Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

यैरासन्विकला लोकास्त्रयोऽपि प्रमृता यथा । ततो रुद्रो बालरूपं कृत्वा विश्वकृते विभुः

yairāsanvikalā lokāstrayo'pi pramṛtā yathā | tato rudro bālarūpaṃ kṛtvā viśvakṛte vibhuḥ

সেই কাৰণবোৰৰ বাবে তিনিও লোক দুৰ্বল হৈ পৰিছিল, যেন মৃতপ্ৰায়। তেতিয়া জগতৰ কল্যাণৰ বাবে সৰ্বশক্তিমান প্ৰভু ৰুদ্ৰই শিশুৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।

यैःby which (roars)
यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
आसन्were
आसन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
विकलाःdistressed/disabled
विकलाः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविकल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (to lokāḥ)
लोकाःworlds/people
लोकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (Subject qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
अपिeven/also
अपि:
Visheshana (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also/even)
प्रमृताःdead
प्रमृताः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र + मृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘dead’
यथाas if/as
यथा:
Visheshana (Comparative particle)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/like)
ततःthen
ततः:
Kala (Sequence/अनन्तर)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then/thereupon)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बालरूपम्the form of a child
बालरूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबाल-रूप (प्रातिपदिक; बाल + रूप)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (बालस्य रूपम्)
कृत्वाhaving assumed/made
कृत्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); ‘having made/assuming’
विश्वकृतेto the maker of the universe
विश्वकृते:
Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविश्व-कृत् (प्रातिपदिक; विश्व + कृत्)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (विश्वस्य कर्ता)
विभुःthe mighty lord
विभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण/उपाधि (to Rudra)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Scene: The three worlds appear weakened as if struck down. Rudra, for the welfare of the universe, assumes the form of a crying child—an inversion of cosmic power into vulnerability.

R
Rudra
Ś
Śiva

FAQs

The Supreme acts compassionately in whatever form is needed to protect and restore dharma in the worlds.

No specific tīrtha is named in this verse; it sets a narrative context within the Kaumārikākhaṇḍa.

None in this verse; it describes Rudra’s protective manifestation.