Adhyaya 34
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 34

Adhyaya 34

এই অধ্যায়ত মাৰ্কণ্ডেয় নৰ্মদা তীৰত মহা আদিত্যৰ বিষয়ে আন এটা কাহিনী যুধিষ্ঠিৰক ক’বলৈ ধৰে। যুধিষ্ঠিৰ বিস্মিত হ’লে, দেবতাক সৰ্বব্যাপী আৰু সকলো প্ৰাণীৰ উদ্ধাৰক বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়। কুলিক বংশৰ এজন ব্ৰাহ্মণ ভক্তে কঠোৰ তীৰ্থব্ৰত লয়—দীঘলীয়া যাত্ৰা, অন্নত্যাগ আৰু অতি কম জল—তাৰ পিছত দেবতা সপোনত প্ৰকট হৈ ব্ৰত মিত কৰিবলৈ ক’য় আৰু চল-অচল জগতত দিৱ্য তত্ত্বই ব্যাপি আছে বুলি উপদেশ দিয়ে। বৰ বিচাৰিবলৈ ক’লে ভক্তে নৰ্মদাৰ উত্তৰ তীৰত আদিত্যৰ স্থায়ী সান্নিধ্য প্ৰাৰ্থনা কৰে; লগতে দূৰৰ পৰা স্মৰণ বা পূজা কৰাসকলেও কৃপা-লাভ পায়, আৰু দেহগত অক্ষমতা থকা লোকসকলৰ ওপৰত বিশেষ দয়া হ’ব বুলি কামনা কৰে। তাৰ পাছত তীৰ্থফল-প্ৰশংসা বৰ্ণিত হয়—স্নান, অৰ্ঘ্যদান আদি কৰিলে অগ্নিষ্টোম যজ্ঞসম পুণ্য; আৰু অন্তিম সময়ত তাত কৰা কৰ্মে অগ্নিলোক, বৰুণলোক বা স্বৰ্গত দীঘলীয়া সন্মান লাভ হয়। প্ৰভাতে ভাস্কৰৰ নিত্য স্মৰণে জীৱনত সঞ্চিত পাপ নাশ কৰে বুলিও কোৱা হৈছে।

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तत्रैव तु भवेदन्यदादित्यस्य महात्मनः । कीर्तयामि नरश्रेष्ठ यदि ते श्रवणे मतिः

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: সেই একে অঞ্চলতেই মহাত্মা আদিত্য (সূৰ্য) সম্পৰ্কে আন এটা পবিত্ৰ আখ্যান আছে। হে নৰশ্ৰেষ্ঠ, যদি তোমাৰ মন শুনিবলৈ আগ্ৰহী হয়, তেন্তে মই তাক কীৰ্তন কৰিম।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । एतदाश्चर्यमतुलं श्रुत्वा तव मुखोद्गतम् । विस्मयाद्धृष्टरोमाहं जातोऽस्मि मुनिसत्तम

যুধিষ্ঠিৰ ক’লে: “তোমাৰ মুখৰ পৰা উচ্চাৰিত এই অতুল আশ্চৰ্য কাহিনী শুনি, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, মই বিস্ময়ত ৰোমাঞ্চিত হৈ পৰিছোঁ।”

Verse 3

सहस्रकिरणो देवो हर्ता कर्ता निरञ्जनः । अवतारेण लोकानामुद्धर्ता नर्मदातटे

সহস্ৰ কিৰণধাৰী সেই দেৱ—নির্মল, নিৰঞ্জন, হৰণকাৰী আৰু সৃষ্টিকৰ্তা—অৱতাৰ ধৰি নর্মদাৰ তীৰত লোকসমূহৰ উদ্ধাৰক হ’ল।

Verse 4

पुरुषाकारो भगवानुताहो तपसः फलात् । कस्य गोत्रे समुत्पन्नः कस्य देवोऽभवद्वशी

ভগৱানে কি পুৰুষাকাৰ ধাৰণ কৰিলে—সম্ভৱত তপস্যাৰ ফলত? তেওঁ কোন গোত্ৰত জন্মিল, আৰু কোনে সেই দেৱক ভক্তিৰে বশ কৰি ৰাখিলে?

Verse 5

श्रीमार्कण्डेय उवाच । कुलिकान्वयसम्भूतो ब्राह्मणो भक्तिमाञ्छुचिः । ईक्ष्यामीति रविं तत्र तीर्थे यात्राकृतोद्यमः

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয়ে ক’লে—কুলিকা বংশত জন্ম লোৱা, ভক্তিত পৰিপূৰ্ণ, শুচি ব্ৰাহ্মণে সংকল্প কৰিলে—‘মই ৰবি-দেৱ (সূৰ্য)ৰ দৰ্শন কৰিম’; আৰু সেই তীৰ্থত তীৰ্থযাত্ৰাৰ বাবে উদ্যমেৰে প্ৰস্তুত হ’ল।

Verse 6

योजनानां शतं साग्रं निराहारो गतोदकः । प्रस्थितो देवदेवेन स्वप्नान्ते वारितः किल

সৌ যোজনাৰো অধিক দূৰলৈ তেওঁ নিৰাহাৰে গ’ল; পানীও শেষ হ’ল। তথাপি কোৱা হয়, স্বপ্নৰ অন্তত দেবদেৱে তেওঁক বাধা দি অন্য পথে ঘুৰাই দিলে।

Verse 7

भोभो मुने महासत्त्व अलं ते व्रतमीदृशम् । सर्वं व्याप्य स्थितं पश्य स्थावरं जङ्गमं च माम्

হে মুনি, মহাসত্ত্ব! এনেকুৱা কঠোৰ ব্ৰত যথেষ্ট। মোক চাওঁ—মই সকলোতে ব্যাপি স্থিত; স্থাৱৰ আৰু জঙ্গম, উভয়তে মই আছোঁ।

Verse 8

तपाम्यहं ततो वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च । न मृ तं चैव मृत्युं च यः पश्यति स पश्यति

মই তাপ হৈ জ্বলি উঠোঁ, তাৰ পাছত বৰষুণ হৈ নামোঁ; মইয়ে তাক ৰোধ কৰোঁ আৰু মইয়ে মুক্ত কৰোঁ। যিয়ে মোক দেখে, সিয়েই সত্য দেখা—তাৰ দৃষ্টিত মৃত আৰু মৃত্যু, দুয়ো মোৰ পৰা পৃথক নহয়।

Verse 9

वरं वरय भद्रं त्वमात्मनो यस्तवेप्सितम्

বৰ বাছি লোৱা—তোমাৰ মঙ্গল হওক—নিজৰ বাবে যি ইচ্ছা, সেয়াই।

Verse 10

ब्राह्मण उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव देयो यदि वरो मम । उत्तरे नर्मदाकूले सदा संनिहितो भव

ব্ৰাহ্মণে ক’লে: হে দেৱ! যদি তুমি মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হোৱা আৰু মোক বৰ দিয়া হয়, তেন্তে নৰ্মদাৰ উত্তৰ তীৰত সদায় সন্নিহিত হৈ থাকাঁ।

Verse 11

ये भक्त्या परया देव योजनानां शते स्थिताः । स्मरिष्यन्ति जितात्मानस्तेषां त्वं वरदो भव

হে দেৱ! যিসকলে পৰম ভক্তিৰে শত যোজন দূৰত বাস কৰে, জিতেন্দ্ৰিয় হৈ তোমাক স্মৰণ কৰে—তেওঁলোকৰ প্ৰতি তুমি বৰদাতা হোৱা।

Verse 12

कुब्जान्धबधिरा मूका ये केचिद्विकलेन्द्रियाः । तव पादौ नमस्यन्ति तेषां त्वं वरदो भव

কুব্জ, অন্ধ, বধিৰ, মূক—আৰু যিসকলৰ ইন্দ্ৰিয় বিকল—যদি তেওঁলোকে তোমাৰ পদযুগলত নমস্কাৰ কৰে, তেন্তে তুমি তেওঁলোকৰ বৰদাতা হোৱা।

Verse 13

शीर्णघ्राणा गतधियो ह्यस्थिचर्मावशेषिताः । तेषां त्वं करुणां देव अचिरेण कुरुष्व ह

যিসকলৰ ঘ্ৰাণেন্দ্ৰিয় ক্ষয়প্ৰাপ্ত, বুদ্ধি লোপ পায়, আৰু যিসকলে কেৱল হাড়-চামড়াত অৱশিষ্ট—হে দেৱ! তেওঁলোকৰ প্ৰতি কৰুণা কৰা, আৰু শীঘ্ৰে কৰা।

Verse 14

येऽपि त्वां नर्मदातोये स्नात्वा तत्र दिने दिने । अर्चयन्ति जगन्नाथ तेषां त्वं वरदो भव

আৰু যিসকলে নৰ্মদাৰ জলত প্ৰতিদিন স্নান কৰি, তাতেই দিনে দিনে তোমাক অৰ্চনা কৰে—হে জগন্নাথ! তেওঁলোকৰ প্ৰতি তুমি বৰদাতা হোৱা।

Verse 15

प्रभाते ये स्तविष्यन्ति स्तवैर्वैदिकलौकिकैः । अभिप्रेतं वरं देव तेषां त्वं दद भोच्युत

যিসকলে প্ৰভাতত বৈদিক আৰু লোকিক স্তৱেৰে তোমাক স্তৱ কৰে, হে দেব অচ্যুত, তেওঁলোকৰ অভিপ্ৰেত বৰ তুমি দান কৰা।

Verse 16

तवाग्रे वपनं देव कारयन्ति नरा भुवि । स्वामिंस्तेषां वरो देय एष मे परमो वरः

হে দেব, পৃথিৱীত যিসকল নৰে তোমাৰ আগত মুণ্ডন কৰায়, হে স্বামী, তেওঁলোকক বৰ দিয়া হওক—এইয়েই মোৰ পৰম বৰ।

Verse 17

एवमस्त्विति तं चोक्त्वा मुनिं करुणया पुनः । शतभागेन राजेन्द्र स्थित्वा चादर्शनं गतः

“এৱমস্তু” বুলি কৈ, কৰুণাৰে সেই মুনিক পুনৰ সম্বোধন কৰিলে; হে ৰাজেন্দ্ৰ, শতভাগৰ এক ভাগ সময় তাত থাকি পাছত দৰ্শনৰ পৰা অন্তৰ্হিত হ’ল।

Verse 18

तत्र तीर्थे नरो भक्त्या गत्वा स्नानं समाचरेत् । तर्पयेत्पितृदेवांश्च सोऽग्निष्टोमफलं लभेत्

সেই তীৰ্থত নৰে ভক্তিৰে গৈ স্নান কৰিব লাগে আৰু পিতৃসকল আৰু দেবতাসকলক তৰ্পণ দিব লাগে; তেনেহ’লে তেওঁ অগ্নিষ্টোম যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে।

Verse 19

अग्निप्रवेशं यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । द्योतयन्वै दिशः सर्वा अग्निलोकं स गच्छति

হে নৰাধিপ, যি জনে সেই তীৰ্থত অগ্নিপ্ৰৱেশ কৰে, তেওঁ সকলো দিশ উজ্জ্বল কৰি অগ্নিলোকলৈ গমন কৰে।

Verse 20

यस्तत्तीर्थं समासाद्य त्यजतीह कलेवरम् । स गतो वारुणं लोकमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

যি সেই তীৰ্থত উপনীত হৈ ইয়াতে দেহ ত্যাগ কৰে, সি বৰুণৰ লোকলৈ গমন কৰে—এইদৰে শংকৰে ক’লে।

Verse 21

तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्संन्यासेन तनुं त्यजेत् । षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते

কিন্তু সেই তীৰ্থত যি কোনোবাই সন্ন্যাস গ্ৰহণ কৰি দেহ ত্যাগ কৰে, সি স্বৰ্গলোকত ষাঠি হাজাৰ বছৰ সন্মানিত হয়।

Verse 22

अप्सरोगणसंकीर्णे दिव्यशब्दानुनादिते । उषित्वायाति मर्त्ये वै वेदवेदाङ्गविद्भवेत्

অপ্সৰাগণৰে পৰিপূৰ্ণ আৰু দিব্য ধ্বনিত অনুনাদিত সেই লোকত বাস কৰি, সি নিশ্চয় মর্ত্যলোকলৈ উভতি আহে আৰু বেদ-বেদাঙ্গৰ জ্ঞানী হয়।

Verse 23

व्याधिशोकविनिर्मुक्तो धनकोटिपतिर्भवेत् । पुत्रदारसमोपेतो जीवेच्च शरदः शतम्

ব্যাধি আৰু শোকৰ পৰা মুক্ত হৈ সি ধনৰ কোটি-কোটিৰ অধিপতি হয়; পুত্ৰ আৰু পত্নীৰ সৈতে সি এশ শৰত্‌—এটা পূৰ্ণ শতাব্দী—জীয়াই থাকে।

Verse 24

प्रातरुत्थाय यस्तत्र स्मरते भास्करं तदा । आजन्मजनितात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

যি তাত প্ৰাতে উঠি তেতিয়া ভাস্কৰ (সূৰ্যদেৱ)ক স্মৰণ কৰে, সি জন্মৰ পৰা সঞ্চিত পাপৰ পৰা মুক্ত হয়—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 34

। अध्याय

অধ্যায় — ই অধ্যায়ৰ সমাপ্তি/খণ্ড-চিহ্ন।