Previous Mantra
Next Mantra

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 20, Mantra 19

Rishi: Traditionally connected with the Yājñavalkya transmission of the Vājasaneyins (individual ṛṣi not specified in the Saṃhitā colophon for this unit)
Devata: Āpaḥ and Oṣadhayaḥ (Waters and Plants)
Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like prose-verse (yajus-formula; not a strict ṛgvedic metre)

स॑मु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒प्स्वन्तः सं त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धीरु॒ताप॑: । सु॒मि॒त्रि॒या न॒ आप॒ ओष॑धयः सन्तु दुर्मित्रि॒यास्तस्मै॑ सन्तु॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मः

sāmúdre te hṛ́dayam apsv antáḥ sáṃ tvā viśántv óṣadhīr utā́paḥ | sumitriyā́ na ā́pa óṣadhayaḥ santu durmitriyā́s tásmai santu yó ’smā́n dvéṣṭi yáṃ ca vayáṃ dvíṣmaḥ

সাগৰত তোমাৰ হৃদয়, জলৰ অন্তৰত। ঔষধি আৰু জল একেলগে তোমাত প্ৰৱেশ কৰক। জলসমূহ আমাৰ প্ৰতি সুমিত্ৰ হৌক, ঔষধিসকলেও সুমিত্ৰ হৌক; কিন্তু যি আমাক দ্বেষ কৰে আৰু যাক আমি দ্বেষ কৰোঁ, তাৰ প্ৰতি সিহঁত দুৰ্মিত্ৰ হৌক।

समुद्रे । ते । हृदयम् । अप्सु । अन्तः । सम् । त्वा । विशन्तु । ओषधीः । उत । आपः । सुमित्रियाः । नः । आपः । ओषधयः । सन्तु । दुर्मित्रियाः । तस्मै । सन्तु । यः । अस्मान् । द्वेष्टि । यम् । च । वयम् । द्विष्मः

समुद्रेin the ocean
समुद्रे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसमुद्र
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
हृदयम्heart
हृदयम्:
कर्तृ (वाक्ये ‘हृदयम्’ विषयः) / कर्म (अर्थतः ‘हृदयम्’ लक्ष्यं)
TypeNoun
Rootहृदय
अप्सुin the waters
अप्सु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअप्
अन्तःwithin, inside
अन्तः:
अधिकारण (स्थान-निर्देश) / विशेषण-भाव
TypeIndeclinable
Rootअन्तः
सम्together, completely (prefix)
सम्:
TypePreverb
Rootसम्
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
विशन्तुmay (they) enter
विशन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootविश्
ओषधीःplants, herbs
ओषधीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootओषधि
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
आपःwaters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप्
सुमित्रियाःwell-disposed, friendly
सुमित्रियाः:
विशेषण (आपः/ओषधयः)
TypeAdjective
Rootसुमित्रिय
नःof us/our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
आपःwaters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप्
ओषधयःplants, herbs
ओषधयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootओषधि
सन्तुmay (they) be
सन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
दुर्मित्रियाःill-disposed, unfriendly
दुर्मित्रियाः:
विशेषण (आपः/ओषधयः)
TypeAdjective
Rootदुर्मित्रिय
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद्
सन्तुmay (they) be
सन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद्
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
क्रिया
TypeVerb
Rootद्विष्
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद्
and
:
TypeIndeclinable
Root
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्विष्मःhate
द्विष्मः:
क्रिया
TypeVerb
Rootद्विष्
Ā
Āpaḥ (Waters)
O
Oṣadhayaḥ (Plants/Herbs)
S
Samudra (Ocean, as cosmic reservoir of waters)