Adhyaya 18

Verse 1

सूत उवाच । अथाहं संप्रवक्ष्यामि सर्वधर्मोत्तमोत्तमम् । उमामहेश्वरं नाम व्रतं सर्वार्थसिद्धिदम्

সূত ক’লে: এতিয়া মই সকলো ধৰ্মৰ ভিতৰত সৰ্বোত্তম ধৰ্ম ব্যাখ্যা কৰিম—‘উমামহেশ্বৰ’ নামৰ ব্ৰত, যি সকলো উদ্দেশ্য সিদ্ধি দান কৰে।

Verse 2

आनर्त्त संभवः कश्चिन्नाम्ना वेदरथो द्विजः । कलत्रपुत्रसंपन्नो विद्वानुत्तमवंशजः

আনর্ত দেশত বেদৰথ নামৰ এজন দ্বিজ আছিল। তেওঁ পত্নী-পুত্ৰেৰে সম্পন্ন, বিদ্বান আৰু উত্তম বংশজাত আছিল।

Verse 3

तस्यैवं वर्तमानस्य ब्राह्मणस्य गृहाश्रमे । बभूव शारदानाम कन्या कमललोचना

সেই ব্ৰাহ্মণ গৃহস্থাশ্ৰমত এইদৰে বাস কৰি থাকোঁতে, তেওঁৰ ঘৰত শাৰদা নামৰ কমললোচনা কন্যা জন্মিল।

Verse 4

तां रूपलक्षणोपेतां बालां द्वादशहायनाम् । ययाचे पद्मनाभाख्यो मृतदारश्च स द्विजः

শুভ লক্ষণ-সমন্বিতা, সৌন্দৰ্য্যে বিভূষিতা বাৰ বছৰীয়া সেই বালিকাক পদ্মনাভ নামৰ এজন দ্বিজে—যাৰ পত্নী মৃত্যুবৰণ কৰিছিল—বিবাহৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰিলে।

Verse 5

महाधनस्य शांतस्य सदा राजसखस्य च । याञ्चाभंगभयात्तस्य तां कन्यां प्रददौ पिता

সেইজন মহাধনী, শান্তস্বভাৱ আৰু সদায় ৰজাৰ বন্ধু আছিল; অনুৰোধ অস্বীকাৰ কৰিলে অপমান হ’ব বুলি ভয় কৰি কন্যাৰ পিতৃয়ে সেই কন্যাক তাক দান কৰিলে।

Verse 6

मध्यंदिने कृतोद्वाहः स विप्रः श्वशुरालये । संध्यामुपासितुं सायं सरस्तटमुपाययौ

মধ্যাহ্নতে শ্বশুৰালয়ত বিবাহ সম্পন্ন হ’ল; তাৰ পাছত সেই বিপ্ৰে সন্ধিয়াৰ সময়ত সংধ্যা-উপাসনা কৰিবলৈ সৰোবৰৰ তীৰলৈ গ’ল।

Verse 7

उपास्य संध्यां विधिवत्प्रत्यागच्छत्तमोवृते । मार्गे दष्टो भुजंगेन ममार निजकर्मणा

বিধিমতে সংধ্যা-উপাসনা কৰি, অন্ধকাৰ ছাই পৰাৰ সময়ত তেওঁ উভতি আহিল; পথতে সাপৰ দংশনত, নিজ কৰ্মফলবশত তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰিলে।

Verse 8

तस्मिन्मृते कृतोद्वाहे सहसा तस्य बांधवाः । चुक्रुशुः शोकसंतप्तौ श्वशुरावस्य कन्यका

বিবাহ সদ্য সম্পন্ন হোৱাৰ পাছতেই তেওঁ হঠাৎ মৃত্যুবৰণ কৰিলে; তেতিয়া তেওঁৰ আত্মীয়সকলে শোকত কাতৰ হৈ ক্ৰন্দন কৰিলে, আৰু শ্বশুৰ তথা নববধূও দুঃখে দগ্ধ হ’ল।

Verse 9

निर्हृत्य तं बंधुजना जग्मुः स्वं स्वं निवेशनम् । शारदा प्राप्तवैधव्या पितुरेवालये स्थिता

তেওঁক অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ বাবে লৈ গৈ আত্মীয়সকল নিজৰ নিজৰ গৃহলৈ উভতি গ’ল। শাৰদা, বৈধব্য লাভ কৰি, পিতৃগৃহতেই অৱস্থিত থাকিল।

Verse 10

भूताच्छादनभोज्येन भर्त्रा विरहिता सती । निनाय कतिचिन्मासान्सा बाला पितृमंदिरे

বস্ত্ৰ আৰু আহাৰ যোগোৱা স্বামীৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ সেই সতি বালাই পিতৃগৃহত কিছুমান মাহ অতিবাহিত কৰিলে।

Verse 11

एकदा नैध्रुवो नाम कश्चिद्वृद्धतरो मुनिः । अन्धः शिष्यकरग्राही तन्मंदिरमुपाययौ

এবাৰ নৈধ্ৰুৱ নামৰ এজন অতি বৃদ্ধ মুনি—অন্ধ, আৰু শিষ্যৰ হাত ধৰি—সেই গৃহলৈ আহিল।

Verse 12

तस्मिन्वृद्धे गृहं प्राप्ते क्वापि यातेषु बंधुषु । साक्षादिवात्मनो दैवं सा बाला समुपागमत्

সেই বৃদ্ধ মুনি গৃহত উপস্থিত হোৱাত আৰু আত্মীয়সকল আন ঠাইলৈ গ’লে, সেই বালাই যেন নিজৰ প্ৰত্যক্ষ দৈৱ-ব্যৱস্থা বুলি ভাবি তেওঁৰ ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 13

स्वागतं ते महाभाग पीठेस्मिन्नुपविश्यताम् । नमस्ते मुनिनाथाय प्रियं ते करवाणि किम्

“স্বাগতম, মহাভাগ! এই আসনত উপবেশন কৰক। মুনিনাথক নমস্কাৰ—আপোনাৰ প্ৰিয় হ’বলৈ মই কি কৰোঁ?”

Verse 14

इत्युक्त्वा भक्तिमास्थाय कृत्वा पादावनेजनम् । वीजयित्वा परिश्रांतं तं मुनिं पर्यतोषयत्

এইদৰে কৈ ভক্তিত আশ্ৰয় লৈ তেওঁ মুনিৰ পদপ্ৰক্ষালন কৰিলে; তাৰ পাছত ক্লান্ত মুনিক পাখা দি সেবাৰে সম্পূৰ্ণ সন্তুষ্ট কৰিলে।

Verse 15

श्रांतं पीठे समावेश्य कृत्वाभ्यंगं स्वपाणिना । कृतस्नानं च विधिवत्कृतदेवार्चनं मुनिम्

ক্লান্ত মুনিক আসনত বহুৱাই তেওঁ নিজৰ হাতে অভ্যঙ্গ (মালিশ) কৰিলে; আৰু বিধিমতে স্নান কৰাই দেৱতাৰ পূজা-অৰ্চনাও সম্পন্ন কৰালে।

Verse 16

सुखासनोपविष्टं तं धूपमाल्यानुलेपनैः । अर्चयित्वा वरान्नेन भोजयामास सादरम्

যেতিয়া তেওঁ সুখাসনত বহিল, তেতিয়া তেওঁ ধূপ, মালা আৰু সুগন্ধি অনুলেপনেৰে মুনিক অৰ্চনা কৰিলে; তাৰ পাছত আদৰেৰে উত্তম অন্ন খুৱালে।

Verse 17

भुक्त्वा च सम्यक्छनकैस्तृप्तश्चानंदनिर्भरः । चकारांधमुनिस्तस्यै सुप्रीतः परमाशिषम्

তেওঁ ধীৰে ধীৰে বিধিমতে ভোজন কৰি তৃপ্ত হৈ আনন্দেৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল; অতিশয় প্ৰসন্ন অন্ধ মুনিয়ে তেওঁলৈ পৰম আশীৰ্বাদ দিলে।

Verse 18

विहृत्य भर्त्रा सहसा च तेन लब्ध्वा सुतं सर्वगुणैर्वरिष्ठम् । कीर्तिं च लोके महतीमवाप्य प्रसादयोग्या भव देवतानाम्

“শীঘ্ৰেই তুমি স্বামীৰ সৈতে সুখেৰে জীৱন উপভোগ কৰিবা; সকলো গুণত শ্ৰেষ্ঠ পুত্ৰ লাভ কৰিবা। জগতত মহৎ কীৰ্তি পাই, দেৱতাসকলৰ অনুগ্রহৰ যোগ্যা হোৱা।”

Verse 19

इत्यभिव्याहृतं तेन मुनिना गतचक्षुषा । निशम्य विस्मिता बाला प्रत्युवाच कृतांजलिः

দৃষ্টিহীন মুনিৰ সেই বাক্য শুনি কন্যাটি বিস্মিত হৈ কৃতাঞ্জলি কৰি উত্তৰ দিলে।

Verse 20

ब्रह्मंस्त्वद्वचनं सत्यं कदाचिन्न मृषा भवेत् । तदेतन्मंदभाग्यायाः कथमेतत्फलिष्यति

“হে ব্রাহ্মণ মুনি, আপোনাৰ বাক্য সত্য; কেতিয়াও মিছা নহয়। কিন্তু মোৰ দৰে মন্দভাগ্যৱতীৰ বাবে ই কেনেকৈ ফলিব?”

Verse 21

शिलाग्र्यामिव सद्वृष्टिः शुनक्यामिव सत्क्रिया । विफला मंदभाग्यायामाशीर्ब्रह्मविदामपि

“যেন শিলাময় শিখৰত সুধাবৃষ্টি বৃথা যায়, যেন অযোগ্যজনৰ বাবে কৰা সৎক্ৰিয়া নিষ্ফল হয়—তেনেকৈ মন্দভাগ্যৱতীৰ বাবে ব্ৰহ্মবিদসকলৰ আশীৰ্বাদো ফলহীন হয়।”

Verse 22

सैषाहं विधवा ब्रह्मन्दुष्कर्मफलभागिनी । त्वदाशीर्वचनस्यास्य कथं यास्यामि पात्रताम्

“হে ব্রাহ্মণ, মই বিধৱা, দুষ্কৰ্মফলৰ ভাগিনী। আপোনাৰ এই আশীৰ্বচনৰ বাবে মই কেনেকৈ যোগ্য পাত্ৰ হ’ম?”

Verse 23

मुनिरुवाच । त्वामनालक्ष्य यत्प्रोक्तमंधेनापि मयाऽधुना । तदेतत्साधयिष्यामि कुरु मच्छासनं शुभे

মুনিয়ে ক’লে: “মই অন্ধ হৈও তোমাক চিনিব নোৱাৰাকৈ এতিয়া যি কৈছোঁ, সেই প্ৰতিজ্ঞা মই নিশ্চয় সিদ্ধ কৰিম। হে শুভে, মোৰ আদেশ পালন কৰা।”

Verse 24

उमामहेश्वरं नाम व्रतं यदि चरिष्यसि । तेन व्रतानुभावेन सद्यः श्रेयोऽनुभोक्ष्यसे

যদি তুমি ‘উমা–মহেশ্বৰ’ নামে ব্ৰত পালন কৰা, তেন্তে সেই ব্ৰতৰ প্ৰভাৱত তুমি তৎক্ষণাৎ পৰম শ্ৰেয় লাভ কৰিবা।

Verse 25

शारदोवाच । त्वयोपदिष्टं यत्नेन चरिष्याम्यपि दुश्चरम् । तद्व्रतं ब्रूहि मे ब्रह्मन्विधानं वद विस्तरात्

শাৰদে ক’লে: তুমি যি উপদেশ দিছা, সেয়া দুৰাচাৰ হ’লেও মই যত্নেৰে পালন কৰিম। হে ব্ৰাহ্মণ, সেই ব্ৰতটো মোক কোৱা—তাৰ বিধান বিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰা।

Verse 26

मुनिरुवाच । चैत्रे वा मार्गशीर्षे वा शुक्लपक्षे शुभे दिने । व्रतारंभं प्रकुर्वीत यथावद्गुर्वनुज्ञया

মুনিয়ে ক’লে: চৈত্ৰ বা মাৰ্গশীৰ্ষ মাহত, শুক্লপক্ষৰ কোনো শুভ দিনে, গুৰুৰ অনুমতি লৈ, বিধিমতে ব্ৰতৰ আৰম্ভণি কৰিব লাগে।

Verse 27

अष्टम्यां च चतुर्दश्यामुभयोरपि पर्वणोः । संकल्पं विधिवत्कृत्वा प्रातःस्नानं समाचरेत्

অষ্টমী আৰু চতুৰ্দশী—উভয় পবিত্ৰ তিথিত—বিধিমতে সংকল্প কৰি প্ৰাতঃস্নান কৰিব লাগে।

Verse 28

सन्तर्प्य पितृदेवादीन्गत्वा स्वभवनं प्रति । मंडपं रचयेद्दिव्यं वितानाद्यैरलंकृतम्

পিতৃ, দেৱতা আদি সকলক তৰ্পণ-অৰ্ঘ্য দি সন্তুষ্ট কৰি, তাৰ পিছত নিজ গৃহলৈ উভতি আহি, বিতান আদি অলংকাৰে সুশোভিত এক দিৱ্য মণ্ডপ নিৰ্মাণ কৰিব।

Verse 29

फलपल्लवपुष्पाद्यैस्तोरणैश्च समन्वितम् । पंचवर्णैश्च तन्मध्ये रजोभिः पद्ममुद्धरेत्

ফল, কোমল পল্লৱ, ফুল আদি লৈ তোৰণ সজাই পূজা-স্থান শোভিত কৰা; আৰু মাজত পঞ্চবৰ্ণ ৰজেৰে পদ্ম-আলেখ্য অংকন কৰা।

Verse 30

चतुर्दशदलैर्बाह्ये द्वाविंशद्भिस्तदंतरे । तदंतरं षोडशभिरष्टभिश्च तदंतरे

বাহিৰৰ বৃত্তত চৌদহটা দল; তাৰ ভিতৰত বাইশটা; তাৰো ভিতৰত ষোলটা; আৰু অধিক ভিতৰত আঠটা দল স্থাপন কৰা।

Verse 31

एवं पद्मं समुद्धत्य पंचवर्णैर्मनोरमम् । चतुरस्रं ततः कुर्यादंतर्वर्तुलमुत्तमम्

এইদৰে পঞ্চবৰ্ণেৰে মনোৰম পদ্ম অংকন কৰি, তাৰ পাছত এটা চতুৰস্ৰ আৱৰণ কৰা; আৰু তাৰ ভিতৰত উত্তম বৃত্ত-মণ্ডল স্থাপন কৰা।

Verse 32

व्रीहितंडुलराशिं च तन्मध्ये च सकूर्चकम् । कूर्चोपरि सुसंस्थाप्य कलशं वारिपूरितम्

তাত চাউলৰ দানাৰ এটা ৰাশি থোৱা; আৰু তাৰ মাজত দৰ্ভাৰ কূৰ্চ (আচাৰ-গুচ্ছ) স্থাপন কৰা; কূৰ্চৰ ওপৰত পানীৰে পূৰ্ণ কলশ সুদৃঢ়ভাৱে স্থাপন কৰা।

Verse 33

कलशोपरि विन्यस्य वस्त्रं वर्णसमन्वितम् । तस्योपरिष्टात्सौवर्ण्यौ प्रतिमे शिवयोः शुभे । निधाय पूजयेद्भक्त्या यथाविभवविस्तरम्

কলশৰ ওপৰত বৰ্ণসমন্বিত বস্ত্ৰ থোৱা; আৰু তাৰ ওপৰত শিৱ আৰু তেখেতৰ সহধৰ্মিণীৰ শুভ সৌৱৰ্ণ প্ৰতিমা স্থাপন কৰি, নিজ সামৰ্থ্য অনুসাৰে বিস্তৃত উপচাৰে ভক্তিভাৱে পূজা কৰা।

Verse 34

पंचामृतैस्तु संस्नाप्य तथा शुद्धोदकेन च । रुद्रैकादशकं जप्त्वा पंचाक्षरशताष्टकम्

পঞ্চামৃত আৰু তাৰ পিছত শুদ্ধ জলেৰে দেৱতাক স্নান কৰাই, ৰুদ্ৰ একাদশ বাৰ জপ কৰিব; তাৰ পাছত পঞ্চাক্ষৰী মন্ত্র ১০৮ বাৰ জপ কৰিব।

Verse 35

अभिमंत्र्य पुनः स्थाप्य पीठं मध्ये तथार्चयेत् । स्वयं शुद्धासनासीनो धौतशुक्लांबरः सुधीः

মন্ত্রেৰে অভিমন্ত্রিত কৰি, পীঠখন পুনৰ মধ্যত স্থাপন কৰি তদনুযায়ী পূজা কৰিব। জ্ঞানী উপাসকে নিজে শুদ্ধ আসনত বহি, ধোৱা শুভ্ৰ বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিব।

Verse 36

पीठमामंत्र्य मंत्रेण प्राणायामान्समाचरेत् । संकल्पं प्रवदेत्तत्र शिवाग्रे विहितांजलिः

পীঠখন মন্ত্রেৰে আহ্বান কৰি প্ৰাণায়াম আচৰণ কৰিব। তাৰ পাছত শিৱৰ সন্মুখত হাত জোৰ কৰি তাত সংকল্প উচ্চাৰণ কৰিব।

Verse 37

यानि पापानि घोराणि जन्मांतरशतेषु मे । तेषां सर्वविनाशाय शिवपूजां समारभे

মোৰ জন্মান্তৰৰ শত শতত সঞ্চিত যি ভয়ংকৰ পাপ আছে—সেই সকলো সম্পূৰ্ণ বিনাশৰ বাবে মই শিৱপূজা আৰম্ভ কৰোঁ।

Verse 38

सौभाग्यविजयारोग्यधर्मैश्वर्याभिवृद्धये । स्वर्गापवर्गसिद्ध्यर्थं करिष्ये शिवपूजनम्

সৌভাগ্য, বিজয়, আৰোগ্য, ধৰ্ম আৰু ঐশ্বৰ্যৰ অভিবৃদ্ধিৰ বাবে, আৰু স্বৰ্গ তথা অপৱৰ্গ (মোক্ষ) সিদ্ধিৰ অৰ্থে, মই শিৱপূজন কৰিম।

Verse 39

इति संकल्पमुच्चार्य यथावत्सुसमाहितः । अंगन्यासं ततः कृत्वा ध्यायेदीशं च पार्वतीम्

এইদৰে বিধিমতে সংকল্প উচ্চাৰণ কৰি সম্পূৰ্ণ একাগ্ৰতাৰে; তাৰ পাছত অঙ্গ-ন্যাস সম্পন্ন কৰি, তেতিয়া ঈশ (শিৱ) আৰু দেৱী পাৰ্বতীৰ ধ্যান কৰিব।

Verse 40

कुंदेंदुधवलाकारं नागाभरणभूषितम् । वरदाभयहस्तं च बिभ्राणं परशुं मृगम्

কুন্দফুল আৰু চন্দ্ৰৰ দৰে ধৱল আকাৰধাৰী, নাগ-আভৰণে সুশোভিত; এক হাতে বৰদান আৰু আন হাতে অভয় দান কৰি, লগতে পৰশু আৰু মৃগ ধাৰণ কৰা তেঁওক ধ্যান কৰা।

Verse 41

सूर्यकोटिप्रतीकाशं जगदानंदकारणम् । जाह्नवीजलसंपर्काद्दीर्घपिंगजटाधरम्

কোটি সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান, জগতৰ আনন্দৰ মূল কাৰণ; জাহ্নৱী (গঙ্গা) জলে স্পৰ্শে পবিত্ৰ হোৱা দীঘল পিঙ্গল জটা ধাৰণ কৰা প্ৰভুক ধ্যান কৰা।

Verse 42

उरगेंद्रफणोद्भूतमहामुकुटमंडितम् । शीतांशुखंडविलसत्कोटीरांगदभूषणम्

উৰগেন্দ্ৰৰ ফণাৰ পৰা উদ্ভূত মহামুকুটে মণ্ডিত; শীতাংশু (চন্দ্ৰ)ৰ খণ্ডৰ দৰে দীপ্তিমান কোটীৰ আৰু অঙ্গদ আদি ভূষণে সুশোভিত প্ৰভুক ধ্যান কৰা।

Verse 43

उन्मीलद्भालनयनं तथा सूर्येंदुलोचनम् । नीलकंठं चतुर्बाहुं गजेंद्राजिनवाससम्

যাৰ ভাল-নয়ন উন্মীলিত, আৰু সূৰ্য-চন্দ্ৰই যাৰ নয়ন; নীলকণ্ঠ, চতুৰ্ভুজ, গজেন্দ্ৰৰ চামৰা পৰিধান কৰা প্ৰভুক ধ্যান কৰা।

Verse 44

रत्नसिंहासनारूढं नागाभरणभूषितम् । देवीं च दिव्यवसनां बालसूर्यायुतद्युतिम्

ৰত্নময় সিংহাসনত আৰূঢ়, নাগ-আভৰণে বিভূষিত; আৰু কাষতে দেৱী, দিব্য বস্ত্ৰ পৰিধান কৰা, দহ হাজাৰ উদীয়মান সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিময়।

Verse 45

बालवेषां च तन्वंगीं बालशीतांशुशेखराम् । पाशांकुशवराभीतिं बिभ्रतीं च चतुर्भुजाम्

আৰু দেৱী—বালবেশধাৰী, সুকোমল অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গযুক্তা, কপালত কোমল চন্দ্ৰকলাৰ শিৰোভূষণ; চতুৰ্ভুজা, পাশ আৰু অঙ্কুশ ধাৰিণী, বৰদ আৰু অভয় মুদ্ৰা প্ৰদৰ্শনকাৰিণী।

Verse 46

प्रसादसुमुखीमंबां लीलारसविहारिणीम् । लसत्कुरबकाशोकपुन्नागनवचंपकैः

প্ৰসন্ন দীপ্ত মুখমণ্ডলীয়া অম্বা, কৃপাময়ী; দিব্য লীলাৰ ৰসত বিচৰণকাৰিণী, কুৰবক, অশোক, পুন্নাগ আৰু নৱ চম্পক ফুলৰ মাজত উজ্জ্বল হৈ শোভা পায়।

Verse 47

कृतावतंसामुत्फुल्लमल्लिकोत्कलितालकाम् । कांचीकलापपर्यस्तजघनाभोगशालिनीम्

ফুলৰ অৱতংস ধাৰিণী, সম্পূৰ্ণ ফুটি উঠা মল্লিকা (জুঁই) ফুলে গাঁথা কেশলতা; কাঁচীৰ গুচ্ছেৰে অলংকৃতা, যাৰ তন্তুবোৰ গোলাকাৰ নিতম্বত পৰি শোভা পায়।

Verse 48

उदारकिंकिणीश्रेणीनूपुराढ्यपदद्वयाम् । गंडमंडलसंसक्तरत्नकुंडलशोभिताम्

তেওঁৰ দুয়োটা পদযুগল নূপুৰ আৰু ঝংকাৰময় কিঙ্কিণীৰ সমৃদ্ধ শ্ৰেণীৰে অলংকৃত; গণ্ডমণ্ডলৰ কাষত সংলগ্ন ৰত্নকুণ্ডলেৰে তেওঁৰ শোভা অধিক উজ্জ্বল হয়।

Verse 49

बिंबाधरानुरक्तांशुलसद्दशन कुड्मलाम् । महार्हरत्नग्रेवेयतारहारविराजिताम्

পকা বিম্বা-ফলৰ দৰে ৰঙা দীপ্তি থকা ওঁঠ, কুঁহিপাতৰ দৰে উজ্জ্বল দাঁত, আৰু অমূল্য ৰত্নৰ গ্ৰীৱেয় আৰু তৰা-সদৃশ ৰত্নহাৰে বিভূষিতা সেই দেৱীৰ ধ্যান কৰা।

Verse 50

नवमाणिक्यरुचिरकंकणांगदमुद्रिकाम् । रक्तांशुकपरीधानां रत्नमाल्यानुलेपनाम्

নতুন মাণিকৰ দীপ্তিৰ কঙ্কণ, অঙ্গদ আৰু মুদ্ৰিকাৰে অলংকৃত; ৰঙা বস্ত্ৰ পৰিধান কৰা; আৰু ৰত্নমালা তথা সুগন্ধি অনুলেপনে সুশোভিতা সেই দেৱীৰ ধ্যান কৰা।

Verse 51

उद्यत्पीनकुचद्वंद्वनिंदितांभोजकुड्मलाम् । लीलालोलासितापांगीं भक्तानुग्रहदायिनीम्

উন্নত আৰু পূৰ্ণ স্তনযুগলে পদ্মকুঁহিৰ সৌন্দৰ্যকো লজ্জিত কৰা; আৰু লীলাময়, মৃদু চলমান তিৰ্যক দৃষ্টিয়ে ভক্তসকলক অনুগ্ৰহ দান কৰা সেই দেৱীৰ ধ্যান কৰা।

Verse 52

एवं ध्यात्वा तु हृत्पद्मे जगतः पितरौ शिवौ । जप्त्वा तदात्मकं मंत्रं तदंते बहिरर्चयेत्

এইদৰে হৃদয়-পদ্মত জগতৰ পিতামাতা শিৱ আৰু শিৱাক ধ্যান কৰি, তেঁওলোকৰ স্বৰূপ-সম মন্ত্র জপ কৰিব; আৰু শেষত বাহ্য পূজা সম্পন্ন কৰিব।

Verse 53

आवाह्य प्रतिमायुग्मे कल्पयेदासनादिकम् । अर्घ्यं च दद्याच्छिवयोर्मंत्रेणानेन मंत्रवित्

যুগল প্ৰতিমাত তেঁওলোকক আৱাহন কৰি, মন্ত্রবিদে আসন আদি উপচাৰ সাজি ল’ব; আৰু এই একে মন্ত্রেৰে শিৱ-শিৱালৈ অৰ্ঘ্য নিবেদন কৰিব।

Verse 54

नमस्ते पार्वतीनाथ त्रैलोक्यवरदर्षभ । त्र्यंबकेश महादेव गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते

হে পাৰ্বতীনাথ, তোমাক নমস্কাৰ; ত্ৰিলোকক বৰ দান কৰা বৃষভ-শ্ৰেষ্ঠ! হে ত্ৰ্যম্বকেশ মহাদেৱ, এই অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ কৰা; তোমালৈ নমো নমঃ।

Verse 55

नमस्ते देवदेवेशि प्रपन्नभयहारिणि । अंबिके वरदे देवि गृहाणार्घ्यं शिवप्रिये

হে দেবদেৱেশী, শৰণাগতসকলৰ ভয় হৰণকাৰিণী; হে অম্বিকে, বৰদায়িনী দেবী, শিৱপ্ৰিয়ে—এই অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ কৰা।

Verse 56

इति त्रिवारमुच्चार्य दद्यादर्घ्यं समाहितः । गन्धपुष्पाक्षतान्सम्यग्धूपदीपान्प्रकल्पयेत्

এইদৰে তিনিবাৰ উচ্চাৰণ কৰি, একাগ্ৰচিত্তে অৰ্ঘ্য দান কৰিব; তাৰপিছত সুগন্ধি, ফুল, অক্ষত চাউল, ধূপ আৰু দীপ যথাবিধি সাজিব।

Verse 57

नैवेद्यं पायसान्नेन घृताक्तं परिकल्पयेत् । जुहुयान्मूलमंत्रेण हविरष्टोत्तरं शतम्

নৈবেদ্যৰ বাবে ঘৃতমিশ্ৰিত পায়স-অন্ন প্ৰস্তুত কৰিব; আৰু মূল-মন্ত্ৰেৰে হোমত হৱি একশ আঠবাৰ আহুতি দিব।

Verse 58

तत उद्वास्य नैवेद्यं धूपनीराजनादिकम् । कृत्वा निवेद्य तांबूलं नमस्कुर्यात्समाहितः

তাৰপিছত উদ্বাসন কৰি, ধূপ-নীৰাজন আদি সহ নৈবেদ্যৰ বিধি সম্পন্ন কৰিব; তাৰপিছত তাম্বূল নিবেদন কৰি, একাগ্ৰচিত্তে নমস্কাৰ কৰিব।

Verse 59

अथाभ्यर्च्योपचारेण भोजयेद्विप्रदंपती

তাৰ পাছত যথাবিধি উপচাৰ আৰু নৈবেদ্যৰে তেওঁলোকক সন্মান কৰি ব্ৰাহ্মণ দম্পতীক ভোজন কৰাব।

Verse 60

एवं सायंतनीं पूजां कृत्वा विप्रानुमोदितः । भुंजीत वाग्यतो रात्रौ हविष्यं क्षीरभावितम्

এইদৰে সায়ংকালীন পূজা সম্পন্ন কৰি ব্ৰাহ্মণসকলৰ অনুমোদন লাভ কৰি, ৰাতি বাক্-সংযমেৰে ক্ষীৰে প্ৰস্তুত হৱিষ্য আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব।

Verse 61

एवं संवत्सरं कुर्याद्व्रतं पक्षद्वये बुधः । ततः संवत्सरे पूर्णे व्रतोद्यापनमाचरेत्

এইদৰে বুধজনাই দুয়ো পক্ষতে সম্পূৰ্ণ এক বছৰ ধৰি এই ব্ৰত পালন কৰিব; তাৰ পাছত বছৰ পূৰ্ণ হ’লে ব্ৰতৰ উদ্‌যাপন, অৰ্থাৎ সমাপনী কৰ্ম আচার কৰিব।

Verse 62

शतरुद्राभिजप्तेन स्नापयेत्प्रतिमे जलैः । आगमोक्तेन मन्त्रेण संपूज्य गिरिजाशिवौ

শতৰুদ্ৰীয় জপে পবিত্ৰ কৰা জলেৰে প্ৰতিমাসকলক স্নান কৰাব; আৰু আগমত কোৱা মন্ত্ৰেৰে গিৰিজা আৰু শিৱক যথাবিধি সম্পূজিত কৰিব।

Verse 63

सवस्त्रं ससुवर्ण च कलशं प्रति मान्वितम् । दत्त्वाचार्याय महते सदाचाररताय च । ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या यथाशक्त्याभिपूज्य च

বস্ত্ৰসহ, স্বৰ্ণসহ আৰু প্ৰতিমাসংযুক্ত কলশ মহৎ আচার্যক—যি সদাচাৰত ৰত—দান কৰি, তাৰ পাছত ভক্তিভাৱে ব্ৰাহ্মণসকলক ভোজন কৰাব আৰু যথাশক্তি সন্মান কৰিব।

Verse 64

दद्याच्च दक्षिणां तेभ्यो गोहिरण्यांबरादिकम् । भुंजीत तदनुज्ञातः सहेष्टजनबंधुभिः

তেওঁলোকক দক্ষিণা দিব—গাই, সোণ, বস্ত্ৰ আদি। তাৰ পাছত তেওঁলোকৰ অনুমতি লৈ, প্ৰিয়জন আৰু আত্মীয়-স্বজনৰ সৈতে ভোজন কৰিব।

Verse 65

एवं यः कुरुते भक्त्या व्रतं त्रैलोक्यविश्रुतम् । त्रिःसप्तकुलमुद्धृत्य भुक्त्वा भोगान्यथेप्सि तान्

যি ভক্তিৰে ত্ৰিলোকত বিশ্ৰুত এই ব্ৰত এইদৰে পালন কৰে, সি নিজৰ বংশৰ তিনিবাৰ সাত পুৰুষক উদ্ধাৰ কৰি, ইচ্ছিত ভোগ আৰু ফল লাভ কৰে।

Verse 66

इन्द्रादिलोकपालानां स्थानेषु रमते धुवम् । ब्रह्मलोके च रमते विष्णुलोके च शाश्वते

সি নিশ্চয় ইন্দ্ৰ আদি লোকপালসকলৰ লোকত আনন্দে বাস কৰে; আৰু ব্ৰহ্মলোকত, লগতে বিষ্ণুৰ শাশ্বত লোকতো ৰমণ কৰে।

Verse 67

शिवलोकमथ प्राप्य तत्र कल्पशतं पुनः । भुक्त्वा भोगान्सुविपुलाञ्छिवमेव प्रपद्यते

তাৰ পাছত শিৱলোক লাভ কৰি, তাত পুনৰ শত কল্প পৰ্যন্ত অতি বিপুল ভোগ-সুখ ভোগ কৰে; আৰু অন্তত কেৱল শিৱতেই শৰণ লয়।

Verse 68

महाव्रतमिदं प्रोक्तं त्वमपि श्रद्धया चर । अत्यंतदुर्लभं वापि लप्स्यसे च मनोरथम्

এই মহাব্ৰত ঘোষণা কৰা হ’ল; তুমিও শ্ৰদ্ধাৰে ইয়াক আচৰণ কৰা। অতি দুৰ্লভ যি, সেয়াও তুমি লাভ কৰিবা, আৰু তোমাৰ মনোৰথো পূৰ্ণ হ’ব।

Verse 69

इत्यादिष्टा मुनींद्रेण सा बाला मुदिता भृशम् । प्रत्यग्रहीत्सुविश्रब्धा तद्वाक्यं सुमनोहरम्

মুনীন্দ্ৰৰ আদেশ শুনি সেই বালিকা অতি আনন্দিত হ’ল; সম্পূৰ্ণ বিশ্বাস আৰু নিৰ্ভয়ে তেওঁৰ সুমধুৰ, মনোহৰ বাক্য গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 70

अथ तस्याः समायाताः पितृमातृ सहोदराः । तं मुनिं सुखमासीनं ददृशुः कृतभोजनम्

তাৰ পাছত তাইৰ পিতা-মাতা আৰু সহোদৰসকল আহি উপস্থিত হ’ল; তেওঁলোকে ভোজন সমাপ্ত কৰি সুখে বহি থকা সেই মুনিক দেখিলে।

Verse 71

सहसागत्य ते सर्वे नमश्चक्रुर्महात्मने । प्रसीद नः प्रसीदेति गृणतः पर्यपूज यन्

তেওঁলোকে তৎক্ষণাৎ আগবাঢ়ি আহি মহাত্মাক নমস্কাৰ কৰিলে; ‘আমালৈ প্ৰসন্ন হওক, প্ৰসন্ন হওক’ বুলি পুনঃপুনঃ গুণগান কৰি ভক্তিভাৱে পূজা কৰিলে।

Verse 72

श्रुत्वा च ते तया साध्व्या पूजितं परमं मुनिम् । अनुग्रहवतं तस्यै श्रुत्वा हर्षं परं ययुः

সেই সাধ্বী নাৰীয়ে পৰম মুনিক পূজিত কৰিছে বুলি শুনি, আৰু তেওঁ তাইৰ ওপৰত অনুগ্ৰহ দেখুৱাইছে বুলি শুনি, তেওঁলোক পৰম আনন্দে পৰিপূৰ্ণ হ’ল।

Verse 73

ते कृतांजलयः सर्वे तमूचुर्मुनि पुंगवम्

তেতিয়া তেওঁলোক সকলোৱে কৰযোৰ কৰি সেই মুনিপুঙ্গৱক ক’লে।

Verse 74

अद्य धन्या वयं सर्वे तवागमनमात्रतः । पावितं नः कुलं सर्वं गृहं च सफलीकृतम्

আজি আপোনাৰ আগমনৰ বাবে আমি সকলো ধন্য হ’লো। আমাৰ সমগ্ৰ বংশ পবিত্ৰ হ’ল আৰু আমাৰ গৃহ সাৰ্থক হ’ল।

Verse 75

इयं च शारदा नाम कन्या वैधव्यमागता । केनापि कर्मयोगेन दुर्विलंघ्येन भूयसा

আৰু সাৰদা নামৰ এই কন্যাজনী কোনো দুৰ্লংঘ্য কৰ্মফলৰ বাবে বৈধব্য দ্শা প্ৰাপ্ত হৈছে, যাক অতিক্ৰম কৰা সঁচাকৈয়ে কঠিন।

Verse 76

सैषाद्य तव पादाब्जं प्रपन्ना शरणं सती । इमां समुद्धरासह्यात्सुघोराद्दुःख सागरात्

সেয়েহে, আজি তেওঁ আপোনাৰ চৰণ-পদ্মত আশ্ৰয় লৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি তেওঁক এই অসহ্য আৰু ভয়াৱহ দুখৰ সাগৰৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰক।

Verse 77

त्वयापि तावदत्रैव स्थातव्यं नो गृहांतिके । अस्मद्गृहमठेऽप्यस्मिन्स्नानपूजाजपोचिते

আৰু আপুনিও কিছু সময়ৰ বাবে আমাৰ ঘৰৰ ওচৰতে থকা এই মঠত বাস কৰক, যি স্নান, পূজা আৰু জপৰ বাবে উপযুক্ত।

Verse 78

एषा बालापि भगवन्कुर्वंती त्वत्पदार्चनम् । व्रतं त्वत्सन्निधावेव चरिष्यति महामुने

হে ভগৱান, যদিও তেওঁ সৰু, তথাপিও তেওঁ আপোনাৰ চৰণ পূজা কৰিছে; আৰু হে মহামুনি, তেওঁ আপোনাৰ সন্মুখতে ব্ৰত পালন কৰিব।

Verse 79

यावत्समाप्तिमायाति व्रतमस्यास्त्वदंतिके । उषित्वा तावदत्रैव कृतार्थान्कुरु नो गुरो

হে গুৰুদেৱ! যেতিয়ালৈকে আপোনাৰ সন্নিধানতে তাইৰ এই ব্ৰত সম্পূৰ্ণ নহয়, তেতিয়ালৈকে ইয়াতেই অৱস্থান কৰি আপোনাৰ উপদেশ-আশীৰ্বাদে আমাক কৃতাৰ্থ কৰক।

Verse 80

एवमभ्यर्थितः सर्वैस्तस्या भ्रातृजनादिभिः । तथेति स मुनिश्रेष्ठस्तत्रोवास मठे शुभे

এইদৰে সকলোৱে—তাইৰ ভ্ৰাতৃবৰ্গ আৰু অন্য পৰিয়ালজনেও—অনুৰোধ কৰিলে। তেতিয়া মুনিশ্ৰেষ্ঠে ‘তথাস্তু’ বুলি কৈ সেই শুভ মঠতে অৱস্থান কৰিলে।

Verse 81

सापि तेनोपदिष्टेन मार्गेण गिरिजाशिवौ । अर्चयंती व्रतं सम्यक्चचार विमला सती

তাইও—বিমলা সতি—তেওঁ শিকোৱাই দিয়া পথ অনুসৰি গিৰিজা আৰু শিৱক বিধিপূৰ্বক অৰ্চনা কৰি ব্ৰতটো সম্পূৰ্ণ শুদ্ধভাৱে পালন কৰিলে।