
অধ্যায় ২২ত সনৎকুমাৰে বৰ্ণনা কৰে—বৃষভাৰূঢ় ৰুদ্ৰ ৰৌদ্ৰৰূপে, যেন ক্ৰীড়াস্মিত মুখে, ৰণভূমিত প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁক দেখি পূৰ্বে পৰাজিত গণসকলে পুনৰ সাহস পায়; গর্জন কৰি দানৱসকলৰ ওপৰত ঘন বাণবৃষ্টি নিক্ষেপ কৰি যুদ্ধলৈ ঘূৰি যায়। শংকৰদৰ্শনত দানৱসকল পাপ ভয়ত পলাই যোৱাৰ দৰে ছিটিকি পৰে। এই পিছুৱা দেখি জলন্ধৰে চণ্ডীশৰ ওপৰত ধাৱা কৰি হাজাৰ হাজাৰ বাণ এৰে। নিশুম্ভ-শুম্ভ আদি দানৱৰাজসকলে ক্ৰোধে শিৱলৈ আগবাঢ়ি ‘বাণ-অন্ধকাৰ’ মেলি গণসকলক ঢাকি অঙ্গচ্ছেদ কৰি শৈৱসেনাক চাপে পেলায়। তেতিয়া শিৱে আহি থকা বাণজাল ছিন্ন কৰি নিজৰ অস্ত্ৰেৰে আকাশ ভৰাই প্ৰচণ্ড প্ৰতিবাণবৃষ্টি সৃষ্টি কৰে; দানৱসকল যন্ত্ৰণাত ভূমিকাত লুটাই পৰে। ইয়াত ৰুদ্ৰৰ মহিমা আৰু দানৱবলৰ ভঙ্গুৰতা প্ৰকাশ পায়।
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । अथ वीरगणै रुद्रो रौद्ररूपो महाप्रभुः । अभ्यगाद्वृषभारूढस्संग्रामं प्रहसन्निव
সনৎকুমাৰে ক’লে—তেতিয়া মহাপ্ৰভু ৰুদ্ৰে ৰৌদ্ৰৰূপ ধাৰণ কৰি, বীৰগণৰে পৰিবেষ্টিত হৈ, বৃষভত আৰূঢ় হৈ যুদ্ধক্ষেত্ৰলৈ আগবাঢ়িল, যেন হাঁহি থকা।
Verse 2
रुद्रमायांतमालोक्य सिंहनादैर्गणाः पुनः । निवृत्ताः संगरे रौद्रा ये हि पूर्वं पराजिताः
ৰুদ্ৰক আহি থকা দেখি গণসকলে সিংহনাদ কৰিলে; যিসকল আগতে পৰাজিত হৈছিল, সেই ৰৌদ্ৰ বীৰসকলেও পুনৰ ৰণক্ষেত্ৰলৈ উভতি আহিল।
Verse 3
वीर शब्दं च कुर्वन्तस्तेऽप्यन्ये शांकरा गणाः । सोत्सवास्सायुधा दैत्यान्निजघ्नुश्शरवृष्टिभिः
বীৰধ্বনি তুলি শংকৰৰ আন গণসকলেও, উৎসাহেৰে অস্ত্ৰধাৰী হৈ, শৰবৃষ্টিৰে দৈত্যসকলক নিধন কৰিলে।
Verse 4
दैत्या हि भीषणं रुद्रं सर्वे दृष्ट्वा विदुद्रुवुः । शांकरं पुरुषं दृष्ट्वा पातकानीव तद्भयात्
ভয়ংকৰ ৰুদ্ৰক দেখি সকলো দৈত্য পলাই গ’ল; শংকৰ পৰমপুৰুষৰ দৰ্শনত ভয়তে সিহঁত এনেকৈ ছত্ৰভংগ হ’ল, যেন পাপ লয় পায়।
Verse 5
अथो जलंधरो दैत्यान्निवृत्तान्प्रेक्ष्य संगरे । अभ्यधावत्स चंडीशं मुंचन्बाणान्सहस्रशः
তেতিয়া জলন্ধৰে যুদ্ধত দৈত্যসকলক পিছু হঁটা দেখি চণ্ডীশৰ ফালে তীব্ৰ বেগে ধাৱিত হৈ সহস্ৰশঃ বাণ নিক্ষেপ কৰিলে।
Verse 6
निशुंभशुंभप्रमुखा दैत्येन्द्राश्च सहस्रशः । अभिजग्मुश्शिवं वेगाद्रोषात्संदष्टदच्छदाः
নিশুম্ভ-শুম্ভ প্ৰমুখৰ নেতৃত্বত সহস্ৰশঃ দৈত্যেন্দ্ৰসকল ক্ৰোধে দাঁত চেপি মহাবেগে ভগৱান শিৱৰ ফালে ধাৱিত হ’ল।
Verse 7
कालनेमिस्तथा वीरः खड्गरोमा बलाहकः । घस्मरश्च प्रचंडश्चापरे चापि शिवं ययुः
কালনেমি, বীৰ খড়্গৰোমা, বলাহক, ঘস্মৰ, প্রচণ্ড আৰু আন আন মহাবলীয়েও শিৱক সম্মুখীন কৰিবলৈ যুদ্ধাৰ্থে আগবাঢ়িল।
Verse 8
बाणैस्संछादयामासुर्द्रुतं रुद्रगणांश्च ते । अंगानि चिच्छिदुर्वीराः शुंभाद्या निखिला मुने
হে মুনি! শুম্ভ আদি সকলো বীৰে দ্ৰুত বাণবৃষ্টিৰে ৰুদ্ৰগণক আচ্ছাদিত কৰিলে আৰু যুদ্ধক্ৰোধে তেওঁলোকৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গো ছেদন-ভেদন কৰিলে।
Verse 9
बाणांधकारसंछन्नं दृष्ट्वा गणबलं हरः । तद्बाणजालमाच्छिद्य बाणैराववृते नभः
বাণৰ অন্ধকাৰত আচ্ছন্ন গণবল দেখি হৰে সেই বাণজাল ছেদন কৰিলে আৰু নিজৰ বাণে চাৰিওফালে আকাশ আৱৰি পেলালে।
Verse 10
दैत्यांश्च बाणवात्याभिः पीडितानकरोत्तदा । प्रचंडबाणजालोघैरपातयत भूतले
তেতিয়া তেওঁ বাণৰ ধুমুহাৰে দানৱসকলক পীড়িত কৰিলে আৰু প্ৰচণ্ড বাণজালৰ ঘন স্ৰোতে তেওঁলোকক ভূতলত পেলাই দিলে।
Verse 11
खड्गरोमशिरः कायात्तथा परशुनाच्छिनत् । बलाहकस्य च शिरः खट्वांगेनाकरोद्द्विधा
পৰশুৰে তেওঁ খড়্গৰোমৰ মূৰ দেহৰ পৰা ছিন্ন কৰিলে; আৰু খট্বাংগ দণ্ডে বলাহকৰ মূৰ দু’ভাগত চিৰিলে। যুদ্ধৰ উগ্ৰ সোঁতত শত্রু নিহত হ’ল, প্ৰভুপক্ষৰ অপ্রতিহত শক্তি প্ৰকাশ পালে।
Verse 12
स बद्ध्वा घस्मरं दैत्यं पाशेनाभ्यहनद्भुवि । महावीर प्रचंडं च चकर्त्त विशिखेन ह
সিয়ে ঘস্মৰ দানৱক পাশেৰে বান্ধি ভূমিত আঘাত কৰি পেলালে; আৰু তীক্ষ্ণ কণ্টকিত বাণে মহাবীৰ প্রচণ্ডকো কাটি নিপাত কৰিলে।
Verse 13
वृषभेण हताः केचित्केचिद्बाणैर्निपातिता । न शेकुरसुराः स्थातुं गजा सिंहार्दिता इव
কিছুমান নন্দী-বৃষভৰ প্ৰহাৰত নিহত হ’ল, কিছুমান বাণে নিপাতিত হ’ল; সিংহে পীড়িত গজৰ দৰে অসুৰে স্থিৰ থাকিব নোৱাৰিলে।
Verse 14
ततः क्रोधपरीतात्मा दैत्यान्धिक्कृतवान्रणे । शुंभादिकान्महादैत्यः प्रहसन्प्राह धैर्यवान्
তাৰ পিছত ক্ৰোধে আচ্ছন্ন মনৰ সেই মহাদানৱে ৰণক্ষেত্ৰত দানৱসকলক ধিক্কাৰ দিলে; আৰু ধৈৰ্যবান হৈ হাঁহি হাঁহি শুম্ভ আদি সকলক ক’লে।
Verse 15
जलंधर उवाच । किं व उच्चरितैर्मातुर्धावद्भिः पृष्ठतो हतैः । न हि भीतवधः श्लाघ्यः स्वर्गदः शूरमानिनाम्
জলন্ধৰে ক’লে—“মাতাৰ নামে এনে ডাঙৰ ডাঙৰ কথা কিয়, যেতিয়া তোমালোকে ভয়তে দৌৰি পলাই যোৱা লোকক পিঠিৰ পৰা মাৰি পেলোৱা? ভীতৰ বধ শ্লাঘনীয় নহয়; ই শূৰ বুলি মানি লোৱা লোকক স্বৰ্গ নিদিয়ে।”
Verse 16
यदि वः प्रधने श्रदा सारो वा क्षुल्लका हृदि । अग्रे तिष्ठत मात्रं मे न चेद्ग्राम्यसुखे स्पृहा
যদি এই যুদ্ধত তোমালোকৰ শ্ৰদ্ধা থাকে, আৰু হৃদয়ত অলপো সাহস বা বল থাকে, তেন্তে মোৰ সন্মুখত আহি থিয় হওক। নচেৎ যদি তুচ্ছ সংসাৰসুখৰ লোভ থাকে, তেন্তে আগবাঢ়ি নাহিবা।
Verse 17
रणे मृत्युर्वरश्चास्ति सर्वकामफलप्रदः । यशःप्रदो विशेषेण मोक्षदोऽपि प्रकीर्त्तितः
ৰণত বীৰমৃত্যু সঁচাকৈ এক বৰ; ই সকলো কামনাৰ ফল প্ৰদান কৰে। বিশেষকৈ ই যশ দিয়ে আৰু মোক্ষদায়িনী বুলিও কীৰ্তিত।
Verse 18
सूर्यस्य मंडलं भित्त्वा यायाद्वै परमं पदम् । परिव्राट् परमज्ञानी रणे यत्संमुखे हतः
সূৰ্যমণ্ডল ভেদ কৰি সি নিশ্চয় পৰম পদ লাভ কৰে। তেওঁ পৰমজ্ঞानी পৰিব্ৰাট; ৰণত তেওঁৰ সম্মুখত যি নিহত হয়, সি সেই সৰ্বোচ্চ অৱস্থালৈ যায়।
Verse 19
मृत्योर्भयं न कर्तव्यं कदाचित्कुत्रचिद्बुधैः । अनिर्वार्यो यतो ह्येष उपायैर्निखिलैरपि
বুধজনৰ কেতিয়াও, ক’তো মৃত্যুভয় কৰা উচিত নহয়; কিয়নো মৃত্যু অনিবার্য, সকলো উপায়েৰেো তাক ৰোধ কৰিব নোৱাৰি।
Verse 20
मृत्युर्जन्मवतां वीरा देहेन सह जायते । अद्य वाब्दशतात् वा मृत्युर्वै प्राणिनां ध्रुवः
হে বীৰসকল, দেহধাৰী প্ৰাণীৰ বাবে মৃত্যু দেহৰ সৈতে একেলগে জন্মে। আজি হওক বা শতবছৰৰ পাছত—প্ৰাণীৰ মৃত্যু নিশ্চিত আৰু ধ্ৰুৱ।
Verse 21
तन्मृत्युभयमुत्सार्य युध्यध्वं समरे मुदा । सर्वथा परमानन्द इहामुत्राप्यसंशयः
মৃত্যুভয় ত্যাগ কৰি আনন্দেৰে সমৰত যুদ্ধ কৰা। নিঃসন্দেহে ইহলোকে আৰু পৰলোকে সৰ্বতোভাবে পৰমানন্দ লাভ হ’ব।
Verse 22
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायांपञ्चमे युद्धखंडे जलंधरवधोपाख्याने जलंधरयुद्धवर्णनंनाम द्वाविंशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰীশিৱমহাপুৰাণৰ দ্বিতীয় ভাগ ৰুদ্ৰসংহিতাৰ পঞ্চম যুদ্ধখণ্ডত, জলন্ধৰবধোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত ‘জলন্ধৰযুদ্ধবৰ্ণন’ নামৰ দ্বাবিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 23
अथ दृष्ट्वा स्वसैन्यं तत्पलायनपरायणम् । चुक्रोधाति महावीरस्सिंधुपुत्रो जलंधरः
তাৰ পিছত নিজৰ সেনা সম্পূৰ্ণৰূপে পলায়নত নিমগ্ন দেখা পাই, সাগৰপুত্ৰ মহাবীৰ জলন্ধৰ অতি ক্ৰোধে জ্বলি উঠিল।
Verse 24
ततः क्रोधपरीतात्मा क्रोधाद्रुद्रं जलंधरः । आह्वापयामास रणे तीव्राशनिसमस्वनः
তাৰ পিছত ক্ৰোধে সম্পূৰ্ণ আচ্ছন্ন জালন্ধৰ ক্ৰোধবশে ৰণভূমিত ৰুদ্ৰক আহ্বান কৰিলে; তাৰ গর্জন আছিল তীব্ৰ বজ্ৰধ্বনিসদৃশ।
Verse 25
जलंधर उवाच । युद्ध्यस्वाद्य मया सार्द्धं किमेभिर्निहतैस्तव । यच्च किञ्चिद्बलं तेऽस्ति तद्दर्शय जटाधर
জলন্ধৰে ক’লে—এতিয়া মোৰ সৈতে যুদ্ধ কৰ; তুমি যিসকল আনক নিধন কৰিছা, সিহঁতে তোমাৰ কি উপকাৰ? হে জটাধৰ প্ৰভু, তোমাৰ যিমান বল অৱশিষ্ট আছে সেয়া প্ৰকাশ কৰ।
Verse 26
सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा बाण सप्तत्या जघान वृषभध्वजम् । जलंधरो महादैत्यश्शंभुमक्लिष्टकारिणम्
সনৎকুমাৰে ক’লে—এইদৰে কৈ মহাদৈত্য জলন্ধৰে বৃষভধ্বজ, অক্লিষ্টকৰ্তা শম্ভুক সত্তৰটা বাণৰ বৰষুণে আঘাত কৰিলে।
Verse 27
तानप्राप्तान्महादेवो जलंधरशरान्द्रुतम् । निजैर्हि निशितैर्बाणैश्चिच्छेद प्रहसन्निव
জলন্ধৰৰ বাণবোৰ দ্ৰুতগতিত আহি থাকোঁতেই মহাদেৱে নিজৰ তীক্ষ্ণ বাণে সিহঁতক তৎক্ষণাৎ ছিন্ন কৰিলে—যেন হাঁহি থকা দৰে।
Verse 28
ततो हयान्ध्वजं छत्रं धनुश्चिच्छेद सप्तभिः । जलंधरस्य दैत्यस्य न तच्चित्रं हरे मुने
তাৰ পিছত হৰিয়ে সাতটা বাণে দৈত্য জলন্ধৰৰ ঘোঁৰা, ধ্বজ, ছত্ৰ আৰু ধনু ছিন্ন কৰিলে। হে মুনি, হৰিৰ বাবে ই একো আশ্চৰ্য নাছিল।
Verse 29
स च्छिन्नधन्वा विरथः पाथोधितनयोऽसुरः । अभ्यधावच्छिवं क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगवान्
ধনু ভাঙি ৰথহীন হৈ সমুদ্ৰপুত্ৰ সেই অসুৰ ক্ৰোধেৰে, বেগে গদা তুলি ভগৱান শিৱৰ ফালে ধাৱিত হ’ল।
Verse 30
प्रभुर्गदां च तत्क्षिप्तां सहसैव महेश्वरः । पाराशर्यं महालीलो द्रुतं बाणैर्द्विधाकरोत्
তেতিয়া মহালীলাত ৰত প্ৰভু মহেশ্বৰে নিক্ষিপ্ত সেই গদা আৰু পাৰাশৰ্যকো, দ্ৰুত বাণেৰে ক্ষণতে দ্বিখণ্ডিত কৰিলে।
Verse 31
तथापि मुष्टिमुद्यम्य महाक्रुद्धो महासुरः । अभ्युद्ययौ महावेगाद्द्रुतं तं तज्जिघांसया
তথাপি সেই মহাসুৰ অতি ক্ৰুদ্ধ হৈ মুষ্টি তুলি, তাক বধ কৰাৰ ইচ্ছাৰে মহাবেগে দ্ৰুতগতিতে তাৰ ফালে ধাৱিত হ’ল।
Verse 32
तावदेवेश्वरेणाशु बाणोघैस्स जलंधरः । अक्लिष्टकर्मकारेण क्रोशमात्रमपाकृतः
সেই মুহূর্ততে ঈশ্বৰে বাণবৃষ্টিৰে জলন্ধৰক তৎক্ষণাৎ পিছলৈ ঠেলি দিলে; অক্লিষ্ট কৰ্মকাৰী প্ৰভুৱে তাক এক ক্ৰোশমান দূৰলৈ আঁতৰালে।
Verse 33
ततो जलंधरो दैत्यो रुद्रं मत्वा बलाधिकम् । ससर्ज मायां गांधर्वीमद्भुतां रुद्रमोहिनीम्
তাৰ পাছত দৈত্য জলন্ধৰে ৰুদ্ৰক বলে অধিক বুলি ভাবি, ৰুদ্ৰক মোহিত কৰিবৰ বাবে এক আশ্চৰ্য গন্ধৰ্বী মায়া সৃষ্টি কৰিলে।
Verse 34
तस्य मायाप्रभावात्तु गंधर्वाप्सरसां गणाः । आविर्भूता अनेके च रुद्रमोहनहेतवे
তাৰ মায়াৰ প্ৰভাৱত গন্ধৰ্ব আৰু অপ্সৰাৰ বহু গণ আবিৰ্ভূত হ’ল, ৰুদ্ৰক (আৰু তেওঁৰ পক্ষক) মোহিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে।
Verse 35
ततो जगुश्च ननृतुर्गंधर्वाप्सरसां गणाः । तालवेणुमृदंगांश्च वादयन्तिस्म चापरे
তেতিয়া গন্ধৰ্ব আৰু অপ্সৰাসকলৰ দলে গীত গাই নৃত্য কৰিবলৈ ধৰিলে; আন কিছুমানে তাল, বেণু আৰু মৃদংগ বজাই ৰুদ্ৰৰ বিজয়মঙ্গল সান্নিধ্যত দিব্য সংগীত অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 36
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं गणै रुद्रो विमोहितः । पतितान्यपि शस्त्राणि करेभ्यो न विवेद सः
সেই মহা আশ্চৰ্য দেখি ৰুদ্ৰ গণসকলৰ সৈতে বিস্ময়-মোহত পৰিল; আৰু তেওঁলোকৰ হাতৰ পৰা অস্ত্ৰ পৰি গ’লেও সেয়া তেওঁ নুবুজিলে।
Verse 37
एकाग्रीभूतमालोक्य रुद्रं दैत्यो जलंधरः । कामतस्स जगामाशु यत्र गौरी स्थिताऽभवत्
ৰুদ্ৰ একাগ্ৰ হৈ থকা দেখি দানৱ জলন্ধৰ কামবশ হৈ তৎক্ষণাৎ গৌৰী য’ত আছিল তাত গ’ল।
Verse 38
युद्धे शुंभनिशुंभाख्यौ स्थापयित्वा महाबलौ । दशदोर्दण्डपंचास्यस्त्रिनेत्रश्च जटाधरः
যুদ্ধত শুম্ভ-নিশুম্ভ নামৰ মহাবলীক স্থাপন কৰি, দহ বাহু, পাঁচ মুখ, ত্ৰিনয়ন আৰু জটাধাৰী ভয়ংকৰ ৰূপ প্ৰকাশ পালে।
Verse 39
महावृषभमारूढस्सर्वथा रुद्रसंनिभः । आसुर्य्या मायया व्यास स बभूव जलंधरः
হে ব্যাস! সি মহাবৃষভত আৰূঢ় হৈ সকলো দিশত ৰুদ্ৰ সদৃশ দেখা দিলে; আৰু আসুৰী মায়াৰে সি-ই জলন্ধৰ হৈ উঠিল।
Verse 40
अथ रुद्रं समायातमालोक्य भववल्लभा । अभ्याययौ सखीमध्यात्तद्दर्शनपथेऽभवत्
তেতিয়া ৰুদ্ৰক আহি থকা দেখি ভৱৰ প্ৰিয়া পাৰ্বতী সখীসকলৰ মাজৰ পৰা তৎক্ষণাৎ আগবাঢ়ি গৈ, তেওঁৰ দৰ্শনৰ পথত উপস্থিত হ’ল।
Verse 41
यावद्ददर्श चार्वंगी पार्वतीं दनुजेश्वरः । तावत्स वीर्यं मुमुचे जडांगश्चाभवत्तदा
দানৱৰ অধিপতিয়ে চাৰু-অঙ্গিনী পাৰ্বতীক দেখা মাত্ৰেই, সেই ক্ষণতে তাৰ বীৰ্য স্খলিত হ’ল আৰু দেহ জড়, নিস্তেজ হৈ পৰিল।
Verse 42
अथ ज्ञात्वा तदा गौरी दानवं भयविह्वला । जगामांतर्हिता वेगात्सा तदोत्तरमानसम्
তেতিয়া সেই দানৱৰ উপস্থিতি বুজি গৌৰী ভয়ত বিহ্বল হ’ল; তাই বেগে অন্তৰ্হিত হৈ উত্তৰ-মানস দিশে গ’ল।
Verse 43
तामदृश्य ततो दैत्यः क्षणाद्विद्युल्लतामिव । जवेनागात्पुनर्योद्धुं यत्र देवो महेश्वरः
তাক নেদেখি সেই দৈত্য ক্ষণতে বিদ্যুৎলতাৰ দৰে বেগে, পুনৰ যুদ্ধ কৰিবলৈ য’ত দেৱ মহেশ্বৰ আছিল তাত ধাৱিত হ’ল।
Verse 44
पार्वत्यपि महाविष्णुं सस्मार मनसा तदा । तावद्ददर्श तं देवं सोपविष्टं समीपगम्
তেতিয়া পাৰ্বতীয়েও মনত মহাবিষ্ণুক স্মৰণ কৰিলে; আৰু সেই ক্ষণতেই ওচৰত উপবিষ্ট সেই দেৱক দৰ্শন কৰিলে।
Verse 45
तं दृष्ट्वा पार्वती विष्णुं जगन्माता शिवप्रिया । प्रसन्नमनसोवाच प्रणमंतं कृतांजलिम्
কৰযোৰ কৰি প্ৰণাম কৰা বিষ্ণুক দেখি, জগন্মাতা আৰু শিৱপ্ৰিয়া পাৰ্বতীয়ে প্ৰসন্নচিত্তে তেওঁক মধুৰ বাক্য ক’লে।
Verse 46
पार्वत्युवाच । विष्णो जलंधरो दैत्यः कृतवान्परमाद्भुतम् । तत्किं न विदितं तेऽस्ति चेष्टितं तस्य दुर्मतेः
পাৰ্বতীয়ে ক’লে— হে বিষ্ণু, দৈত্য জলন্ধৰে পৰম আশ্চৰ্য কৰ্ম কৰিছে। সেই দুঃমতিৰ কোনো চেষ্টাই কি তোমাৰ অজানা?
Verse 47
तच्छ्रुत्वा जगदम्बाया वचनं गरुडध्वजः । प्रत्युवाच शिवां नत्वा सांजलिर्नम्रकंधरः
জগদম্বাৰ বাক্য শুনি গৰুড়ধ্বজ (বিষ্ণু) শিৱাক প্ৰণাম কৰি, কৰযোৰে আৰু নতশিৰে উত্তৰ দিলে।
Verse 48
श्रीभगवानुवाच । भवत्याः कृपया देवि तद्वृत्तं विदितं मया । यदाज्ञापय मां मातस्तत्कुर्य्यां त्वदनुज्ञया
শ্ৰীভগৱানে ক’লে— হে দেবী, তোমাৰ কৃপাৰে সেই সমগ্ৰ বৃত্তান্ত মোৰ বিদিত হৈছে। হে মাতা, তুমি যি আজ্ঞা দিবা, তোমাৰ অনুমতিত মই সেয়াই সম্পন্ন কৰিম।
Verse 49
सनत्कुमार उचाच । तच्छ्रुत्वा विष्णुवचन्ं पुनरप्याह पार्वती । हृषीकेशं जगन्माता धर्मनीतिं सुशिक्षयन्
সনৎকুমাৰে ক’লে— বিষ্ণুৰ বাক্য শুনি পাৰ্বতীয়ে পুনৰ ক’লে। জগন্মাতাই ধৰ্মনীতি আৰু সদাচাৰৰ পথ শিকাবলৈ হৃষীকেশ (বিষ্ণু)ক সুন্দৰকৈ উপদেশ দিলে।
Verse 50
पार्वत्युवाच । तेनैव दर्शितः पन्था बुध्यस्व त्वं तथैव हि । तत्स्त्रीपातिव्रतं धर्मं भ्रष्टं कुरु मदाज्ञया
পাৰ্বতীয়ে ক’লে—তেওঁ নিজেই পথ দেখাইছে; তুমি সেয়া বুজি তেনেকৈয়ে কৰ। মোৰ আজ্ঞাৰে সেই নাৰীৰ পতিব্ৰতা-ধৰ্ম ডগমগাই ভাঙি দিয়া।
Verse 51
नान्यथा स महादैत्यो भवेद्वध्यो रमेश्वर । पातिव्रतसमो नान्यो धर्मोऽस्ति पृथिवीतले
হে ৰমেশ্বৰ! অন্য কোনো উপায়ে সেই মহাদৈত্য বধ্য হ’ব নোৱাৰে; কিয়নো পৃথিৱীতলত পতিব্ৰতা-ধৰ্মৰ সমান আন কোনো ধৰ্ম নাই।
Verse 52
सनत्कुमार उवाच । इत्यनुज्ञां समाकर्ण्य शिरसाधाय तां हरिः । छल कर्त्तुं जगामाशु पुनर्जालंधरं पुरम्
সনৎকুমাৰ ক’লে—সেই অনুমতি শুনি হৰিয়ে মূৰ নত কৰি গ্ৰহণ কৰিলে আৰু ছল প্ৰয়োগ কৰিবলৈ তৎক্ষণাৎ পুনৰ জালন্ধৰ নগৰলৈ গ’ল।
Śiva’s raudra entry into the war on Vṛṣabha, the rally of his gaṇas, Jalandhara’s attack on Caṇḍīśa, and a major daitya offensive via an arrow-storm that Śiva decisively counters.
The arrow-net symbolizes overwhelming obscuration and karmic pressure; Śiva cutting it signifies the removal of avidyā/obstruction, reasserting luminous order through a superior, discerning force.
Rudra’s raudra-rūpa (terrible form), sovereign fearlessness, strategic mastery in battle, and the capacity to protect and re-empower his gaṇas while subduing adharma.