ভয়ৰ সৃষ্টি হৈছে। আপুনি ৰক্ষক, জগতৰ স্বামী - সেয়েহে আমাৰ পৰিত্ৰাণৰ ব্যৱস্থা কৰক।"
Verse 4
कुमारेण हतोऽद्यैव तारको भविता प्रभो । तस्मादद्यैव यास्यामस्तारकं हंतुमुद्यताः
"হে প্ৰভু, আজিৰ দিনটোতে কুমাৰৰ দ্বাৰা তাৰকাসুৰ নিহত হ'ব। সেয়েহে আজি আমি তাৰকক বধ কৰিবলৈ সাজু হৈ যাত্ৰা কৰিম।"
Verse 5
तथेति मत्वा सहसा निर्जग्मुस्ते तदा सुराः । कार्त्तिकेयं पुरस्कृत्य शंकरातमजमेव हि
"সেয়াই হওক," এইদৰে ভাবি দেৱতাসকলে শংকৰৰ পুত্ৰ কাৰ্তিকেয়ক আগত লৈ তৎক্ষণাৎ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিলে।
Verse 6
सर्वे मिलित्वा सहसा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । देवानामुद्यमं श्रुत्वा तारकोऽपि महाबलः
সকলো দেৱতা একেলগে তৎক্ষণাৎ মিলিত হ’ল, আগত ব্ৰহ্মা-বিষ্ণুক অগ্ৰে ৰাখি; দেৱসকলৰ উদ্যোগ শুনি মহাবলী তাৰকো সজাগ হ’ল।
Verse 7
सैन्येन महता चैव ययौ योद्धुं सुरान्प्रति । देवैर्दृष्टं समायातं तारकस्य महद्बलम्
সেই মহাসেনা লৈ তেওঁ দেৱসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিবলৈ আগবাঢ়িল। দেৱসকলে দেখিলে—তাৰকৰ মহাবল আগুৱাই আহিছে।
Verse 8
तदा नभोगता वाणी ह्युवाच परिसांत्व्य तान् । शांकरिं च पुरस्कृत्य सर्वे यूय प्रतिष्ठिताः
তেতিয়া আকাশগামী এক দিৱ্য বাণীয়ে তেওঁলোকক সান্ত্বনা দি ক’লে—“শাঙ্কৰী (পাৰ্বতী)ক অগ্ৰে ৰাখা; তোমালোক সকলোৱে দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত আৰু ৰক্ষিত।”
Verse 9
दैत्यान्विजित्य संग्रामे जयिनो हि भविष्यथ
“সঙ্গ্ৰামত দৈত্যসকলক জয় কৰি, তোমালোক নিশ্চয়েই বিজয়ী হ’বা।”
Verse 10
वाचं तु खेचरीं श्रुत्वा देवाः सर्वे समुत्सुकाः । कुमारं च पुरस्कृत्य सर्वे ते गतसाध्वसाः
আকাশীয় দিৱ্য বাণী শুনি সকলো দেৱতা উৎসুক হ’ল। কুমাৰক অগ্ৰে ৰাখি তেওঁলোক সকলোৱে ভয়মুক্ত হ’ল।
Verse 11
युद्धकामाः सुरा यावत्तावत्सर्वे समागताः । वरणार्थं कुमारस्य सुता मृत्योर्दुरत्यया
যুদ্ধ-আকাঙ্ক্ষী দেৱতাসকল যিমানেই আছিল, সিমানেই সকলো একেলগে সমবেত হ’ল; তেতিয়া মৃত্যুৰ অজেয় কন্যা কুমাৰক বৰণ কৰিবলৈ আহিল।
Verse 12
ब्रह्मणा नोदिता पूर्वं तपः परममाश्रिता । तपसा तेन महता कुमारं प्रति वै तदा । आगता दुहिता मृत्योः सेना नामैकसुंदरी
পূৰ্বে ব্ৰহ্মাৰ বচনে প্ৰেৰিত হৈ তাই পৰম তপস্যা আশ্ৰয় কৰিছিল। সেই মহাতপৰ বলত মৃত্যুৰ কন্যা—সেনা নামৰ অতুল-সুন্দৰী—তেতিয়া কুমাৰৰ ওচৰলৈ আহিল।
Verse 13
तां दृष्ट्वा तेऽब्रुवन्सर्वे देवं पशुपतिं प्रति । एनं कुमारमुद्दिश्य आगता ह्यतिसुंदरी
তাক দেখি সকলোৱে পশুপতি দেৱক ক’লে: “এই অতিসুন্দৰীজনী এই কুমাৰক লক্ষ্য কৰিয়েই আহিছে।”
Verse 14
ब्रह्मणो वचनाच्चैव कुमारेण तदा वृता । अथ सेनापतिर्जातः कुमारः शांकरिस्तदा
ব্ৰহ্মাৰ বচন অনুসৰি তেতিয়া কুমাৰে তাইক বৰণ কৰিলে; আৰু সেই সময়তে শংকৰ-পুত্ৰ কুমাৰ দেৱগণৰ সেনাপতি হ’ল।
Verse 15
तदा शंखाश्च भेर्यश्च पटहानकगोमुखाः । तथा दुंदुभयो नेदुर्मृदंगाश्च महास्वनाः
তেতিয়া শঙ্খ, ভেৰী, পটহ, আনক আৰু গোমুখ ধ্বনিত হ’ল; তদুপৰি দুন্দুভি গর্জিল আৰু মৃদঙ্গসমূহে মহাধ্বনি তুলিলে।
Verse 16
तेन नादेन महता पूरितं च नभस्तलम् । तदा गौरी च गंगा च कृत्तिका मातरस्तथा । परस्परमथोचुस्ताः सुतो मम ममेति च
সেই মহা নাদে আকাশমণ্ডল পৰিপূৰ্ণ হ’ল। তেতিয়া গৌৰী, গঙ্গা আৰু কৃত্তিকা-মাতৃসকল পৰস্পৰে ক’লে—“এই মোৰ পুত্ৰ, নিশ্চয় মোৰেই।”
Verse 17
एवं विवादमापन्नाः सर्वास्ता मातृकादयः । निवारिता नारदेन मौढ्यं मा कुरुतेति च
এইদৰে সেই সকলো মাতৃকা আদি বিবাদত পৰিল। নাৰদে তেওঁলোকক নিবাৰণ কৰি ক’লে—“মূৰ্খতা নকৰিবা।”
Verse 18
पार्वत्यां शंकराज्जातो देवकार्यार्थसिद्धये । तूष्णींभूतास्तदा सर्वाः कृत्तिका मातृभिः सह
দেৱকাৰ্য সিদ্ধিৰ বাবে পাৰ্বতী আৰু শংকৰৰ পৰা তেওঁ জন্মিল। তেতিয়া কৃত্তিকাসকল মাতৃসকলৰ সৈতে সকলো নীৰৱ হ’ল।
Verse 19
गुहेनोक्तास्तदा सर्वा ऋषिपत्न्यश्च कृत्तिकाः । नक्षत्राणि समाश्रित्य भवद्भिः स्थीयतां चिरम्
তেতিয়া গুহা (কাৰ্ত্তিকেয়) এ সকলোকে—ঋষিপত্নীসকল আৰু কৃত্তিকাসকলক—ক’লে: “নক্ষত্ৰমণ্ডল আশ্ৰয় কৰি তাত বহুদিন স্থিৰে থাকিবা।”
Verse 20
तथा मातृगणस्तेन स्वामिना स्थापितो दिवि । मृत्योः कन्यां च संगृह्य कार्त्तिकेयस्त्वरान्वितः
তদ্ৰূপে সেই স্বামীয়ে মাতৃগণক স্বৰ্গত স্থাপন কৰিলে। আৰু মৃত্যুৰ কন্যাক সংগ্ৰহ কৰি, ত্বৰান্বিত কাৰ্ত্তিকেয় আগবাঢ়িল।
Verse 21
इंद्रं प्रोवाच भगवान्कुमारः शंकरात्मजः । दिवं याहि सुरैः सार्द्धं राज्यं कुरु निरन्तरम्
ভগৱান কুমাৰ, শংকৰৰ পুত্ৰে ইন্দ্ৰক ক’লে— “দেৱতাসকলৰ সৈতে স্বৰ্গলৈ যোৱা, আৰু তোমাৰ ৰাজ্য অবিৰতভাৱে শাসন কৰা।”
Verse 22
इंद्रेणोक्तः कुमारो हि तारकेण प्रपीडिताः । स्वर्गाद्विद्राविताः सर्वे वयं याता दिशो दश
ইন্দ্ৰই কুমাৰক ক’লে— “তাৰকে আমাক অতি দুখেৰে পীড়িত কৰিছে। স্বৰ্গৰ পৰা খেদাই দিয়া হোৱাত আমি সকলোৱে দহো দিশলৈ পলাই গ’লোঁ।”
Verse 23
किं पृच्छसि महाभाग अस्मान्पदपरिच्युतान् । एवमुक्तस्तदा तेन वज्रिणाशंकरात्मजः । प्रहस्येंद्रं प्रति तदा मा भैषीत्यभयं ददौ
“হে মহাভাগ, আমি পদচ্যুত; তেন্তে আমাক কিয় সুধিছা?” বজ্ৰধাৰী ইন্দ্ৰৰ এই কথাত শংকৰ-পুত্ৰে হাঁহি ইন্দ্ৰক ক’লে— “ভয় নকৰিবা,” আৰু তেওঁক অভয় দান কৰিলে।
Verse 24
यावत्कथयतस्तस्य शांकरेश्च महात्नः । कैलासं तु गते रुद्रे पार्वत्या प्रमथैः सह
শংকৰৰ সেই মহাত্মা পুত্ৰে কথা কৈ থাকোঁতেই, ৰুদ্ৰ পাৰ্বতী আৰু প্ৰমথসকলৰ সৈতে কৈলাসলৈ গ’ল।
Verse 25
आजगाम महादैत्यो दैत्यसेनाभिरावृतः । रणदुंदुभयो नेदुस्तता प्रलयभीषणाः
তেতিয়া এক মহাদৈত্য আহিল, দানৱ-সেনাৰে আৱৃত; ৰণ-দুন্দুভিসকল গর্জি উঠিল, প্ৰলয়ৰ ভয়ৰ দৰে ভীষণ।
Verse 26
रणकर्कशतूर्याणि डिंडिमान्यद्भुतानि च । गोमुखाः खरश्रृंगाणि काहलान्येव भूरिशः
ৰণৰ কৰ্কশ তূৰ্যৰ ধ্বনি উঠিল—অদ্ভুত ডিণ্ডিম, গোমুখ শিঙা, খৰ-শৃংগ আৰু বহুসংখ্যক কাহলাৰ নিনাদ।
Verse 27
वाद्यभेदा आवाद्यंत तस्मिन्दैत्यसमागमे । गर्जमानास्तदा वीरस्तारकेण सहैव तु
সেই দৈত্যসমাগমত নানা প্ৰকাৰ বাদ্য বাজিল; তেতিয়া বীৰজন তাৰকৰ সৈতে একেলগে গর্জন কৰি উঠিল।
Verse 28
उवाच नारदो वाक्यं तारकं देवकण्टकम्
নাৰদে দেৱকণ্টক তাৰকক উদ্দেশি বাক্য ক’লে।
Verse 29
नारद उवाच । पुरा देवैः कृतो यत्नो वधार्थं नात्र संशयः । तवैव चासुरश्रेष्ठ मयोक्तं नान्यथा भवेत्
নাৰদ ক’লে: “পূৰ্বে দেৱতাসকলে তোমাৰ বধৰ বাবে নিশ্চয়েই চেষ্টা কৰিছিল—ইয়াত সন্দেহ নাই। আৰু হে অসুৰশ্ৰেষ্ঠ, মই যি ক’লোঁ সেয়া তোমাৰেই বিষয়ে সত্য; ই অন্যথা নহ’ব।”
Verse 30
कुमारोऽयं च शर्वस्य तवार्थं चोपपादितः । एवं ज्ञात्वा महाबाहो कुरु यत्नं समाहितः
“এই কুমাৰ শৰ্ব (শিৱ)ৰ পুত্ৰ, তোমাৰ কাৰণেই বিশেষকৈ উৎপন্ন কৰা হৈছে। এই কথা জানি, হে মহাবাহু, একাগ্ৰচিত্তে চেষ্টা কৰা।”
Verse 31
नारदोक्तं निशम्याथ तारकः प्रहसन्निव । उवाच वाक्यं मेधावी गच्छ त्वं च पुरंदरम्
নাৰদৰ কথা শুনি তাৰকাসুৰে হাঁহি হাঁহি বুদ্ধিদীপ্তভাৱে ক’লে: "তুমি যোৱা আৰু পুৰন্দৰক (ইন্দ্ৰ) কোৱা।"
Verse 32
मम वाक्यं महर्षे त्वं वद शीघ्रं यथातथम् । कुमारं च पुरस्कृत्य मया योद्धुं त्वमिच्छसि
হে মহৰ্ষি, মোৰ বাৰ্তা শীঘ্ৰে যথাৰ্থভাৱে কওক। কুমাৰক আগত ৰাখি আপোনালোকে মোৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিব বিচাৰিছে।
Verse 33
मूढभावं समाश्रित्य कर्तुमिच्छसि नान्यथा । मनुष्यमेकमाश्रित्य मुचुकुन्दाख्यमेव च
মূৰ্খামিৰ আশ্ৰয় লৈ আপুনি আন একো নহয়, কেৱল মুচুকুন্দ নামৰ এজন মানুহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি আগবাঢ়িব বিচাৰিছে।
Verse 34
तत्प्रभावेऽमरावत्यां स्थितोऽसि त्वं न चान्यथा । कौमारं बलमाश्रित्य तिष्ठसे त्वं ममाग्रतः
তেওঁৰ প্ৰভাৱতে আপুনি অমৰাৱতীত প্ৰতিষ্ঠিত হৈ আছে, অন্যথা নহয়। আৰু এতিয়া কুমাৰৰ শক্তিৰ আশ্ৰয় লৈ আপুনি মোৰ সন্মুখত থিয় হৈছে।
Verse 35
त्वां हनिष्याम्यहं मन्दलोकपालैः सहैव हि । एवं कथय देवेन्द्रं देवर्षे नान्यथा वद
মই তোমাক আৰু লোকপালসকলক নিধন কৰিম। হে দেৱৰ্ষি, দেৱেন্দ্ৰক ঠিক এইদৰেই কওক, অন্যথা নহয়।
Verse 36
तथेति मत्वा भगवान्स नारदो ययौ सुराञ्छक्रपुरोगमांश्च । आचष्ट सर्वं ह्यसुरेन्द्रभाषितं सहोपहासं मतिमांस्तथैव
“তথাস্তূ” বুলি ভাবি ভগৱান নাৰদ শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) আগবঢ়োৱা দেৱসকলৰ ওচৰলৈ গ’ল। বুদ্ধিমান ঋষিয়ে অসুৰেন্দ্ৰে কোৱা সকলো কথা—উপহাসসহ—যেনেকৈ আছিল তেনেকৈয়ে বৰ্ণনা কৰিলে।
Verse 37
नारद उवाच । भवद्भिः श्रूयतां देवा वचनं मम नान्यथा । तारकेण यदुक्तं च सानुगे नावधार्यताम्
নাৰদে ক’লে: “হে দেৱসকল, মোৰ বাক্য যিদৰে আছে সিদৰে শুনক, অন্যথা নহয়। তাৰকে নিজৰ অনুগামীসকলসহ যি কৈছে, সেয়া মনোযোগে হৃদয়ত ধাৰণ কৰক।”
Verse 38
तारक उवाच । त्वां हनिष्यामि रे मूढ नान्यथा मम भाषितम्
তাৰকে ক’লে: “অৰে মূৰ্খ, মই তোক বধ কৰিম; মোৰ এই ঘোষণা অন্যথা নহ’ব।”
Verse 39
मुचुकुन्दं समासाद्य लोकपालैश्च पूजितः । न त्वया भीरुणा योत्स्ये देवो भूत्वा नराश्रितः
“মুচুকুন্দ ৰজাক ওচৰলৈ গৈ—যাক লোকপালসকলেও পূজা কৰে—মই তোৰ দৰে ভীৰুৰ সৈতে যুদ্ধ নকৰোঁ, যেতিয়া মই দেৱ হৈও মানৱ অৱস্থাৰ আশ্ৰয় লৈছোঁ।”
Verse 40
तस्य वाक्यं निशम्योचुः सर्वे देवाः सवासवाः । कुमारं च पुरस्कृत्य नारदं चर्षिसत्तमम्
তাৰ বাক্য শুনি, ইন্দ্ৰসহ সকলো দেৱতাই উত্তৰ দিলে—কুমাৰক আগত ৰাখি, আৰু ঋষিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ নাৰদ মহাৰ্ষিকো সঙ্গত লৈ।
Verse 41
जानासि त्वं हि देवर्षे कुमारस्य बलाबलम् । अज्ञो भूत्वा कथं वाक्यमुक्तं तस्य ममाग्रतः
হে দেৱঋষি! তুমি নিশ্চয় কুমাৰৰ বল আৰু অবল—শক্তি আৰু সীমা—জানা। তেন্তে অজ্ঞ হোৱা ভান কৰি মোৰ সন্মুখত তেওঁৰ বিষয়ে তেনে বাক্য কেনেকৈ ক’লা?
Verse 42
प्रहस्य नारदो वाक्यमुवाच तस्य सन्निधौ । अहमप्युपहासं च वाक्यं तारकमुक्तवान्
হাঁহি মাৰি নাৰদে তেওঁৰ সন্নিধানত ক’লে— “ময়ো তাৰকাক উপহাসভৰা বাক্য কৈছিলোঁ।”
Verse 43
जानीध्वममराः सर्वे कुमारं जयिनं सुराः । भविष्यत्यत्र मे वाक्यं नात्र कार्याविचारणा
হে অমৰসকল, হে দেৱসকল! তোমালোক সকলোৱে জানিবা—কুমাৰেই বিজয়ী। মোৰ এই বাক্য ইয়াত নিশ্চয় ফলিব; ইয়াত দ্বিধা বা অধিক বিচাৰৰ প্ৰয়োজন নাই।
Verse 44
नारदस्य वचः श्रुत्वा सर्वे देवा मुदान्विताः । ऐकपद्येन चोत्तस्थुर्योद्धुकामाश्च तारकम्
নাৰদৰ বাক্য শুনি সকলো দেৱ আনন্দে ভৰি উঠিল। তেওঁলোকে একে মুহূৰ্ততে উঠি দাঁড়াল, তাৰকাৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিবলৈ উদ্গ্ৰীৱ হৈ।
Verse 45
कुमारं गजमारोप्य देवेन्द्रो ह्यग्रगोऽभवत् । सुरसैन्येन महता लोकपालैः समावृतः
কুমাৰক হাতীৰ ওপৰত আৰোহণ কৰাই দেৱেন্দ্ৰ ইন্দ্ৰ আগভাগত অগ্ৰসৰ হ’ল। তেওঁ দেৱসকলৰ মহৎ সেনা আৰু লোকপালসকলৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত আছিল।
Verse 46
तदा दुन्दुभयो नेदुर्भेरीतूर्याण्यनेकशः । वीणावेणुमृदंगानि तथा गन्धर्वनि स्वनाः
তেতিয়া দুন্দুভি গুঞ্জৰি উঠিল; বহু ভেৰী আৰু তূৰ্য একেলগে বাজিল। বীণা, বাঁহী আৰু মৃদংগৰ ধ্বনিৰ সৈতে গন্ধৰ্বসকলৰ মধুৰ সুৰো মিলি উঠিল।
Verse 47
गजं दत्त्वा महेंद्राय कुमारो यानमारुहत् । अनेकरत्नसंवीतं नानाश्चर्यसमन्वितम् । विचित्रचित्रं सुमहत्तथाश्चर्यसमन्वितम्
মহেন্দ্ৰ ইন্দ্ৰক গজ দান কৰি, কুমাৰে তেতিয়া এক শ্ৰেষ্ঠ যানত আৰোহণ কৰিলে—বহু ৰত্নেৰে অলংকৃত, নানাবিধ আশ্চৰ্যৰে পৰিপূৰ্ণ, বিশাল আৰু বিস্ময়ময়, বিচিত্ৰ চিত্ৰকাৰে অতি মনোহৰ।
Verse 48
विमानमारुह्य तदा महायशाः स शांकरिः सर्वगणैरुपेतः । श्रिया समेतः परया बभौ महान्स वीज्यमानश्चमरैर्महाप्रभैः
তেতিয়া মহাযশস্বী শাংকৰিপুত্ৰ (কুমাৰ) বিমানত আৰোহণ কৰি, সকলো গণেৰে উপেত হৈ, মহা তেজে দীপ্ত হ’ল। পৰম শ্ৰীয়ে সমন্বিত সেই মহান, মহাপ্ৰভা চামৰেৰে বীজিত হৈ দিৱ্য ৰূপে প্ৰকাশ পালে।
Verse 49
प्राचे तसं छत्र महामणिप्रभं रत्नैरुपेतं बहुभिर्विराजितम् । धृतं तदा तेन कुमारमूर्द्धनि चन्द्रैः किरणैः सुशोभितम्
তাৰ পাছত পূব দিশত মহামণিৰ প্ৰভাৰে দীপ্ত ৰাজছত্ৰ—বহু ৰত্নেৰে অলংকৃত—তেতিয়া দিৱ্য সেনাপতি কুমাৰৰ মূৰ্ধ্নিত ধৰা হ’ল, যেন চন্দ্ৰকিৰণ সদৃশ জ্যোতিয়ে অধিক শোভিত।
Verse 50
संमीलितास्तदा सव देवा इन्द्रपुरोगमाः । बलैः स्वैः स्वैः परिक्रांता योद्धुकामा महाबलाः
তেতিয়া ইন্দ্ৰক অগ্ৰগামী কৰি সকলো দেৱতা একেলগে সমবেত হ’ল। প্ৰত্যেকে নিজৰ নিজৰ বাহিনীৰে পৰিবেষ্টিত, মহাবলী হৈ, যুদ্ধকামনাৰে উদ্দীপ্ত আছিল।
Verse 51
यमेऽपि स्वगणैः सार्द्धं मरुद्भिश्च सदागतिः । पाथोभिर्वरुणस्तत्र कुबेरो गुह्यकैः सह । ईशोऽपि प्रमथैः सार्द्धं नैरृतो व्याधिभिः सह
যমো নিজৰ গণসমূহৰ সৈতে উপস্থিত হ’ল; সদা গতিশীল মৰুতসকলো তাত আছিল। বৰুণ জলসমূহসহ আহিল, কুবেৰ গুহ্যকসকলসহ, আৰু ঈশো প্ৰমথসকলসহ; নৈঋতোও ব্যাধি-দুঃখৰ দলসমূহসহ আহিল।
Verse 52
एवं तेऽष्टौ लोकपा योद्धुकामाः सर्वे मिलित्वा तारकं हंतुमेव । पुरस्कृत्वा शांकरिं विश्ववंद्यं सेनापतिं चात्मविदां वरिष्ठम्
এইদৰে যুদ্ধকামি আটজন লোকপাল একত্ৰিত হ’ল, একেটা লক্ষ্য—তাৰকক বধ কৰা। বিশ্ববন্দিত শাঙ্কৰী শক্তিক আগত ৰাখি, আৰু আত্মবিদ্যাৰ শ্ৰেষ্ঠ সেনাপতিক অগ্ৰগণ্য কৰি, তেওঁলোকে অগ্ৰসৰ হ’ল।
Verse 53
एवं ते योद्धुकामा हि अवतेरुश्च भूतलम् । अंतर्वेद्यां स्थिताः सर्वे गंगा यमुनमध्यगाः
এইদৰে যুদ্ধকামি তেওঁলোকে ভূতললৈ অৱতৰণ কৰিলে। সকলোৱে অন্তৰ্বেদীত—গঙ্গা আৰু যমুনাৰ মাজত অৱস্থিত পবিত্ৰ ভূমিখণ্ডত—নিজ নিজ স্থান গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 54
पातालाच्च समायातास्तारकस्योपजीविनः । चेरुरंगबलोपेता हन्तुकामाः सुरान्रणे
পাতালৰ পৰাো তাৰকৰ আশ্ৰিত জীৱনযাপন কৰা লোকসকল আহিল। দেহবলত সমৃদ্ধ হৈ তেওঁলোকে ঘূৰি ফুৰিলে, ৰণত দেৱতাসকলক বধ কৰিবলৈ উদ্গ্ৰীৱ হৈ।
Verse 55
तारको हि समायातो विमानेन विराजितः । छत्रेण च महातेजा ध्रियमाणेन मूर्द्धनि
তাৰকোও আহিল, নিজৰ বিমানত দীপ্তিময় হৈ। সেই মহাতেজস্বী বীৰৰ মূৰ ওপৰত ধৰি ৰখা ৰাজছত্ৰে তেওঁক অধিক শোভা দিলে।
Verse 56
चामरैर्विज्यमानो हि शुशुभे दैत्यराट् स्वयम्
চামৰেৰে পাখি দিয়া বতাহ কৰা হ’লে দানৱৰাজ নিজেই অতি শোভাময় হৈ উজলি উঠিল।
Verse 57
एवं देवाश्च दैत्याश्च अंतर्वेद्यां स्थितास्तदा । सैन्येन महता तत्र व्यूहान्कृत्वा पृथक्पृथक्
এইদৰে তেতিয়া অন্তৰ্বেদীত অৱস্থিত দেৱতা আৰু দানৱসকলে তাত বৃহৎ সেনা লৈ পৃথক পৃথক যুদ্ধ-বিন্যাস সাজিলে।
Verse 58
गजान्कृत्वा ह्येकतश्च हयांश्च विविधांस्तथा । स्यंदनानिविचित्राणि नानारत्नयुतानि च
এফালে হাতীসকলক থোৱা হ’ল, তেনেদৰে নানা ধৰণৰ ঘোঁৰাও; লগতে বহু ৰত্নে অলংকৃত বিচিত্ৰ ৰথসমূহো সাজি থোৱা হ’ল।
Verse 59
पदाता बहवस्तत्र शक्तिशूलपरश्वधैः । खड्गतोमरनाराचैः पाशमुद्गरशोभिताः
তাত বহু পদাতিক সৈন্য শক্তি, শূল আৰু পৰশুধ লৈ সজ্জিত আছিল; আৰু খড়্গ, তোমৰ, নাৰাচ, পাশ আৰু মুদ্গৰে শোভিত হৈ থিয় দিছিল।
Verse 60
ते सेने सुरदैत्यानां शुशुभाते परस्परम् । हंतुकामास्तदा ते वै स्तूयमानाश्च बन्धुभिः
দেৱ আৰু দানৱৰ সেই দুয়োটা সেনা পৰস্পৰৰ সন্মুখে উজলি উঠিল; তেতিয়া দুয়ো পক্ষই বধ কৰিবলৈ উদ্গ্ৰীৱ আছিল আৰু নিজ নিজ স্বজনৰ স্তৱ-প্ৰশংসাৰে উৎসাহিত হৈছিল।