Adhyaya 17

Verse 1

शिवशर्मोवाच । शुक्रसंबंधिनी देवौ कथा श्रावि मया शुभा । यस्याः श्रवणमात्रेण प्रीणिते श्रवणे मम

শিৱশৰ্মা ক’লে: হে দেৱী, মই শুক্ৰ-সম্পৰ্কীয় এই শুভ কাহিনী বৰ্ণনা কৰিলোঁ; যাৰ কেৱল শ্ৰৱণেই, শুনি থাকোঁতেই, মোৰ হৃদয় আনন্দিত কৰে।

Verse 2

कस्य पुण्यनिधेर्लोकः शोकहृत्त्वेष निर्मलः । एतदाख्यातुमुद्युक्तौ भवंतौ भवतां मम

হে পুণ্য-নিধি দুয়ো! শোক হৰণ কৰা এই নিৰ্মল লোক কাৰ? অনুগ্ৰহ কৰি মোক এই কথা ব্যাখ্যা কৰিবলৈ উদ্যত হওক।

Verse 3

धयित्वा श्रोत्रपात्राभ्यां वाणीममृतरूपिणीम् । न तृप्तिमधिगच्छामि भवन्मुखसुखोद्गताम्

কাণৰ পাত্ৰেৰে মই আপোনালোকৰ অমৃত-সদৃশ বাণী পান কৰিলোঁ, যি আপোনালোকৰ মুখৰ মধুৰতাৰে উজলি উঠে; তথাপি মোৰ তৃপ্তি নহয়।

Verse 4

गणावूचतुः । लोहितांगस्य लोकोयं शिवशर्मन्निबोध ह । उत्पत्तिं चास्य वक्ष्यावो भूसुतोयं यथाभवत्

গণসকলে ক’লে: হে শিৱশৰ্মন, বুজা—এই লোক লোহিতাঙ্গৰ। আমি তাৰ উৎপত্তিও ক’ম, আৰু এইজন কেনেকৈ পৃথিৱীৰ পুত্ৰ হ’ল।

Verse 5

पुरा तपस्यतः शंभोर्दाक्षायण्या वियोगतः । भालस्थलात्पपातैकः स्वेदबिंदुर्महीतले

পূৰ্বে, দাক্ষায়ণীৰ পৰা বিচ্ছেদত শম্ভুৱে তপস্যা কৰোঁতে, তেওঁৰ কপালৰ পৰা ঘামৰ এটা বিন্দু পৃথিৱীৰ ওপৰত পৰি গ’ল।

Verse 6

ततः कुमारः संजज्ञे लोहितांगो महीतलात् । स्नेहसंवर्धितः सोथ धात्र्या धात्रीस्वरूपया

তাৰপিছত পৃথিৱীৰ তলৰ পৰা লোহিতাঙ্গ নামৰ এজন কুমাৰ জন্মিল। ধাত্ৰী-স্বরূপা ধাইয়ে স্নেহেৰে তাক লালন-পালন কৰিলে।

Verse 7

माहेय इत्यतः ख्यातिं परामेष गतः सदा । ततस्तेपे तपोत्युग्रमुग्रपुर्यां पुरानघ

সেই কাৰণে তেওঁ সদায় ‘মাহেয়’ নামে মহা খ্যাতি লাভ কৰিলে। তাৰ পাছত, হে নিৰ্দোষ, তেওঁ উগ্ৰপুৰীত অতি উগ্ৰ তপস্যা কৰিলে।

Verse 8

असिश्च वरणा चापि सरितौ यत्र शोभने । द्युनद्योत्तरवाहिन्या मिलितेऽत्र जगद्धिते

ইয়াত এই শোভন স্থানত অসি আৰু বরণা নদী দুয়োটা উত্তৰমুখী দিৱ্য নদীৰ সৈতে মিলিত হয়; এই সঙ্গম জগতৰ কল্যাণৰ বাবে।

Verse 9

सर्वगोपि हि विश्वेशो यत्र नित्यं प्रकाशते । मुक्तये सर्वजंतूनां कालोज्ज्ञित स्ववर्ष्मणाम्

কাৰণ তাত সকলোৰে পৰা গোপন বিশ্বেশ প্ৰভু নিত্য প্ৰকাশিত হৈ থাকে, আৰু কালৰ বশত পৰাভূত দেহধাৰী সকলো জীৱক মুক্তি দান কৰে।

Verse 10

अमृतं हि भवंत्येव मृता यत्र शरीरिणः । अनुग्रहं समासाद्य परं विश्वेश्वरस्य ह

নিশ্চয়েই, সেই স্থানত দেহধাৰী যিসকলে মৃত্যুবৰণ কৰে, বিশ্বেশ্বৰ প্ৰভুৰ পৰম অনুগ্ৰহ লাভ কৰি অমৃতত্ব পায়।

Verse 11

अपुनर्भवदेहास्ते येऽविमुक्रेतनुत्यजः । विना सांख्येन योगेन विना नानाव्रतादिभिः

যিসকলে অৱিমুক্তত দেহ ত্যাগ কৰে, তেওঁলোকে পুনৰ্জন্মবিহীন দেহ লাভ কৰে—সাংখ্য নোহোৱাকৈ, যোগ নোহোৱাকৈ, আৰু নানা ব্ৰত আদি নকৰাকৈ।

Verse 12

संस्थाप्य लिंगं विधिना स्वनाम्नांगारकेश्वरम् । पांचमुद्रे महास्थाने कंबलाश्वतरोत्तरे

বিধি অনুসাৰে লিঙ্গ স্থাপন কৰি তেওঁ নিজৰ নাম অনুসৰি তাক ‘অঙ্গাৰকেশ্বৰ’ বুলি নাম দিলে; কম্বলাশ্বতৰৰ উত্তৰে ‘পাঞ্চমুদ্ৰা’ নামৰ সেই মহাপুণ্য স্থলত।

Verse 13

ज्वलदंगारवत्तेजो यावत्तस्यशरीरतः । विनिर्ययौ तपस्तावत्तेन तप्तं महात्मना

তেওঁৰ দেহৰ পৰা জ্বলি উঠা অঙ্গাৰৰ দৰে তেজ ওলাই আহিল; যিমান সময় সেই অগ্নিময় দীপ্তি নিৰ্গত হৈ থাকিল, সিমান সময়েই সেই মহাত্মা তপস্যাত দগ্ধ হৈ থাকিল।

Verse 14

ततोंगारक नाम्ना स सर्वलोकेषु गीयते । तस्य तुष्टो महादेवो ददौ ग्रहपदं महत्

সেইহেতু তেওঁ ‘অঙ্গাৰক’ নামে সকলো লোকত গীত হ’ল; আৰু তাত সন্তুষ্ট মহাদেৱে তেওঁক গ্ৰহদেৱতাৰ মহৎ পদ দান কৰিলে।

Verse 15

अंगारक चतुर्थ्यां ये स्नात्वोत्तरवहांभसि । अभ्यर्च्यांगारकेशानं नमस्यंति नरोत्तमाः

অঙ্গাৰক চতুৰ্থীত যিসকল নৰোত্তমে উত্তৰবাহা নদীৰ জলে স্নান কৰি অঙ্গাৰকেশক পূজা-অৰ্চনা কৰি নমস্কাৰ কৰে—

Verse 16

न तेषां ग्रहपीडा च कदाचित्क्वापि जायते । अंगांरकेन संयुक्ता चतुर्थी लभ्यते यदि

তেওঁলোকৰ কেতিয়াও, ক’তাও গ্ৰহপীড়া জন্মে নাহে—যদি অঙ্গাৰকৰ সৈতে যুক্ত চতুৰ্থী লাভ হয়।

Verse 17

उपरागसमं पर्व तदुक्तं कालवेदिभिः । तस्यां दत्तं हुतं जप्तं सर्वं भवति चाक्षयम्

কাল-বিদ্যাৰ জ্ঞানীসকলে কয় যে এই পৰ্ব গ্ৰহণ-পৰ্বৰ সমান; সেই দিন দান, হোম আৰু জপত যি কৰা হয়, সকলো অক্ষয় ফলদায়ী হয়।

Verse 18

श्रद्धया श्राद्धदा ये वै चतुर्थ्यंगारयोगतः । तेषां पितॄणां भविता तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी

যিসকলে শ্ৰদ্ধাৰে অঙ্গাৰক-যোগযুক্ত চতুৰ্থীত শ্ৰাদ্ধ কৰে, তেওঁলোকৰ পিতৃলোকৰ তৃপ্তি দ্বাদশ বছৰ পৰ্যন্ত স্থায়ী হয়।

Verse 19

अंगारकचतुर्थ्यां तु पुरा जज्ञे गणेश्वरः । अतएव तु तत्पर्व प्रोक्तं पुण्यसमृद्धये

প্ৰাচীন কালত অঙ্গাৰক চতুৰ্থীতেই গণেশ্বৰ জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল; সেয়েহে পুণ্যৰ সমৃদ্ধি বৃদ্ধিৰ বাবে সেই পবিত্ৰ পৰ্ব ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 20

एकभक्तव्रती तत्र संपूज्य गणनायकम् । किंचिद्दत्त्वा तमुद्दिश्य न विघ्नैरभिभूयते

তাত একভক্ত-ব্ৰত পালন কৰি গণনায়কক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি, আৰু তাঁক উদ্দেশ্য কৰি অলপো দান দিলে, তেওঁ বিঘ্নে পৰাভূত নহয়।

Verse 21

अंगारेश्वर भक्ता ये वाराणस्यां नरोत्तमाः । तेऽस्मिन्नंगारके लोके वसंति परमर्द्धयः

ৱাৰাণসীত অঙ্গাৰেশ্বৰ-ভক্ত যিসকল নৰোত্তম, তেওঁলোক এই অঙ্গাৰক-লোকত পৰম ঐশ্বৰ্যসহ বাস কৰে।

Verse 22

अगस्त्य उवाच । इत्थं कथयतोरेव रम्यां पुण्यवतीं कथाम् । भगवद्गणयोः प्राप नेत्रातिथ्यं गुरोः पुरी

অগস্ত্য ক’লে: সেই দুয়োজনে যেতিয়া সেই মনোহৰ আৰু পুণ্যদায়িনী কাহিনী বৰ্ণনা কৰি আছিল, তেতিয়া গুৰুৰ পবিত্ৰ নগৰী কাশী ভগৱানৰ গণসকলৰ দৃষ্টিগোচৰ হ’ল, চকুৰ বাবে এক মহোৎসৱ যেন।

Verse 23

नेत्रानंदकरीं दृष्ट्वा शिवशर्माऽथ तां पुरीम् । पप्रच्छाचार्यवर्यस्य कस्येयं पूरनुत्तमा

চকুক আনন্দ দিয়া সেই নগৰী দেখি শিৱশর্মাই তেতিয়া শ্ৰেষ্ঠ আচার্যক সুধিলে: “এই অতুলনীয় নগৰী কাৰ?”

Verse 24

गणावूचतुः । सखे सुखं समाख्यावो नानाख्येयं तवाग्रतः । अध्वखेदापनोदाय पुनरस्याः पुरः कथाम्

গণাসকলে ক’লে: “সখা, তোমাৰ আগত ক’বলগীয়া সকলো কথা আমি আনন্দেৰে ক’ম। পথৰ ক্লান্তি দূৰ কৰিবলৈ, শুনা—এই নগৰীৰ কাহিনী আমি পুনৰ বৰ্ণনা কৰোঁ।”

Verse 25

विधेर्विधित्सतः पूर्वं त्रिलोकीरचनां मुदा । आविरासुः सुताः सप्त मानसाः स्वस्यसंनिभाः

বিধাতা ব্ৰহ্মাই আনন্দেৰে ত্ৰিলোক ৰচনা কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰা আগতেই, সৃষ্টিৰ আৰম্ভণিৰ পূৰ্বে, তেওঁৰ সদৃশ সাতজন মানস-পুত্ৰ প্ৰকাশ পালে।

Verse 26

मरीच्यत्र्यंगिरो मुख्याः सर्वे सृष्टिप्रवर्तकाः । प्रजापतेरंगिरसस्तेष्वभूद्देवसत्तमः

তেওঁলোকৰ মাজত মৰীচি, অত্রি আৰু অঙ্গিৰস প্ৰধান আছিল—সকলোয়ে সৃষ্টিৰ প্ৰৱৰ্তক। আৰু প্ৰজাপতি অঙ্গিৰসৰ পৰা এক পুত্ৰ উদ্ভৱ হ’ল, যি দেবসদৃশসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ আছিল।

Verse 27

सुतश्चांगिरसो नाम बुद्ध्या विबुधसत्तमः । शांतो दांतो जितक्रोधो मृदुवाङ्निर्मलाशयः

তেওঁৰ পুত্ৰ আঙিৰস নামে আছিল; বুদ্ধিত বিদ্বানসকলৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ—শান্ত, সংযমী, ক্ৰোধজয়ী, মৃদুভাষী আৰু নিৰ্মল হৃদয়ৰ অধিকারী।

Verse 28

वेदवेदार्थतत्त्वज्ञः कलासु कुशलोऽमलः । पारदृश्वा तु सर्वेषां शास्त्राणां नीतिवित्तमः

তেওঁ বেদ আৰু বেদাৰ্থৰ তত্ত্বজ্ঞ আছিল; নিৰ্মল আৰু কলাসকলত নিপুণ। সকলো শাস্ত্ৰ গভীৰভাৱে পৰ্যবেক্ষণ কৰি, নীতি-ধৰ্মাচাৰ আৰু ৰাজনীতি-বোধত অগ্ৰগণ্য আছিল।

Verse 29

हितोपदेष्टा हितकृदहितात्यहितः सदा । रूपवाञ्छीलसंपन्नो गुणवान्देशकालवित्

তেওঁ হিতোপদেশ দানকাৰী, হিতকৰ্মকাৰী আৰু অহিতৰ পৰা সদায় দূৰত থকা। ৰূপৱান, শীলসম্পন্ন, গুণৱান আৰু দেশ-কাল বুজি চলা—আদৰ্শস্বৰূপ আছিল।

Verse 30

सर्वलक्षणसंभार संभृतो गुरुवत्सलः । तताप तापसीं वृत्तिं काश्यां स महतीं दधत

তেওঁ সকলো শুভ লক্ষণেৰে সমৃদ্ধ আৰু গুৰুভক্ত আছিল। কাশীত তেওঁ তপস্বীৰ উচ্চ আচাৰ ধৰি মহৎ তপস্যাৰ ব্ৰত পালন কৰিলে।

Verse 31

महल्लिंगं प्रतिष्ठाप्य शांभवं भूरिभावनः । अयुतं शरदां दिव्यं दिव्यतेजा महातपाः

দিব্য তেজে দীপ্ত সেই মহাতপস্বী, বহুল উপকাৰী হৈ, শাম্ভৱ মহালিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে; আৰু দহ হাজাৰ দিব্য শৰৎকাল ধৰি তীব্ৰ তপস্যা কৰিলে।

Verse 32

ततः प्रसन्नो भगवान्विश्वेशो विश्वभावनः । आविर्भूय ततो लिंगान्महसां राशिरब्रवीत्

তেতিয়া ভগৱান বিশ্বেশ্বৰ, বিশ্বভাবন, প্ৰসন্ন হ’ল। সেই লিঙ্গৰ পৰা তেজৰ ৰাশি সদৃশে আবিৰ্ভূত হৈ তেওঁ বচন ক’লে।

Verse 33

प्रसन्नोस्मि वरं ब्रूहि यत्ते मनसि वर्तते । इति शंभुं समालोक्य तुष्टावेति स हृष्टवान्

তেওঁ ক’লে, “মই প্ৰসন্ন; তোৰ মনত যি বৰ আছে, ক’।” এইদৰে শম্ভুক চাই সি আনন্দিত হৈ স্তৱ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 34

आंगिरस उवाच । जय शंकर शांत शशांकरुचे रुचिरार्थद सर्वद सर्वशुचे । शुचिदत्त गृहीत महोपहृते हृतभक्तजनोद्धततापतते

আঙ্গিৰসে ক’লে: “জয় শংকৰ! তুমি শান্তিস্বৰূপ, চন্দ্ৰসম দীপ্তিমান; মনোৰম লক্ষ্যৰ দাতা, সকলো দাতা, হে সৰ্বশুচি। পবিত্ৰভাৱে দিয়া মহাউপহাৰ তুমি গ্ৰহণ কৰা, আৰু ভক্তজনৰ তীব্ৰ তাপ-ক্লেশ তুমি নাশ কৰা।”

Verse 35

ततसर्वहृदंबर वरदनते नतवृजिनमहावन दाहकृते । कृतविविधचरित्रतनोसुतनो तनुविशिखविशोषणधैर्यनिधे

হে বৰদাতা, প্ৰতিটো হৃদয়ৰ অন্তৰ-আকাশ! হে নতজনৰ পাপৰ মহাবন দাহক! নানাবিধ লীলাচৰিত্ৰে বিভূষিত দিৱ্য দেহধাৰী! ধৈৰ্যৰ নিধি, যি কামৰ সূক্ষ্ম বাণ শুকুৱাই দিয়ে।

Verse 36

निधनादि विवर्जितकृतनतिकृत्कृतिविहितमनोरथपन्नगभृत् । नगभर्तृसुतार्पितवामवपुः स्ववपुःपरिपूरितसर्वजगत्

হে মৃত্যু আদি সকলো সীমাৰ পৰা মুক্ত! নতি-নমস্কাৰ সিদ্ধকাৰী, পুণ্যকৰ্মে গঠিত মনোৰথ পূৰণকাৰী, নাগধাৰী! পৰ্বতৰাজৰ কন্যাক তুমি বাম অঙ্গ অৰ্পণ কৰিলেও, নিজ দেহে সমগ্ৰ জগত ভৰি পৰিপূৰ্ণ কৰি ৰাখিছা।

Verse 37

त्रिजगन्मयरूपविरूपसुदृग्दृगुदंचनकुंचन कृतहुतभुक् । भवभूतपतेप्रमथैकपते पतितेष्वपिदत्तकरप्रसृते

যাৰ ৰূপ ত্ৰিলোকৰেই সাৰ-সত্তা; যাৰ আশ্চৰ্য দৃষ্টি উত্থান কৰে আৰু সংযমো আনে; যাক যজ্ঞাগ্নি সেৱা কৰে। হে ভৱ-ভূতৰ পতি, প্ৰমথসকলৰ একমাত্ৰ অধিপতি—পতিতৰ ওপৰতো তুমি কৃপাৰ হাত মেলি দিয়া।

Verse 38

प्रसूताखिलभूतलसंवरणप्रणवध्वनिसौधसुधांशुधर । वरराजकुमारिकया परया परितः परितुष्ट नतोस्मि शिव

হে শিৱ, যি সকলো লোক উৎপন্ন কৰি পুনৰ আৱৰি ৰাখা; চন্দ্ৰধাৰী, যাৰ ধামত প্ৰণৱৰ ‘ওঁ’ ধ্বনি প্ৰতিধ্বনিত হয়। পৰম ৰাজকুমাৰী (দেৱী)য়ে চাৰিওফালে সন্তুষ্ট কৰা তোমাক মই নমস্কাৰ কৰোঁ।

Verse 39

शिवदेव गिरीश महेश विभो विभवप्रद गिरिश शिवेशमृड । मृडयोडुपतिध्र जगत्त्रितयं कृतयंत्रणभक्तिविघातकृताम्

হে দিৱ্য শিৱ, গিৰীশ, মহেশ, বিভূ—বৈভৱদাতা; হে গিৰীশ, শিৱেশ, মৃড়। হে চন্দ্ৰধাৰী, ত্ৰিলোকক মঙ্গলময় কৰা আৰু ভক্তিক বাধা দিয়া বন্ধনসমূহ ধ্বংস কৰা।

Verse 40

न कृतांत त एष बिभेभि हरप्रहराशु महाघममोघमते । नमतांतरमन्यदवैनि शिवं शिवपादनतेः प्रणतोस्मि ततः

ইয়াক মৃত্যু ভয় দেখুৱাব নোৱাৰে, কিয়নো তোমাৰ তৎক্ষণাৎ প্ৰহাৰ, হে হৰ, মহাপাপ ধ্বংস কৰে—হে অমোঘমতি। নমস্কাৰ কৰা সকলৰ বাবে শিৱতকৈ উচ্চ আশ্ৰয় আন একো নাই বুলি জানি, সেয়ে যাৰ পদত মই নত, সেইজনকেই সাষ্টাঙ্গ প্ৰণাম কৰোঁ।

Verse 41

विततेऽत्र जगत्यखिलेऽघहरं हर तोषणमेव परं गुणवन् । गुणहीनमहीन महावलयं प्रलयांतकमीश नतोस्मि ततः

এই বিস্তৃত জগতত, হে হৰ, গুণৱানসকলৰ পৰম হিত হ’ল তোমাক সন্তুষ্ট কৰা—তুমি সকলো পাপ হৰণকাৰী। হে ঈশ, গুণৰ অভাৱেও তুমি ক্ষীণ নহও; তুমি মহাবলয়, সকলোকে আৱৰি থকা বৃত্ত, প্ৰলয়ৰ অন্তকাৰী। সেয়ে মই তোমাক নমস্কাৰ কৰোঁ।

Verse 42

इति स्तुत्वा महादेवं विररामांगिरः सुतः । व्यतरच्च महेशानः स्तुत्या तुष्टो वरान्बहून्

এইদৰে মহাদেৱক স্তৱ কৰি অঙ্গিৰসৰ পুত্ৰ নীৰৱ হ’ল। স্তৱত সন্তুষ্ট মহেশান (শিৱ) তেখেতক বহু বৰ দান কৰিলে।

Verse 43

श्रीमहादेव उवाच । बृहता तपसानेन बृहतां पतिरेध्यहो । नाम्ना बृहस्पतिरिति ग्रहेष्वर्च्योभव द्विज

শ্ৰী মহাদেৱ ক’লে— “এই মহৎ তপস্যাৰ বলত তুমি মহানসকলৰ অধিপতি হোৱা—নিশ্চয়! আৰু ‘বৃহস্পতী’ নামৰে, হে দ্বিজ, গ্ৰহসমূহৰ মাজত পূজ্য হোৱা।”

Verse 44

अस्माल्लिंगार्चनान्नित्यं जीवभूतोसि मे यतः । अतो जीव इति ख्यातिं त्रिषु लोकेषु यास्यसि

“কাৰণ লিঙ্গৰ নিত্য অৰ্চনাৰ দ্বাৰা তুমি যেন মোৰেই জীৱনস্বৰূপ হৈছা; সেয়ে ত্ৰিলোকত ‘জীৱ’ নামে খ্যাতি লাভ কৰিবা।”

Verse 45

वाचां प्रपंचैश्चतुरैर्निष्प्रपंचो यतः स्तुतः । अतो वाचां प्रपंचस्य पतिर्वाचस्पतिर्भव

“চতুৰ কৌশলী বাক্য-প্ৰপঞ্চেৰে তুমি যিজন নিষ্প্ৰপঞ্চ পৰমেশ্বৰক স্তৱ কৰিলা; সেয়ে বাক্য-প্ৰপঞ্চৰ অধিপতি হোৱা—‘বাচস্পতি’ হোৱা।”

Verse 46

अस्य स्तोत्रस्य पठनादपि वागुदियाच्च यम् । तस्य स्यात्संस्कृता वाणी त्रिभिर्वर्षैस्त्रिकालतः

এই স্তোত্ৰ পাঠ কৰিলেও যদি কাৰো বাক্ উদিত হয় (স্পষ্ট-সক্ষম হয়), তেন্তে ত্ৰিকালত নিয়মিত অভ্যাসে তিন বছৰৰ ভিতৰত তাৰ বাণী সংস্কৃত তথা পৰিশীলিত হ’ব।

Verse 47

समुत्पन्ने महाकार्ये न स बुद्ध्या प्रहीयते । यः पठिष्यत्यदः स्तोत्रं वायव्याख्यं दिनेदिने

যেতিয়া মহৎ কাৰ্য উদ্ভৱ হয়, সেই জন বুদ্ধিৰ পৰা বঞ্চিত নহয়—যি দিনেদিনে ‘বায়ব্য’ নামে এই স্তোত্ৰ পাঠ কৰে।

Verse 48

अस्यस्तोत्रस्य पठनान्नियतं मम संनिधौ । न दुर्वृत्तौ प्रवृत्तिः स्यादविवेकवतां नृणाम्

এই স্তোত্ৰ নিয়মিত পাঠ কৰিলে নিশ্চিতভাৱে মোৰ সান্নিধ্য লাভ হয়; অবিবেকী মানুহো দুষ্কৃতিত প্ৰবৃত্ত নহয়।

Verse 49

अदः स्तोत्रं पठञ्जंतुर्जातुपीडां ग्रहोद्भवाम् । न प्राप्स्यति ततो जप्यमिदं स्तोत्रं ममाग्रतः

এই স্তোত্ৰ পাঠ কৰা জীৱে কেতিয়াও গ্ৰহোদ্ভৱ পীড়া নাপায়। সেয়ে মোৰ সন্মুখত এই স্তোত্ৰ জপ কৰা উচিত।

Verse 50

नित्यं प्रातः समुत्थाय यः पठिष्यति मानवः । इमां स्तुतिं हरिष्येऽहं तस्य बाधाः सुदारुणाः

যি মানুহে নিত্য পুৱাতে উঠি এই স্তুতি পাঠ কৰে, তাৰ অতি ভয়ংকৰ বাধাসমূহ মই এই স্তোত্ৰে দূৰ কৰিম।

Verse 51

त्वत्प्रतिष्ठितलिंगस्य पूजां कृत्वा प्रयत्नतः । इमां स्तुतिमधीयानो मनोवांछामवाप्स्यति

তোমাৰ প্ৰতিষ্ঠিত লিঙ্গৰ পূজা যত্নসহে কৰি, যি এই স্তুতি অধ্যয়ন বা পাঠ কৰে, সি মনৰ কামনা লাভ কৰে।

Verse 52

इति दत्त्वा वराञ्छंभुः पुनर्ब्रह्माणमाह्वयत् । सेंद्रान्देवगणान्सर्वान्सयक्षोरगकिन्नरान्

এইদৰে বৰ দান কৰি শম্ভুৱে পুনৰ ব্ৰহ্মাক আহ্বান কৰিলে; ইন্দ্ৰ-প্ৰধান সকলো দেৱগণ, লগতে যক্ষ, নাগ আৰু কিন্নৰসকলকো।

Verse 53

तानागतान्समालोक्य शिवो व्रह्माणमब्रवीत् । विधेविधेहि मद्वाक्यादमुं वाचस्पतिं मुनिम्

সকলোকে একেলগে উপস্থিত দেখা পাই শিৱে ব্ৰহ্মাক ক’লে— “হে বিধাতা, মোৰ আজ্ঞা অনুসাৰে সেই মুনি বাচস্পতিক বিধিপূৰ্বক নিযুক্ত কৰা।”

Verse 54

गुरुं सर्वसुरेंद्राणां परितः स्वगुणैर्गुरुम् । अभिषिंच विधानेन देवाचार्य पदे मुदे

“বিধি অনুসাৰে তেওঁৰ অভিষেক কৰা—যি সকলো সুৰেন্দ্ৰৰ গুৰু, আৰু নিজ গুণেৰে গুৰু—দেৱাচাৰ্যৰ আনন্দময় পদত।”

Verse 55

अतीव धिषणाधीशो ममप्रीतोभविष्यति । महाप्रसाद इत्याज्ञां शिरस्याधाय तत्क्षणात्

“ধীষণাৰ অধীশ মোৰ ওপৰত অতি প্ৰসন্ন হ’ব।” এই আজ্ঞাক ‘মহাপ্ৰসাদ’ বুলি মানি তেওঁ তৎক্ষণাৎ শিৰত ধাৰণ কৰিলে।

Verse 56

सुरज्येष्ठः सुराचार्यं चकारांगिरसं तदा । देवदुंदुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः

তেতিয়া সুৰজ্যেষ্ঠই আংগিৰস (বৃহস্পতি)ক দেৱাচাৰ্য কৰি নিযুক্ত কৰিলে। দেৱদুন্দুভি বাজি উঠিল, আৰু অপ্সৰাগণ নৃত্য কৰিলে।

Verse 57

गुरुपूजां व्यधुः सर्वे गीर्वाणा मुदिताननाः । अभिषिक्तो वसिष्ठाद्यैर्मंत्रपूतेन वारिणा

সকলো দেৱতাই আনন্দিত মুখে গুৰুৰ পূজা কৰিলে। বসিষ্ঠ আদি ঋষিসকলে মন্ত্ৰপূত জলেৰে তেখেতক অভিষেক কৰিলে।

Verse 58

पुनरन्यं वरं प्रादाद्गिरीशः पतये गिराम् । शृण्वांगिरस धर्मात्मन् देवेज्यकुलनंदन

পুনৰ গিৰীশে বাক্‌পতিক আন এটা বৰ দিলে— “শুনা, হে আঙিৰস, হে ধৰ্মাত্মা, দেৱযাজক-কুলৰ নন্দন!”

Verse 59

भवतास्थापितं लिंगं सुबुद्धिपरिवर्धनम् । बृहस्पतीश्वर इति ख्यातं काश्यां भविष्यति

“তোমাৰ দ্বাৰা স্থাপিত এই লিঙ্গ—সুবুদ্ধি বৃদ্ধি কৰোঁতা—কাশীত ‘বৃহস্পতীশ্বৰ’ নামে খ্যাত হ’ব।”

Verse 60

गुरुपुष्यसमायोगे लिंगमेतत्समर्च्य च । यत्करिष्यंति मनुजास्तत्सिद्धिमधियास्यति

“গুৰু আৰু পুষ্য নক্ষত্ৰৰ সমায়োগত এই লিঙ্গ পূজা কৰিলে, মানুহে যি কামেই কৰক, সেয়া সিদ্ধি লাভ কৰিব।”

Verse 61

बृहस्पतीश्वरं लिंगं मया गोप्यं कलौ युगे । अस्य संदर्शनादेव प्रतिभा प्रतिलभ्यते

“এই বৃহস্পতীশ্বৰ লিঙ্গ কলিযুগত মোৰ দ্বাৰা গোপন কৰি ৰখা হ’ব। তথাপি ইয়াৰ দৰ্শন-মাত্ৰতেই প্ৰতিভা লাভ হয়।”

Verse 62

चंद्रेश्वराद्दक्षिणतो वीरेशान्नैरृते स्थितम् । आराध्य धिषणेशं वै गुरुलोके महीयते

চন্দ্ৰেশ্বৰাৰ দক্ষিণে আৰু বীৰেশ্বৰ নৈঋত্য দিশত ধিষণেশ অৱস্থিত। সেই দেৱতাক আৰাধনা কৰিলে ভক্ত গুৰুলোকত (বৃহস্পতিলোকত) সন্মানিত হৈ মহিমা লাভ কৰে।

Verse 63

गुर्वंगना गमनजं पापं षण्मास सेवनात् । अवश्यं विलयं याति तमः सूर्योदयाद्यथा

গুৰুৰ পত্নীৰ ওচৰলৈ গমন কৰাৰ পৰা জন্মা পাপ, এই পবিত্ৰ স্থানত ছয় মাহ ভক্তিভাৱে সেবা কৰিলে নিশ্চয় লয় পায়; যেনেকৈ সূৰ্যোদয় হ’লে অন্ধকাৰ অৱশ্যম্ভাৱীভাৱে নাশ হয়।

Verse 64

अतएव हि गोप्तव्यं महापातकनाशनम् । बृहस्पतीश्वरं लिंगं नाख्येयं यस्यकस्यचित्

সেইহেতু মহাপাতকনাশক বৃহস্পতীশ্বৰ লিঙ্গ গোপনে ৰক্ষা কৰি সংৰক্ষণ কৰিব লাগে; যাক-তাকৰ আগত ইয়াৰ কথা প্ৰকাশ কৰা উচিত নহয়।

Verse 65

इति दत्त्वा वरान्देवस्तत्रैवांतर्हितो भवत् । द्रुहिणो गुरुणा सार्धं सेंद्रोपेंद्रो बृहस्पतिम्

এইদৰে বৰ দান কৰি দেৱতা তাতেই অন্তৰ্হিত হ’ল। তাৰ পাছত ব্ৰহ্মা গুৰুবৃহস্পতিসহ, আৰু ইন্দ্ৰ-উপেন্দ্ৰ (বিষ্ণু) সহিতে, বৃহস্পতিলৈ সন্মান নিবেদন কৰিলে।

Verse 66

अस्मिन्पुरेभिषिच्याथ विसृज्येंद्रादिकान्सुरान् । अलंचकार स्वं लोकं विष्णुनाऽनुमतो द्विज

হে দ্বিজ! এই নগৰত অভিষেক সম্পন্ন কৰি তেওঁ ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকলক বিদায় দিলে; আৰু বিষ্ণুৰ অনুমতিত নিজৰ লোকক সুশোভিত কৰি সুসংগঠিত কৰিলে।

Verse 67

अगस्त्य उवाच । अतिक्रम्य गुरोर्लोकं लोपामुद्रे ददर्श सः । शिवशर्मा पुरी सौरेः प्रभामंडल मंडिताम्

অগস্ত্য ক’লে: গুৰুলোক অতিক্ৰম কৰি তেওঁ, হে লোপামুদ্ৰে, তোমাৰ বাবে সূৰ্যদেৱৰ নগৰী ‘শিৱশৰ্মা’ দেখিলে, যি প্ৰভাৰ মণ্ডলেৰে অলংকৃত।

Verse 68

पृष्टौ तेन च तौ तत्र तां पुरीं प्रददर्शतुः । द्विजेन द्विजवर्याय गणवर्यौ शुचिस्मिते

তাতে তেওঁ সোধাত, তাত সেই দুজন উৎকৃষ্ট পৰিচাৰকে তেওঁক সেই নগৰী দেখুৱালে—গণসমূহৰ শ্ৰেষ্ঠ দুজনেই ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠক, হে শুচিস্মিতে।

Verse 69

गणावूचतुः । मारीचेः कश्यपाज्जज्ञे दाक्षायण्यां द्विजोष्णगुः । तस्यभार्याभवत्संज्ञा पुत्री त्वष्टुः प्रजापतेः

গণসকলে ক’লে: মাৰিচিৰ পুত্ৰ কশ্যপৰ পৰা আৰু দাক্ষায়ণীৰ পৰা ব্ৰাহ্মণ উষ্ণগু জন্মিল। তেওঁৰ পত্নী আছিল সংজ্ঞা, প্ৰজাপতি ত্বষ্টৃৰ কন্যা।

Verse 70

भर्तुरिष्टा ततस्तस्माद्रूपयौवनशालिनी । संज्ञा बभूव तपसा सुदीप्तेन समन्विता

স্বামীৰ প্ৰিয় আৰু ৰূপ-যৌৱনে সমৃদ্ধ সংজ্ঞা তেতিয়া তপস্যাৰ বলত অতি দীপ্ত তেজেৰে সমন্বিতা হ’ল।

Verse 71

आदित्यस्य हि तद्रूपं मंडलस्य तु तेजसा । गात्रेषु परिदध्यौ वै नातिकांतमिवाभवत्

কাৰণ সূৰ্য-মণ্ডলৰ সেই তেজস্বী শক্তি তেওঁৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গত পৰি বসল; আৰু সেই তীব্ৰ দীপ্তিত আচ্ছন্ন হৈ তেওঁ যেন অতিশয় মনোহৰ নোহোৱা দৰে দেখা দিল।

Verse 72

न खल्वयमृतोंऽडस्थ इति स्नेहादभाषत । तदा प्रभृति लोकेयं मार्तंड इति चोच्यते

স্নেহবশত তাই ক’লে, “ডিমৰ ভিতৰত নিশ্চয় সি মৃত নহয়।” তেতিয়াৰ পৰাই এই জগতত সি “মাৰ্তণ্ড” নামে পৰিচিত হ’ল।

Verse 73

तेजस्त्वभ्यधिकं तस्य साऽसहिष्णुर्विवस्वतः । येनातितापयामास त्रैलोक्यं तिग्मरश्मिभृत्

কিন্তু তাৰ তেজ অতি অধিক আছিল; বিবস্বানৰ দহি উঠা ৰূপ সি সহিব নোৱাৰিলে। তীক্ষ্ণ ৰশ্মিধাৰী সেইজনেই ত্ৰিলোকক দগ্ধ-তাপে তপাই তুলিলে।

Verse 74

त्रीण्यपत्यानि भो ब्रह्मन्संज्ञायां महसां निधिः । आदित्यो जनयामास कन्यां द्वौ च प्रजापती

হে ব্ৰাহ্মণ! মহিমাৰ নিধি আদিত্যই সংজ্ঞাৰ গৰ্ভত তিনিটি সন্তান জনম দিলে—এগৰাকী কন্যা আৰু দুজন পুত্ৰ, যিসকল প্ৰজাপতি হ’ল।

Verse 75

वैवस्वतं मनुं ज्येष्ठं यमं च यमुनां ततः । नातितेजोमयं रूपं सोढुं साऽलं विवस्वतः

প্ৰথমে সি জ্যেষ্ঠ বৈৱস্বত মনুক জন্ম দিলে; তাৰ পাছত যম আৰু যমুনা। তথাপি বিবস্বানৰ অতি অগ্নিময় ৰূপ সি সহিব নোৱাৰিলে।

Verse 76

मायामयीं ततश्छायां सवर्णां निर्ममे स्वतः । प्रांजलिः प्रणता भूत्वा संज्ञां छाया तदाब्रवीत्

তেতিয়া সি নিজেই মায়াময়ী ছায়া সৃষ্টি কৰিলে, যি ৰূপত একেবাৰে সৱৰ্ণা। হাত জোৰি, নতশিৰ হৈ, ছায়াই তেতিয়া সংজ্ঞাক ক’লে।

Verse 77

तवाज्ञाकारिणीं देवि शाधि मां करवाणि किम् । संज्ञोवाच ततश्छायां सवर्णे शृणु सुंदरि

“হে দেবী, মই তোমাৰ আজ্ঞা পালন কৰা দাসী; মোক শাসন কৰা—মই কি কৰিম?” তেতিয়া সংজ্ঞাই ছায়াক ক’লে, “হে সুন্দৰী সৱৰ্ণা, শুনা।”

Verse 78

अहं यास्यामि सदनं त्वष्टुस्त्वं पुनरत्र मे । भवने वस कल्याणि निर्विशंकं ममाज्ञया

মই ত্বষ্টৃৰ গৃহলৈ যাম; তুমি তেতিয়ালৈ মোৰ এই ভবনত থাকিবা। হে কল্যাণী, মোৰ আজ্ঞাত নিৰ্ভয়ে বাস কৰা।

Verse 79

मनुरेष यमावेतौ यमुना यम संज्ञकौ । स्वापत्यदृष्ट्या द्रष्टव्यमेतद्बालत्रयं त्वया

এইজন মনু; এই দুজন যমজ—যমুনা আৰু যম নামে। তোমাৰ নিজৰ সন্তান বুলি ভাবি এই তিনিটা শিশুক চাব লাগিব।

Verse 80

अनाख्येयमिदं वृत्तं त्वया पत्यौ शुचिस्मिते । इत्याकर्ण्याथ सा त्वाष्ट्रीं देवीं छाया जगाद ह

হে শুচি-হাস্যৱতী, এই ঘটনা তুমি মোৰ স্বামীৰ আগত প্ৰকাশ নকৰিবা। এই কথা শুনি ছায়াই ত্বষ্টৃ-কন্যা সেই দেবীক ক’লে।

Verse 81

आकचग्रहणान्नाहमाशापाच्च कदाचन । आख्यास्यामि चरित्रं ते याहि देवि यथासुखम्

চুল ধৰি প্ৰতিজ্ঞা কৰোৱা কাৰণে আৰু আশ্ৰয়ৰ আশাত, মই কেতিয়াও তোমাৰ চৰিত্ৰ প্ৰকাশ নকৰোঁ। হে দেবী, তুমি যেথা-সুখে যোৱা।

Verse 82

इत्यादिश्य सवर्णां सा तथेत्युक्ता सवर्णया । पितुरंतिकमासाद्य नत्वा त्वष्टारमब्रवीत्

এইদৰে উপদেশ পাই তাই সৱৰ্ণাক “তথৈৱ” বুলি সন্মতি দিলে। তাৰ পাছত পিতৃ-নিকট গৈ ত্বষ্টৃক প্ৰণাম কৰি তেওঁক ক’লে।

Verse 83

पितः सोढुं न शक्नोमि तेजस्तेजोनिधेरहम् । तीव्रं तस्यार्यपुत्रस्य काश्यपस्य महात्मनः

তাই ক’লে, “পিতা, মই সেই মহাত্মা কাশ্যপ—সেই আৰ্যপুত্ৰ—তেওঁৰ তীব্ৰ তেজ, যি তেজৰ ভঁৰাল, সহিব নোৱাৰোঁ।”

Verse 84

निशम्योदीरितं तस्याः पित्रानिर्भर्त्सिता बहु । भर्तुः समीपं याहीति नियुक्ता सा पुनःपुनः

তাইৰ কথা শুনি পিতাই তাইক বহু বকাঝকা কৰিলে আৰু পুনঃপুনঃ আদেশ দিলে, “স্বামীৰ ওচৰলৈ উভতি যা।”

Verse 85

चिंतामवाप महतीं स्त्रीणां धिक्चेष्टितं त्विति । निनिंद बहुधात्मानं स्त्रीत्वं चाति निनिंद सा

তাই মহা চিন্তাত পৰিল আৰু বিলাপ কৰিলে, “স্ত্ৰীলোকৰ আচৰণ ধিক্!” নানা প্ৰকাৰে তাই নিজকে দোষ দিলে, আৰু নিজৰ স্ত্ৰীত্বকো তীব্ৰভাৱে নিন্দা কৰিলে।

Verse 86

स्वातंत्र्यं न क्वचित्स्त्रीणां धिगस्वातंत्र्यजीवितम् । शैशवे यौवने प्रांते पितृभर्तृसुताद्भयम्

তাই ক’লে, “স্ত্ৰীণাং ক’তাও স্বাতন্ত্ৰ্য নাই; অস্বাতন্ত্ৰ্য জীৱন ধিক্! শৈশৱে, যৌৱনে, আৰু অন্তিম বয়সত পিতা, স্বামী আৰু পুত্ৰৰ ওপৰতেই ভয়-আশ্ৰয় থাকে।”

Verse 87

त्यक्तं भर्तृगृहं मौग्ध्याद्धंत दुवृर्त्तया मया । अविज्ञातापि चेद्यायामथ पत्युर्निकेतनम्

হায়! মোৰ মূৰ্খতাৰ বাবে, দুষ্কৰ্মিণী মই স্বামীৰ গৃহ ত্যাগ কৰিলোঁ। চিনা নপালেও এতিয়াই স্বামীৰ নিকেতনলৈ যোৱা উচিত।

Verse 88

तत्रास्ति सा सवर्णा वै परिपूर्णमनोरथा । अथावतिष्ठे सात्रैव पित्रा निर्भर्त्सिताप्यहम्

তাত সৱৰ্ণা নিশ্চয় আছে, তাইৰ মনোৰথ পূৰ্ণ। কিন্তু পিতাই তিৰস্কাৰ কৰিলেও মই ইয়াতেই থাকি ৰ’লোঁ।

Verse 89

ततोति चंडश्चंडाशुः पित्रोरतिभयंकरः । अहो यदुच्यते लोकैरुपाख्यानमिदं हि तत्

তাৰ পাছত চণ্ড আৰু চণ্ডাশু উদ্ভৱ হ’ল, যি দুয়ো পিতৃ-মাতৃৰ বাবে অতি ভয়ংকৰ। সঁচাকৈ এইয়াই সেই কাহিনী, যাক লোকসকলে প্ৰসিদ্ধ উপাখ্যান বুলি কয়।

Verse 90

स्फुटं दृष्टं मयाद्येति स्वकरांगारकर्ष णम् । नष्टं भर्तृगृहं मौग्ध्याच्छ्रेयो वा न पितुर्गृहम्

আজি মই স্পষ্টকৈ দেখিলোঁ—নিজ হাতে অঙ্গাৰ টানি অনা যেন। মূৰ্খতাৰে স্বামীৰ গৃহ নষ্ট কৰিলোঁ; পিতৃগৃহ কি মোৰ বাবে শ্ৰেয়?

Verse 91

वयश्च प्रथमं चारु रूपं त्रैलोक्यकांक्षितम् । सर्वाभिभवनं स्त्रीत्वं कुलं चातीव निर्मलम्

মোৰ বয়স যৌৱনৰ প্ৰথম ফুলনি; মোৰ ৰূপ মনোহৰ—ত্ৰিলোকত আকাংক্ষিত। মোৰ নাৰীত্ব সৰ্বকেই জয় কৰে, আৰু মোৰ কুল অতি নিৰ্মল।

Verse 92

पतिश्च तादृक्सर्वज्ञो लोकचक्षुस्तमोपहः । सर्वेषां कर्मणां साक्षी सर्वः सर्वत्रसंचरः

সেই প্ৰভু নিশ্চয় তেনেকুৱাই—সৰ্বজ্ঞ, জগতৰ চক্ষু, তমসা-নাশক; সকলোৰে কৰ্মৰ সাক্ষী, সৰ্বব্যাপী, সৰ্বত্ৰ বিচৰণশীল।

Verse 93

मह्यं श्रेयः कथं वा स्यादिति सा परिचिंत्य च । अगच्छद्वडवा भूत्वा तपसे पर्यनिंदिता

‘মোৰ বাবে সত্য কল্যাণ কেনেকৈ হ’ব?’ বুলি ভাবি, নিন্দাৰহিত আৰু তপস্যাত সম্পূৰ্ণ নিবেদিত হৈ, সি ঘোঁৰীৰ ৰূপ ধৰি আগবাঢ়িল।

Verse 94

उत्तरांश्च कुरून्प्राप चरंती नीरसंतृणम् । व्युत्तेपे च तपस्तीव्रं पतिमाधाय चेतसि । तपोबलेन तत्पत्युः सहिष्ये तेज इत्यलम्

সি উত্তৰ কুৰুলৈ গৈ, পানীহীন ঘাঁহত বিচৰণ কৰিলে। মনে পতি-প্ৰভুক স্থাপন কৰি তীব্ৰ তপস্যা আৰম্ভ কৰিলে, সংকল্প কৰিলে: ‘তপোবলে সেই পতিৰ অগ্নিতেজ মই সহিম—এতিয়াই যথেষ্ট!’

Verse 95

मन्यमानोथ तां संज्ञां सवर्णायां तदा रविः । सावर्णिं जनयामास मनुमष्टममुत्तमम्

তেতিয়া ৰবি—সূৰ্যদেৱ—তাক সংজ্ঞা বুলি ভাবি, সাৱৰ্ণাৰ গৰ্ভত উত্তম সাৱৰ্ণিক জন্ম দিলে—অষ্টম মনু।

Verse 96

शनैश्चरं द्वितीयं च सुतां भद्रां तृतीयिकाम् । सवर्णा स्वेष्वपत्येषु सापत्न्यात्स्त्रीस्वभावतः

আৰু সি দ্বিতীয় পুত্ৰ ৰূপে শনৈশ্চৰক, আৰু তৃতীয় ৰূপে কন্যা ভদ্ৰাক জন্ম দিলে। সাৱৰ্ণাই, নাৰীস্বভাৱ আৰু সপত্নী-প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাৰ বাবে, নিজৰ সন্তানসকলৰ প্ৰতি অধিক মমতা দেখুৱালে।

Verse 97

चकाराभ्यधिकं स्नेहं न तथा पूर्वजेष्वथ । मनुस्तत्क्षांतवाञ्ज्येष्ठो भक्ष्यालंकारलालने

তাই সি কনিষ্ঠসকলৰ ওপৰত অধিক স্নেহ দেখুৱালে, কিন্তু জ্যেষ্ঠসকলৰ ওপৰত তেনে নহ’ল। জ্যেষ্ঠ মনুৱে সেয়া ধৈৰ্যৰে সহিল, যদিও ভক্ষ্য, অলংকাৰ আৰু স্নেহ-লালনাৰ আকাঙ্ক্ষা তেওঁৰ মনত আছিল।

Verse 98

कनिष्ठेष्वधिकं दृष्ट्वा सावर्ण्यादिषु नो यमः । कदाचिद्रोषतो बाल्याद्भाविनोर्थस्य गौरवात्

সাৱৰ্ণী আদি কনিষ্ঠসকলৰ ওপৰত অধিক অনুগ্ৰহ দেখাত যমে কেতিয়াবা বাল্যভাবৰ বাবে ক্ৰোধিত হৈছিল, আৰু আগলৈ হ’বলগীয়া ফলৰ গৌৰৱ বুজি তাক গুৰুত্ব দিছিল।

Verse 99

पदा संतर्जयामास यमः संज्ञासरूपिणीम् । तं शशाप च सा क्रोधात्सावर्णेर्जननी तदा

যমে পদ উচলাই সংজ্ঞাৰূপিণীক ভয় দেখালে। তেতিয়া সাৱৰ্ণীৰ জননী ক্ৰোধত তেওঁক শাপ দিলে।

Verse 100

जिघांसता त्वया पाप मां यदंघ्रिः समुद्यतः । अचिरात्तत्पतत्वेष तवेति भृशदुःखिता

‘হে পাপী! মোক আঘাত কৰিবলৈ তোৰ যি পা উঠিল—সেই পা অচিৰেই তোৰ পৰা খসক!’ এইদৰে সি গভীৰ দুখেৰে ক’লে।

Verse 110

ततो भगवते शप्तुमुद्यते सा शशंस ह । यथावृत्तं तथा तथ्यं तुतोष भगवानपि

তাৰ পাছত, ভগৱানক শাপ দিবলৈ উদ্যত হৈ সি যি ঘটিছিল সেয়া যথাৰ্থভাৱে সত্যকৈ বৰ্ণনা কৰিলে; আৰু ভগৱানো তাতে সন্তুষ্ট হ’ল।

Verse 120

देवौ तस्मादजायेतामश्विनौ भिषजांवरौ । स्वरूपमनुरूपं च द्युमणिस्तामदर्शयत

তাঁৰ পৰা দুজন দেৱ অশ্বিন জন্মিল, চিকিৎসকৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ; আৰু দ্যুমণিয়ে তেওঁলোকক নিজৰ স্বভাৱৰ অনুৰূপ এক ৰূপ প্ৰকাশ কৰি দেখুৱালে।

Verse 129

श्रुत्वाऽध्यायमिमं पुण्यं ग्रहपीडा न जायते । नोपसर्गभयं तस्य काश्यां निवसतः सतः

এই পুণ্য অধ্যায় শুনিলে গ্ৰহ-পীড়া জন্মে নাহে; আৰু কাশীত বাস কৰা সেই সৎজনৰ কোনো উপসৰ্গ-ভয় নাথাকে।