Adhyaya 20

Verse 1

ऋषय ऊचुः । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च सगुणाः कीर्तितास्त्वया । लिंगरूपी तथैवेशो निर्गुणोऽसौ कथं वद

ঋষিসকলে ক’লে: আপুনি ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু ৰুদ্ৰক সগুণ বুলি কীৰ্তন কৰিলে। কিন্তু সেই একে প্ৰভু লিঙ্গৰূপ হৈও নিৰ্গুণ বুলি কোৱা হয়—ই কেনেকৈ, বুজাই কওক।

Verse 2

त्रिभिर्गुणैर्व्याप्तमिदं चराचरं जगन्महद्व्याप्यथ वाल्पकं वा । मायामयं सर्वमिदं विभाति लिंगं विना केन कुतोविभाति

এই চল-অচল সমগ্ৰ বিশ্ব—ডাঙৰ হওক বা সৰু—তিনিগুণেৰে ব্যাপ্ত। সকলো মায়াময় ৰূপে প্ৰকাশ পায়; লিঙ্গ নাথাকিলে কোনে আৰু কেনেকৈ ই প্ৰকাশ পায়?

Verse 3

यद्दृश्यमानं महदल्पकं च तन्नश्वरं कृतकत्वाच्च सूत

হে সূত! যি দেখা যায়—ডাঙৰ হওক বা সৰু—সেয়া নশ্বৰ; কিয়নো সেয়া কৃতক আৰু পৰিস্থিতিনিৰ্ভৰ।

Verse 4

तस्माद्विमृश्य भोः सूत संशयं छेत्तुमर्हसि । व्यासप्रसादात्सकलं जानासि त्वं न चापरः

সেয়ে হেতু, হে সূত, ভালদৰে বিবেচনা কৰি এই সংশয় ছেদন কৰা উচিত। ব্যাসৰ কৃপাৰে তুমি সকলো সম্পূৰ্ণকৈ জানো; আন কেহ নহয়।

Verse 5

सुत उवाच । व्यासेन कथितं सर्वमस्मिन्नर्थे शुकं प्रति । शुक उवाच । लिंगरूपी कथं शंभुर्निर्गुणः कथते त्वया । एतन्मे संशयं तात च्छेत्तुमर्हस्यशेषतः

সূতে ক’লে: এই বিষয়ত ব্যাসে শুকক সকলো কথা কৈছিল। শুকে ক’লে: লিঙ্গ-ৰূপী শম্ভুক তুমি কেনেকৈ নিৰ্গুণ বুলি কোৱা? হে পিতৃ, মোৰ এই সংশয় সম্পূৰ্ণকৈ দূৰ কৰা।

Verse 6

व्यास उवाच । श्रुणु वत्स ब्रवीम्येतत्पुरा प्रोक्तं च नंदिना । अगस्त्यं पृच्छमानं च येन सर्वं श्रुतं शुक

ব্যাসে ক’লে: শুনা, বৎস! মই কওঁ—পূৰ্বে নন্দীয়ে যি কৈছিল, যেতিয়া অগস্ত্যই সুধিছিল; সেই উপদেশে, হে শুক, সকলো শুনা আৰু বুজা হৈছিল।

Verse 7

निर्गुणं परमात्मानं विद्धि लिंगस्वरूपिणम् । परा शक्तिस्तथा ज्ञेया निर्गुणा शाश्वती सती

লিঙ্গ-স্বরূপ পৰমাত্মাক নিৰ্গুণ বুলি জানিবা। তেনেদৰে পৰাশক্তিও নিৰ্গুণ, শাশ্বত আৰু সদা-সতী বুলি বুজিবা।

Verse 8

यया कृतिमिदं सर्वं गुणत्रयविभावितम् । एतच्चराचरं विश्वं नश्वरं परमार्थतः

তেওঁৰ দ্বাৰাই এই সমগ্ৰ প্ৰকাশিত সৃষ্টি ত্ৰিগুণে প্ৰভাৱিত হৈ সঞ্চালিত। তথাপি পৰম সত্যত এই চল-অচল বিশ্ব নশ্বৰ।

Verse 9

एक एव परो ह्यात्मा लिंगरूपी निरंजनः । प्रकृत्या सह ते सर्वे त्रिगुणा विलयं गताः

পৰম আত্মা একেই—নিৰঞ্জন, আৰু লিঙ্গ-ৰূপে প্ৰকাশিত। প্ৰকৃতিৰ সৈতে সেই ত্ৰিগুণ সকলো তেওঁৰ ভিতৰত লীন হয়।

Verse 10

यस्मिन्नेव ततो लिंगं लयनात्कथितं पुरा । तस्माल्लिंगे लयं प्राप्ता परा शक्तिः कुतोऽपरे

সেয়েহে আগতেই ‘লিঙ্গ’ বুলি কোৱা হৈছিল, কাৰণ সকলো তাতেই লয় পায়। যেতিয়া পৰাশক্তিও সেই লিঙ্গত লীন হয়, তেন্তে আনবোৰ কিমান সহজে নহয়?

Verse 11

लीना गुणाश्च रुद्रोक्त्या यैरिदं बद्धमेव च । चराचरं महाभाग तस्माल्लिंगं प्रपूजयेत्

ৰুদ্ৰৰ বচন অনুসাৰে গুণসমূহ লীন হয়, যদিও সেই গুণেই এই চল-অচল জগতক বন্ধন কৰে। সেয়ে, হে মহাভাগ, লিঙ্গক গভীৰ ভক্তিৰে পূজা কৰা উচিত।

Verse 12

लिंगं च निर्गुणं साक्षाज्जानीध्वं भो द्रिजोतमाः । लयाल्लिंगस्य माहात्म्यं गुणानां परिकीर्त्यते

হে দ্বিজোত্তমাসকল, সোজাকৈ জানিবা—লিঙ্গ সাক্ষাতে নিৰ্গুণ। লয়ৰ কাৰণেই লিঙ্গৰ মাহাত্ম্য আৰু গুণ-তত্ত্ব একেলগে প্ৰশংসিত হয়।

Verse 13

शंकरः सुखदाता हि उच्यमानो मनीषिभिः । सर्वो हि कथ्यते विप्राः सर्वेषामाश्रयो हि स

মনীষী ঋষিসকলে তেওঁক ‘শংকৰ’ বুলিয়ে কয়, কিয়নো তেওঁ সুখ দান কৰে। হে ব্ৰাহ্মণসকল, তেওঁ ‘সৰ্ব’ বুলিও কোৱা হয়, কিয়নো তেওঁ সকলোৰে আশ্ৰয়।

Verse 14

शंभुर्हि कथ्यते विप्रा यस्माच्च शुभसंभवः

আৰু হে ব্ৰাহ্মণসকল, তেওঁক ‘শম্ভু’ বুলিয়ে কোৱা হয়, কিয়নো তেওঁৰ পৰাই শুভতা আৰু মঙ্গলৰ উদ্ভৱ হয়।

Verse 15

एवं सर्वाणि नामानि सार्थकानि महात्मनः । तेनावृतं जगत्सर्वं शंभुना परमेष्ठिना

এইদৰে সেই মহাত্মাৰ সকলো নামেই অৰ্থপূৰ্ণ। সেই পৰমেশ্ঠী শম্ভুৱে সমগ্ৰ জগতখনক ব্যাপি আৱৰি ৰাখিছে।

Verse 16

ऋषय ऊचुः । यदा दाक्षायणी चाग्नौ पतिता यज्ञकर्मणि । दक्षस्य च महाभागा तिरोधानगता सती

ঋষিসকলে ক’লে: “যেতিয়া দাক্ষৰ কন্যা দাক্ষায়ণী (সতী) যজ্ঞকৰ্মত অগ্নিত পতিত হ’ল, আৰু সেই মহাভাগা সতী দৃষ্টিৰ পৰা অন্তৰ্হিত হ’ল—”

Verse 17

प्रादुर्भूता कदा सूत कथ्यतां तत्त्वयाऽधुना । परा शक्तिर्महेशस्य मिलिता च कथं पुनः

“হে সূত, তেওঁ কেতিয়া পুনৰ প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল? এতিয়া তুমি আমাক তত্ত্বৰূপ সত্য কোৱা। আৰু মহেশৰ পৰাশক্তি পুনৰ কেনেকৈ (তেওঁৰ সৈতে) মিলিত হ’ল?”

Verse 18

एतत्सर्वं महाभाग पूर्ववृत्तं च तत्त्वतः । कथनीयं च अस्माकं नान्यो वक्तास्ति कश्चन

হে মহাভাগ! পূৰ্বে যি ঘটিছিল, তাৰ তত্ত্বসাৰসহ এই সকলো কথা আমাক কোৱা। আমাৰ বাবে ইয়াক ক’বলৈ তোমাৰ বাহিৰে আন কোনো যোগ্য বক্তা নাই।

Verse 19

सूत उवाच । जज्ञे दाक्षायणी ब्रह्मन्विदग्धावयवा यदा । विना शक्त्या महेशोऽपि तताप परमं तपः

সূত ক’লে: হে ব্ৰাহ্মণ! যেতিয়া দাক্ষায়ণী—দগ্ধ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গসহ—দেহ ত্যাগ কৰিলে, তেতিয়া শক্তিবিহীন মহেশো পৰম তপস্যাত নিমগ্ন হ’ল।

Verse 20

लीलागृहीतवपुषा पर्वते हिमवद्गिरौ । भृंगिणा सह विश्वेन नंदिना च तथैव च

দিব্য লীলাৰে ধৰা ৰূপে, হিমৱত পৰ্বতৰ ওপৰত তেওঁ ভৃঙ্গী, বিশ্ব আৰু তদ্ৰূপে নন্দীনৰ সৈতে সংগী হৈ আছিল।

Verse 21

तथा चंडेन मुंडेन तथान्यैर्बहुभिर्वृतः । दशभिः कोटिगुणितैर्गणैश्च परिवारितः

তদ্ৰূপে চণ্ড-মুণ্ড আৰু আন বহুজনেও তেওঁক ঘেৰি আছিল; দহ কোটিগুণে বৃদ্ধি পোৱা গণসমূহে তেওঁক চাৰিওফালে পৰিবেষ্টিত কৰিছিল।

Verse 22

गणानां चैव कोट्या च तथा षष्टिसहस्रकैः । एवं तत्र गणैर्देव आवृतो वृषभध्वजः

গণসমূহৰ এক কোটি আৰু তাৰ ওপৰত ষাঠি হাজাৰো—এইদৰে তাত বৃষভধ্বজ দেৱ (শিৱ) নিজৰ গণেৰে আৱৃত আছিল।

Verse 23

तपो जुषाणः सहसा महात्मा हिमालयस्याग्रगतस्तथैव । गणैर्वृतो वीरभद्रप्रधानैः स केवलो मूलविद्याविहीनः

তপস্যাত আনন্দ লভি সেই মহাত্মা সহসাই হিমালয়ৰ অগ্ৰভাগত উপনীত হ’ল। বীৰভদ্ৰ-প্ৰধান গণসমূহে বেষ্টিত হ’লেও, তেওঁ একাকী ৰ’ল—যেন আদ্যবিদ্যা (শক্তি) বিহীন।

Verse 24

एतस्मिन्नंतरे दैत्याः प्रादुर्भूता ह्यविद्यया । विष्णुना हि बलिर्बद्धस्तथा ते वै महाबलाः

ইতিমধ্যে অৱিদ্যাৰ ফলত দৈত্যসকল প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল। বিষ্ণুৱে বালিক বদ্ধ কৰিছিল; আৰু সেইসকল (দৈত্য)ো তেনেদৰে মহাবলী আছিল।

Verse 25

जाता दैत्यास्ततो विप्रा इंद्रोपद्रवकारकाः । कालखंजा महारौद्राः कालकायास्तथापरे

তাৰ পাছত, হে বিপ্ৰসকল, ইন্দ্ৰক উপদ্ৰৱ দান কৰা দৈত্যসকল জন্মিল। কিছুমান ‘কালখঞ্জা’ নামে অতি ভয়ংকৰ, আৰু আন কিছুমান ‘কালকায়’ নামে পৰিচিত।

Verse 26

निवातकवचाः सर्वे रवरावकसंज्ञकाः । अन्ये च बहवो दैत्याः प्रजासंहारकारकाः

সকলো নিবাতকৱচ—‘ৰৱৰাৱক’ নামে পৰিচিত—আৰু আন বহু দানৱ, প্ৰজাসংহাৰৰ কৰ্তা হৈ জীৱসমূহৰ ওপৰত বিনাশ আনিলে।

Verse 27

तारको नमुचेः पुत्रस्तपसा परमेण हि । ब्रह्माणं तोषयामास ब्रह्मा तस्य तुतोष वै

নমুচিৰ পুত্ৰ তাৰকাই পৰম তপস্যাৰে ব্ৰহ্মাক সন্তুষ্ট কৰিলে; আৰু ব্ৰহ্মাও নিশ্চয়কৈ তাৰ ওপৰত তুষ্ট হ’ল।

Verse 28

वरान्ददौ यथेष्टांश्च तारकाय दुरात्मने । वरं वृणीष्व भद्रं ते सर्वान्कामान्ददामि ते

তেতিয়া ব্ৰহ্মাই দুষ্ট তাৰকক ইচ্ছামতে বৰ দান কৰি ক’লে: “বৰ বাছি লোৱা; তোমাৰ মঙ্গল হওক। তুমি যি কামনা কৰা, সকলো মই দিম।”

Verse 29

तच्छत्वा वचनं तस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । वरयामास च तदा वरं लोकभयावहम्

পৰম বিধাতা ব্ৰহ্মাৰ সেই বাক্য শুনি, তেতিয়া সি এক এনে বৰ বাছিলে, যি লোকসমূহৰ বাবে ভয়ংকৰ হ’ব।

Verse 30

यदि मे त्वं प्रसन्नऽसि अजरामरतां प्रभो । देहि मे यद्विजानासि अजेयत्वं तथैव च

“হে প্ৰভু, যদি তুমি মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হওঁ, তেন্তে মোক জৰা-মৃত্যুৰ পৰা মুক্তি দিয়া; আৰু তুমি যি দান কৰিব পাৰা, সেই অজেয়ত্বও মোক দিয়া।”

Verse 31

एवमुक्तस्तदा तेन तारकेण दुरात्मना । उवाच प्रहसन्वाक्यममरत्वं कुतस्तव

এইদৰে দুষ্ট তাৰকে কোৱা শুনি, ব্ৰহ্মাই হাঁহি মাৰি ক’লে: “তোমাৰ বাবে অমৰতাৰ সম্ভৱ ক’ত?”

Verse 32

जातस्य हि ध्रुवो मृत्युरेतज्जानीहि तत्त्वतः । प्रहस्य तारकः प्राह अजेयत्वं च देहि मे

“যি জন্মিছে, তাৰ মৃত্যু ধ্ৰুৱ—এই তত্ত্ব সত্যকৈ জানি লোৱা।” তেতিয়া তাৰকে হাঁহি মাৰি ক’লে: “মোক অজেয়ত্বো দিয়া।”

Verse 33

ब्रह्मोवाच तदा दैत्यजेयत्वं तवानघ । विनार्भकेण दत्तं वै ह्यर्भकस्त्वां विजेष्यते

ব্ৰহ্মাই ক’লে: “হে দৈত্য, নিৰ্দোষ! তোমাক অজেয়তাৰ বৰ দিয়া হ’ল, কিন্তু এটা ব্যতিক্ৰম আছে—এটা সৰু শিশুয়ে নিশ্চয় তোমাক পৰাজিত কৰিব।”

Verse 34

तदा स तारकः प्राह ब्रह्माणं प्रणतः प्रभो । कृतार्थोऽहं हि देवेश प्रसादात्तव संप्रति

তেতিয়া তাৰকাই ব্ৰহ্মাক প্ৰণাম কৰি ক’লে: “হে প্ৰভু, হে দেৱেশ! আপোনাৰ কৃপাতে এতিয়া মই মোৰ উদ্দেশ্যত কৃতাৰ্থ হ’লোঁ।”

Verse 35

एवं लब्धवरो भूत्वा तारको हि महाबलः । देवान्युद्धार्थमाहूय युयुधे तैः सहासुरः

এইদৰে বৰ লাভ কৰি মহাবলী তাৰকাই দেৱতাসকলক যুদ্ধৰ বাবে আহ্বান কৰিলে; আৰু সেই অসুৰে তেওঁলোকৰ সৈতে ঘোৰ যুদ্ধ কৰিলে।

Verse 36

मुचुकुन्दं समाश्रित्य देवास्ते जयिनोऽभवन् । पुनः पुनर्विकुर्वाणा देवास्ते तारकेण हि

ৰাজা মুচুকুন্দৰ আশ্ৰয় লৈ সেই দেৱতাসকল জয়ী হ’ল; তথাপি তাৰকৰ কাৰণে সেই দেৱতাসকল পুনঃ পুনঃ অস্থিৰতা আৰু বিপৰ্যয়ত পৰিল।

Verse 37

मुचुकुन्दबलेनैव जयमापुःसुरास्तदा । किं कर्तव्यं हि चास्माकं युध्यमानैर्निरंतरम्

সেই সময় মুচুকুন্দৰ বলতেই দেৱতাসকলে জয় লাভ কৰিলে; কিন্তু আমি যদি নিৰন্তৰ যুদ্ধ কৰি থাকোঁ, তেন্তে এতিয়া আমাৰ কৰণীয় কি?

Verse 38

भवितव्यमिति स्मृत्वा गतास्ते ब्रह्मणः पदम् । ब्रह्मणश्चाग्रतो भूत्वा ह्यब्रुवंस्ते सवासवाः

“এনেকুৱাই হ’ব লাগিব” বুলি স্মৰণ কৰি তেওঁলোকে ব্ৰহ্মাৰ ধামলৈ গ’ল। ব্ৰহ্মাৰ সন্মুখত থিয় হৈ, ইন্দ্ৰসহ সেই দেৱসকলে ক’লে।

Verse 39

देवा ऊचूः । बलिना सह पातालमास्तेऽसौ मधुसूदनः । विष्णुं विना हि ते सर्वे वृषाद्याः पतिताः परैः

দেৱসকলে ক’লে: “মধুসূদন বিষ্ণু বালিৰ সৈতে পাতালত বাস কৰিছে। বিষ্ণু নাথ নাথাকিলে, বৃষ আদি কৰি আমি সকলোৱে শত্রুৰ হাতে পৰাস্ত হৈছোঁ।”

Verse 40

दैत्येंद्रैश्च महाभाग त्रातुमर्हसि नः प्रभो । तदा नभोगता वाणी ह्युवाच परिसांत्व्य वै

“হে মহাভাগ প্ৰভু, দানৱ-নেতাসকলৰ পৰা আমাক ৰক্ষা কৰিবলৈ আপুনি যোগ্য।” তেতিয়া আকাশৰ পৰা অহা এক বাণীয়ে সত্যই তেওঁলোকক সান্ত্বনা দিলে।

Verse 41

हे देवाः क्रियतामाशु मम वाक्यं हि तत्त्वतः । शिवात्मजो यदा देवा भविष्यति महाबलः

“হে দেৱসকল, মোৰ বাক্য তত্ত্বতঃ শীঘ্ৰে সম্পন্ন কৰা। যেতিয়া শিৱৰ পুত্ৰ জন্ম ল’ব, হে দেৱসকল, তেওঁ মহাবলী হ’ব।”

Verse 42

युद्धे पुनस्तारकं च वधिष्यति न संशयः । येनोपायेन भगवाञ्छंभुः सर्वगुहाशयः

“আৰু যুদ্ধত তেওঁ নিশ্চয়েই তাৰকক বধ কৰিব—সন্দেহ নাই। যি উপায়ে ভগৱান শম্ভু, যি সকলো হৃদয়ৰ গুহাত নিবাস কৰে, (প্ৰসন্ন কৰা যায়)…”

Verse 43

दारापरिग्रही देवास्तथा नीतिर्विधीयताम् । क्रियतां च परो यत्नो भवद्भिर्नान्यथा वचः

হে দেৱসকল, শিৱে সহধৰ্মিণী গ্ৰহণ কৰক—এইদৰে নীতি-ব্যৱস্থা বিধান কৰা হওক। আৰু তোমালোকৰ দ্বাৰা পৰম প্ৰচেষ্টা কৰা হওক; মোৰ বাক্য অন্যথা নহয়।

Verse 44

यूयं देवा विजानीध्वमित्युवाचाशरीरवाक् । परं विस्मयमापन्ना ऊचुर्देवाः परस्परम्

“তোমালোক দেৱসকল বুজিবা (আৰু তদনুসাৰে কৰিবা),” এইদৰে অশৰীৰী বাণীয়ে ক’লে। মহা বিস্ময়ে অভিভূত হৈ দেৱসকলে পৰস্পৰে ক’লে।

Verse 45

श्रुत्वा नभोगतां वाणीमाजग्मुस्ते हिमालयम् । बृहस्पतिं पुरस्कृत्य सर्वे देवा वचोऽब्रुवन्

আকাশগত সেই বাণী শুনি তেওঁলোকে হিমালয়লৈ গ’ল। বृहস্পতিকে আগত ৰাখি, সকলো দেৱে তেতিয়া নিজৰ প্ৰাৰ্থনাৰ বাক্য ক’লে।

Verse 46

हिमालयं महाभागाः सर्वे कार्यार्थगौरवात् । हिमालय महाभाग श्रूयतां नोऽधुना वचः

দৈৱ কাৰ্যৰ গাম্ভীৰ্যৰ বাবে সেই সকলো ভাগ্যৱানে হিমালয়ৰ ওচৰলৈ আহিল। ক’লে—“হে মহাভাগ হিমালয়, এতিয়া আমাৰ বাক্য শুনা।”

Verse 47

तारकस्त्रासयत्यस्मान्साहाय्यं तद्वधे कुरु । त्वं शरण्यो भवास्माकं सर्वेषां च तपस्विनाम् । तस्मात्सर्वे वयं याता महेंद्रसहिता विभो

“তাৰকে আমাক আতংকিত কৰে; তাৰ বধৰ বাবে সহায় কৰা। তুমি আমাৰ আৰু সকলো তপস্বীৰ আশ্ৰয় হওঁ। সেইহেতু আমি সকলোৱে মহেন্দ্ৰ (ইন্দ্ৰ) সহিতে আহিছোঁ, হে বিভো, হে মহাবলী।”

Verse 48

लोमश उवाच । एवमभ्यर्थितो देवैर्हिमवान्गिरिसत्तमः । उवाच देवान्प्रहसन्वाक्यं वाक्यविदां वरः

লোমশে ক’লে: দেৱতাসকলৰ প্ৰাৰ্থনাত অনুৰোধিত হৈ হিমৱান—গিৰিসত্তম—হাঁহি মাৰি দেৱতাসকলক সম্বোধন কৰিলে; বাক্যবিদ্যাত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠজন।

Verse 49

महेन्द्र मुद्दिश्य तदा ह्युपहाससमन्वितः । अक्षमाश्च वयं सर्वे महेन्द्रेण कृताः सुराः

তাৰ পাছত মহেন্দ্ৰ (ইন্দ্ৰ)লৈ চাই, মৃদু উপহাসমিশ্ৰিত সুৰে ক’লে: “আমি সকলো দেৱতা মহেন্দ্ৰৰ দ্বাৰাই অক্ষম কৰি দিয়া হ’লোঁ।”

Verse 50

किं कुर्मः सुरकार्यं च तारकस्य वधं प्रति । पक्षयुक्ता वयं सर्वे यदि स्याम सुरोत्तमाः

“দেৱকাৰ্য—তাৰক বধ—সম্পৰ্কে আমি কি কৰিব পাৰোঁ? যদি আমাৰ সকলোৰে পক্ষে সহায়-সমৰ্থন থাকে, তেন্তে আমি সুৰোত্তম বুলি গণ্য হ’ম।”

Verse 51

तदा वयं घातयामस्तारकं सह बांधवैः । अचलोहं विपक्षश्च किं कार्यं करवाणि व

“যদি আমাৰ প্ৰয়োজনীয় সহায় থাকে, তেন্তে আমি তাৰকক তাৰ বান্ধৱসহ বধ কৰোঁ। কিন্তু মই অচল পৰ্বত, আৰু এই বিষয়ে বিপক্ষত অৱস্থিত; মই বাস্তৱতে কি কৰিম?”

Verse 52

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे देवास्तमब्रुवन् । सर्वे यूयं वयं चैव असमर्था वधं प्रति । तारकस्य महाभाग एतत्कार्यं विचंत्यताम्

তেওঁৰ বাক্য শুনি সকলো দেৱতাই ক’লে: “হে মহাভাগ! তাৰক বধৰ বিষয়ে ন তুমিও সমৰ্থ, ন আমিও। এই কাৰ্য কেনেকৈ সম্পন্ন হ’ব, সেয়া বিচাৰ-বিবেচনা কৰি স্থিৰ কৰা হওক।”

Verse 53

येन साध्यो भवेच्छत्रुस्तारको हि महाबलः । तदोवाच महातेजा हिमवान्स सुरान्प्रति

“কোন উপায়ে মহাবলী শত্রু তাৰকক পৰাজিত কৰিব পৰা যায়?” তেতিয়া মহাতেজস্বী হিমৱান দেৱতাসকলৰ প্ৰতি বচন ক’লে।

Verse 54

केनोपायेन भो देवास्तारकं हंतुमिच्छथ । कथयंतुत्वरेणैव कार्यं वेत्तुं ममैव हि

“হে দেৱাসকল, কোন উপায়ে তোমালোকে তাৰকক বধ কৰিব বিচাৰিছা? শীঘ্ৰে কোৱা, কিয়নো এই কাৰ্য মই তৎক্ষণাৎ বুজিব লাগিব।”

Verse 55

तदा सुरैः कथितं सर्वमेतद्वाण्या चोक्तं यत्पुरा कार्यहेतोः । श्रुतं तदा गिरिणा वाक्यमेत हिमवान्पर्वतो हि

তেতিয়া দেৱতাসকলে এই সকলো কথা ক’লে, আৰু দেৱকাৰ্যৰ হেতু পুৰ্বে বাণী (সৰস্বতী) যি কৈছিল সেয়াও বৰ্ণনা কৰিলে। তেতিয়া পৰ্বত হিমৱানে সেই বচন শুনিলে।

Verse 56

शिवस्य पुत्रेण च धीमता यदा वध्यो दैत्यस्तारको वै महात्मा । तदा सर्वं सुरगकार्यं शुभंस्याद्वाण्या चोक्तं सत्यमेतद्भवेच्च

যেতিয়া শিৱৰ জ্ঞানী পুত্ৰে মহাত্মা দানৱ তাৰকক বধ কৰিব, তেতিয়া দেৱতাসকলৰ সকলো কাৰ্য শুভ হ’ব। বাণীয়ে এই সত্যই কৈছে—আৰু ই নিশ্চয় সিদ্ধ হ’ব।

Verse 57

तस्मात्तदेनत्क्रियतां भवद्भिर्यथा महेशः कुरुते परिग्रहम् । कन्या यथा तस्य शिवस्य योग्या निरीक्ष्यतामाशु सुरैरिदानीम्

সেয়েহে তোমালোকে এনে ব্যৱস্থা কৰা, যাতে মহেশে পৰিগ্ৰহ কৰি বধূ গ্ৰহণ কৰে। এতিয়াই দেৱতাসকলে শীঘ্ৰে বিচাৰি চাওক—কোন কন্যা সেই শিৱৰ যোগ্য।

Verse 58

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रहस्योचुः सुरास्तदा । जनितव्या त्वया कन्या शिवार्थं कार्यसिद्धये

তেওঁৰ বাক্য শুনি দেৱতাসকলে তেতিয়া মৃদু হাসি কৰি ক’লে—“শিৱৰ হিত আৰু কাৰ্যসিদ্ধিৰ বাবে তোমাৰ ঘৰত এগৰাকী কন্যাৰ জন্ম হ’ব লাগিব।”

Verse 59

सुराणां च गिरे वाक्यं कुरु शीघ्रं महामते । आधारस्त्वं तु देवानां भविष्यसि न संशयः

হে মহামতি পৰ্বত! দেৱতাসকলৰ বাক্য শীঘ্ৰে পালন কৰা। তুমি নিশ্চয়েই দেৱসকলৰ আশ্ৰয় হ’বা—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 60

इत्युक्तो गिरिराजोऽथ देवैः स्वगृहमामाविशत् । पत्नीं मेनां च पप्रच्छ सुकार्यं समागतम्

দেৱতাসকলে এইদৰে কোৱাৰ পাছত পৰ্বতৰাজে নিজৰ নিবাসত প্ৰৱেশ কৰিলে। তেতিয়া তেওঁ পত্নী মেনাক সুধিলে—কোন শুভ কাৰ্য হাতত আহিল।

Verse 61

जनितव्या सुकन्यैका सुरकार्यार्थसिद्धये । देवानां च ऋषीणां च तथैव च तपस्विनाम्

সুৰকাৰ্য সিদ্ধিৰ বাবে এগৰাকী সুশীলা কন্যাৰ জন্ম হ’ব লাগিব; দেৱতা, ঋষি আৰু তপস্বীসকলৰ হিতৰ বাবেও তেনেকুৱাই।

Verse 62

प्रियं न भवति स्त्रीणां कन्याजननसेव च । तथापि जनितव्या च कन्यैका च वरानने

স্ত্ৰীসকলৰ বাবে কন্যাৰ জন্ম আৰু পালন বহু সময়ত সুখকৰ নহয় বুলি ধৰা হয়। তথাপি, হে সুন্দৰ-মুখী, এগৰাকী কন্যাৰ জন্ম নিশ্চয়েই হ’ব লাগিব।

Verse 63

प्रहस्य मेना प्रोवाच स्वपतिं च हिमालयम् । यदुक्तं भवता वाक्यं श्रूयतां मे त्वयाऽधुना

হাঁহি মাৰি মেনাই নিজৰ স্বামী হিমালয়ক ক’লে— “আপুনি যি বাক্য কৈছিল, সেই বিষয়ে এতিয়া মোৰ কথা শুনক।”

Verse 64

कन्या सदा दुःखकरी नृणां पते स्त्रीणां तथा शोककरी महामते । तस्माद्विमृश्य सुचिरं स्वयमेव बुद्ध्या यथा हितं शैलपते तदुच्यताम्

“হে নৰপতি, কন্যা সদায় কষ্টৰ কাৰণ; আৰু স্ত্ৰীলোকৰ বাবেও সি শোকৰ হেতু, হে মহামতি। সেয়ে, হে শৈলপতি, নিজৰ বুদ্ধিৰে বহুদিন চিন্তা কৰি যি সত্য হিত, সেয়াই কওক।”

Verse 65

हिमवांस्तदुपश्रुत्या प्रियाया वचनं तदा । उवाच वाक्यं मेधावी परोपकरणान्वितम्

প্ৰিয়াৰ বাক্য শুনি হিমৱানে তেতিয়া মেধাৱী হৈ, পৰোপকাৰৰ ভাবনাৰে পৰিপূৰ্ণ বাক্য ক’লে।

Verse 66

येनयेन प्रकारेण परेषामुपजीवनम् । भविष्यति च तत्कार्यं धीमता पुरुषेण हि

যে যে উপায়ে আনৰ জীৱিকা আৰু আশ্ৰয় স্থিৰ হয়, সেই কামেই নিশ্চয় বুদ্ধিমান পুৰুষে কৰিব লাগে।

Verse 67

स्त्रियापि चैव तत्कार्यं परोपकरणान्वितम् । एवं प्रवर्तिता तेन गिरिणा महिषी तदा । दधार जठरे कन्यां मेना भाग्यवती तदा

পৰোপকাৰযুক্ত সেই কৰ্তব্য স্ত্ৰীয়েও কৰিব লাগে। এইদৰে সেই গিৰিৰাজে ৰাণীক সেই পথত প্ৰৱৰ্তিত কৰিলে; তেতিয়া ভাগ্যৱতী মেনাই নিজৰ গৰ্ভত কন্যা ধাৰণ কৰিলে।

Verse 68

महाविद्या महामाया महामेधास्वरूपिणी । रुद्रकाली च अंबा च सती दाक्षायणी परा

সেয়ে মহাবিদ্যা, মহামায়া, পৰম মেধাৰ সাকাৰ ৰূপিণী; সেয়ে ৰুদ্ৰকালী আৰু অম্বা—সতী, পৰমা দাক্ষায়ণী।

Verse 69

तां विभूतिं विशालाक्षी जठरे परमां सती । बभार सा महाभागा मेना चारुविलोचना

সেই পৰম বিভূতি—সৰ্বোচ্চ সতীক—বিশাল-নয়না, চাৰু-নয়না, মহাভাগা মেনাই নিজৰ গৰ্ভত ধাৰণ কৰিলে।

Verse 70

स्तुतिं चक्रुस्तदा देवा ऋषयो यक्षकिन्नराः । मेनाया भूरिभाग्यायास्तथा हिमवतो गिरेः

তেতিয়া দেৱতা, ঋষি আৰু যক্ষ-কিন্নৰসকলে স্তৱ গাইলে; মেনাৰ অপাৰ ভাগ্য আৰু হিমৱান পৰ্বতৰো মহিমা কীৰ্তন কৰিলে।

Verse 71

एतस्मिन्नंतरे जाता गिरिजा नाम नामतः । प्रादुर्भूता यदा देवी सर्वेषां च सुखप्रदा

ইয়াৰ মাজতে দেৱী জন্মিল; নামত নাম ‘গিৰিজা’ বুলি কোৱা হ’ল। দেৱী যেতিয়া প্ৰাদুৰ্ভূতা হ’ল, তেতিয়া সৰ্বজনৰ সুখদায়িনী হৈ উঠিল।

Verse 72

देवदुंदुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः । जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः

দেৱ-দুন্দুভি ধ্বনিত হ’ল; অপ্সৰাগণ নৃত্য কৰিলে। গন্ধৰ্বপতিসকলে গীত গালে, আৰু পুনৰ অপ্সৰাগণ নৃত্য কৰিলে।

Verse 73

पुष्पवर्षेण महता ववृषुर्विबुधास्तथा । तदा प्रसन्नमभवत्सर्वं त्रैलोक्यमेव च

দেৱতাসকলে মহা পুষ্পবৃষ্টিৰে বৰষিলে; তেতিয়া ত্ৰিলোক সকলো প্ৰসন্ন আৰু শান্ত হ’ল।

Verse 74

यदावतीर्णा गिरिजा महासती तदैव दैत्या भयमाविशंस्ते । प्राप्ता मुदं देवगणा महर्षयः सचारणाः सिद्धगणास्तथैव

যেতিয়া মহাসতী গিৰিজা অৱতীৰ্ণা হ’ল, তেতিয়াই দৈত্যসকল ভয়ত আচ্ছন্ন হ’ল; আৰু দেৱগণ, মহর্ষি, চাৰণ আৰু সিদ্ধগণ আনন্দে ভৰিল।