Dashati 7
Soma Pavamāna’s purifying flow as a cosmic-ritual ascent toward the Sun and the gods
Soma Pavamāna
Bright propulsive and cleansing—moving from vigorous flow to settled purity
R̥ṣi not identifiable from the provided input alone; requires Ṛgvedic/Ārcika crosswalk for hymn attribution.
সোম পৱমান নিজৰ শুদ্ধ প্ৰবাহত নাম-স্তোত্ৰে শক্তি-বৃদ্ধি পাই সূৰ্য আৰু দেৱলোকৰ দিশে উৰ্ধ্বগামী হয়। ৰথসদৃশ আগবঢ়া গতি আৰু সৰ্বদৰ্শী (বিচক্ষণা) স্বভাৱে সি তিন সৱন, ‘সাত গাই’ৰ প্ৰচুৰ দোহন-নিষ্পেষণৰ প্ৰতীক, আৰু তিন-সাত-চাৰি লোকৰ কৌসমিক গণনাক একেলগে বহন কৰে। ঋত—যজ্ঞ-জগতীয় শৃঙ্খলা—দ্বাৰা সোম বৃদ্ধি পায় আৰু শুদ্ধ হয়; পৱিত্ৰ (ছাঁকনি)ৰ মাজেৰে ‘আম’ (কেঁচা) আৰু ‘শৃত’ (ভালকৈ সিজোৱা/পকোৱা) যোগ্যতাৰ পাৰ্থক্য প্ৰকাশ পায়। সূৰ্যই তাক আধাৰ আৰু আৰোহণ দিয়ে, আৰু ব্ৰহ্মণস্পতিয়ে স্তোত্ৰৰ শুদ্ধতা, সঠিকতা আৰু ফলপ্ৰদ শক্তি ৰক্ষা কৰে—সেয়ে শুদ্ধিকৰণ কেৱল ছাঁকনি নহয়, সঠিক ব্ৰহ্মন আৰু ঋতৰ দ্বাৰা কাৰ্যকৰী শক্তিত ৰূপান্তৰ।
Mantras
Mantra 1
अभि प्रियाणि पवते चनोहितो नामानि यह्वो अधि येषु वर्धते आ सूर्यस्य बृहतो बृहन्नधि रथं विष्वञ्चमरुहद्विचक्षणः
প্ৰিয় হৱিসমূহৰ দিশে শুদ্ধ হৈ সোম বোৱাই যায়, আনন্দৰ বাবে স্থাপিত; তেজস্বী সোম সেই নামসমূহ (স্তোত্ৰ-নাম)ত বৃদ্ধি পায়। দ্বিচক্ষু (স্পষ্টদৰ্শী) জনে মহান সূৰ্যৰ উচ্চ আধাৰ ওপৰত সৰ্বগামী ৰথত আৰোহণ কৰিলে।
Mantra 2
अचोदसो नो धन्वन्त्विन्दवः प्र स्वानासो बृहद्देवेषु हरयः वि चिदश्नाना इषयो अरातयो ऽर्यो नः सन्तु सनिषन्तु नो धियः
অচোদিত সোম-ধাৰাবোৰ আমাৰ নিমিত্তে বোৱাই যাওক; বোৱাত ধ্বনিত হৈ, হৰিত-তাম্ৰ বৰ্ণৰ স্ৰোতবোৰ বৃহৎ দেৱসমূহৰ সমীপলৈ আগবাঢ়ে। সিহঁত আমাৰ বাবে আৰ্য—উদাৰ দাতা হওক, আৰু আমাৰ ধী/প্ৰাৰ্থনাবোৰ সিদ্ধি লাভ কৰাওক।
Mantra 3
एष प्र कोशे मधुमां अचिक्रददिन्द्रस्य वज्रो वपुषो वपुष्टमः अभ्य्र्^ई3तस्य सुदुघा घृतश्चुतो वाश्रा अर्षन्ति पयसा च घेनवः
এই সোম, পাত্ৰত মধুময় হৈ, উচ্চস্বৰে কঁপাই উঠিল; ই ইন্দ্ৰৰ বজ্ৰ, ৰূপত সৰ্বোত্তম। ঋত-পথে সুদুগ্ধা ধাৰাসমূহ ঘৃত-স্ৰাৱৰ দৰে বোৱাই যায়; আৰু যজ্ঞৰ ধেনুসকল দুধেৰে দৌৰি যায়।
Mantra 4
प्रो अयासीदिन्दुरिन्द्रस्य निष्कृतं सखा सख्युर्न प्र मिनाति सङ्गिरम् मर्य इव युवतिभिः समर्षति सोमः कलशे शतयामना पथा
ইন্দু (সোম-বিন্দু) ইন্দ্ৰৰ নিৰ্ধাৰিত স্থানলৈ আগবাঢ়িল; বন্ধু যেন বন্ধুৰ বন্ধু, একত্ৰ স্তোত্ৰ-সংগীত নষ্ট নকৰে। যুৱ বীৰ যেন কন্যাসকলৰ সৈতে ত্বৰিত হয়; সোম শত-পথে কলশত গতি কৰে।
Mantra 5
धर्ता दिवः पवते कृत्व्यो रसो दक्षो देवानामनुमाद्यो नृभिः हरिः सृजानो अत्यो न सत्वभिर्वृथा पाजांसि कृणुषे नदीष्वा
দ্যৌৰ ধাৰক সোম পৱিত্ৰ হয়—যজ্ঞকর্মৰ যোগ্য ৰস; দেৱসকলৰ দাক্ষ্য-শক্তি, নৰসকলে যাক উল্লাসিত কৰে। হৰি (সোম) স্ৰোতলৈ ধাৱমান, অশ্বৰ দৰে বেগেৰে, নিজ শক্তিসমূহেৰে; নদীসকলৰ ধাৰাত তুমি তোমাৰ পৰাক্ৰম বৃথা নকৰা।
Mantra 6
वृषा मतीनां पवते विचक्षणः सोमो अह्नां प्रतरीतोषसां दिवः प्राणा सिन्धूनां कलशां अचिक्रददिन्द्रस्य हार्द्याविशन्मनीषिभिः
মতিসকলৰ বৃষ, বিচক্ষণ সোম পৱিত্ৰ হয়; দিনৰ প্ৰভাতত, দ্যৌৰ উষাসকলত প্ৰেৰণ কৰা। সিন্ধুসকলৰ প্ৰাণ-শ্বাস, কলশসমূহত সি উচ্চস্বৰে কঁপাই উঠিল; মুনিষিসকলে সঁপাই দিয়া ইন্দ্ৰৰ হৃদয়ত সি প্ৰৱেশ কৰিলে।
Mantra 7
त्रिरस्मै सप्त धेनवो दुदुह्रिरे सत्यामाशिरं परमे व्योमनि चत्वार्यन्या भुवनानि निर्णिजे चारूणि चक्रे यदृतैरवर्धत
তিনিবাৰ তেওঁৰ বাবে সাত দুগ্ধধেনু দুহিলে—পৰম ব্যোমত সত্য মিশ্ৰণ। শুদ্ধিকৰণৰ বাবে সি আন চাৰি ভুবনো মনোৰম কৰি তুলিলে; ঋত-নিয়মেৰে সি বৃদ্ধি পালে যেতিয়া।
Mantra 8
इन्द्राय सोम सुषुतः परि स्रवापामीवा भवतु रक्षसा सह मा ते रसस्य मत्सत द्वयाविनो द्रविणस्वन्त इह सन्त्विन्दवः
ইন্দ্ৰৰ বাবে সু-চাপা সোমা, হে সোম, পৰি বোৱাঁ; ব্যাধিমুক্ত হওঁক, ৰাক্ষসসকলৰ সঙ্গেও (তেওঁলোকক) প্ৰতিহত কৰি। তোমাৰ ৰসত দ্বয়াবিন (দ্বিমুখী/দ্বৈত-চৰিত্ৰ) লোকসকলে যেন উল্লাস নকৰে; ধনসম্পন্ন, ধনদায়ী ইন্দৱঃ (সোম-বিন্দু) ইয়াত উপস্থিত হওঁক।
Mantra 9
असावि सोमो अरुषो वृषा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत् पुनानो वारमत्येष्यव्ययं श्येनो न योनिं घृतवन्तमासदत्
সোমা নিঃসৃত হৈছে—উজ্জ্বল, অৰুষ, বলবান, হৰিত-তাম্ৰবৰ্ণ; ৰজাৰ দৰে, আশ্চৰ্য দাস্ম (স্তোত্ৰযোগ্য) পানীয়ে গাভীসমূহৰ ওপৰত উচ্চস্বৰে ধ্বনি তুলিলে। পৱমান হৈ, উলৰ ছাঁকনি (vāra)ৰ মাজেৰে অক্ষয় ৰূপে গমন কৰে; শ্যেন (বাজ)ৰ দৰে ঘৃতসমৃদ্ধ যোনি/আসনত অৱতৰণ কৰিলে।
Mantra 10
प्र देवमच्छा मधुमन्त इन्दवो ऽसिष्यदन्त गाव आ न धेनवः बर्हिषदो वचनावन्त ऊधभिः परिस्रुतमुस्रिया निर्णिजं धिरे
মধুমন্ত ইন্দৱঃ (সোম-বিন্দু) দেৱৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ে; গাভী যেন, দুগ্ধৱতী ধেনৱঃ যেন, ডাকে/হাম্বৰে। বৰ্হিষ-আসীন, পবিত্ৰ বাক্যসম্পন্নসকলে, নিজৰ উদৰভিৰে পৰিস্ৰুত (বোৱাঁ) সোমক পৱিত্ৰতালৈ স্থাপন কৰিলে; উষ্ৰিয়াঃ (ৰুদ্ৰ-ৰঙা ধাৰা)ক নিৰ্ণিজ (শোধন)লৈ ধাৰিলে।
Mantra 11
अञ्जते व्यञ्जते समञ्जते क्रतुं रिहन्ति मघ्वाभ्यञ्जते सिन्धोरु ऽच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणं हिरण्यपावाः पशुमप्सु गृभ्णते .
তেওঁলোকে অভিষিঞ্চন কৰে, পৃথককৈ অভিষিঞ্চন কৰে, একেলগে অভিষিঞ্চন কৰে—যজ্ঞ-ক্রতুক; ধাৰাসমূহে তাক চাটি লয়, দানশীল (স্ৰোতসমূহে) তাক অভিষিঞ্চন কৰে। নদীৰ উচ্ছ্বাস-উত্থানত উৰি যোৱা বৃষভ—সুৱৰ্ণ-দীপ্তি দিশে পবিত্ৰ কৰা সত্তাসমূহে জলত পশু-বলি (পশু) ধৰি লয়।
Mantra 12
पवित्रं ते विततं ब्रह्मणस्पते प्रभुर्गात्राणि पर्येषि विश्वतः अतप्ततनूर्न तदामो अश्नुते शृतास इद्वहन्तः सं तदाशत
হে ব্রহ্মণস্পতী, তোমাৰ পবিত্ৰ (পৱিত্ৰ) বিস্তাৰিত; প্ৰভু হৈ তুমি সকলো দিশে অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ আৱৰি ফুৰা। অনতপ্ত দেহে সেই কাঁচা অমা (অশুদ্ধি) লাভ নকৰে; ভালদৰে সিদ্ধ (শৃত) জনে—তাক বহন কৰি—একেলগে তাত উপনীত হয়।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is purified through the strainer and through sacred praise, growing in power according to ṛta and moving onward in a cosmic ascent associated with the Sun.
Traditional interpretation links ‘three times’ to the three savanas (pressings), while the ‘seven cows’ symbolize abundant, life-giving streams that ‘milk out’ the true Soma-mixture prepared for ritual use.
Brahmaṇaspati represents the governing power of sacred speech and correct formulation; invoking him emphasizes that Soma’s purification and efficacy depend on properly ordered hymn, rite, and purity (not ‘raw’ impurity).