Adhyaya 4

Verse 1

व्यास उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि धर्मराजस्य चेष्टितम् । यच्छ्रुत्वा यमदूतानां न भयं विद्यते क्वचित्

ব্যাসে ক’লে: এতিয়া মই ধৰ্মৰাজৰ চেষ্টিত (কীৰ্তি-কর্ম) বৰ্ণনা কৰিম; যি শুনিলে যমদূতসকলৰ ভয় কেতিয়াও, কোনো অৱস্থাত, উদয় নহয়।

Verse 2

धर्मराजेन सा दृष्टा वर्द्धनी च वराप्सरा । महत्यरण्ये का ह्येषा सुन्दरांग्यतिसुन्दरी

ধৰ্মৰাজে তাই দেখিলে—বৰ্ধনী নামৰ শ্ৰেষ্ঠ অপ্সৰা। সেই বিস্তৃত অৰণ্যত (তেওঁ ভাবিলে): ‘ই কোনে, সুন্দৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গযুক্তা, অতিসুন্দৰী নাৰী?’

Verse 3

निर्मानुषवनं चेदं सिंहव्याघ्रभयानकम् । आश्चर्यं परमं ज्ञात्वा धर्मराजोऽब्रवीदिदम्

‘এই অৰণ্য মানুহশূন্য আৰু সিংহ-ব্যাঘ্ৰৰ ভয়ে ভয়ংকৰ।’ ই কথা পৰম আশ্চৰ্য বুলি জানি ধৰ্মৰাজে এইদৰে ক’লে।

Verse 4

धर्मराज उवाच । कस्मात्त्वं मानिनि ह्येका वने चरसि निर्जने । कस्मात्स्थानात्समायाता कस्य पत्नी सुशोभने

ধৰ্মৰাজে ক’লে: ‘হে মানিনী, এই নিৰ্জন অৰণ্যত তুমি একেলগে কিয় বিচৰণ কৰিছা? হে সুশোভনে, তুমি কোন স্থানৰ পৰা আহিছা? তুমি কাৰ পত্নী?’

Verse 5

सुता त्वं कस्य वामोरु अतिरूपवती शुभा । मानुषी वाथ गंधर्वी अमरी वाथ किंनरी

‘হে বামোৰু, তুমি কাৰ কন্যা—শুভা আৰু অতিৰূপৱতী? তুমি মানৱী নে গন্ধৰ্বী, নে দেৱী, নে কিন্নৰী?’

Verse 6

अप्सरा पक्षिणी वाथ अथवा वनदेवता । राक्षसी वा खेचरी वा कस्य भार्या च तद्वद

‘তুমি অপ্সৰা নে, নে পক্ষিণী-কন্যা, নে বনদেৱতা? নে ৰাক্ষসী, নে খেচৰী? তেন্তে ক’—তুমি কাৰ ভাৰ্যা?’

Verse 7

सत्यं च वद मे सुभ्रूरित्याहार्कसुतस्तदा । किमिच्छसि त्वया भद्रे किं कार्यं वा वदात्र वै

তেতিয়া অৰ্কসুতে (ধৰ্মৰাজে) ক’লে: ‘হে সুভ্ৰূ, মোক সত্য কোৱা। হে ভদ্ৰে, তুমি কি ইচ্ছা কৰিছা? তোমাৰ কাৰ্য কি—স্পষ্টকৈ কোৱা।’

Verse 8

यदिच्छसि त्वं वामोरु ददामि तव वांछितम्

‘হে বামোৰু, তুমি যি ইচ্ছা কৰা, মই তোমাৰ বাঞ্ছিত কামনা দিম।’

Verse 9

वर्द्धन्युवाच । धर्मे तिष्ठति सर्वं वै स्थावरं जंगमं विभो । स धर्मो दुष्करं कर्म कस्मात्त्वं कुरुषेऽनघ

ৱৰ্ধনী ক’লে: হে বিভো! স্থাৱৰ আৰু জংগম—সকলো ধৰ্মতেই স্থিত। ধৰ্ম নিজেই দুৰ্কৰ কৰ্মৰ পথ; তেন্তে হে অনঘ, তুমি কিয় এনে কঠিন সাধনা গ্ৰহণ কৰিছা?

Verse 10

यम उवाच । ईशानस्य च यद्रूपं द्रष्टुमिच्छामि भामिनि । तेनाहं तपसा युक्तः शिवया सह शंकरम्

যম ক’লে: হে ভামিনী! মই ঈশানৰ সেই ৰূপ দৰ্শন কৰিব বিচাৰোঁ। সেইবাবে মই শিৱাৰ সৈতে যুক্ত হৈ তপস্যাত নিমগ্ন, শংকৰক আৰাধনা কৰিছোঁ।

Verse 11

यशः प्राप्स्ये सुखं प्राप्स्ये करोमि च सुदुष्करम् । युगेयुगे मम ख्यातिर्भवेदिति मतिर्मम

মই যশ লাভ কৰিম, মই সুখ লাভ কৰিম, আৰু মই অতি দুৰ্কৰ কাৰ্য সম্পন্ন কৰিম। যুগে যুগে মোৰ খ্যাতি স্থায়ী হওক—এইয়েই মোৰ সংকল্প।

Verse 12

कल्पे कल्पे महाकल्पे भूयः ख्यातिर्भवेदिति । एतस्मात्कारणात्सुभ्रूस्तप्यते परमं तपः

কল্পে কল্পে, মহাকল্পতো পুনৰ পুনৰ, মোৰ খ্যাতি নবকৈ উদয় হওক—এই কামনাৰে। এই কাৰণেই, হে সুভ্ৰূ, মই পৰম তপস্যা কৰিছোঁ।

Verse 13

कस्मात्त्वमागता भद्रे कथयस्व यथातथा । किं कार्यं कस्य हेतुश्च सत्यमाख्यातुमर्हसि

হে ভদ্ৰে, তুমি কিয় আহিলা? যিদৰে আছে তিদৰে সত্যকৈ কোৱা। কি কাৰ্য, আৰু কাৰ হেতু? তুমি সত্য প্ৰকাশ কৰা উচিত।

Verse 14

वर्द्धन्युवाच । तपसैव त्वया धर्म भयभीतो दिवस्पतिः । तेनाहं नोदिता चात्र तपोवि घ्नस्य कांक्षया

ৱৰ্ধনী ক’লে: “হে ধৰ্ম! তোমাৰ তপস্যাৰ বলত স্বৰ্গৰ অধিপতি ইন্দ্ৰ ভীত হৈছে। সেইবাবে মোক ইয়ালৈ প্ৰেৰণা দিয়া হৈছে, তোমাৰ তপস্যাত বিঘ্ন ঘটাবলৈ ইচ্ছা কৰি।”

Verse 15

इन्द्रासनभयाद्भीता हरिणा हरिसन्निधौ । प्रेषिताहं महाभाग सत्यं हि प्रवदाम्यहम्

“ইন্দ্ৰৰ সিংহাসনৰ ভয়ত কঁপিত হৈ, হৰিৰ সন্নিধানতেই, হৰিৰ দ্বাৰা মোক প্ৰেৰিত কৰা হৈছে। হে মহাভাগ! মই নিশ্চয় সত্যই কওঁ।”

Verse 16

सूत उवाच । सत्यवाक्येन च तदा तोषितो रविनंदनः । उवाचैनां महाभाग्यो वरदोहं प्रयच्छ मे

সূতে ক’লে: তেতিয়া তাইৰ সত্য বাক্যত ৰৱিনন্দন যম সন্তুষ্ট হ’ল। সেই মহাভাগে তাইক ক’লে: “মই বৰদাতা; মোৰ পৰা বৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা।”

Verse 17

यमोऽहं सर्वभूतानां दुष्टानां कर्मकारिणाम् । धर्म रूपो हि सर्वेषां मनुजानां जितात्मनाम्

“মই সকলো জীৱৰ বাবে যম—যিসকল দুষ্টে পাপকর্ম কৰে। কিন্তু যিসকল মনুষ্য জিতাত্মা, তেওঁলোকৰ বাবে মই নিশ্চয় ধৰ্মৰেই ৰূপ।”

Verse 18

स धर्मोऽहं वरारोहे ददामि तव दुर्लभम् । तत्सर्वं प्रार्थय त्वं मे शीघ्रं चाप्सरसां वरे

“হে সুন্দৰ আৰোহণৱতী! মই সেই ধৰ্মই; মই তোমাক দুৰ্লভ বস্তু দিওঁ। সেয়ে, হে অপ্সৰাসকলৰ শ্ৰেষ্ঠা! শীঘ্ৰে মোৰ পৰা যি ইচ্ছা সেয়া প্ৰাৰ্থনা কৰা।”

Verse 19

वर्द्धन्युवाच । इन्द्रस्थाने सदा रम्ये सुस्थिरत्वं प्रयच्छ मे । स्वामिन्धर्मभृतां श्रेष्ठ लोकानां च हिताय वै

ৱৰ্ধনী ক’লে: ‘ইন্দ্ৰৰ এই সদা-ৰমণীয় স্থানত মোক সুদৃঢ় স্থিতি দান কৰক, হে প্ৰভু—ধৰ্মধাৰীসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ—যাতে ই লোকসমূহৰ মঙ্গলৰ কাৰণ হয়।’

Verse 20

यम उवाच । एवमस्त्विति तां प्राह चान्यं वरय सत्वरम् । ददामि वरमुत्कृष्टं गानेन तोषितोस्म्यहम्

যমে ক’লে: ‘তথাস্তु,’ আৰু তাইক ক’লে, ‘শীঘ্ৰে আন এটা বৰ বাছি লোৱা। তোমাৰ গীতত মই সন্তুষ্ট; মই তোমাক উৎকৃষ্ট বৰ দিম।’

Verse 21

वर्द्धन्युवाच । अस्मिन्स्थाने महाक्षेत्रे मम तीर्थं महामते । भूयाच्च सर्वपापघ्नं मन्नाम्नेति च विश्रुतम्

ৱৰ্ধনী ক’লে: ‘এই স্থানত—এই মহাক্ষেত্ৰত—হে মহামতি, মোৰ নামত এটা তীৰ্থ স্থাপিত হওক; আৰু ই সকলো পাপ নাশকাৰী বুলি খ্যাত হওক।’

Verse 22

तत्र दत्तं हुतं तप्तं पठितं वाऽक्षयं भवेत् । पञ्चरात्रं निषेवेत वर्द्धमानं सरोवर म्

তাত দান কৰা, হোমত অৰ্পণ কৰা, তপস্যা কৰা বা পাঠ কৰা—সকলো অক্ষয় ফলদায়ক হয়। বৰ্ধমান সৰোবৰক পাঁচ ৰাতি সেৱা কৰা উচিত।

Verse 23

पूर्वजास्तस्य तुष्येरंस्तर्प्यमाणा दिनेदिने । तथेत्युक्त्वा तु तां धर्मो मौनमाचष्ट संस्थितः । त्रिःपरिक्रम्य तं धर्मं नमस्कृत्य दिवं ययौ

তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষসকল দিনেদিনে তৰ্পণ লাভ কৰি সন্তুষ্ট হ’ব। ‘তথাস্তু’ বুলি কৈ ধৰ্ম নীৰৱতাত স্থিৰ হৈ ৰ’ল। তাৰ পাছত তাই সেই ধৰ্মক তিনিবাৰ পৰিক্ৰমা কৰি নমস্কাৰ কৰি স্বৰ্গলৈ গ’ল।

Verse 24

वर्द्धन्युवाच । मा भयं कुरु देवेश यमस्यार्कसुतस्य च । अयं स्वार्थपरो धर्म यशसे च समाचरेत्

ৱৰ্ধনী ক’লে: হে দেৱেশ্বৰ, ভয় নকৰিবা; সূৰ্য্যপুত্ৰ যমৰো ভয় নাই। এই ধৰ্ম নিজৰ ন্যায়সঙ্গত উদ্দেশ্যৰ বাবে আচৰণীয়, আৰু সুনামৰ বাবেো ইয়াক পালন কৰিব লাগে।

Verse 25

व्यास उवाच । वर्द्धनी पूजिता तेन शक्रेण च शुभानना । साधुसाधु महाभागे देवकार्य कृतं त्वया

ব্যাস ক’লে: শুভমুখী বৰ্ধনীক সেই শক্ৰেও পূজিলে। “সাধু, সাধু, হে মহাভাগ্যৱতী! তোমাৰ দ্বাৰা দেৱকাৰ্য সম্পন্ন হ’ল।”

Verse 26

निर्भयत्वं वरागेहे सुखवासश्च ते सदा । यशः सौख्यं श्रियं रम्यां प्राप्स्यसि त्वं शुभानने

হে শুভমুখী, তোমাৰ বাবে নিৰ্ভয়তা, উত্তম গৃহ আৰু সদা সুখময় বাস থাকিব। তুমি সুনাম, সুখ আৰু মনোহৰ শ্ৰী-সমৃদ্ধি লাভ কৰিবা।

Verse 27

तथेति देवास्तामूचुर्निर्भयानंदचेतसा । नमस्कृत्य च शक्रं सा गता स्थानं स्वकं शुभम्

তেতিয়া দেৱতাসকলে নিৰ্ভয় আনন্দে ভৰা চিত্তে ক’লে, “তথাস্তु।” আৰু তাই শক্ৰক নমস্কাৰ কৰি নিজৰ শুভ নিবাসলৈ গ’ল।

Verse 28

सूत उवाच । गतेप्सरसि राजेन्द्र धर्मस्तस्थौ यथाविधि । तपस्तेपे महाघोरं विश्वस्योद्वेगदायकम्

সূত ক’লে: হে ৰাজেন্দ্ৰ, অপ্সৰা গুচি যোৱাৰ পাছত ধৰ্ম বিধিমতে তাতে স্থিৰ থাকিল আৰু অতি ঘোৰ তপস্যা আৰম্ভ কৰিলে, যিয়ে সমগ্ৰ বিশ্বত উদ্বেগ জগালে।

Verse 29

पंचाग्निसा धनं शुक्रे मासि सूर्येण तापिते । चक्रे सुदुःसहं राजन्देवैरपि दुरासदम्

শুক্ৰ-মাহত, সূৰ্যৰ তাপে দগ্ধ হৈ, তেওঁ পঞ্চাগ্নি তপস্যা গ্ৰহণ কৰিলে—হে ৰাজন, ই অতি অসহ্য, দেৱতাসকলৰো অগম্য।

Verse 30

ततो वर्षशते पूर्णे अन्तको मौनमास्थितः । काष्ठभूत इभवातस्थौ वल्मीकशतसंवृतः

তাৰ পাছত সম্পূৰ্ণ এশ বছৰ পাৰ হোৱাত অন্তকে মৌন ব্ৰত ধৰিলে; কাঠৰ দৰে নিশ্চল হৈ থিয় থাকিল, শত শত উইপোকাৰ ঢিপে ঢাকি পেলালে।

Verse 31

नानापक्षिगणैस्तत्र कृतनीडैः स धर्मराट् । उपविष्टे व्रतं राजन्दृश्यते नैव कुत्रचित्

তাত নানা পক্ষীগণে তেওঁৰ ওপৰত নীড় সাজিলে; সেই ধৰ্মৰাজ আসনস্থ হৈ থাকিল—হে ৰাজন, তেওঁৰ ব্ৰত ক’তাও টলমল হোৱা দেখা নগ’ল।

Verse 32

संस्मरंतोऽथ देवेश मुमापतिमनिंदितम् । ततो देवाः सगन्धर्वा यक्षाश्चोद्विग्नमानसाः । कैलासशिखरं भूय आजग्मुः शिवसन्निधौ

তাৰ পাছত, হে দেৱেশ, উমাৰ নিৰ্দোষ পতিগৰাকীক স্মৰণ কৰি, দেৱসকল গন্ধৰ্ব আৰু যক্ষসহ ভীতচিত্তে পুনৰ কৈলাস-শিখৰত শিৱৰ সন্নিধিলৈ গ’ল।

Verse 33

देवा ऊचुः । त्राहित्राहि महादेव श्रीकण्ठ जगतः पते । त्राहि नो भूतभव्येश त्राहि नो वृषभध्वज । दयालुस्त्वं कृपानाथ निर्विघ्नं कुरु शंकर

দেৱাসকলে ক’লে: “ৰক্ষা কৰা, ৰক্ষা কৰা, হে মহাদেৱ! হে শ্ৰীকণ্ঠ, জগতৰ পতি! ৰক্ষা কৰা, হে ভূত-ভৱিষ্যৰ ঈশ! ৰক্ষা কৰা, হে বৃষভধ্বজ! তুমি দয়ালু, কৃপাৰ নাথ—হে শংকৰ, আমাৰ বাবে সকলো বিঘ্ন দূৰ কৰা।”

Verse 34

ईश्वर उवाच । केनापराधिता देवाः केन वा मानमर्द्दिताः । मर्त्ये स्वर्गेऽथवा नागे शीघ्रं कथय ताचिरम्

ঈশ্বৰে ক’লে: “হে দেৱসকল, কোনে তোমালোকক অপৰাধ কৰিলে, বা কোনে তোমালোকৰ মান-গৌৰৱ দমন কৰিলে—মর্ত্যত, স্বৰ্গত, নে নাগলোকত? শীঘ্ৰ কোৱা; বিলম্ব নকৰিবা।”

Verse 35

अनेनैव त्रिशूलेन खट्वांगेनाथवा पुनः । अथ पाशुपतेनैव निहनिष्यामि तं रणे । शीघ्रं वै वदतास्माक मत्रागमनकारणम्

“এই ত্ৰিশূলেই—অথবা খট্বাঙ্গেৰে—নচেৎ পাশুপত অস্ত্ৰেৰে মই তাক ৰণক্ষেত্ৰত নিধন কৰিম। সঁচাকৈ শীঘ্ৰ কোৱা, তোমালোকৰ ইয়ালৈ অহাৰ কাৰণ কি?”

Verse 36

देवा ऊचुः । कृपासिन्धो हि देवेश जगदानन्दकारक । न भयं मानुषादद्य न ना गाद्देवदानवात्

দেৱাসকলে ক’লে: “হে দেৱেশ, কৃপাসিন্ধু, জগতক আনন্দ দান কৰা প্ৰভু! আজি আমাৰ মানৱৰ পৰা ভয় নাই, নাগৰ পৰাো নাই, দেৱ বা দানৱৰ পৰাও নাই।”

Verse 37

मर्त्यलोके महादेव प्रेतनाथो महाकृतिः । आत्मकार्यं महाघोरं क्लेशयेदिति निश्चयः

“হে মহাদেৱ, মর্ত্যলোকে প্ৰেতনাথ—অতিবৃহৎ ৰূপধাৰী—নিজৰ এক অতি ঘোৰ কাৰ্য সম্পাদনৰ সংকল্প কৰিছে আৰু জগতক ক্লেশ দিব বুলি স্থিৰ কৰিছে।”

Verse 38

उग्रेण तपसा कृत्वा क्लिश्यदात्मानमात्मना । तेनात्र वयमुद्विग्ना देवाः सर्वे सदाशिव । शरणं त्वामनुप्राप्ता यदिच्छसि कुरुष्व तत्

“উগ্ৰ তপস্যা কৰি, নিজৰ ইচ্ছাৰে নিজকে কষ্ট দি, সি ইয়াত আমাৰ সকলো দেৱক উদ্বিগ্ন কৰি তুলিছে, হে সদাশিৱ। সেয়ে আমি তোমাৰ শৰণ লৈ আহিছোঁ—তোমাৰ যি ইচ্ছা, সেইদৰে কৰাঁ।”

Verse 39

सूत उवाच । देवानां वचनं श्रुत्वा वृषारूढो वृषध्वजः । आयुधान्परिसंगृह्य कवचं सुमनोहरम् । गतवानथ तं देशं यत्र धर्मो व्यवस्थितः

সূত উৱাচ: দেৱতাসকলৰ বাক্য শুনি বৃষভ-আৰূঢ়, বৃষধ্বজ প্ৰভুৱে অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ সংগ্ৰহ কৰি মনোমোহক কবচ পৰিধান কৰিলে। তাৰ পাছত য’ত ধৰ্ম সুদৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত আছিল, সেই দেশলৈ গমন কৰিলে।

Verse 40

ईश्वर उवाच । अनेन तपसा धर्म संतुष्टं मम मानसम् । वरं ब्रूहि वरं ब्रूहि वरं ब्रूहीत्युवाच ह

ঈশ্বৰ উৱাচ: হে ধৰ্ম, এই তপস্যাৰ দ্বাৰা মোৰ মন সম্পূৰ্ণ সন্তুষ্ট হৈছে। বৰ কোৱা, বৰ কোৱা; তুমি যি বৰ বিচাৰা, সেই বৰ প্ৰকাশ কৰা—এইদৰে তেওঁ ক’লে।

Verse 41

इच्छसे त्वं यथा कामा न्यथा ते मनसि स्थितान् । यंयं प्रार्थयसे भद्र ददामि तव सांप्रतम्

তুমি যি যি কামনা কৰিছা, যি যি তোমাৰ মনত স্থিত আছে—হে ভদ্ৰজন, তুমি যি যি প্ৰাৰ্থনা কৰিবা, সেয়া মই এতিয়াই তোমাক দান কৰোঁ।

Verse 42

सूत उवाच । एवं संभाषमाणं तु दृष्ट्वा देवं महेश्वरम् । वल्मीकादुत्थितो राजन्गृहीत्वा करसंपुटम् । तुष्टाव वचनैः शुद्धैर्लोकनाथमरिंदम्

সূত উৱাচ: এইদৰে কথা কোৱা মহেশ্বৰ দেৱক দেখি, হে ৰাজন, ধৰ্মে বাল্মীকৰ পৰা উঠি আহি কৰযোৰ কৰিলে। তেওঁ শুদ্ধ বাক্যৰে লোকনাথ, শত্রুদমন প্ৰভুক স্তৱনা কৰিলে।

Verse 43

धर्म उवाच । ईश्वराय नमस्तुभ्यं नमस्ते योगरूपिणे । नमस्ते तेजोरूपाय नीलकंठ नमोऽस्तु ते

ধৰ্ম উৱাচ: হে ঈশ্বৰ, তোমাক নমস্কাৰ; হে যোগৰূপিণে, তোমাক নমস্কাৰ। হে তেজোৰূপ, তোমাক নমস্কাৰ; হে নীলকণ্ঠ, তোমালৈ প্ৰণাম।

Verse 44

ध्यातॄणामनुरूपाय भक्तिगम्याय ते नमः । नमस्ते ब्रह्मरूपाय विष्णुरूप नमोऽ स्तु ते

ধ্যানীসকলৰ অনুৰূপ ৰূপ ধাৰণ কৰা, ভক্তিৰে লাভ্য তোমাক নমস্কাৰ। ব্ৰহ্মা-ৰূপ তোমাক প্ৰণাম; হে বিষ্ণু-ৰূপ, তোমালৈ নমো নমঃ।

Verse 45

नमः स्थूलाय सूक्ष्माय अणुरूपाय वै नमः । नमस्ते कामरूपाय सृष्टिस्थित्यंतकारिणे

স্থূল ৰূপক নমস্কাৰ, সূক্ষ্ম ৰূপক নমস্কাৰ, আৰু অণু-ৰূপকো নমস্কাৰ। হে কাম্য ৰূপ ধাৰণকাৰী, সৃষ্টিৰক্ষা-প্ৰলয়কাৰী, তোমাক প্ৰণাম।

Verse 46

नमो नित्याय सौम्याय मृडाय हरये नमः । आतपाय नमस्तुभ्यं नमः शीतकराय च

নিত্য, সৌম্য আৰু মৃড—কৃপাময় প্ৰভুক নমস্কাৰ; হৰক নমস্কাৰ। তাপ আৰু তেজৰূপ তোমাক নমস্কাৰ, আৰু শীতলতা দানকাৰী ৰূপকো নমস্কাৰ।

Verse 47

सृष्टिरूप नमस्तुभ्यं लोकपाल नमोऽस्तु ते । नम उग्राय भीमाय शांत रूपाय ते नमः

সৃষ্টি-ৰূপ তোমাক নমস্কাৰ; হে লোকপাল, তোমালৈ নমো নমঃ। উগ্ৰ আৰু ভীম ৰূপক নমস্কাৰ; আৰু শান্ত-ৰূপ তোমাকো নমস্কাৰ।

Verse 48

नमश्चानंतरूपाय विश्वरूपाय ते नमः । नमो भस्मांगलिप्ताय नमस्ते चंद्रशेखर । नमोऽस्तु पंचवक्त्राय त्रिनेत्राय नमोऽस्तु ते

অনন্ত ৰূপধাৰী তোমাক নমস্কাৰ, বিশ্বৰূপ তোমাক নমস্কাৰ। ভস্মে লিপ্ত অঙ্গধাৰী তোমাক নমস্কাৰ; হে চন্দ্ৰশেখৰ, তোমাক প্ৰণাম। পঞ্চবক্ত্ৰ তোমাক নমো নমঃ; ত্ৰিনেত্ৰ তোমাক নমো নমঃ।

Verse 49

नमस्ते व्यालभूषाय कक्षापटधराय च । नमोंऽधकविनाशाय दक्षपापापहारिणे । कामनिर्द्दाहिने तुभ्यं त्रिपुरारे नमोऽस्तु ते

সৰ্পভূষিত, কক্ষাপটধাৰী প্ৰভু, তোমাক নমস্কাৰ। অন্ধক-বিনাশক, দক্ষৰ পাপ হৰণকাৰী, তোমাক নমো। কামক ভস্ম কৰা, ত্ৰিপুৰাৰি মহাদেৱ, তোমালৈ মোৰ প্ৰণাম।

Verse 50

चत्वारिंशच्च नामानि मयोक्तानि च यः पठेत् । शुचिर्भूत्वा त्रिकालं तु पठेद्वा शृणुयादपि

মই কোৱা এই চল্লিশটা নাম যিয়ে শুচি হৈ পাঠ কৰে, আৰু ত্ৰিকালত জপে, বা কেৱল শুনিলেও—সেইজন উদ্দেশ্যফল লাভ কৰে।

Verse 51

गोघ्नश्चैव कृतघ्नश्च सुरापो गुरुत ल्पगः । ब्रह्महा हेमहारी च ह्यथवा वृषलीपतिः

গোহত্যাকাৰী, অকৃতজ্ঞ, সুৰাপায়ী, গুৰুশয্যা লঙ্ঘনকাৰী, ব্ৰাহ্মণহন্তা, সোন চোৰ, বা পতিতাৰ সৈতে সঙ্গ কৰা লোকো—সেই জপেৰে শুদ্ধ হয়।

Verse 53

स्त्रीबालघातकश्चैव पापी चानृतभाषणः । अनाचारी तथा स्तेयी परदाराभिगस्तथा । अकार्यकारी कृत्यघ्नो ब्रह्मद्विड्वाडवाधमः

স্ত্ৰী বা শিশুহন্তা, মিছা কোৱা পাপী, অনাচাৰী, চোৰ, পৰস্ত্ৰী-অভিগামী; অকর্তব্য কৰ্মকাৰী, ধৰ্মকৃত্য নাশকাৰী, ব্ৰাহ্মণদ্বেষী আৰু মানুহৰ মাজত অধমজনো—সেই ভক্তিত শুদ্ধ হয়।

Verse 54

सूत उवाच । इत्येवं बहुभिर्वाक्यैर्धर्मराजेन वै मुहुः । ईडितोऽपि महद्भक्त्या प्रणम्य शिरसा स्वयम्

সূত ক’লে: এইদৰে ধৰ্মৰাজে বহু বাক্যৰে বাৰে বাৰে তেওঁৰ স্তৱনা কৰিলে। আৰু ইতিমধ্যে স্তুত হ’লেও, শিৱে মহাভক্তিৰে নিজে শিৰ নত কৰি প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 55

तुष्टः शंभुस्तदा तस्मा उवाचेदं वचः शुभम् । वरं वृणु महाभाग यत्ते मनसि वर्त्तते

তেতিয়া সন্তুষ্ট শম্ভুৱে তেওঁক এই শুভ বাক্য ক’লে— “হে মহাভাগ্যবান, তোমাৰ মনত যি আছে, সেই বৰ বাছি লোৱা।”

Verse 56

यम उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश दयां कृत्वा ममोपरि । तं कुरुष्व महाभाग त्रैलोक्यं सचराचरम्

যমে ক’লে: “হে দেবেশ, যদি তুমি সন্তুষ্ট হোৱা আৰু মোৰ ওপৰত দয়া কৰা, হে মহাভাগ, তেন্তে এই অনুৰোধ ত্ৰিলোকত—চৰাচৰসহ—প্ৰবল কৰি দিয়া।”

Verse 57

मन्नाम्ना स्थानमेतद्धि ख्यातं लोके भवेदिति । अच्छेद्यं चाप्यभेद्यं च पुण्यं पापप्रणाशनम्

“মোৰ নামেই এই স্থান লোকত খ্যাত হোৱক। ই অচ্ছেদ্য আৰু অভেদ্য হওক—পবিত্ৰ, আৰু পাপনাশক।”

Verse 58

स्थानं कुरु महादेव यदि तुष्टोऽसि मे भव । शिवेन स्थानकं दत्तं काशीतुल्यं तदा नृप । तद्दत्त्वा च पुनः प्राह अन्यं वरय सत्तम

“হে মহাদেৱ, যদি তুমি মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হোৱা, তেন্তে এটা পবিত্ৰ ধাম স্থাপন কৰা।” তেতিয়া শিৱে কাশী-তুল্য এক পুণ্য স্থান দান কৰিলে, হে নৃপ। দান কৰি পুনৰ ক’লে— “হে সত্তম, আন এটা বৰ বাছা।”

Verse 59

धर्म उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश दयां कृत्वा ममोपरि । तं कुरुष्व महाभाग त्रैलोक्यं सचराचरम् । वरेणैवं यथा ख्यातिं गमिष्यामि युगेयुगे

ধৰ্মে ক’লে: “হে দেবেশ, যদি তুমি সন্তুষ্ট হোৱা আৰু মোৰ ওপৰত দয়া কৰা, হে মহাভাগ, তেন্তে এই বৰ ত্ৰিলোকত—চৰাচৰসহ—প্ৰবল কৰি দিয়া, যাতে এই বৰে মই যুগে-যুগে খ্যাতি লাভ কৰোঁ।”

Verse 60

ईश्वर उवाच । ब्रूहि कीनाश तत्सर्वं प्रकरोमि तवेप्सितम् । तपसा तोषितोऽहं वै ददामि वरमीप्सितम्

ঈশ্বৰে ক’লে: “হে কীনাś, কোৱা—তুমি যি যি কামনা কৰিছা সকলো কোৱা। মই তোমাৰ ইচ্ছা পূৰ্ণ কৰিম। তোমাৰ তপস্যাত সন্তুষ্ট হৈ মই নিশ্চয়েই তোমাৰ অভীষ্ট বৰ দিছোঁ।”

Verse 61

यम उवाच । यदि मे वांछितं देव ददासि तर्हि शंकर । अस्मिन्स्थाने महाक्षेत्रे मन्नामा भव सर्वदा

যমে ক’লে: “হে দেব, হে শংকৰ! যদি তুমি মোৰ অভীষ্ট কামনা দিয়া, তেন্তে এই স্থানত—এই মহাক্ষেত্ৰত—মোৰ নাম সদায় স্থিৰ হৈ থাকক।”

Verse 62

धर्मारण्यमिति ख्यातिस्त्रैलोक्ये सचराचरे । यथा संजायते देव तथा कुरु महेश्वर

“ত্ৰিলোকত, চল-অচল সকলো সত্তাৰ মাজত ‘ধৰ্মাৰণ্য’ নামৰ খ্যাতি উদ্ভৱ হওক। হে দেব, হে মহেশ্বৰ—তেনে কৰাঁ।”

Verse 63

ईश्वर उवाच । धर्मारण्यमिदं ख्यातं सदा भूयाद्युगेयुगे । त्वन्नाम्ना स्थापितं देव ख्यातिमेतद्गमिष्यति । अथान्यदपि यत्किंचित्करोम्येष वदस्व तत

ঈশ্বৰে ক’লে: “এই স্থান যুগে যুগে সদায় ‘ধৰ্মাৰণ্য’ নামে খ্যাত হ’ব। হে দেব, তোমাৰ নামত স্থাপিত হৈ ই এই খ্যাতি লাভ কৰিব। আৰু আন কিবা যি কিছু তুমি মোৰ দ্বাৰা কৰাব খোজা—সেয়া কোৱা।”

Verse 64

यम उवाच । योजनद्वयविस्तीर्णं मन्नाम्ना तीर्थमुत्तमम् । मुक्तेश्च शाश्वतं स्थानं पावनं सर्वदेहिनाम्

যমে ক’লে: “মোৰ নামত দুয়ো যোজন বিস্তৃত এক উত্তম তীৰ্থ হওক—মুক্তিৰ শাশ্বত স্থান, যি সকলো দেহধাৰী সত্তাক পবিত্ৰ কৰে।”

Verse 65

मक्षिकाः कीटकाश्चैव पशुपक्षिमृगादयः । पतंगा भूतवेताला पिशाचोरगराक्षसाः

মাখি আৰু কীট-পতংগো; পশু-পক্ষী-মৃগ আদি; পতংগ; ভূত আৰু বেতাল; পিশাচ, নাগ আৰু ৰাক্ষস—

Verse 66

नारी वाथ नरो वाथ मत्क्षेत्रे धर्मसंज्ञके । त्यजते यः प्रियान्प्राणान्मुक्तिर्भवतु शाश्वती

নাৰী হওক বা নৰ হওক, মোৰ ধৰ্মাৰণ্য নামে পৰিচিত ক্ষেত্ৰত যিয়ে প্ৰিয় প্ৰাণ ত্যাগ কৰে, তাৰ শাশ্বত মুক্তি হওক।

Verse 67

एवमस्त्विति सर्वोपि देवा ब्रह्मादयस्तथा । पुष्पवृष्टिं प्रकुर्वाणाः परं हर्षमवा्प्नुयुः

“এৱমস্তু”—এইদৰে ব্ৰহ্মা আদি সকলো দেৱতাই সন্মতি দিলে; আৰু ফুলৰ বৰষুণ বৰষাই তেওঁলোকে পৰম আনন্দ লাভ কৰিলে।

Verse 68

देवदुंदुभयो नेदुर्गंधर्वपतयो जगुः । ववुः पुण्यास्तथा वाता ननृतुश्चाप्सरो गणाः

দেৱ-দুন্দুভি বাজি উঠিল; গন্ধৰ্ব-নেতাসকলে গীত গালে। পুণ্য বতাহ ববিল, আৰু অপ্সৰাগণ নৃত্য কৰিলে।

Verse 69

सूत उवाच । यमेन तपसा भक्त्या तोषितो हि सदाशिवः । उवाच वचनं देवं रम्यं साधुमनोरमम्

সূতে ক’লে: যমৰ তপস্যা আৰু ভক্তিত সন্তুষ্ট হৈ সদাশিৱে দেৱসম বাক্য ক’লে—ৰম্য, সাধু আৰু হৃদয়-মনোৰম।

Verse 70

अनुज्ञां देहि मे तात यथा गच्छामि सत्वरम् । कैलासं पर्वतश्रेष्ठं देवानां हितकाम्यया

হে প্ৰিয় পিতা, মোক অনুমতি দিয়া, যাতে মই সত্বৰে দেৱতাসকলৰ কল্যাণ কামনা কৰি পৰ্বতশ্ৰেষ্ঠ কৈলাসলৈ গমন কৰিব পাৰোঁ।

Verse 71

यम उवाच । न मे स्थानं परित्यक्तुं त्वया युक्तं महेश्वर । कैलासादधिकं देव जायते वचनादिदम्

যমে ক’লে: হে মহেশ্বৰ, মোৰ ধাম ত্যাগ কৰা তোমাৰ পক্ষে উচিত নহয়। হে দেৱ, তোমাৰ বাক্যৰ বলতেই এই স্থান কৈলাসতকৈও অধিক মহিমান্বিত হয়।

Verse 72

शिव उवाच । साधु प्रोक्तं त्वया युक्तमेकांशेनात्र मे स्थितिः । न मया त्यजितं साधु स्थानं तव सुनिर्मलम्

শিৱে ক’লে: সাধু ক’লা—তোমাৰ বাক্য যথাযথ। ইয়াত মই মোৰ এক অংশসহ অৱস্থিত থাকিম। হে সাধু, তোমাৰ অতি নিৰ্মল ধাম মই ত্যাগ কৰা নাই।

Verse 73

विश्वेश्वरं महालिंगं मन्नाम्नात्र भविष्यति । एवमुक्त्वा महादेवस्तत्रैवांतरधीयत

ইয়াত মোৰ নামধাৰী ‘বিশ্বেশ্বৰ’ নামে মহালিঙ্গ স্থাপিত হ’ব। এইদৰে কৈ মহাদেৱ সেই ঠাইতেই অন্তৰ্ধান হ’ল।

Verse 74

शिवस्य वचनात्तत्र तदा लिंगं तदद्भुतम् । तं दृष्ट्वा च सुरैस्तत्र यथानामानुकीर्त्तनम्

শিৱৰ বাক্যত তেতিয়া তাত সেই আশ্চৰ্য লিঙ্গ প্ৰকাশ পালে। তাক দেখি দেৱতাসকলে তাত তাৰ নাম অনুসাৰে নামকীৰ্তন কৰি স্তৱন কৰিলে।

Verse 75

स्वंस्वं लिंगं तदा सृष्टं धर्मारण्ये सुरोत्तमैः । यस्य देवस्य यल्लिंगं तन्नाम्ना परिकीर्तितम्

তেতিয়া ধৰ্মাৰণ্যত সুৰোত্তম দেৱতাসকলে নিজ নিজ লিঙ্গ প্ৰকাশ কৰিলে; যি দেৱতাৰ যি লিঙ্গ, সেয়া সেই দেৱতাৰ নামেই কীৰ্তিত হ’ল।

Verse 76

सूत उवाच । धर्मेण स्थापितं लिंगं धर्मेश्वरमुपस्थितम् । स्मरणात्पूजनात्तस्य सर्वपापैः प्रमुच्यते

সূতে ক’লে: ধৰ্মে স্থাপন কৰা লিঙ্গ, ‘ধৰ্মেশ্বৰ’ নামে পৰিচিত, তাত উপস্থিত আছে। তাৰ স্মৰণ আৰু পূজন কৰিলে সকলো পাপৰ পৰা মুক্তি লাভ হয়।

Verse 77

यद्ब्रह्म योगिनां गम्यं सर्वेषां हृदये स्थितम् । तिष्ठते यस्य लिंगं तु स्वयंभुवमिति स्थितम्

যি ব্ৰহ্ম যোগীসকলৰ গম্য আৰু সকলোৰে হৃদয়ত অধিষ্ঠিত—তাৰ লিঙ্গ ইয়াত ‘স্বয়ম্ভূ’ (স্বয়ং প্ৰকাশিত) ৰূপে স্থিত আছে।

Verse 78

भूतनाथं च संपूज्य व्याधिभिर्मुच्यते जनः । धर्मवापीं ततश्चैव चक्रे तत्र मनोरमाम्

ভূতনাথক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিলে মানুহ ব্যাধিৰ পৰা মুক্ত হয়। তাৰ পাছত তাতেই তেওঁ মনোৰম ‘ধৰ্মৱাপী’ নিৰ্মাণ কৰিলে।

Verse 79

आहत्य कोटितीर्थानां जलं वाप्यां मुमोच ह । यमतीर्थस्वरूपं च स्नानं कृत्वा मनोरमम्

কোটিতীৰ্থৰ জল একত্ৰ কৰি তেওঁ সেই ৱাপীত ঢালি দিলে। আৰু তাত মনোৰম যমতীৰ্থ-স্বৰূপে পবিত্ৰ স্নান কৰিলে।

Verse 80

स्नानार्थं देवतानां च ऋषीणां भावितात्मनाम् । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते

সেই পবিত্ৰ তীৰ্থ দেৱতাসকল আৰু ভাবিত-আত্মা ঋষিসকলৰ স্নানাৰ্থে নিৰ্দিষ্ট। তাত স্নান কৰি আৰু তাৰ জল পান কৰিলে মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 81

धर्मवाप्यां नरः स्नात्वा दृष्ट्वा धर्मेश्वरं शिवम् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो न मातुर्गर्भमाविशेत्

ধৰ্মৱাপীত স্নান কৰি আৰু ধৰ্মেশ্বৰ শিৱক দৰ্শন কৰিলে মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়; সি পুনৰ মাতৃগৰ্ভত প্ৰৱেশ নকৰে (অর্থাৎ পুনর্জন্ম নলয়)।

Verse 82

तत्र स्नात्वा नरो यस्तु करोति यमतर्पणम् । व्याधिदोषविनाशार्थं क्लेशदोषोप शांतये । यमाय धर्मराजाय मृत्यवे चांतकाय च । वैवस्वताय कालाय दध्नाय परमेष्ठिने

তাত স্নান কৰি যি ব্যক্তি ব্যাধিদোষ বিনাশ আৰু ক্লেশদোষ শান্তিৰ বাবে যম-তৰ্পণ কৰে, সি যমলৈ, ধৰ্মৰাজলৈ, মৃত্যুলৈ, অন্তকলৈ, বৈৱস্বতলৈ, কাললৈ, দধ্নলৈ আৰু পৰমেষ্ঠিনলৈ অৰ্পণ কৰে।

Verse 83

वृकोदराय वृकाय दक्षिणेशाय ते नमः । नीलाय चित्रगुप्ताय चित्र वैचित्र ते नमः

তোমাক বৃকোদৰ, বৃক আৰু দক্ষিণেশ ৰূপে নমস্কাৰ। তোমাক নীল, চিত্ৰগুপ্ত আৰু আশ্চৰ্য-বৈচিত্ৰ্য চিত্ৰ-ৱৈচিত্ৰ ৰূপে নমস্কাৰ।

Verse 84

यमार्थं तर्पणं यो वै धर्मवाप्यां करिष्यति । साक्षतैर्नामभिश्चैतैस्तस्य नोपद्रवो भवेत्

যি কোনো ব্যক্তি ধৰ্মৱাপীত যমাৰ্থে তৰ্পণ কৰে—এই নামসমূহেৰে আৰু অখণ্ড ধান্য (সাক্ষত) সহ—তাৰ কোনো উপদ্ৰৱ বা ক্ষতি নহয়।

Verse 85

एकांतरस्तृतीयस्तु ज्वरश्चातुर्थिकस्तथा । वेलायां जायते यस्तु ज्वरः शीतज्वरस्तथा

একান্তৰ জ্বৰ, তৃতীয় জ্বৰ আৰু চতুৰ্থিক জ্বৰ; নিৰ্দিষ্ট বেলাত উঠা জ্বৰ, আৰু শীত-জ্বৰো—এই প্ৰসঙ্গে এইবোৰ কোৱা হৈছে।

Verse 87

धनधान्यसमृद्धिः स्यात्संततिर्वर्धते सदा । भूतेश्वरं तु संपूज्य सुस्नातो विजितेंद्रियः

ধন-ধান্যৰ সমৃদ্ধি হয়, আৰু বংশ-সন্ততি সদায় বৃদ্ধি পায়—যেতিয়া সুস্নান কৰি, ইন্দ্ৰিয় সংযম কৰি, ভূতেশ্বৰক বিধিমতে পূজা কৰা হয়।

Verse 88

सांगं रुद्रजपं कृत्वा व्याधिदोषात्प्रमुच्यते । अमावास्यां सोमदिने व्यतीपाते च वैधृतौ । संक्रांतौ ग्रहणे चैव तत्र श्राद्धं स्मृतं नृणाम्

অঙ্গ-উপাঙ্গসহ ৰুদ্ৰ-জপ সম্পূৰ্ণ কৰিলে ৰোগদোষৰ পৰা মুক্তি হয়। অমাৱস্যা, সোমবাৰ, ব্যতীপাত আৰু বৈধৃতি, সংক্রান্তি আৰু গ্ৰহণকালত—মানুহৰ বাবে তাত শ্ৰাদ্ধ বিধেয়।

Verse 89

श्राद्धं कृतं तेन समाः सहस्रं निरस्य चैतत्पितरस्त्वदंति । पानीयमेवापि तिलैर्विमिश्रितं ददाति यो वै प्रथितो मनुष्यः

যেতিয়া তেওঁ শ্ৰাদ্ধ কৰে, তাৰ পুণ্য হাজাৰ বছৰলৈ স্থায়ী হয়; পিতৃগণে তাক গ্ৰহণ কৰে আৰু ই তেওঁলোকৰ অভাৱ দূৰ কৰে। তিল মিহলাই কেৱল পানী দান কৰা প্ৰখ্যাত মানুহেও শ্ৰাদ্ধৰ ফল লাভ কৰে।

Verse 90

एकविंशतिवारैस्तु गयायां पिंडदानतः । धर्मेश्वरे सकृद्दत्तं पितॄणां चाक्षयं भवेत्

গয়াত একুশবাৰ পিণ্ডদান কৰিলে যি ফল লাভ হয়—ধৰ্মেশ্বৰত এবাৰ দান কৰিলেই সেই ফল পিতৃগণৰ বাবে অক্ষয় হৈ যায়।

Verse 91

धर्मेशात्पश्चिमे भागे विश्वेश्वरांतरेपि वा । धर्मवापीति विख्याता स्वर्गसोपानदायिनी

ধৰ্মেশৰ পশ্চিম ভাগত—অথবা বিশ্বেশ্বৰ মন্দিৰৰ অন্তৰালতো—ধৰ্মৱাপী নামে খ্যাত এক পবিত্ৰ কূপ আছে, যি স্বৰ্গলৈ উঠাৰ সোপান দান কৰে।

Verse 92

धर्मेण निर्मिता पूर्वं शिवार्थं धर्मबुद्धिना । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च तर्पिताः पितृदेवताः

ধৰ্মবুদ্ধিসম্পন্ন ধৰ্মে পূৰ্বে শিৱৰ অৰ্থে ইহা নিৰ্মাণ কৰিছিল। তাত স্নান কৰি আৰু তাৰ জল পান কৰিলে পিতৃলোক আৰু দেৱতাসকল তৃপ্ত হয়।

Verse 93

शमीपत्रप्रमाणं तु पिंडं दद्याच्च यो नरः । धर्मवाप्यां महापुण्यां गर्भवासं न चाप्नुयात्

যি নৰে মহাপুণ্যময় ধৰ্মৱাপীত শমীপাতৰ পৰিমাণৰো পিণ্ড দান কৰে, সি পুনৰ গৰ্ভবাস (পুনর্জন্ম) লাভ নকৰে।

Verse 94

कुम्भीपाकान्महारौद्राद्रौरवान्नरकात्पुनः । अंधतामिस्रकाद्राजन्मुच्यते नात्र संशयः

হে ৰাজন! কুম্ভীপাক, মহাৰৌদ্ৰ, ৰৌৰৱ আৰু অন্ধতামিস্ৰ নামৰ নৰকসমূহৰ পৰা নিঃসন্দেহে মুক্তি লাভ হয়।

Verse 95

सूत उवाच । एकवर्षं तर्पणीयं धर्मवाप्यां नरोत्तमः । ऋतौ मासे च पक्षे च विपरीतं च जायते

সূতে ক’লে: হে নৰোত্তম! ধৰ্মৱাপীত এক পূৰ্ণ বছৰৰ বাবে তৰ্পণ কৰণীয়; আৰু ঋতু, মাস বা পক্ষত কিবা ব্যতিক্ৰম হলেও ক্ৰিয়া বিপৰীত ফলদায়ক নহয়।

Verse 96

बर्हिषदोऽग्निष्वात्ताश्च आज्यपाः सोमपास्तथा । तृप्तिं प्रयांति परमां वाप्यां वै तर्पणेन तु

পবিত্ৰ বাপী-তীৰ্থত তৰ্পণ কৰিলে বৰ্হিষদ, অগ্নিষ্বাত্ত, আজ্যপ আৰু সোমপ পিতৃগণ পৰম তৃপ্তিলৈ উপনীত হয়।

Verse 97

कुरुक्षेत्रादि क्षेत्राणि अयोध्यादिपुरस्तथा । पुष्कराद्यानि सर्वाणि मुक्तिनामानि संति वै

কুৰুক্ষেত্ৰ আদি ক্ষেত্ৰসমূহ, অযোধ্যা আদি পবিত্ৰ নগৰসমূহ, আৰু পুষ্কৰ আদি সকলো—নিশ্চয়েই ‘মুক্তিৰ নাম’ বুলি খ্যাত।

Verse 98

तानि सर्वाणि तुल्यानि धर्मकूपोऽधिको भवेत् । मन्त्रो वेदास्तथा यज्ञा दानानि च व्रतानि च

সেই সকলো পুণ্যত তুল্য, তথাপি ধৰ্মকূপ অধিক শ্ৰেষ্ঠ। মন্ত্ৰ, বেদ, যজ্ঞ, দান আৰু ব্ৰত—সকলোৰে ফল তাত অধিকতৰে বিকশিত হয়।

Verse 99

अक्षयाणि प्रजायंते दत्त्वा जप्त्वा नरेश्वर । अभिचाराश्च ये चान्ये सुसिद्धाथर्ववेदजाः

হে নৰেশ্বৰ, তাত দান কৰি আৰু জপ কৰি অক্ষয় ফল জন্মে। অথৰ্ববেদজাত সুসিদ্ধ অভিচাৰ আদি অন্যান্য প্ৰয়োগো তাত ফলপ্ৰদ হয়।

Verse 100

ते सर्वे सिद्धिमायांति तस्मिन्स्थाने कृता अपि । आदितीर्थं नृपश्रेष्ठ काजेशैरुपसेवितम्

সেই সকলো কৰ্ম তাত সম্পন্ন কৰিলে সিদ্ধিলৈ যায়। হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, ই আদিতীৰ্থ—কাজেশ নামক প্ৰভুত্বশালী সত্তাসকলে যাক উপাসনা কৰে।

Verse 109

एतदाख्यानकं पुण्यं धर्मेण कथितं पुरा । यः शृणोति नरो भक्त्या नारी वा श्रावयेत्तु यः । गोसहस्रफलं तस्य अंते हरिपुरं ब्रजेत्

এই পুণ্যময় আখ্যান ধৰ্ম অনুসাৰে প্ৰাচীনতে কোৱা হৈছিল। যি নৰ বা নাৰী ভক্তিভাৱে শুনে, অথবা পাঠ কৰোৱায়, তেওঁ সহস্ৰ গোধন দানৰ সমান পুণ্য লাভ কৰে; আৰু জীৱনৰ অন্তত হৰিৰ ধামলৈ গমন কৰে।