Adhyaya 12

Verse 1

लोमश उवाच । प्रणम्य परमात्मानं रमायुक्तं जनार्द्दनम् । अमृतार्थं ममंथुस्ते सुरासुरगणाः पुनः

লোমশ ক’লে: ৰমা (শ্ৰী) সহিত যুক্ত পৰমাত্মা জনাৰ্দনক প্ৰণাম কৰি, দেৱ আৰু অসুৰগণে অমৃতৰ বাবে পুনৰায় (সমুদ্ৰ) মন্থন কৰিলে।

Verse 2

उदधेर्मथ्यमानाच्च निर्गतः सुमहायशाः । धन्वंतरिरिति ख्यातो युवा मृत्युञ्जयः परः

সাগৰ মথন চলি থাকোঁতে মহাযশস্বী এজন উদ্ভৱ হ’ল—ধন্বন্তৰি নামে খ্যাত—যুৱক, পৰম, আৰু মৃত্যুঞ্জয়।

Verse 3

पाणिभ्यां पूर्णकलशं सुधायाः परिगृह्य वै । यावत्सर्वे सुराः सर्वे निरीक्षंते मनोहरम्

তেওঁ দুহাতে সুধা (অমৃত)ৰে পূৰ্ণ কলহ ধৰি থিয় হৈ থাকিল; আৰু সকলো দেৱতাই সেই মনোহৰ দৃশ্য চাই থাকিল।

Verse 4

तदा दैत्याः समं गत्वा हर्तुकामा बलादिव । सुधया पूर्णकलशं धन्वंतरिकरे स्थितम्

তেতিয়া দৈত্যসকলে একেলগে আগবাঢ়িল, বলপূৰ্বক হৰণ কৰিবলৈ উদ্‌গ্ৰীৱ; ধন্বন্তৰিৰ হাতে থকা সুধা-পূৰ্ণ কলহ লক্ষ্য কৰি।

Verse 5

यावत्तरंगमालाभिरावृतोऽभूद्भिषक्तमः । शनैः शनैः समायातो दृष्टोऽसौ वृषपर्वणा

যেতিয়া শ্ৰেষ্ঠ চিকিৎসকজন ঢৌৰ মালাৰে আৱৃত আছিল, তেতিয়া তেওঁ ধীৰে ধীৰে আগবাঢ়ি আহিল; আৰু বৃষপৰ্বণে তেওঁক দেখা পালে।

Verse 6

करस्थः कलशस्तस्य हृतस्तेन बलादिव । असुराश्च ततः सर्वे जगर्जुरतिभीषणम्

তেওঁৰ হাতে থকা কলহটো সি বলপূৰ্বক যেন কেঢ়ি ল’লে; তাৰ পাছত সকলো অসুৰে অতি ভয়ংকৰ গর্জন কৰিলে।

Verse 7

कलशं सुधया पूर्णं गृहीत्वा ते समुत्सुकाः । दैत्याः पातालमाजग्मुस्तदा देवा भ्रमान्विताः

সুধাৰে পূৰ্ণ কলশ ধৰি, উৎকণ্ঠাৰে উল্লসিত দৈত্যসকল পাতাললৈ নামি গ’ল; তেতিয়া দেৱসকল বিভ্ৰান্তিত পৰিল।

Verse 8

अनुजग्मुः सुसंनद्धा योद्धुकामाश्च तैः सह । तदा देवान्समालोक्य बलिरेवमभाषत

তেওঁলোকৰ পিছে পিছে সম্পূৰ্ণ অস্ত্ৰসজ্জিত হৈ, তেওঁলোকৰ সৈতে যুঁজিবলৈ আগ্ৰহী হৈ, দেৱসকলো অনুসৰণ কৰিলে। তেতিয়া দেৱসকলক দেখি বলিয়ে এইদৰে ক’লে।

Verse 9

बलिरुवाच । वयं तु केवलं देवाः सुधया परितोषिताः । शीघ्रमेव प्रगंतव्यं भवद्भिश्च सुरोत्तमैः

বলিয়ে ক’লে: ‘আমি সকলোৱেই কেৱল “দেৱ”, সুধাৰে সন্তুষ্ট। তোমালোকো, হে সুৰশ্ৰেষ্ঠসকল, শীঘ্ৰেই প্ৰস্থান কৰা উচিত।’

Verse 10

त्रिविष्टपं मुदा युक्तैः किमस्माभिः प्रयोजनम् । पुरास्माभिः कृतं मैत्रं भवद्भिः स्वार्थतत्परैः । अधुना विदितं तत्तु नात्र कार्या विचारणा

‘আনন্দে যুক্ত হলেও ত্ৰিৱিষ্টপ (স্বৰ্গ) আমাৰ কি কাম? আগতে আমি তোমালোকৰ সৈতে মৈত্ৰী কৰিছিলোঁ, কিন্তু তোমালোক স্বাৰ্থত পৰায়ণ। এতিয়া সেয়া বুজা গ’ল; ইয়াত আৰু বিচাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই।’

Verse 11

एवं निर्भार्त्सितास्तेन बलिना सुरसत्तमाः । यथागतेन मार्गेण जग्मुर्नारायणं प्रभुम्

এইদৰে বলিয়ে তিৰস্কাৰ কৰাত দেৱশ্ৰেষ্ঠসকল যি পথে আহিছিল সেই পথেই উভতি গৈ প্ৰভু নাৰায়ণৰ ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 12

तं दृष्ट्वा विष्णुना सर्वे सुरा भग्नमनोरथा । आश्वासिता वचोभिश्च नानानुनयको विदैः

বিষ্ণুক দেখি, আশা-আকাঙ্ক্ষা ভঙ্গ হোৱা সকলো দেৱতা তেওঁৰ নানা ধৰণৰ আশ্বাস আৰু অনুনয়-নিপুণ বাক্যৰে সান্ত্বনা লাভ কৰিলে।

Verse 13

मा त्रासं कुरुतात्रार्थ आनयिष्यामि तां सुधाम् । एवमाभाष्य भगवान्मुकुन्दोऽनाथसंश्रयः

তেওঁ ক’লে, “এই বিষয়ত ভয় নকৰিবা; মই সেই সুধা (অমৃত) আনিম।” এইদৰে কৈ ভগৱান মুকুন্দ—অনাথৰ আশ্ৰয়—কাৰ্যত প্ৰবৃত্ত হ’ল।

Verse 14

स्थापयित्वा सुरान्सर्वांस्तत्रैव मधुसूदनः । मोहनीरूपमास्थाय दैत्यनामग्रतोऽभवत्

মধুসূদনে সকলো দেৱতাক তাতেই স্থাপন কৰি, মোহিনীৰ ৰূপ ধৰি দানৱ-দৈত্যসকলৰ আগত প্ৰকাশ পালে।

Verse 15

तावद्दैत्याः सुसंरब्धाः परस्परमथाब्रुवन् । विवादः सर्वदैत्यानाममृतार्थे तदाऽभवत्

ইফালে দৈত্যসকল অতি উত্তেজিত হৈ পৰস্পৰে কথা ক’লে; তেতিয়া অমৃতৰ কাৰণে সকলো দৈত্যৰ মাজত বিবাদ উঠিল।

Verse 16

एवं प्रवर्तमाने तु मोहिनीरूपमाश्रिताम् । दृष्ट्वा योषां तदा दैवात्सर्वभूतमनोरमाम्

এইদৰে ঘটনা চলি থাকোঁতে, দৈৱবশত তেওঁলোকে মোহিনীৰ ৰূপ আশ্ৰয় কৰা এগৰাকী নাৰী দেখিলে, যি সকলো জীৱৰ মনোহৰ।

Verse 17

विस्मयेन समाविष्टा बभूवुस्तृषितेक्षणाः । तां संमान्य तदा दैत्यराजो बलिरुवाच ह

বিস্ময়ত অভিভূত হৈ তেওঁলোকে তৃষ্ণাতুৰ চকুৰে তেওঁৰ ফালে চাই থাকিল। তাৰ পাছত তেওঁক সন্মান জনাই দৈত্যৰাজ বলিয়ে ক’লে।

Verse 18

बलिरुवाच । सुधा त्वया विभक्तव्या सर्वेषां गतिहेतवे । शीघ्रत्वेन महाभागे कुरुष्व वचनं मम

বলিয়ে ক’লে: “সকলোৰে মংগলৰ বাবে আপুনি অমৃত বিতৰণ কৰিব লাগিব। হে ভাগ্যৱতী দেৱী, মোৰ কথা শীঘ্ৰে পালন কৰক।”

Verse 19

एवमुक्ता ह्युवाचेदं स्मयमाना बलिं प्रति । स्त्रीणां नैव च विश्वासः कर्तव्यो हि विपश्चिता

এইদৰে কোৱাত তেওঁ বলীৰ ফালে চাই মিচিকিয়াই হাঁহি উত্তৰ দিলে: “প্ৰকৃততে জ্ঞানীসকলে নাৰীক বিশ্বাস কৰা উচিত নহয়।”

Verse 20

अनृतं साहसं माया मूर्खत्वमति लोभता । अशौचं निर्घृणत्वं च स्त्रीणां दोषाः स्वभावजाः

মিছা কথা, হঠকাৰিতা, প্ৰতাৰণা, মূৰ্খতা, অত্যধিক লোভ, অপৱিত্ৰতা আৰু নিৰ্দয়তা—এইবোৰ নাৰীৰ স্বাভাৱিক দোষ বুলি কোৱা হয়।

Verse 21

निःस्नेहत्वं च विज्ञेयं धूर्तत्वं चैव तत्त्वतः । स्वस्त्रीणां चैव विज्ञेया दोषा नास्त्यत्र संशयः

প্ৰকৃততে মৰমৰ অভাৱ আৰু ধূৰ্ততা চিনিব লাগে; নিজৰ স্ত্ৰীৰ ক্ষেত্ৰতো এইবোৰ দোষ বুলি জনা উচিত—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 22

यथैव श्वापदानां च वृका हिंसापरायणाः । काका यतांडजानां च श्वापदानां च जंबुकाः । धूर्ता तथा मनुष्याणां स्त्रीज्ञेया सततं बुधैः

যেনেকৈ বনৰ জন্তুসমূহৰ মাজত নেকুৰা সদায় হিংসাত পৰায়ণ, আৰু অণ্ডজ প্ৰাণীৰ মাজত কাক, আৰু শ্বাপদসমূহৰ মাজত শিয়াল ধূৰ্ততাৰ বাবে পৰিচিত—তেনেকৈ মানুহৰ মাজত নাৰীজনীক বুধসকলে সদায় ছলময়ী বুলি জানে।

Verse 23

मया सह भवद्भिश्च कथं सख्यं प्रवर्तते । सर्वथात्र न विज्ञेयाः के यूयं चैव क ह्यहम्

“তোমালোকৰ সৈতে মোৰ সঁচা সখ্য কেনেকৈ গঢ়ি উঠিব? কিয়নো ইয়াত কোনোভাবেই জনা নাযায়—তোমালোক কোন, আৰু মই নিজে কোন।”

Verse 24

तस्माद्भवद्भिः संचिंत्यकार्याकार्यविचक्षणैः । कर्तव्यं परया बुद्ध्या प्रयातासुरसत्तमाः

সেয়েহে, হে অসুৰশ্ৰেষ্ঠসকল, তোমালোক যিসকলে কৰ্তব্য-অকৰ্তব্য বিচাৰ কৰাত নিপুণ, ভালদৰে চিন্তা কৰি পৰম বুদ্ধিৰে কৰ্ম কৰা আৰু তদনুসাৰে আগবাঢ়া।

Verse 28

बलिरुवाच । अद्यामृतं च सर्वेषां विभजस्व यथातथम् । त्वया दत्तं च गृह्णीमः सत्यंसत्यं वदामि ते

বলিয়ে ক’লে: “আজি অমৃত সকলোকে যথাযথভাৱে ভাগ কৰি দিয়া। আৰু তুমি যি দিয়া, আমি সেয়াই গ্ৰহণ কৰিম—এইটো সত্য; সত্য-সত্যকৈ তোমাক ক’লোঁ।”

Verse 29

एवमुक्ता तदा देवी मोहिनी सर्वमंगला । उवाचाथासुरान्सर्वान्रोचयंल्लौकिकीं स्थितिम्

এইদৰে কোৱা হ’লে, সদা মঙ্গলময়ী দেবী মোহিনী তেতিয়া সকলো অসুৰক সম্বোধন কৰি, তেওঁলোকক লোকিক আচৰণ-নীতিৰ অৱস্থা মনোগ্ৰাহ্য কৰি বচন ক’লে।

Verse 30

भगवानुवाच । यूयं सर्वे कृतार्थाश्च जाता दैवेन केनचित् । अद्योपावाससंयुक्ता अमृतस्याधिवासनम्

ভগৱানে ক’লে: কোনো দিৱ্য বিধানৰ ফলত তোমালোক সকলোৱে কৃতাৰ্থ হ’লা। আজি উপবাস-ব্ৰতৰ সৈতে যুক্ত হৈ তোমালোক অমৃত-সম ৰসৰ অধিবাসন (পবিত্ৰ অভিষেক) গ্ৰহণৰ যোগ্য হ’লা।

Verse 31

क्रियतामसुराः श्रेष्ठाः शुभेच्छा किंचिदस्ति वः । श्वेभूते पारणं कुर्याद्व्रतार्चनरतिश्च वः

“হে অসুৰসকলৰ শ্ৰেষ্ঠসকল, যদি তোমালোকৰ ভিতৰত কোনো শুভ ইচ্ছা থাকে, তেন্তে তেনেকৈ কৰা। কাইলৈ হ’লে বিধিমতে পাৰণ কৰি ব্ৰত সমাপ্ত কৰা, আৰু ব্ৰত-সহিত পূজা-অৰ্চনাত তোমালোকৰ আনন্দ থাকক।”

Verse 32

न्यायोपार्जितवित्तेन दशमांशेन धीमता । कर्तव्यो विनियोगश्च ईशप्रीत्यर्थहेतवे

ধৰ্মসঙ্গত উপায়ে অৰ্জিত ধনেৰে বুদ্ধিমান লোকে দশমাংশ পৃথক কৰি বিধিমতে বিনিয়োগ কৰিব লাগে; ই ঈশ্বৰ-প্ৰীতি লাভৰ কাৰণ আৰু উদ্দেশ্য।

Verse 33

तथेति मत्वा ते सर्वे यथोक्तं देवमायया । चक्रुस्तथैव दैतेया मोहिता नातिकोविदाः

“তেনেই হওক,” বুলি ভাবি, সেই সকলো দৈত্য দেৱ-মায়াৰ প্ৰভাৱত মোহিত হৈ, বিশেষ বিচক্ষণ নোহোৱাত, যি কোৱা হৈছিল ঠিক তেনেকৈয়ে কৰিলে।

Verse 34

मयासुरेण च तदा भवनानि कृतानि वै । मनोज्ञानि महार्हाणि सुप्रभाणि महांति च

তেতিয়া মায়া নামৰ অসুৰে নিশ্চয়েই অট্টালিকা নিৰ্মাণ কৰিলে—মনোহৰ, অতি মূল্যবান, সুপ্ৰভাময় আৰু বৃহৎ।

Verse 35

तेषुपविष्टास्ते सर्वे सुस्नाताः समलंकृताः । स्थापयित्वा सुसंरब्धाः पूर्णं कलशमग्रतः

তাত উপবিষ্ট হৈ তেওঁলোক সকলোৱে—ভালদৰে স্নান কৰি অলংকৃত হৈ—অতি উৎসাহেৰে নিজৰ সন্মুখত পূৰ্ণ জলভৰা কলশ স্থাপন কৰিলে।

Verse 36

रात्रौ जागरणं सर्वैः कृतं परमया मुदा । अथोषसि प्रवृत्ते च प्रातःस्नानयुता भवन्

ৰাতি সকলোয়ে পৰম আনন্দেৰে জাগৰণ কৰিলে; আৰু উষা উদয় হোৱাত, তেওঁলোকে প্ৰাতঃস্নানত নিয়োজিত হ’ল।

Verse 37

असुरा बलिमुख्याश्च पंक्तिभूता यताक्रमम् । सर्वमावश्यकं कृत्वा तदा पानरता भवन्

অসুৰসকল বালিক আগুৱাই লৈ, যথাক্ৰমে শাৰী শাৰী হৈ বহিল। সকলো আৱশ্যক কৰ্ম সম্পন্ন কৰি, তেতিয়া তেওঁলোক পান কৰাত আসক্ত হ’ল।

Verse 38

बलिश्च वृषपर्वा च नमुचिः शंख एव च । सुदंष्ट्रश्चैव संह्लादी कालनेमिर्विभीषणः

বালি আৰু বৃষপৰ্বা, নমুচি আৰু শঙ্খো; সুধংষ্ট্ৰ, সংহ্লাদ, কালনেমি আৰু বিভীষণ—সকলোৱে তাত উপস্থিত আছিল।

Verse 39

वातापिरिल्वलः कुम्भो निकुम्भः प्रच्छदस्तथा । तथा सुन्दोपसुन्दौ च निशुम्भः शुम्भ एव च

বাতাপি আৰু ইল্বল, কুম্ভ আৰু নিকুম্ভ, আৰু প্ৰচ্ছদো; তদুপৰি সুন্দ আৰু উপসুন্দ, নিশুম্ভ আৰু শুম্ভো—সকলোৱে উপস্থিত আছিল।

Verse 40

महिषो महिषाक्षश्च बिडालाक्षः प्रतापवान् । चिक्षुराख्यो महाबाहुर्जृभणोऽथ वृषासुरः

মহিষ আৰু মহিষাক্ষ, পৰাক্ৰমী বিডালাক্ষ; চিক্ষুৰ নামে মহাবাহু, আৰু জৃভণ, তাৰ পাছত বৃষাসুৰ—সকলো তাত উপস্থিত আছিল।

Verse 41

विबाहुर्बाहुको घोरस्तथा वै घोरदर्शनः । एते चान्ये च बहवो दैत्यदानवराक्षसाः । यथाक्रमं चोपविष्टा राहुः केतुस्तथैव च

বিবাহু, বাহুকো ঘোৰ, আৰু ঘোৰদৰ্শন; এইসকল আৰু আন বহু দৈত্য, দানৱ, ৰাক্ষস যথাক্ৰমে বহিল—ৰাহু আৰু কেতুও তেনেদৰে।

Verse 42

तेषां तु कोटिसंख्यानां दैत्यानां पंक्तिरास्थिता

কোটি সংখ্যক সেই দৈত্যসকলৰ শাৰী শাৰী পংক্তি গঠিত হৈ স্থিৰভাৱে স্থাপন হ’ল।

Verse 43

ततस्तया तदा देव्या अमृतार्थं हि वै द्विजाः । यज्जातं तच्छृणौध्वं हि तया देव्या कृतं महत्

তেতিয়া, হে দ্বিজসকল, অমৃতৰ নিমিত্তে সেই দেৱীয়ে এক মহৎ কাৰ্য সাধন কৰিলে; তেনাৰ কৰ্মৰ ফলত যি ঘটিল, সেয়া এতিয়া শুনা।

Verse 44

सर्वे विज्ञापिताः सद्यो गृहीतकलशा तदा । शोभया परया युक्ता साक्षात्सा विष्णुमोहिनी

সকলোকে তৎক্ষণাৎ জনোৱা হ’ল; তেতিয়া তেনীয়ে কলশ হাতত ল’লে। পৰম সৌন্দৰ্যে বিভূষিতা, তেনী সঁচাকৈ বিষ্ণুৰ মোহিনী ৰূপেই প্ৰকাশিত হ’ল।

Verse 45

करस्थेन तदा देवी कलशेन विराजिता । शुशुभे परया कांत्या जगन्मंगलमंगला

তেতিয়া দেৱী হাতত কলশ ধৰি দ্যুতিময় হৈ উঠিল; পৰম কান্তিত উজ্জ্বল—জগতৰ সকলো মঙ্গলৰ মঙ্গলময়ী।

Verse 46

परिवेषधराः सर्वे सुरास्ते ह्यसुरांतिकम् । आगतास्तत्क्षणादेव यत्र ते ह्यसुरोत्तमाः

সকলো দেৱতাই পান-ভোজন পৰিবেশনকাৰী পৰিচাৰকৰ বেশ ধৰি, তৎক্ষণাৎ অসুৰসকলৰ ওচৰৰ সেই ঠাইলৈ আহিল—য’ত সেই শ্ৰেষ্ঠ অসুৰসকল একত্ৰ হৈছিল।

Verse 47

तान्दृष्ट्वा मोहिनी सद्य उवाच प्रमदोत्तमा

তেওঁলোকক দেখি, মোহিনী—মোহনীয় নাৰীৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠা—সেইমুহূর্ততে ক’লে।

Verse 48

मोहिन्युवाच । एते ह्यतिथयो ज्ञेया धर्म्मसर्वस्वसाधनाः । एभ्यो देयं यताशक्त्या यदि सत्यं वचो मम । प्रमाणं भवतां चाद्य कुरुध्वं मा विलंबथ

মোহিনী ক’লে: “এওঁলোকক অতিথি বুলি জানিবা; এওঁলোকৰ সেৱাই ধৰ্মৰ সাৰ আৰু সিদ্ধি। মোৰ বাক্য সত্য হ’লে, তোমালোকৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে এওঁলোকক দান দিয়া। আজি ইহাক তোমালোকৰ স্থিৰ নিয়ম কৰাঁ; বিলম্ব নকৰিবা।”

Verse 49

परेषामुपकारं च ये कुर्वंति स्वशक्तितः । धन्यास्ते चैव विज्ञेयाः पवित्राः लोकपालकाः

যিসকলে নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসাৰে আনৰ উপকাৰ কৰে, তেওঁলোক ধন্য বুলি জানিবা; তেওঁলোক পবিত্ৰকাৰী আৰু লোকৰ পালক-ৰক্ষক।

Verse 50

केवलात्मोदरार्थाय उद्योगं ये प्रकुर्वते । ते क्लेशभागिनो ज्ञेया नात्र कार्या विचारणा

কিন্তু যিসকলে কেৱল নিজৰ পেটৰ স্বাৰ্থতহে পৰিশ্ৰম কৰে, তেওঁলোক দুখৰ অংশীদাৰ বুলি জানিবা; ইয়াত অধিক বিচাৰ নকৰিলেও হয়।

Verse 51

तस्माद्विभजनं कार्यं मयैतस्य शुभव्रताः । देवेभ्यश्च प्रयच्छध्वं यद्धि चात्मप्रियाप्रियम्

সেয়ে, হে শুভব্ৰতধাৰীসকল, এই বিভাজন মোৰ দ্বাৰাই কৰা উচিত। আৰু দেৱতাসকলকো অংশ অৰ্পণ কৰা—সেয়া নিজৰ মনত প্ৰিয় হওক বা অপ্ৰিয়।

Verse 52

इत्युक्ते वचने देव्या तथा चक्रुरतं द्रिताः । आह्वयामासुरसुराः सर्वान्देवान्सवासवान्

দেৱীৰ এই বাক্য শুনি তেওঁলোকে অলসতা নকৰাকৈ তেনেদৰেই কৰিলে। তাৰ পাছত অসুৰসকলে ইন্দ্ৰ (বাসৱ)সহ সকলো দেৱতাক আহ্বান কৰিলে।

Verse 53

उपविष्टाश्च ते सर्वे अमृतार्थं च भो द्विजाः । तेषूपविश्यमानेषु ह्युवाच परमं वचः । मोहिनी सर्वधर्म्मज्ञा असुराणां स्मयन्निव

হে দ্বিজসকল, অমৃতৰ আশাত তেওঁলোক সকলোৱে বহিল। তেওঁলোকে বহিবলৈ ধৰোঁতেই, সকলো ধৰ্ম-নীতি জনা মোহিনী অসুৰসকললৈ যেন হাঁহি মাৰি, এক পৰম বাক্য ক’লে।

Verse 54

मोहिन्युवाच । आदौ ह्यभ्यागताः पूज्या इति वै वैदिकी श्रुतिः

মোহিনীয়ে ক’লে: ‘বৈদিক শ্ৰুতি এইদৰে ঘোষণা কৰে—আগত অতিথিসকলক প্ৰথমে সন্মান কৰা উচিত।’

Verse 55

तस्माद्यूयं वेदपराः सर्वे देवपरायणाः । ब्रुवंतु त्वरितेनैव आदौ केषां ददाम्यहम् । अमृतं हि महाभागा बलिमुख्या वदंतु भोः

সেয়ে তোমালোক সকলোৱে বেদ-পরায়ণ আৰু দেৱ-শৰণাগত; সোনকালে কোৱা—মই প্ৰথমে কাক অমৃত দিম? হে মহাভাগসকল, বলি আদি নেতাসকলে কওক।

Verse 56

बलिनोक्ता तदा देवी यत्ते मनसि रोचते । स्वामिनी त्वं न संदेहो ह्यस्माकं सुंदरानने

তেতিয়া বলিয়ে দেৱীক ক’লে—যি তোমাৰ মনত ভাল লাগে, সেয়াই কৰা। হে সুন্দৰ-মুখী, নিঃসন্দেহে তুমি আমাৰ স্বামিনী।

Verse 57

एवं संमानिता तेन बलिना भावितात्मना । परिवेषणकार्यार्थं कलशं गृह्य सत्वरा

এইদৰে দৃঢ়চিত্ত বলিয়ে সন্মান জনোৱাত, সে পৰিবেশন আৰু বিতৰণৰ কাৰ্যৰ বাবে কলহটো লৈ সোনকালে উঠিল।

Verse 58

तस्मान्नरेन्द्रकरभोरुलसद्दृकूला श्रोणीतटालसगतिर्मविह्वलांगी । सा कूजती कनकनूपुरसिंजितेन कुंभस्तनी कलशपाणिरथाविवेश

তাৰ পাছত সেই মোহিনী—চকুৰ কোণ উজ্জ্বল, কঁকাল-শ্ৰোণীৰ দোলনভৰা মধুৰ গতি—সোনালী নূপুৰৰ ঝংকাৰ তুলিতে তুলিতে, পূৰ্ণস্তনী, হাতত কলহ ধৰি ভিতৰলৈ প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 59

तदा तु देवी परिवेषयंती सा मोहिनी देवगणाय साक्षात् । ववर्ष देवेषु सुधारसं पुनः पुनः सुधाहाररसामृतं यथा

তেতিয়া দেৱী মোহিনী দেৱগণক সন্মুখতে পৰিবেশন কৰি, দেৱসকলৰ ওপৰত অমৃত-ৰস পুনঃ পুনঃ ঢালিলে—যেন অমৰ আহাৰৰ সুধা-স্বাদ।

Verse 60

पुनश्च ते देवगणाः सुधारसं दत्तं तया परया विश्वमूर्त्या । बलिमुख्याः सह लोकपाला गंधर्वयक्षाप्सरसां गणाश्च

পুনৰ সেই পৰমা বিশ্বমূৰ্তি দেৱীয়ে সুদৰ্শন সুধাৰস অৰ্পণ কৰিলে; দেৱগণে সেই অমৃত-সাৰ গ্ৰহণ কৰিলে। বালি আৰু তাৰ মুখ্যসকল, লোকপালসকলৰ সৈতে, গন্ধৰ্ব-যক্ষ-অপ্সৰাগণো তাতে সাক্ষী হৈ ৰ’ল।

Verse 61

सर्वे दैत्या आसनस्था पुनश्च ते देवगणाः सुधारसं दत्तं पीडिताश्च । तूष्णींभूता बलिमुख्या द्विजेंद्रा मनस्विनो ध्यानपरा बभूवुः

সকলো দৈত্য আসনত বহি থাকিল; পুনৰ দেৱগণক সুধাৰস দিয়া হ’ল, আৰু দৈত্যসকল ব্যথিত হ’ল। হে দ্বিজেন্দ্ৰ! বালি আদি মুখ্যসকল নীৰৱ হ’ল, আৰু সেই দৃঢ়চিত্তসকল ধ্যান-চিন্তনত নিমগ্ন হ’ল।

Verse 62

ततस्तथाविधान्दृष्ट्वा दैत्यांस्तान्मोहमाश्रितान् । तदा राहुश्च केतुश्च द्वावेतौ दैत्यपुंगवौ

তেতিয়া সেই দাইত্যসকলক তেনে মোহত পতিত দেখি, সেই সময় ৰাহু আৰু কেতু—দাইত্যসকলৰ দুজন শ্ৰেষ্ঠ—আবিৰ্ভূত হ’ল।

Verse 63

देवानां रूपमास्थाय अमृतार्थं त्वरान्वितौ । उपविष्टौ तदा पङ्क्त्यां देवानाममृतार्थिनौ

অমৃতৰ বাবে ত্বৰিত হৈ, দুয়ো দেৱতাৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে; আৰু অমৃত-আকাঙ্ক্ষী সেই দুয়ো দেৱগণৰ পংক্তিত গৈ বহিল।

Verse 64

यदामृतं पातुकामो राहुः परमदुर्जयः । चन्द्रार्काभ्यां प्रकथितो विष्णोरमिततेजसः

যেতিয়া অতি দুৰ্জয় ৰাহুৱে অমৃত পান কৰিব খুজিলে, তেতিয়া চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্যই সেই কথা অপাৰ তেজস্বী বিষ্ণুক জনালে।

Verse 65

तदा तस्य शिरश्छिन्नं राहोर्दुर्विग्रहस्य च । शिवरो गगनमापेदे कबंधं च महीतले । भ्रममाणं तदा ह्यद्रींश्चूर्णयामास वै तदा

তেতিয়া সেই কুৰূপ ৰাহুৰ মস্তক ছেদ কৰা হ’ল; মস্তক আকাশলৈ গ’ল আৰু কবন্ধ পৃথিৱীত পৰিল। ঘূৰি থকা সেই শৰীৰে পৰ্বতবোৰক চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ কৰি পেলালে।

Verse 66

साद्रिश्च सर्वभूलोकश्चूर्णितश्च तदाऽभवत् । तया तेन च देहेन चूर्णितं सचराचरम्

তেতিয়া পৰ্বতসহ সমগ্ৰ ভূলোক চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ হ’ল; সেই শৰীৰৰ দ্বাৰা চৰাচৰ জগত পিষ্ট হৈ গ’ল।

Verse 67

दृष्ट्वा तदा महादेवस्तस्योपरि तु संस्थितः । निवासः सर्वदेवानां तस्याः पादतलेऽभवत्

সেয়া দেখি মহাদেৱে তাৰ ওপৰত অৱস্থান কৰিলে; আৰু তেওঁৰ চৰণৰ তলত সকলো দেৱতাৰ নিৱাস হ’ল।

Verse 68

पीडनं तत्समीपेथ निवास इति नाम वै

সেই পীড়ন (মৰ্দন) স্থানৰ সমীপত থকা ঠাইখন ‘নিৱাস’ নামেৰে জনাজাত।

Verse 69

महतामालयं यस्माद्यस्यास्तच्चरणांबुजम् । महालयेति विख्याता जगत्त्रयविमोहिनी

যিহেতু তেওঁৰ চৰণ-কমল মহৎ লোকসকলৰ আশ্ৰয়স্থল, সেয়েহে তেওঁ ‘মহালয়া’ নামেৰে বিখ্যাত—ত্ৰিলোকৰ মোহিনী।

Verse 70

केतुश्च धूमरूपोऽसावाकाशे विलयं गतः । सुधां समर्प्य चंद्राय तिरोधानगतोऽभवत्

কেতুৱে ধোঁৱা-ৰূপ ধৰি আকাশত লীন হ’ল; চন্দ্ৰদেৱক সুধা অৰ্পণ কৰি সি দৃষ্টিৰ পৰা অন্তৰ্হিত হ’ল।

Verse 71

वासुदेवो जगद्योनिर्जगतां कारणं परम् । विष्णोः प्रसादात्तज्जातं सुराणां कार्यसिद्धिदम्

বাসুদেৱ জগতৰ যোনি, সৃষ্টিৰ পৰম কাৰণ। বিষ্ণুৰ প্ৰসাদে ই জন্মিল, যিয়ে দেৱতাসকলৰ কাৰ্য সিদ্ধি দান কৰে।

Verse 72

असुराणां विनाशाय जातं दैवविपर्ययात् । विना दैवेन जानीध्वमुद्यमो हि निरर्थकः

দৈৱৰ উলট-পালটত ই অসুৰবিনাশৰ বাবে জন্মিল। ভালদৰে জানিবা—দৈৱবিধান নাথাকিলে মানৱ-উদ্যম নিশ্চয়েই নিষ্ফল।

Verse 73

यौगपद्येन तैः सर्वैः क्षीराब्धेर्मंथनं कृतम् । सिद्धिर्जाता हि देवानामसिद्धिरसुरान्प्रति

তাৰ পাছত তেওঁলোক সকলোৱে একযোগে ক্ষীৰসাগৰ মথন কৰিলে। দেৱতাসকলৰ সিদ্ধি হ’ল, আৰু অসুৰসকলৰ প্ৰতি অসিদ্ধিয়েই ঘটিল।

Verse 74

ततश्च ते देववरान्प्रकोपिता दैत्याश्च मायाप्रवि मोहिताः पुनः । अनेकशस्त्रास्त्रयुतास्तदाऽभवन्विष्णौ गते गर्जमानास्तदानीम्

তেতিয়া দানৱসকল দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলৰ ওপৰত ক্ৰুদ্ধ হ’ল আৰু মায়াৰ প্ৰৱেশে পুনৰ মোহিত হ’ল। বহু শস্ত্ৰ-অস্ত্ৰে সজ্জিত হৈ, বিষ্ণু গুচি যেতিয়া গ’ল, তেতিয়াই তেওঁলোকে গর্জন কৰি উঠিল।