Adhyaya 121

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल चन्द्रहासमतः परम् । यत्र सिद्धिं परां प्राप्तः सोमराजः सुरोत्तमः

মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: তেতিয়া, হে মহীপাল, চন্দ্ৰহাস-মততকৈ আগবাঢ়ি সেই স্থানলৈ যোৱা উচিত, য’ত দেৱশ্ৰেষ্ঠ সোমৰাজে পৰম সিদ্ধি লাভ কৰিছিল।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कथं सिद्धिं परां प्राप्तः सोमनाथो जगत्पतिः । तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व ममानघ

যুধিষ্ঠিৰ ক’লে: জগতপতি সোমনাথে কেনেকৈ পৰম সিদ্ধি লাভ কৰিলে? মই সকলো শুনিব বিচাৰোঁ—হে নিৰ্দোষজন, মোক ক’বাচোন।

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुरा शप्तो मुनीन्द्रेण दक्षेण किल भारत । असेवनाद्धि दाराणां क्षयरोगी भविष्यसि

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: পূৰ্বকালত, হে ভাৰত, তেওঁ মহামুনি দক্ষৰ দ্বাৰা নিশ্চয় শপ্ত হৈছিল—“ধৰ্মপত্নীসকলৰ সঙ্গ-সেৱা অৱহেলা কৰাৰ বাবে তুমি ক্ষয়ৰোগত আক্রান্ত হ’বাহে।”

Verse 4

उद्वाहितानां पत्नीनां ये न कुर्वन्ति सेवनम् । या निष्ठा जायते नृणां तां शृणुष्व नराधिप

যিসকল পুৰুষে বিবাহিতা পত্নীৰ প্ৰতি যথোচিত দাম্পত্যধৰ্ম পালন নকৰে, হে নৰাধিপ, তেনে লোকৰ বাবে যি নিশ্চিত পৰিণাম (নিষ্ঠা) জন্মে, সেয়া শুনা।

Verse 5

ऋतावृतौ हि नारीणां सेवनाज्जायते सुतः । सुतात्स्वर्गश्च मोक्षश्च इत्येवं श्रुतिभाषितम्

ঋতুৰ উপযুক্ত কালত নাৰীৰ সৈতে সংযোগ কৰিলে পুত্ৰ জন্মে; আৰু পুত্ৰৰ দ্বাৰাই স্বৰ্গ আৰু মোক্ষ লাভ হয়—এইদৰে শ্ৰুতিত কোৱা হৈছে।

Verse 6

तत्कालोचितधर्मेण वेष्टितो रौरवे पतेत् । तस्यास्तद्रुधिरं पापः पिबते कालमीप्सितम्

যি জনে উপযুক্ত সময়ত কৰণীয় ধৰ্ম অৱহেলা কৰি অধৰ্মেৰে আবদ্ধ হয়, সি ৰৌৰৱ নৰকত পতিত হয়; তাত পাপীজন ভাগ্য নিৰ্ধাৰিত সময়লৈকে তাইৰ ৰক্ত পান কৰে।

Verse 7

ततोऽवतीर्णः कालेन यां यां योनिं प्रयास्यति । तस्यां तस्यां स दुष्टात्मा दुर्भगो जायते सदा

তাৰ পাছত কালৰ বশত পুনৰ অৱতীৰ্ণ হৈ যি যি যোনিত প্ৰৱেশ কৰে, সেই সেই জন্মতে সেই দুষ্টাত্মা সদায় দুর্ভাগ্যবান হৈ জন্মে।

Verse 8

नारीणां तु सदा कामोऽभ्यधिकाः परिवर्तते । विशेषेण ऋतौ काले पीड्यते कामसायकैः

নাৰীৰ ভিতৰত কামনা সদায়েই প্ৰবল আৰু পুনঃপুনঃ উদয় হয়; বিশেষকৈ ঋতুৰ সময়ত সিহঁত কামদেৱৰ বাণেৰে পীড়িত হয়।

Verse 9

परिभूता हिता भर्त्रा ध्यायन्तेऽन्यं पतिं स्त्रियः । ततः पुत्रः समुत्पन्नो ह्यटते कुलमुत्तमम्

যেতিয়া স্বামীয়ে স্ত্ৰীক অপমান কৰি কল্যাণৰ প্ৰতি অৱহেলা কৰে, তেতিয়া স্ত্ৰীয়ে অন্য পতিক মনত ধৰে; তাৰ ফলত জন্মা পুত্ৰে ঘূৰি ফুৰি উত্তম কুলকো কলংকিত কৰি নষ্ট কৰে।

Verse 10

स्वर्गस्थास्तेन पितरः पूर्वजास्ते पितामहाः । पतन्ति जातमात्रेण कुलटस्तेन चोच्यते

তাৰ কাৰণে স্বৰ্গত বাস কৰা পিতৃসকল—পিতা, পূৰ্বপুৰুষ আৰু পিতামহ—সন্তানটোৰ জন্মমাত্ৰতেই পতিত হয়; সেয়ে তাক ‘কুলট’ বুলি কয়, বংশদ্ৰোহী।

Verse 11

तेन कर्मविपाकेन क्षयरोग्यभवच्छशी । त्यक्त्वा लोकं सुरेन्द्राणां मर्त्यलोकमुपागतः

সেই কৰ্মৰ বিপাকত চন্দ্ৰ (শশী) ক্ষয়ৰোগত পীড়িত হ’ল; দেৱেন্দ্ৰসকলৰ লোক ত্যাগ কৰি সি মর্ত্যলোকলৈ নামি আহিল।

Verse 12

ततस्तीर्थान्यनेकानि पुण्यान्यायतनानि च । भ्रमन्वै नर्मदां प्राप्तः सर्वपापप्रणाशनीम्

তাৰ পাছত বহু তীৰ্থ আৰু পুণ্যময় ধামত ভ্ৰমণ কৰি সি নর্মদা নদীলৈ উপনীত হ’ল—যি সকলো পাপ বিনাশিনী।

Verse 13

उपवासं च दानानि व्रतानि नियमांस्तथा । चचार द्वादशाब्दानि ततो मुक्तः स किल्बिषैः

সি উপবাস, দান, ব্ৰত আৰু নিয়ম আদি বাৰ বছৰ ধৰি আচৰণ কৰিলে; তাৰ পাছত সি পাপৰ পৰা মুক্ত হ’ল।

Verse 14

स्नापयित्वा महादेवं सर्वपातकनाशनम् । जगाम प्रभया पूर्णः स च लोकमनुत्तमम्

মহাদেৱক স্নান কৰাই—যি সকলো মহাপাতক নাশক—সি প্ৰভাৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ অনুত্তম লোকলৈ গ’ল।

Verse 15

येनैव स्थापितो देवः पूज्यते वर्षसंख्यया । तावद्वर्षसहस्राणि रुद्रलोके स पूज्यते

যিজনে দেৱতাক স্থাপন কৰিলে, যিমান বছৰ ধৰি তেনেকৈ পূজা কৰা হয়, সিমান হাজাৰ বছৰ ধৰি সি ৰুদ্ৰলোকত সন্মানিত হয়।

Verse 16

तेन देवान्विधानोक्तान्स्थापयन्ति नरा भुवि । अक्षयं चाव्ययं यस्मात्कालं भुञ्जन्ति मानवाः

সেয়েহে পৃথিৱীত মানুহে শাস্ত্ৰবিধি অনুসৰি দেৱতাসকলক স্থাপন কৰে, কিয়নো ইয়াৰ দ্বাৰা মানুহে অক্ষয় আৰু অব্যয় পুণ্য-কাল ভোগ কৰে।

Verse 17

सोमतीर्थे नरः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । स भ्राजते नरो लोके सोमवत्प्रियदर्शनः

সোমতীৰ্থত স্নান কৰি মানুহে ঈশ্বৰ দেৱক পূজা কৰা উচিত; তেনে মানুহে জগতত চন্দ্ৰমাৰ দৰে দীপ্ত হয়, দৰ্শনে মনোহৰ হয়।

Verse 18

चन्द्रहासे तु यो गत्वा ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । स्नानं समाचरेद्भक्त्या मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

যি কোনোবাই চন্দ্ৰহাসলৈ গৈ চন্দ্ৰ বা সূৰ্য গ্ৰহণৰ সময়ত ভক্তিভাৱে স্নান কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 19

तत्र स्नानं च दानं च चन्द्रहासे शुभाशुभम् । कृतं नृपवरश्रेष्ठ सर्वं भवति चाक्षयम्

হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ! তাত চন্দ্ৰহাসত স্নান আৰু দান—শুভ বা অশুভ উদ্দেশ্যে কৰা হ’লেও—সকলোয়ে অক্ষয় ফলদায়ক হয়।

Verse 20

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । चन्द्रहासे तु ये स्नात्वा पश्यन्ति ग्रहणं नराः

ধন্য সেই মহাত্মাসকল; তেওঁলোকৰ জন্ম সত্যই সাৰ্থক—যিসকলে চন্দ্ৰহাসত স্নান কৰি গ্ৰহণৰ দৰ্শন কৰে।

Verse 21

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुराकृतम् । स्नानमात्रेण राजेन्द्र तत्र तीर्थे प्रणश्यति

বাক্যজনিত, মানসিক আৰু কৰ্মজনিত—পূৰ্বে কৰা পাপসমূহ, হে ৰাজেন্দ্ৰ, সেই তীৰ্থত কেৱল স্নানমাত্ৰেই বিনাশ হয়।

Verse 22

बहवस्तं न जानन्ति महामोहसमन्विताः । देहस्थमिव सर्वेषां परमानन्दरूपिणम्

মহামোহে আচ্ছন্ন বহুতে তাঁক চিনিব নোৱাৰে—যি পৰমানন্দস্বৰূপ—যদিও যেন সকলোৰে দেহৰ ভিতৰতে অৱস্থিত।

Verse 23

पश्चिमे सागरे गत्वा सोमतीर्थे तु यत्फलम् । तत्समग्रमवाप्नोति चन्द्रहासे न संशयः

পশ্চিম সাগৰলৈ গৈ সোমতীৰ্থত স্নান কৰিলে যি ফল লাভ হয়, সেই সম্পূৰ্ণ ফল চন্দ্ৰহাসত পোৱা যায়—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 24

संक्रान्तौ च व्यतीपाते अयने विषुवे तथा । चन्द्रहासे नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

সংক্রান্তি, ব্যতীপাত, অয়ন আৰু বিষুৱতেও—চন্দ্ৰহাসত স্নান কৰিলে মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 25

ते मूढास्ते दुराचारास्तेषां जन्म निरर्थकम् । चन्द्रहासं न जानन्ति ये रेवायां व्यवस्थितम्

তেওঁলোক মূৰ্খ, তেওঁলোক দুৰাচাৰী; তেওঁলোকৰ জন্ম নিৰৰ্থক, যিসকলে ৰেৱা নদীত অৱস্থিত চন্দ্ৰহাস তীৰ্থক নাজানে।

Verse 26

चन्द्रहासे तु यः कश्चित्संन्यासं कुरुते द्विजः । अनिवर्तिका गतिस्तस्य सोमलोकान्न संशयः

যিকোনো দ্বিজই চন্দ্ৰহাসত সন্ন্যাস গ্ৰহণ কৰে, তেওঁ সোমলোক প্ৰাপ্তি কৰে, যি এক অনিৱৰ্তনীয় গতি; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 121

। अध्याय

অধ্যায় (পাঠৰ সমাপ্তি)