हिरण्यकशिपोः क्रोधः तथा देवप्रजाकदनम् — Hiraṇyakaśipu’s Wrath and the Affliction of Devas and Beings
অধ্যায় ৪৩ প্ৰশ্নোত্তৰ ৰূপে বৰ্ণিত। ব্যাস মুনি সনৎকুমাৰক সোধে—বৰাহ অৱতাৰত হৰিয়ে দেবদ্ৰোহী অসুৰ (হিৰণ্যাক্ষ)ক বধ কৰাৰ পাছত কি ঘটিল? সনৎকুমাৰে কয়—জ্যেষ্ঠ ভ্ৰাতা হিৰণ্যকশিপু শোক আৰু ক্ৰোধে আচ্ছন্ন হৈ মৃতকৰ বাবে কৰোদক আদি উদক-ক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰি, তাৰ পাছত প্ৰতিশোধৰ সংকল্প লয়। সি পৰাক্ৰমী, হিংসাপ্ৰিয় অসুৰসকলক আদেশ দিয়ে যাতে তেওঁলোকে দেবতা আৰু প্ৰজাক পীড়া দিয়ে। দুষ্টবুদ্ধি অসুৰৰ উপদ্ৰৱে জগত অস্থিৰ হয়; দেবতাসকলে স্বৰ্গ ত্যাগ কৰি পৃথিৱীত গোপনে বিচৰণ কৰে। এই অধ্যায়ে আগৰ দেৱীয় বিজয়ৰ পাছৰ সংকট আৰু দেবতাসকলৰ ব্ৰহ্মা আদি উচ্চ অধিকাৰৰ শৰণ লোৱাৰ প্ৰয়োজন সূচায়।
Shlokas
Verse 1
अथ विज्ञापितो देवैर्व्यास तैरात्मभूर्विधिः । परीतो भृगुदक्षाद्यैर्ययौ दैत्येश्वराश्रमम्
তাৰ পিছত দেৱতাসকলৰ নিবেদন পাই স্বয়ম্ভূ বিধি—ব্ৰহ্মা—ভৃগু, দক্ষ আদি সকলৰ সৈতে পৰিবেষ্টিত হৈ দৈত্যেশ্বৰৰ আশ্ৰমলৈ গ’ল।
Verse 2
कुतूहलमिति श्रोतुं ममाऽतीह मुनीश्वर । तच्छ्रावय कृपां कृत्वा ब्रह्मपुत्र नमोस्तु ते
হে মুনীশ্বৰ, পবিত্ৰ কৌতূহলত এই কথা শুনিবলৈ মোৰ অতি আগ্ৰহ। কৃপা কৰি দয়া দেখুৱাই মোক এই বৰ্ণনা শুনাওক। হে ব্ৰহ্মপুত্ৰ, আপোনাক নমস্কাৰ।
Verse 3
ततो गृहीतस्स मृगाधिपेन भुजैरनेकैर्गिरिसारवद्भि । निधाय जानौ स भुजांतरेषु नखांकुरैर्दानवमर्मभिद्भिः
তেতিয়া মৃগাধিপতিয়ে পৰ্বতৰ সাৰসম দৃঢ় বহু বাহুৰে তাক ধৰি পেলালে। তাক হাঁটুৰ ওপৰত থৈ বাহুৰ মাজত চেপি, নখাগ্ৰেৰে দানৱৰ মর্মস্থান ভেদি ছিন্নভিন্ন কৰিলে।
Verse 4
सनत्कुमार उवाच । भ्रातर्येवं विनिहते हरिणा क्रोडमूर्तिना । हिरण्यकशिपुर्व्यास पर्यतप्यद्रुषा शुचा
সনৎকুমাৰ ক’লে—হে ব্যাস! হৰিয়ে বৰাহমূর্তি ধৰি এইদৰে তাৰ ভ্ৰাতাক বধ কৰাৰ পাছত, হিৰণ্যকশিপু ক্ৰোধ আৰু শোকে অন্তৰত দগ্ধ হ’ল।
Verse 5
ततः प्रजानां कदनं विधातुं कदनप्रियान् । निर्दिदेशाऽसुरान्वीरान्हरि वैरप्रियो हि सः
তাৰ পাছত বৈৰপ্ৰিয় হৰিয়ে, সংহাৰত আনন্দ লোৱা বীৰ অসুৰসকলক প্ৰজাসকলৰ বিনাশ কৰিবলৈ আদেশ দিলে।
Verse 6
अथ ते भर्तृसंदेशमादाय शिरसाऽसुराः । देवप्रजानां कदनं विदधुः कदनप्रियाः
তেতিয়া সেই অসুৰসকলে নিজৰ প্ৰভুৰ আদেশ শিৰত লৈ, সংহাৰপ্ৰিয় হৈ দেৱপ্ৰজাসকলৰ ওপৰত ধ্বংস নামাই আনিলে।
Verse 7
ततो विप्रकृते लोकेऽसुरैस्तेर्दुष्टमानसैः । दिवं देवाः परित्यज्य भुवि चेरुरलक्षिताः
তাৰ পাছত দুষ্টমন অসুৰসকলে জগতখন অশান্ত কৰি তুলিলে; তেতিয়া দেৱসকলে স্বৰ্গ ত্যাগ কৰি পৃথিৱীত নামি, অচিনাকৈ গোপনে বিচৰণ কৰিলে।
Verse 8
हिरण्यकशिपुर्भ्रातुस्संपरेतस्य दुःखितः । कृत्वा करोदकादीनि तत्कलत्राद्यसांत्वयत्
ভ্ৰাতাৰ পৰলোকগমনত শোকাহত হিৰণ্যকশিপুৱে জলাঞ্জলি আদি অন্ত্যক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰি, পাছত ভ্ৰাতৃবধূ আৰু অন্যান্য শোকাকুল আত্মীয়সকলক সান্ত্বনা দিলে।
Verse 9
ततस्स दैत्यराजेन्द्रो ह्यजेयमजरामरम् । आत्मानमप्र तिद्वंद्वमेकराज्यं व्यधित्सत
তাৰপাছত সেই দৈত্যৰাজেন্দ্ৰই স্থিৰ কৰিলে—মই অজেয়, অজৰ, অমৰ, প্ৰতিদ্বন্দ্বীহীন হৈ একচ্ছত্ৰ পৰম ৰজা ৰূপে একাই ৰাজ্য কৰিম।
Verse 10
स तेपे मंदरद्रोण्यां तपः परमदारुणम् । ऊर्द्ध्वबाहुर्नभोदृष्टिः षादांगुष्ठाश्रितावनिः
মন্দৰ দ্ৰোণীত সি পৰম দাৰুণ তপস্যা কৰিলে—বাহু দুটা ঊৰ্ধ্বে তুলি, দৃষ্টি আকাশত স্থিৰ কৰি, আৰু কেৱল ছয়টা অঙ্গুষ্ঠৰ ভৰত ভূমিত স্থিত হৈ—শিৱকৃপাৰ্থে অচঞ্চল তপত ৰত ৰ’ল।
Verse 11
तस्मिंस्तपस्तप्यमाने देवास्सर्वे बलान्विताः । दैत्यान्सर्वान्विनिर्जित्य स्वानि स्थानानि भेजिरे
সি তপস্যা কৰি থাকোঁতে সকলো দেৱতা বলবান হ’ল; তেওঁলোকে সকলো দৈত্যক পৰাজিত কৰি নিজ নিজ ধামলৈ উভতি গ’ল—তপস্যাই ধৰ্ম প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে যি শক্তি উদ্ভৱ হয় তাৰ প্ৰভাৱত।
Verse 12
तस्य मूर्द्ध्नस्समुद्भूतः सधूमोग्निस्तपोमयः । तिर्यगूर्द्ध्वमधोलोकानतपद्विष्वगीरितः
তেওঁৰ মূৰ্ধাৰ পৰা ধোঁৱাযুক্ত, তপোময় অগ্নি উদ্ভৱ হ’ল; সি সকলো দিশে বিস্তাৰিত হৈ তিৰ্যক্, ঊৰ্ধ্ব আৰু অধঃ—সকলো লোক দগ্ধ কৰিলে।
Verse 13
तेन तप्ता दिवं त्यक्त्वा ब्रह्मलोकं ययुस्सुराः । धात्रे विज्ञापयामासुस्तत्तपोविकृताननाः
সেই তপস্যাৰ তীব্ৰ তাপে পীড়িত দেৱগণে স্বৰ্গ ত্যাগ কৰি ব্ৰহ্মলোকলৈ গ’ল। তপোক্লেশত মুখ বিকৃত হোৱা তেওঁলোকে ধাতা (স্ৰষ্টা)ৰ ওচৰত নিজৰ আবেদন নিবেদন কৰিলে।
Verse 15
प्रताप्य लोकानखिलांस्ततोऽसौ समागतं पद्मभवं ददर्श । वरं हि दातुं तमुवाच धाता वरं वृणीष्वेति पितामहोपि । निशम्य वाचं मधुरां विधातुर्वचोऽब्रवीदेव ममूढबुद्धिः
সকলো লোকক নিজৰ প্ৰতাপে দমন কৰি সি তেতিয়া আগমন কৰা পদ্মভৱ (ব্ৰহ্মা)ক দেখিলে। বৰ দিবলৈ ইচ্ছুক ধাতা, পিতামহ ব্ৰহ্মাই তাক ক’লে—“বৰ বাছি লোৱা।” বিধাতাৰ মধুৰ বাক্য শুনি সেই মোহবুদ্ধিৰ জনে উত্তৰ ক’লে।
Verse 16
हिरण्यकशिपुरुवाच । मृत्योर्भयं मे भगवन्प्रजेश पितामहाभून्न कदापि देव । शास्त्रास्त्रपाशाशनिशुष्कवृक्षगिरीन्द्रतोयाग्निरिपुप्रहारैः
হিৰণ্যকশিপুৱে ক’লে— হে ভগৱান, হে প্ৰজেশ, হে দিব্য পিতামহ! মোৰ কেতিয়াও মৃত্যুভয় জাগা নাই— ন শাস্ত্ৰে, ন অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰে, ন পাশত, ন বজ্ৰত, ন শুকান গছত, ন পৰ্বতত, ন পানীত, ন অগ্নিত, ন শত্রুৰ প্ৰহাৰত।
Verse 17
देवैश्च दैत्यैर्मुनिभिश्च सिद्धैस्त्वत्सृष्टजीवैर्बहुवाक्यतः किम् । स्वर्गे धरण्यां दिवसे निशायां नैवोर्द्ध्वतो नाप्यधतः प्रजेश
হে প্ৰজেশ! দেৱ, দৈত্য, মুনি, সিদ্ধ আৰু তোমাৰ সৃষ্ট সকলো জীৱৰ বিষয়ে বহু কথা ক’লে কি লাভ? স্বৰ্গত হওক বা পৃথিৱীত, দিন হওক বা ৰাতি— ন ওপৰত, ন তলত, তোমাৰ সমান কোনো নাই।
Verse 18
सनत्कुमार उवाच । तस्यैतदीदृग्वचनं निशम्य दैत्येन्द्र तुष्टोऽस्मि लभस्व सर्वम् । प्रणम्य विष्णुं मनसा तमाह दयान्वितोऽसाविति पद्मयोनिः
সনৎকুমাৰে ক’লে— তেনে ধৰণৰ বাক্য শুনি দৈত্যেন্দ্ৰ সন্তুষ্ট হ’ল— “মই তুষ্ট; সকলো লাভ কৰা।” তাৰ পিছত পদ্মযোনি ব্ৰহ্মাই মনে মনে বিষ্ণুক প্ৰণাম কৰি, তেওঁক দয়াময় বুলি জানি, তেওঁক ক’লে।
Verse 19
अलं तपस्ते परिपूर्ण कामस्समाः सहस्राणि च षण्णवत्य । उत्तिष्ठ राज्यं कुरु दानवानां श्रुत्वा गिरं तत्सुमुखो बभूव
“তোৰ তপস্যা যথেষ্ট; তোৰ কামনা পূৰ্ণ হ’ল—হাজাৰ আৰু ছিয়ানব্বই বছৰৰ পাছতো। এতিয়া উঠি দানৱসকলৰ ৰাজ্য গ্ৰহণ কৰ।” এই বাণী শুনি সি প্ৰসন্নমুখ হ’ল।
Verse 20
राज्याभिषिक्तः प्रपितामहेन त्रैलोक्यनाशाय मतिं चकार । उत्साद्य धर्मान् सकलान्प्रमत्तो जित्वाहवे सोपि सुरान्समस्तान्
প্ৰপিতামহ ব্ৰহ্মাই ৰাজ্যাভিষেক কৰাত সি ত্ৰিলোক নাশৰ সংকল্প কৰিলে। গৰ্বমত্ত হৈ সি সকলো ধৰ্ম উচ্ছেদ কৰি, যুদ্ধত সকলো দেৱতাকো জয় কৰিলে।
Verse 21
ततो भयादिंद्रमुखाश्च देवाः पितामहाज्ञां समवाप्य सर्वे । उपद्रुता दैत्यवरेण जाताः क्षीरोदधिं यत्र हरिस्तु शेते
তাৰ পাছত ভয়ত ইন্দ্ৰপ্ৰমুখ সকলো দেৱতাই পিতামহৰ আজ্ঞা লাভ কৰি, সেই শ্ৰেষ্ঠ দৈত্যৰ উপদ্ৰৱত পীড়িত হৈ ক্ষীৰসাগৰলৈ গ’ল, য’ত হৰি শয়ন কৰে।
Verse 22
आराधयामासुरतीव विष्णुं स्तुत्वा वचोभित्सुखदं हि मत्वा । निवेदयामासुरथो प्रसन्नं दुःखं स्वकीयं सकलं हि तेते
তাৰপিছত তেওঁলোকে অতি ভক্তিৰে বিষ্ণুক আৰাধনা কৰিলে। বাক্যৰে স্তৱ কৰি, সেয়া সঁচাকৈ সান্ত্বনাদায়ক বুলি জানি, প্ৰসন্নচিত্তে তেওঁৰ ওচৰলৈ গৈ নিজৰ সকলো দুখ সম্পূৰ্ণকৈ নিবেদন কৰিলে।
Verse 23
श्रुत्वा तदीयं सकलं हि दुःखं तुष्टो रमेशः प्रददौ वरांस्तु । उत्थाय तस्माच्छयनादुपेन्द्रो निजानुरूपैर्विविधैर्वचोभिः
তেওঁৰ সকলো দুখ সম্পূৰ্ণকৈ শুনি ৰমেশ (বিষ্ণু) সন্তুষ্ট হৈ বৰ দান কৰিলে। তাৰপিছত উপেন্দ্ৰ (বিষ্ণু) সেই শয্যাৰ পৰা উঠি, যাচক আৰু পৰিস্থিতিৰ অনুৰূপ নানা ধৰণৰ বাক্য ক’লে।
Verse 24
आश्वास्य देवानखिलान्मुनीन्वा उवाच वैश्वानरतुल्यतेजाः । दैत्यं हनिष्ये प्रसभं सुरेशाः प्रयात धामानि निजानि तुष्टाः
সকলো দেৱতা আৰু মুনিসকলক আশ্বাস দি, বৈশ্বানৰ-সম তেজস্বী প্ৰভুৱে ক’লে— “হে সুৰেশসকল, মই সেই দৈত্যক বলপূৰ্বক বধ কৰিম; তোমালোক সন্তুষ্ট হৈ নিজ নিজ ধামলৈ যোৱা।”
Verse 25
श्रुत्वा रमेशस्य वचस्सुरेशाः शक्रादिकास्ते निखिलाः सुतुष्टाः । ययुः स्वधामानि हिरण्यनेत्रानुजं च मत्वा निहतं मुनीश
হে মুনীশ্বৰ! ৰমেশ (ভগৱান শিৱ)ৰ বচন শুনি, ইন্দ্ৰ আদি সকলো সুৰেশ অতি সন্তুষ্ট হ’ল। হিৰণ্যনেত্ৰৰ অনুজ নিহত বুলি ধৰি, তেওঁলোকে নিজ নিজ স্বধামলৈ গ’ল।
Verse 26
आश्रित्य रूपं जटिलं करालं दंष्ट्रायुधं तीक्ष्णनखं सुनासम् । सैंहं च नारं सुविदारितास्यं मार्तंडकोटिप्रतिमं सुघोरम्
তেওঁ জটাধাৰী, কৰাল ৰূপ আশ্ৰয় কৰিলে—দংশ্ট্ৰাই যাৰ অস্ত্ৰ, নখ অতি তীক্ষ্ণ, নাসিকা সুগঠিত; সিংহসদৃশ আৰু নৰসদৃশ, ভয়ংকৰভাৱে বিদাৰিত মুখবিশিষ্ট, আৰু কোটি সূৰ্যসম দীপ্ত—অতিঘোৰ।
Verse 27
युगांतकालाग्निसमप्रभावं जगन्मयं किं बहुभिर्वचोभिः । अस्तं रवौसोऽपि हि गच्छतीशो गतोऽसुराणां नगरीं महात्मा
তেওঁৰ প্ৰভাৱ যুগান্তকালৰ প্ৰলয়াগ্নিৰ সমান, আৰু তেওঁ সমগ্ৰ জগতত ব্যাপ্ত—বহু কথাৰ কি প্ৰয়োজন? সূৰ্য অস্ত যেতিয়া হ’ল, সেই মহাত্মা ঈশ্বৰো যাত্ৰা কৰি অসুৰসকলৰ নগৰীলৈ গ’ল।
Verse 28
कृत्वा च युद्धं प्रबलैस्स दैत्यैर्हत्वाथ तान्दैत्यगणान्गृहीत्वा । बभ्राम तत्राद्रुतविक्रमश्च बभंज तांस्तानसुरान्नृसिंहः
প্ৰবল দৈত্যসকলৰ সৈতে যুদ্ধ কৰি, নৃসিংহে সেই দৈত্যগণক বধ কৰি ধৰি ল’লে। তাৰ পাছত দ্ৰুত আৰু অপ্রতিহত বিক্ৰমে তেওঁ তাত বিচৰণ কৰি, সেই সেই অসুৰক একে একে চূর্ণ-বিচূর্ণ কৰিলে।
Verse 29
दृष्टस्स दैत्यैरतुलप्रभावस्ते रेभिरे ते हि तथैव सर्वे । सिंहं च तं सर्वमयं निरीक्ष्य प्रह्लादनामा दितिजेन्द्रपुत्रः । उवाच राजानमयं मृगेन्द्रो जगन्मयः किं समुपागतश्च
অতুল প্ৰভাৱশালী সেই সত্ত্বক দেখি দৈত্যসকল সকলোৱে একেদৰে গর্জন কৰিলে। সমগ্ৰ জগতৰ মূৰ্তিৰূপ যেন লগা সেই সিংহক দেখি, দিতিজেন্দ্ৰৰ পুত্ৰ প্ৰহ্লাদে ক’লে— “এই জগন্ময়, ৰাজতত্ত্বময় মৃগেন্দ্ৰ কোন, যি এতিয়া আহি উপস্থিত হৈছে?”
Verse 30
प्रह्लाद उवाच । एष प्रविष्टो भगवाननंतो नृसिंहमात्रो नगरं त्वदंतः । निवृत्य युद्धाच्छ रणं प्रयाहि पश्यामि सिंहस्य करालमूर्त्तिम्
প্ৰহ্লাদে ক’লে— “চোৱা, ভগৱান অনন্ত নৃসিংহৰূপে তোমাৰ নগৰত প্ৰৱেশ কৰিছে। এই যুদ্ধৰ পৰা উভতি আহি ৰণভূমি ত্যাগ কৰা; মই সেই সিংহৰ কৰাল, ভয়ংকৰ মূৰ্তি দেখিছোঁ।”
Verse 31
यस्मान्न योद्धा भुवनत्रयेऽपि कुरुष्व राज्यं विनमन्मृगेन्द्रम् । श्रुत्वा स्वपुत्रस्य वचो दुरात्मा तमाह भीतोऽसि किमत्र पुत्र
“কাৰণ ত্ৰিভুৱনতেও তেওঁৰ সন্মুখত যুঁজিবলৈ যোগ্য কোনো যোদ্ধা নাই; সেয়ে সেই মৃগেন্দ্ৰৰ আগত বিনয়ী হৈ ৰাজ্য চলোৱা।” পুত্ৰৰ কথা শুনি সেই দুৰাত্মাই ক’লে— “পুত্ৰ, তই ভয় পাইছ নেকি? ইয়াত ভয়ৰ কি আছে?”
Verse 32
उक्त्वेति पुत्रं दितिजाधिनाथो दैत्यर्षभान्वीरवरान्स राजा । गृह्णंतु वै सिंहममुं भवंतो वीरा विरूपभ्रुकुटीक्षणं तु
এইদৰে পুত্ৰক কৈ দিতিজাধিনাথ ৰজাই দৈত্যশ্ৰেষ্ঠ বীৰবৰসকলক ক’লে— “হে বীৰসকল, এই সিংহসদৃশ শত্রুক ধৰি পেলাওক; ইয়াৰ ভ্ৰূকুটি বিকৃত আৰু দৃষ্টি ভয়ংকৰ।”
Verse 33
तस्याज्ञया दैत्यवरास्ततस्ते ग्रहीतुकामा विविशुर्मृगेन्द्रम् । क्षणेन दग्धाश्शलभा इवाग्निं रूपाभिलाषात्प्रविविक्षवो वै
তেওঁৰ আজ্ঞাত সেই শ্ৰেষ্ঠ দৈত্যসকলে মৃগেন্দ্ৰ-প্ৰভুক ধৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি ভিতৰলৈ ধাৱমান হ’ল। কিন্তু ক্ষণতে তেওঁলোক অগ্নিত প্ৰৱেশ কৰা পতঙ্গৰ দৰে দগ্ধ হৈ গ’ল; কাৰণ সেই ৰূপৰ লালসাত তাত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ উদ্যত হৈছিল।
Verse 34
दैत्येषु दग्धेष्वपि दैत्यराजश्चकार युद्धं स मृगाधिपेन । शस्त्रैस्समग्रैरखिलैस्तथास्त्रैश्श क्त्यर्ष्टिपाशांकुशपावकाद्यैः
দৈত্যসকল দগ্ধ হ’লেও দৈত্যৰাজে মৃগাধিপ (শিৱ)ৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিলে; শক্তি, ঋষ্টি, পাশ, অঙ্কুশ, পাৱক আদি সকলো শস্ত্ৰাস্ত্ৰেৰে আক্ৰমণ কৰিলে।
Verse 35
संयुध्यतोरेव तयोर्जगाम ब्राह्मं दिनं व्यास हि शस्त्रपाण्योः । प्रवीरयोर्वीररवेण गर्जतोः परस्परं क्रोधसुयुक्तचेतसोः
হে ব্যাস, অস্ত্ৰধাৰী সেই দুই মহাবীৰৰ যুদ্ধৰ মাজতে ব্ৰহ্মাৰ এটা সম্পূৰ্ণ দিন অতিবাহিত হ’ল; তেওঁলোকে ক্ৰোধত গৰ্জন কৰি আছিল।
Verse 36
ततः स दैत्यस्सहसा बहूंश्च कृत्वा भुजाञ्छस्त्रयुतान्निरीक्ष्य । नृसिंहरूपं प्रययौ मृगेन्द्र संयुध्यमानं सहसा समंतात्
তাৰ পিছত সেই দৈত্যই হঠাত নিজৰ বহু বাহু অস্ত্ৰৰে সজ্জিত কৰি সিংহৰ দৰে নৃসিংহ ৰূপৰ ওপৰত চাৰিওফালৰ পৰা আক্ৰমণ কৰিলে।
Verse 37
ततस्सुयुद्धं त्वतिदुस्सहं तु शस्त्रैस्समस्तैश्च तथाखिलास्त्रैः । कृत्वा महादैत्यवरो नृसिंहं क्षयं गतैश्शूल धरोऽभ्युपायात्
সকলো অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰে অসহ্যকৰ যুদ্ধ কৰাৰ পিছত যেতিয়া সেই মহাদৈত্য বিনাশ হ’ল, তেতিয়া ত্ৰিশূলধাৰী শিৱ তাত উপস্থিত হ’ল।
Verse 39
नखास्त्रहृत्पद्ममसृग्विमिश्रमुत्पाद्य जीवाद्विगतः क्षणेन । त्यक्तस्तदानीं स तु काष्ठभूतः पुनः पुनश्चूर्णितसर्वगात्रः
নখৰূপী অস্ত্ৰৰে তাৰ হৃদয়-কমল বিদীৰ্ণ হ’ল আৰু তেজ ওলাই আহিল; মুহূৰ্ততে তাৰ প্ৰাণ গ’ল আৰু দেহটো কাঠৰ দৰে চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ হৈ পৰিল।
Verse 40
तस्मिन्हते देवरिपौ प्रसन्नः प्रह्लादमामंत्र्य कृतप्रणामम् । राज्येऽभिषिच्याद्भुतवीर्यविष्णुस्ततः प्रयातो गतिमप्रतर्क्याम्
সেই দেৱশত্ৰু নিহত হোৱাত প্ৰসন্ন হৈ অদ্ভুত পৰাক্ৰমী বিষ্ণুৱে প্ৰহ্লাদক ৰাজ্যত অভিষিক্ত কৰিলে আৰু নিজৰ অচিন্ত্য ধামলৈ গমন কৰিলে।
Verse 41
ततोऽतिहृष्टास्सकलास्सुरेशाः प्रणम्य विष्णुं दिशि विप्र तस्याम् । ययुः स्वधामानि पितामहाद्याः कृतस्वकार्यं भगवंतमीड्यम्
তেতিয়া সকলো দেৱেশ্বৰ অতি আনন্দিত হৈ, হে ব্ৰাহ্মণ, সেই দিশতেই বিষ্ণুক প্ৰণাম কৰিলে। পিতামহ ব্ৰহ্মা আদি দেৱগণে কাৰ্য সিদ্ধ কৰি, আৰাধ্য ভগৱানক স্তৱ কৰি নিজ নিজ ধামলৈ গ’ল।
Verse 42
प्रवर्णितं त्वंधकजन्म रुद्राद्धिरण्यनेत्रस्य मृतिर्वराहात् । नृसिंहतस्तत्सहजस्य नाशः प्रह्लादराज्याप्तिरिति प्रसंगात्
এই প্ৰসঙ্গত বৰ্ণিত হৈছে—ৰুদ্ৰৰ পৰা অন্ধকৰ জন্ম; বৰাহৰ হাতত হিৰণ্যনেত্ৰ (হিৰণ্যাক্ষ)ৰ মৃত্যু; নৃসিংহৰ দ্বাৰা তাৰ সহোদৰ হিৰণ্যকশিপুৰ বিনাশ; আৰু তেনেদৰে প্ৰহ্লাদে ৰাজ্য লাভ কৰিলে।
Verse 43
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे गणाधिपत्यप्राप्त्यंधकजन्म हिरण्यनेत्रहिरण्यकशिपुवधवर्णनं नाम त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱ মহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ৰুদ্ৰসংহিতাৰ পঞ্চম যুদ্ধখণ্ডত ‘গণাধিপত্যপ্ৰাপ্তি, অন্ধকজন্ম আৰু হিৰণ্যনেত্ৰ-হিৰণ্যকশিপুবধৰ বৰ্ণনা’ নামৰ তেতাল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Frequently Asked Questions
The chapter looks to the aftermath of an asura hostile to the devas being slain by Hari in ‘kroḍa’ (Varāha/boar) form—setting up Hiraṇyakaśipu’s retaliatory turn.
It signals a temporary inversion of cosmic order under adharma: when violence and persecution dominate, even devas adopt restraint and strategy, awaiting a lawful restoration rather than mere escalation.
Hari/Viṣṇu is highlighted as Varāha (kroḍamūrti) as the slayer of the asura; Brahmā appears as the invoked authority (Ātmabhū/Vidhi), and Sanatkumāra functions as the transmitting sage.