Adhyaya 72

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र मणिनागेश्वरं शुभम् । उत्तरे नर्मदाकूले सर्वपापक्षयंकरम् । स्थापितं मणिनागेन लोकानां हितकाम्यया

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, উত্তৰ নর্মদা-তীৰত অৱস্থিত শুভ মণিনাগেশ্বৰলৈ যোৱা উচিত; সি সকলো পাপ ক্ষয়কাৰী, আৰু লোকহিত কামনাৰে মণিনাগে তাক স্থাপন কৰিছিল।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । आशीविषेण सर्पेण ईश्वरस्तोषितः कथम् । क्षुद्राः सर्वस्य लोकस्य भयदा विषशालिनः

যুধিষ্ঠিৰ ক’লে: বিষধৰ সাপে কেনেকৈ ঈশ্বৰ সন্তুষ্ট হ’ল? এনে সত্তা তো নীচ—বিষে ভৰা আৰু সকলো লোকৰ বাবে ভয়দায়ক।

Verse 3

कथ्यतां तात मे सर्वं पातकस्योपशान्तिदम् । मम सन्तापजं दुःखं दुर्योधनसमुद्भवम्

হে তাত, পাপ-শান্তিদায়ক সকলো কথা মোক কওক। দুঃখ-সন্তাপৰ পৰা জন্মা, দুঃৰ্যোধনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা মোৰ এই বেদনা এতিয়াও মোক পীড়া দিয়ে।

Verse 4

कर्णभीष्मोद्भवं रौद्रं दुःखं पाञ्चालिसम्भवम् । तव वक्त्राम्बुजौघेन प्लावितं निर्वृतिं गतः

কৰ্ণ-ভীষ্মৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সেই ৰৌদ্ৰ দুঃখ, আৰু পাঞ্চালীৰ সৈতে জড়িত বেদনা—আপোনাৰ পদ্মসম মুখৰ পৰা বোৱা বাক্যধাৰাই বুৰাই নিলে; মই শান্তিলৈ উপনীত হ’লোঁ।

Verse 5

श्रुत्वा तव मुखोद्गीतां कथां वै पापनाशिनीम् । अयुक्तमिदमस्माकं द्विज क्लेशो न शाम्यति

হে দ্বিজ! তোমাৰ মুখৰ পৰা গীত পাপনাশিনী পবিত্ৰ কথা শুনিও, আমাৰ দুখ-ক্লেশ এতিয়াও নশমা হোৱা অনুচিত যেন লাগে।

Verse 6

अथवा प्राप्स्यते तात विद्यादानस्य यत्फलम् । तत्फलं प्राप्यते नित्यं कथाश्रवणतो हरेः

হে তাত! বিদ্যাদানৰ যি ফল, সেই ফলেই লাভ হয়; আৰু হৰিৰ পবিত্ৰ কথা শুনিলে সেই ফল সদায়েই লাভ হয়।

Verse 7

श्रीमार्कण्डेय उवाच । यथायथा त्वं नृप भाषसे च तथातथा मे सुखमेति भारती । शैथिल्यता वा जरयान्वितस्य त्वत्सौहृदं नश्यति नैव तात । शृणुष्व तस्मात्सह बान्धवैश्च कथामिमां पापहरां प्रशस्ताम्

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: হে নৃপ, তুমি যিমানেই কথা কোৱা, সিমানেই মোৰ বাণী আনন্দত ভৰি উঠে। জৰাৰ সৈতে শিথিল হোৱা লোকৰো ক্ষেত্ৰত, হে তাত, তোমাৰ সৌহাৰ্দ্য কেতিয়াও নাশ নহয়। সেয়ে, তোমাৰ বান্ধৱসকলৰ সৈতে এই প্ৰশস্ত পাপহৰ কথা শুনা।

Verse 8

कथयामि यथावृत्तमितिहासं पुरातनम्

মই যিদৰে ঘটিছিল, ঠিক তেনেদৰেই এই প্ৰাচীন ইতিহাস ক’ম।

Verse 9

कथितं पूर्वतो वृत्तैः पारम्पर्येण भारत

হে ভাৰত! এই কাহিনী পূৰ্বকালৰ পৰা, পৰম্পৰাৰ অবিচ্ছিন্ন ধাৰাত, বৃত্তান্ত-বিদসকলৰ দ্বাৰা কোৱা হৈ আহিছে।

Verse 10

द्वे भार्ये कश्यपस्यास्तां सर्वलोकेष्वनुत्तमे । गरुत्मन्तं च विनतासूत कद्रूरहीनथ

কাশ্যপৰ দুজনী পত্নী আছিল, যি সকলো লোকত অনুত্তমা। বিনতাই গৰুত্মান গৰুড়ক জন্ম দিলে, আৰু কদ্ৰূৱে নাগবংশৰ সৰ্পসন্তান জন্ম দিলে।

Verse 11

संतोषेण च ते तात तिष्ठतः काश्यपे गृहे । कद्रूश्च विनता नाम हृष्टे च वनिते सदा

হে তাত, তেওঁলোক দুয়ো কাশ্যপৰ গৃহত সন্তোষেৰে বাস কৰিছিল—কদ্ৰূ আৰু বিনতা নামৰ সেই নাৰী—সদায় হৃষ্টচিত্ত।

Verse 12

ताभ्यां सार्द्धं क्रीडते च कश्यपोऽपि प्रजापतिः । ततस्त्वेकदिने प्राप्ते आश्रमस्था शुभानना

তেওঁলোক দুয়োৰ সৈতে প্ৰজাপতি কাশ্যপো ক্ৰীড়া কৰি সময় কটায়। তাৰ পাছত এক দিন আহিল, আশ্ৰমত থকা সেই শুভমুখী…

Verse 13

उच्चैःश्रवं हयं दृष्ट्वा मनोवेगसमन्वितम् । पश्य पश्य हि तन्वङ्गी हयं सर्वत्र पाण्डुरम्

মনোৰ দৰে বেগৱান উচ্চৈঃশ্ৰৱা ঘোঁৰাটো দেখি তাই ক’লে—“চোৱা চোৱা, হে তন্বঙ্গী! এই ঘোঁৰাটো সৰ্বাংশে পাণ্ডুৰ, অৰ্থাৎ সম্পূৰ্ণ ধৱল!”

Verse 14

धावमानमविश्रान्तं जवेन मनसोपमम् । तं दृष्ट्वा सहसा चाश्वमीर्ष्याभावेन चाब्रवीत्

ঘোঁৰাটো অবিশ্ৰান্তে ধাৱমান, তাৰ গতি মনোৰ সমান। তাক দেখি তাই হঠাতে অশ্ব-সম্পৰ্কে ঈৰ্ষ্যাভাৱে কথা ক’লে।

Verse 15

कद्रूरुवाच । ब्रूहि भद्रे सहस्रांशोरश्वः किंवर्णको भवेत् । अहं ब्रवीमि कृष्णोऽयं त्वं किं वदसि तद्वद

কদ্ৰূ ক’লে: “হে ভদ্ৰে, কোৱা—সহস্ৰাংশু (সূৰ্য)ৰ এই অশ্বটো কোন বৰ্ণৰ? মই কওঁ ই কৃষ্ণ; তুমি কি কোৱা? তোমাৰ মত প্ৰকাশ কৰা।”

Verse 16

विनतोवाच । पश्यसे ननु नेत्रैश्च कृष्णं श्वेतं न पश्यसि । असत्यभाषणाद्भद्रे यमलोकं गमिष्यसि

বিনতা ক’লে: “তুমি নিজ চকুৰে দেখিছা—শ্বেতটো নেদেখি কৃষ্ণ দেখিছা নেকি? হে ভদ্ৰে, মিছা কথা কোৱাৰ ফলত তুমি যমলোকলৈ যাবা।”

Verse 17

सत्यानृते तु वचने पणस्तव ममैव तु । सहस्रं चैव वर्षाणां दास्यहं तव मन्दिरे

“সত্য-মিছা কথাৰ এই বাজীত তোমাৰ আৰু মোৰ মাজত পণ স্থিৰ হওক: সম্পূৰ্ণ হাজাৰ বছৰ মই তোমাৰ গৃহত দাসী হৈ সেৱা কৰিম।”

Verse 18

असत्या यदि मे वाणी कृष्ण उच्चैःश्रवा यदि । तदाहं त्वद्गृहे दासी भवामि सर्पमातृके

“যদি মোৰ বাণী অসত্য হয়—যদি উচ্চৈঃশ্ৰবা সঁচাকৈ কৃষ্ণ হয়—তেন্তে, হে সৰ্পমাতৃকে, মই তোমাৰ গৃহত দাসী হ’ম।”

Verse 19

यदि उच्चैःश्रवाः श्वेतोऽहं दासी च तवैव तु । एवं परस्परं द्वाभ्यां संवादोऽयं व्यवर्धत

“যদি উচ্চৈঃশ্ৰবা শ্বেত হয়, তেন্তে তুমি মোৰ দাসী হ’বা।” এইদৰে দুয়োৰে মাজত এই পৰস্পৰ বিতৰ্ক আৰু পণ অধিক বৃদ্ধি পালে।

Verse 20

आश्रमेषु गता बाला रात्रौ चिन्तापरा स्थिता । बन्धुवर्गस्य कथितं समस्तं तद्विचेष्टितम्

সেই কিশোৰী আশ্ৰমসমূহলৈ গ’ল; ৰাতি চিন্তাতুৰ হৈ থাকিল। তাৰ পিছত বংশ-বন্ধুসকলক সেই ঘটনাৰ সকলো বৃত্তান্ত আৰু আচৰণ-প্ৰচেষ্টা ক’লে।

Verse 21

पुत्राणां कथितं पार्थ पणं चैव मया कृतम् । हाहाकारः कृतः सर्पैः श्रुत्वा मात्रा पणं कृतम्

তাই পুত্ৰসকলক ক’লে, “হে প্ৰিয়, মই এটা পণ কৰিলোঁ।” মাতৃয়ে পণ ধৰা শুনি সৰ্পসকলে আতংকত ডাঙৰ হাহাকাৰ তুলিলে।

Verse 22

जाता दासी न सन्देहः श्वेतो भास्करवाहनः । उच्चैःश्रवा हयः श्वेतो न कृष्णो विद्यते क्वचित्

“সন্দেহ নাই, সি দাসী হবই; কিয়নো সূৰ্যদেৱৰ বাহন শ্বেত। উচ্চৈঃশ্ৰবা নামৰ সেই ঘোঁৰাও শ্বেত; ক’তো তাক কৃষ্ণ দেখা নাযায়।”

Verse 23

कद्रूरुवाच । यथाहं न भवे दासी तत्कार्यं च विचिन्त्यताम् । विशध्वं रोमकूपेषु ह्युच्चैःश्रवहयस्य तु

কদ্ৰূ ক’লে: “মই যেন দাসী নহওঁ, সেই উপায় চিন্তা কৰা হওক। তোমালোক উচ্চৈঃশ্ৰৱা ঘোঁৰাটোৰ লোমকূপসমূহত প্ৰৱেশ কৰা।”

Verse 24

एकं मुहूर्तमात्रं तु यावत्कृष्णः स दृश्यते । क्षणमात्रेण चैकेन दासी सा भवते मम

“যদি কেৱল এক মুহূৰ্তমাত্ৰও সি কৃষ্ণ দেখা যায়, তেন্তে এক ক্ষণতে সি মোৰ দাসী হৈ পৰিব।”

Verse 25

दासीं कृत्वा तु तां तन्वीं विनतां सत्यगर्विताम् । ततः स्वस्थानगाः सर्वे भविष्यथ यथासुखम्

সেই সত্যগৰ্বিতা সুকুমাৰী বিনতাক দাসী কৰি, তাৰ পাছত তোমালোক সকলোৱে নিজ নিজ ধামলৈ গৈ সুখেৰে বাস কৰা।

Verse 26

सर्पा ऊचुः । यथा त्वं जननी चाम्ब सर्वेषां भुवि पूजिता । तथा सापि विशेषेण वञ्चितव्या न मातरः

সৰ্পসকলে ক’লে: হে মাতা! তুমি যেন পৃথিৱীত সকলৰে পূজিতা, তেনেদৰে সেয়াও মাতা; বিশেষকৈ মাতৃসকলক প্ৰবঞ্চনা কৰা উচিত নহয়।

Verse 27

माता च पितृभार्या च मातृमाता पितामही । कर्मणा मनसा वाचा हितं तासां समाचरेत्

মাতা, পিতৃভাৰ্যা (সতীমাতা), মাতৃমাতা আৰু পিতামহী—এইসকলৰ হিত কৰ্মে, মনে আৰু বাক্যে সদা আচৰণ কৰা উচিত।

Verse 28

सा ततस्तेन वाक्येन क्रुद्धा कालानलोपमा । मम वाक्यमकुर्वाणा ये केचिद्भुवि पन्नगाः

সেই বাক্য শুনি সি ক্ৰুদ্ধ হৈ কালাগ্নিৰ দৰে হ’ল। আৰু পৃথিৱীত যিসকল পন্নগে মোৰ আদেশ নমানিলে…

Verse 29

हव्यवाहमुखे सर्वे ते यास्यन्त्यविचारितम् । मातुस्तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे चैव भुजङ्गमाः

মাতৃৰ সেই বাক্য শুনি সকলো ভুজঙ্গমে এক মুহূৰ্তো বিচাৰ নকৰাকৈ হব্যৱাহ (অগ্নি)ৰ মুখলৈ ধাৱিত হ’বলৈ নিয়ত হ’ল।

Verse 30

केचित्प्रविष्टा रोमेषु उच्चैःश्रवहयस्य च । नष्टाः केचिद्दशदिशं कद्रूशापभयात्ततः

কিছুমানে উচ্চৈঃশ্ৰৱস দিৱ্য অশ্বৰ ৰোমৰ মাজত প্ৰৱেশ কৰিলে; আৰু কিছুমানে কদ্ৰূৰ শাপৰ ভয়ত আতংকিত হৈ দহো দিশলৈ পলাই গৈ অদৃশ্য হ’ল।

Verse 31

केचिद्गङ्गाजले नष्टाः केचिन्नष्टाः सरस्वतीम् । केचिन्महोदधौ लीनाः प्रविष्टा विन्ध्यकन्दरे

কিছুমানে গঙ্গাৰ জলত বিলীন হৈ অদৃশ্য হ’ল; কিছুমানে সৰস্বতীত নষ্ট হ’ল; কিছুমানে মহাসাগৰত লীন হ’ল; আৰু কিছুমানে বিন্ধ্য পৰ্বতৰ গুহাত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 32

आश्रित्य नर्मदातोये मणिनागोत्तमो नृप । तपश्चचार विपुलमुत्तरे नर्मदातटे

হে নৃপ, শ্ৰেষ্ঠ মণিনাগে নর্মদাৰ জলে আশ্ৰয় লৈ নর্মদাৰ উত্তৰ তীৰত বিপুল তপস্যা আচৰণ কৰিলে।

Verse 33

मातृशापभयात्पार्थ ध्यायते कामनाशनम् । अच्छेद्यमप्रतर्क्यं च विनाशोत्पत्तिवर्जितम्

হে পাৰ্থ, মাতৃশাপৰ ভয়ত সি কামনা-নাশক তত্ত্ব ধ্যান কৰিলে—অচ্ছেদ্য, অপ্ৰতর্ক্য, আৰু উৎপত্তি-বিনাশবর্জিত।

Verse 34

वायुभक्षः शतं साग्रं तदर्धं रविवीक्षकः । एवं ध्यानरतस्यैव प्रत्यक्षस्त्रिपुरान्तकः

এশৰ ওপৰত অলপ অধিক দিন সি কেৱল বায়ুকেই আহাৰ কৰিলে; তাৰ আধা সময় সি সূৰ্যলৈ দৃষ্টি স্থিৰ কৰি থাকিল। এইদৰে ধ্যানত ৰত থাকোঁতেই ত্ৰিপুৰান্তক (শিৱ) সন্মুখে প্ৰত্যক্ষ হ’ল।

Verse 35

साधु साधु महाभाग सत्त्ववांस्तु भुजंगम । त्वया भक्त्या गृहीतोऽहं प्रीतस्ते ह्युरगेश्वर । वरं याचय मे क्षिप्रं यस्ते मनसि वर्तते

সাধু সাধু, মহাভাগ সত্ত্ববান ভুজঙ্গ! তোমাৰ ভক্তিয়ে মোক জয় কৰিলে; হে নাগেশ্বৰ, মই তোমাত প্ৰসন্ন। তোমাৰ মনত যি বৰ আছে, সেয়া শীঘ্ৰে মোৰ পৰা প্ৰাৰ্থনা কৰা।

Verse 36

मणिनाग उवाच । मातृशापभयान्नाथ क्लिष्टोऽहं नर्मदातटे । त्वत्प्रसादेन मे नाथ मातृशापो भवेद्वृथा

মণিনাগ ক’লে: হে নাথ, মাতৃশাপৰ ভয়ত ক্লিষ্ট হৈ মই নর্মদাৰ তীৰত দুখ ভুগিছোঁ। হে নাথ, তোমাৰ প্ৰসাদে মোৰ মাতৃশাপ যেন বৃথা হয়।

Verse 37

ईश्वर उवाच । हव्यवाहमुखं वत्स न प्राप्स्यसि ममाज्ञया । मम लोके निवासश्च तव पुत्र भविष्यति

ঈশ্বৰে ক’লে: হে বৎস, মোৰ আজ্ঞাত তুমি ‘হব্যৱাহ-মুখ’ অৱস্থা নাপাবা। তথাপি তোমাৰ পুত্ৰে মোৰ লোকত নিবাস লাভ কৰিব।

Verse 38

मणिनाग उवाच । अत्र स्थाने महादेव स्थीयतामंशभागतः । सहस्रांशेन भागेन स्थीयतां नर्मदाजले । उपकाराय लोकानां मम नाम्नैव शङ्कर

মণিনাগ ক’লে: হে মহাদেৱ, এই স্থানত অংশভাগ ৰূপে স্থিত হওক। হে শংকৰ, নর্মদাৰ জলে সহস্ৰাংশ ভাগে স্থিত থাকক, লোককল্যাণৰ বাবে, মোৰ নামেই ধাৰণ কৰি।

Verse 39

ईश्वर उवाच । स्थापयस्व परं लिङ्गमाज्ञया मम पन्नग । इत्युक्त्वान्तर्हितो देवो जगाम ह्युमया सह

ঈশ্বৰে ক’লে: হে পন্নগ, মোৰ আজ্ঞাৰে পৰম লিঙ্গ স্থাপন কৰা। এইদৰে কৈ দেৱতা উমাৰ সৈতে অন্তৰ্হিত হৈ গ’ল।

Verse 40

मार्कण्डेय उवाच । तत्र तीर्थे तु ये गत्वा शुचिप्रयतमानसाः । पञ्चम्यां वा चतुर्दश्यामष्टम्यां शुक्लकृष्णयोः

মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: যিসকলে শুচিতা আৰু সংযমিত মন লৈ সেই তীৰ্থলৈ যায়—শুক্ল বা কৃষ্ণ পক্ষৰ পঞ্চমী, চতুৰ্দশী বা অষ্টমীত—…

Verse 41

अर्चयन्ति सदा पार्थ नोपसर्पन्ति ते यमम् । दध्ना च मधुना चैव घृतेन क्षीरयोगतः

…আৰু হে পাৰ্থ, যিসকলে সদায় অৰ্চনা কৰে, তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ যম নাহে। তেওঁলোকে দধি, মধু, ঘৃত আৰু ক্ষীৰ সঠিকভাৱে মিলাই পূজা কৰে।

Verse 42

स्नापयन्ति विरूपाक्षमुमादेहार्धधारिणम् । कामाङ्गदहनं देवमघासुरनिषूदनम्

তেওঁলোকে অভিষেকস্নানে বিরূপাক্ষক স্নাপিত কৰে—যি উমাৰ অর্ধদেহ ধাৰণ কৰে; যি কামৰ অঙ্গ দহনকাৰী আৰু অঘাসুৰ নিধনকাৰী দেব।

Verse 43

स्नाप्यमानं च ये भक्त्वा पश्यन्ति परमेश्वरम् । ते यान्ति च परे लोके सर्वपापविवर्जितैः

যিসকলে ভক্তিভাৱে অভিষেকস্নান চলি থাকোঁতে পৰমেশ্বৰক দৰ্শন কৰে, তেওঁলোকে সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ উচ্চ লোকলৈ গমন কৰে।

Verse 44

श्राद्धं प्रेतेषु ये पार्थ चाष्टम्यां पञ्चमीषु च । ब्राह्मणैश्च सदा योग्यैर्वेदपाठकचिन्तकैः

হে পাৰ্থ, যিসকলে অষ্টমী আৰু পঞ্চমীত প্ৰেতসকলৰ বাবে শ্ৰাদ্ধ কৰে, আৰু সদায় যোগ্য ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা—যিসকলে বেদ পাঠ আৰু মনন কৰে—…

Verse 45

स्वदारनिरतैः श्लक्ष्णैः परदारविवर्जितैः । षट्कर्मनिरतैस्तात शूद्रप्रेषणवर्जितैः

যিসকলে নিজ পত্নীৰ প্ৰতি অনুৰক্ত, নম্ৰ আচৰণৰ, পৰস্ত্ৰীৰ পৰা বিৰত, ষট্ কৰ্মত নিৰত আৰু যিয়ে শূদ্ৰক সেৱক হিচাপে ব্যৱহাৰ নকৰে।

Verse 46

खञ्जाश्च दर्दुराः षण्ढा वार्द्धुष्याश्च कृषीवलाः । भिन्नवृत्तिकराः पुत्र नियोज्या न कदाचन

হে পুত্ৰ, খোৰা, গুৰুতৰ ৰোগত আক্ৰান্ত, নপুংসক, বৃদ্ধ, কৃষি শ্ৰমিক আৰু অনিয়মিত জীৱিকাৰ লোকক কেতিয়াও (এনে কামত) নিযুক্তি দিব নালাগে।

Verse 47

वृषलीमन्दिरे यस्य महिषीं यस्तु पालयेत् । स विप्रो दूरतस्त्याज्यो व्रते श्राद्धे नराधिप

হে ৰাজন, যি ব্ৰাহ্মণে নিজৰ ম’হজনী কোনো নীচ জাতিৰ মহিলাৰ ঘৰত পালন কৰে, তেওঁক বিশেষকৈ ব্ৰত আৰু শ্ৰাদ্ধৰ কামত দূৰৰ পৰাই পৰিহাৰ কৰিব লাগে।

Verse 48

काणाष्टुंटाश्च मण्टाश्च वेदपाठविवर्जिताः । न ते पूज्या द्विजाः पार्थ मणिनागेश्वरे शुभे

হে পাৰ্থ, যিসকল ‘কাণষ্টুণ্ট’ আৰু ‘মণ্ট’ ব্যক্তি বেদ পাঠৰ পৰা বঞ্চিত, তেওঁলোকক শুভ মণিনাগেশ্বৰত দ্বিজ হিচাপে সন্মান কৰা উচিত নহয়।

Verse 49

यदीच्छेदूर्ध्वगमनमात्मनः पितृभिः सह । सर्वाङ्गरुचिरां धेनुं यो दद्यादग्रजन्मने

যদি কোনোবাই নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ সৈতে উচ্চ লোকলৈ যোৱাৰ ইচ্ছা কৰে, তেন্তে তেওঁ এজন শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণক সৰ্বাংগসুন্দৰী গৰু দান কৰা উচিত।

Verse 50

स याति परमं लोकं यावदाभूतसम्प्लवम् । ततः स्वर्गाच्च्युतः सोऽपि जायते विमले कुले

সেইজনে ভূত-সম্প্লৱ, অৰ্থাৎ সৃষ্টিৰ মহাপ্ৰলয় নোহোৱালৈকে পৰম লোকত গমন কৰে। তাৰ পাছত স্বৰ্গৰ পৰা চ্যুত হৈও সি পুনৰ বিমল কুলত জন্ম গ্ৰহণ কৰে।

Verse 51

ये पश्यन्ति परं भक्त्या मणिनागेश्वरं नृप । न तेषां जायते वंशे पन्नगानां भयं नृप

হে নৃপ, যিসকলে পৰম ভক্তিৰে মণিনাগেশ্বৰক দৰ্শন কৰে, হে ৰাজা, তেওঁলোকৰ বংশত পন্নগ—সাপৰ ভয় কেতিয়াও জন্ম নলয়।

Verse 52

पन्नगः शङ्कते तेषां मणिनागप्रदर्शनात् । सौपर्णरूपिणस्ते वै दृश्यन्ते नागमण्डले

মণিনাগৰ প্ৰদৰ্শনৰ ফলত পন্নগ—সাপসকল তেওঁলোকক ভয় কৰে। সঁচাকৈয়ে নাগ-মণ্ডলত তেওঁলোকক সৌপৰ্ণ, অৰ্থাৎ গৰুড়-ৰূপধাৰী বুলি দেখা যায়।

Verse 53

फलानि चैव दानानां शृणुष्वाथ नृपोत्तम । अन्नं संस्कारसंयुक्तं ये ददन्ते नरोत्तमाः

এতিয়া শুনা, হে নৃপোত্তম, দানৰ ফলসমূহ। যিসকল নৰোত্তমে সংস্কাৰ-সংযুক্ত, বিধিপূৰ্বক প্ৰস্তুত অন্ন দান কৰে…

Verse 54

तोयं शय्यां तथा छत्रं कन्यां दासीं सुभाषिणीम् । पात्रे देयं यतो राजन् यदीच्छेच्छ्रेय आत्मनः

জল, শয্যা, আৰু ছত্ৰ; কন্যা; আৰু সুভাষিণী দাসী—হে ৰাজন, যদি কোনোবাই নিজৰ শ্ৰেয় কামনা কৰে, তেন্তে এইসকল যোগ্য পাত্ৰক দান কৰিব লাগে।

Verse 55

सुरभीणि च पुष्पाणि गन्धवस्त्राणि दापयेत् । दीपं धान्यं गृहं शुभ्रं सर्वोपस्करसंयुतम्

সুগন্ধি ফুল, সুগন্ধি দ্ৰব্য আৰু বস্ত্ৰ দান কৰাব লাগে; তদুপৰি দীপ, ধান্য আৰু সকলো উপকৰণেৰে সজ্জিত শুচি-শুভ্ৰ গৃহো দান কৰা উচিত।

Verse 56

ये ददन्ते परं भक्त्या ते व्रजन्ति त्रिविष्टपम् । मणिनागे नृपश्रेष्ठ यच्च दानं प्रदीयते

যিসকলে পৰম ভক্তিৰে দান কৰে, তেওঁলোকে ত্ৰিৱিষ্টপ (স্বৰ্গ)লৈ গমন কৰে। হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, মণিনাগে (মণিনাগেশ্বৰ)ত যি দান প্ৰদত্ত হয়…

Verse 57

तस्य दानस्य भावेन स्वर्गे वासो भवेद्ध्रुवम् । पातकानि प्रलीयन्ते आमपात्रे यथा जलम्

সেই দানৰ শুদ্ধ ভাবনাৰ বলত স্বৰ্গত বাস নিশ্চিত হয়। পাপসমূহ গলি যায়, যেন কাঁচা মাটিৰ পাত্ৰত পানী লীন হৈ যায়।

Verse 58

नर्मदातोयसंसिद्धं भोज्यं विप्रे ददाति यः । सोऽपि पापैर्विनिर्मुक्तः क्रीडते दैवतैः सह

যি জনে নর্মদাৰ জলৰে সিদ্ধ কৰা ভোজ্য বিপ্ৰক দান কৰে, সিও পাপমুক্ত হৈ দেৱতাসকলৰ সৈতে আনন্দে ক্ৰীড়া কৰে।

Verse 59

ततः स्वर्गच्युतानां हि लक्षणं प्रवदाम्यहम् । दीर्घायुषो जीवपुत्रा धनवन्तः सुशोभनाः

তাৰ পাছত স্বৰ্গচ্যুতসকলৰ লক্ষণ মই কওঁ: তেওঁলোক দীঘলীয়া আয়ুৰ, জীৱিত পুত্ৰেৰে ধন্য, ধনৱান আৰু দৰ্শনত উজ্জ্বল।

Verse 60

सर्वव्याधिविनिर्मुक्ताः सुतभृत्यैः समन्विताः । त्यागिनो भोगसंयुक्ता धर्माख्यानरताः सदा

তেওঁলোক সকলো ব্যাধিৰ পৰা মুক্ত, পুত্ৰ আৰু পৰিচাৰকেৰে পৰিবেষ্টিত; ত্যাগী হৈও ধৰ্মসঙ্গত ভোগত সংযুক্ত, আৰু সদায় ধৰ্ম-কথা কোৱা-শুনাত আনন্দিত থাকে।

Verse 61

देवद्विजगुरोर्भक्तास्तीर्थसेवापरायणाः । मातापितृवशा नित्यं द्रोहक्रोधविवर्जिताः

তেওঁলোক দেৱতা, দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ) আৰু গুৰুৰ ভক্ত; তীৰ্থ-সেৱাত অটল; সদায় মাতৃ-পিতৃৰ আজ্ঞাধীন, আৰু দ্ৰোহ আৰু ক্ৰোধৰ পৰা মুক্ত।

Verse 62

एभिरेव गुणैर्युक्ता ये नराः पाण्डुनन्दन । सत्यं ते स्वर्गादायाताः स्वर्गे वासं व्रजन्ति ते

হে পাণ্ডুনন্দন! যিসকল নৰ এই গুণসমূহেৰে যুক্ত, সত্যই তেওঁলোক স্বৰ্গৰ পৰা আহিছে; আৰু তেওঁলোক পুনৰ স্বৰ্গত বাস কৰিবলৈ যায়।

Verse 63

सर्वतीर्थवरं तीर्थं मणिनागं नृपोत्तम । तीर्थाख्यानमिदं पुण्यं यः पठेच्छृणुयादपि

হে নৃপোত্তম! মণিনাগ সকলো তীৰ্থৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ তীৰ্থ। এই তীৰ্থৰ পুণ্য আখ্যানে—যি পঢ়ে বা কেৱল শুনেও—

Verse 64

सोऽपि पापैर्विनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते । न विषं क्रमते तेषां विचरन्ति यथेच्छया

সিও পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ শিৱলোকত মহিমান্বিত হয়। বিষ তেওঁলোকক আক্রমণ নকৰে, আৰু তেওঁলোক ইচ্ছামতে বিচৰণ কৰে।

Verse 65

भाद्रपद्यां च यत्षष्ठ्यां पुण्यं सूर्यस्य दर्शने । तत्फलं समवाप्नोति आख्यानश्रवणेन तु

ভাদ্ৰপদ মাহৰ ষষ্ঠীত সূৰ্যদৰ্শনে যি পুণ্য লাভ হয়, এই পবিত্ৰ আখ্যান শুনিলেই সেই একে ফল লাভ হয়।

Verse 72

। अध्याय

অধ্যায়—ইয়াত অধ্যায়-সমাপ্তিৰ চিহ্ন।