Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 109, Shloka 13

सत्यधर्मप्रतिपादनम्

Rama’s Defense of Truth and Dharma in Reply to Jabali

सत्यमेवेश्वरो लोके सत्यं पद्माश्रिता सदा।सत्यमूलानि सर्वाणि सत्यान्नास्ति परं पदम्।।2.109.13।।

satyam eveśvaro loke satyaṃ padmāśritā sadā | satyamūlāni sarvāṇi satyān nāsti paraṃ padam ||

এই লোকত সত্যই ঈশ্বৰ; পদ্মা (লক্ষ্মী) সদায় সত্যত আশ্ৰিত। সকলো বস্তুৰ মূল সত্য; সত্যৰ ওপৰত কোনো পৰম পদ নাই।

सत्यम्truth
सत्यम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
ईश्वरःlord; God
ईश्वरः:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पद्माPadmā (Lakṣmī)
पद्मा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpadmā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
आश्रिताhaving taken refuge (in)
आश्रिता:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootā-śri (धातु) > āśrita (कृदन्त/क्त-प्रत्यय, past passive participle)
Formक्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (adjectival) qualifying पद्मा
सदाalways
सदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
सत्यमूलानिhaving truth as their root/foundation
सत्यमूलानि:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootsatya-mūla (प्रातिपदिक; components: satya + mūla)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive tatpuruṣa: 'truth as root'); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Plural); विशेषण qualifying सर्वाणि
सर्वाणिall (things/beings)
सर्वाणि:
Karta (कर्ता/Subject: 'all (things)')
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सत्यात्than truth; from truth
सत्यात्:
Apadana (अपादान/Source-Comparison)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; तुलना/अपादानार्थ (ablative of comparison/source)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootas (अस् धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
परम्higher/supreme
परम्:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; here as विशेषण qualifying पदम्
पदम्state/abode/position
पदम्:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootpada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; predicate with अस्ति (negated)

Truth is God. The goddess of wealth always takes refuge in truth. Truth is the root of everything. It is supreme and there is nothing above it.

R
Rāma
J
Jābāli
Ī
Īśvara (Lord)
P
Padmā (Lakṣmī)

FAQs

Satya is elevated from a social virtue to a metaphysical principle: truth is the supreme ground of prosperity and the highest human aim.

Rāma intensifies his argument by portraying truth as divine and as the basis of fortune, countering any pragmatic justification for abandoning it.

Spiritual steadfastness: valuing truth above advantage, wealth, or convenience.