Adhyaya 96

Verse 1

सुबाहुरुवाच । कीदृशैः कर्मभिः प्रेत्य गच्छंति नरकं नराः । स्वर्गं तु कीदृशैः प्रेत्य तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि

সুবাহুৱে ক’লে: কোন ধৰণৰ কৰ্মৰ ফলত মানুহে মৃত্যুৰ পিছত নৰকলৈ যায়? আৰু কোন ধৰণৰ কৰ্মৰ ফলত মৃত্যুৰ পিছত স্বৰ্গ লাভ কৰে? অনুগ্ৰহ কৰি মোক সেই কথা ক’ব।

Verse 2

जैमिनिरुवाच । ब्राह्मण्यं पुण्यमुत्सृज्य ये द्विजा लोभमोहिताः । कुकर्माण्युपजीवंति ते वै निरयगामिनः

জৈমিনিয়ে ক’লে: লোভে মোহিত হৈ যিসকল দ্বিজে ব্ৰাহ্মণ্যৰ পুণ্যময় ধৰ্মকৰ্তব্য ত্যাগ কৰি কুকৰ্মেৰে জীৱিকা চলায়, তেনে লোক নিশ্চয়েই নৰকগামী।

Verse 3

नास्तिका भिन्नमर्यादाः कंदर्पविषयोन्मुखाः । दांभिकाश्च कृतघ्नाश्च ते वै निरयगामिनः

নাস্তিক, যিসকলে মৰ্যাদা ভংগ কৰে, কাম আৰু বিষয়ভোগৰ দিশে ধাৱিত হয়, আৰু যিসকলে দম্ভী আৰু কৃতঘ্ন—তেওঁলোক নিশ্চয়েই নৰকগামী।

Verse 4

ब्राह्मणेभ्यः प्रतिश्रुत्य न प्रयच्छंति ये धनम् । ब्रह्मस्वानां च हर्तारो नरा निरयगामिनः

যিসকলে ব্ৰাহ্মণক ধন দিব বুলি প্ৰতিশ্ৰুতি দি নেদিয়ে, আৰু যিসকলে ব্ৰাহ্মণৰ সম্পত্তি হৰণ কৰে—সেই মানুহ নিশ্চয়েই নৰকগামী।

Verse 5

पुरुषाः पिशुनाश्चैव मानिनोऽनृतवादिनः । असंबद्धप्रलापाश्च ते वै निरयगामिनः

যিসকল মানুহ পিশুন (চুগলখোৰ), অহংকাৰী, মিছা কথা ক’বলৈ অভ্যস্ত, আৰু অসংলগ্ন-অৰ্থহীন প্ৰলাপ কৰে—তেওঁলোক নিশ্চয়েই নৰকগামী।

Verse 6

ये परस्वापहर्तारः परदूषणसूचकाः । परस्त्रीगामिनो ये च ते वै निरयगामिनः

যিসকলে পৰৰ ধন হৰণ কৰে, আনৰ দোষ উলিয়াই প্ৰচাৰ কৰে, আৰু পৰস্ত্ৰীলৈ গমন কৰে—সেইসকল নিশ্চয় নৰকগামী।

Verse 7

प्राणिनां प्राणहिंसायां ये नरा निरताः सदा । परनिंदारता ये वै ते वै निरयगामिनः

যিসকলে সদায় প্ৰাণীৰ প্ৰাণহিংসাত লিপ্ত থাকে, আৰু যিসকলে পৰনিন্দাত আসক্ত—সেইসকল নিশ্চয় নৰকগামী।

Verse 8

सुकूपानां तडागानां प्रपानां च परंतप । सरसां चैव भेत्तारो नरा निरयगामिनः

হে শত্রুতাপক! যিসকলে ভাল কুঁৱা, পুখুৰী, পানীয়-স্থান আৰু সৰোবৰ ভাঙি নষ্ট কৰে—সেই নৰাসকল নৰকগামী।

Verse 9

विपर्यस्यंति ये दाराञ्छिशून्भृत्यातिथींस्तथा । उत्सन्नपितृदेवेज्या नरा निरयगामिनः

যিসকলে নিজৰ পত্নী, সন্তান, দাস-ভৃত্য আৰু অতিথিৰ সৈতে অন্যায় আচৰণ কৰে, আৰু যিসকলে পিতৃ আৰু দেৱতাৰ পূজা ত্যাগ কৰিছে—সেইসকল নৰকগামী।

Verse 10

प्रव्रज्यादूषका राजन्ये चैवाश्रमदूषकाः । सखीनां दूषकाश्चैव ते वै निरयगामिनः

হে ৰাজন! যিসকলে সন্ন্যাসীসকলক নিন্দা কৰে, যিসকলে ৰাজবৰ্গক কলুষিত কৰে, যিসকলে আশ্ৰমসমূহ দুষিত কৰে, আৰু যিসকলে সৎ সঙ্গীক অপবাদ দিয়ে—সেইসকল নিশ্চয় নৰকগামী।

Verse 11

आद्यं पुरुषमीशानं सर्वलोकमहेश्वरम् । न चिंतयंति ये विष्णुं ते वै निरयगामिनः

যিসকলে আদ্য পুৰুষ, ঈশান, সকলো লোকৰ মহেশ্বৰ বিষ্ণুক চিন্তা নকৰে, সিহঁতে নিশ্চয় নৰকগামী হয়।

Verse 12

प्रयाजानां मखानां च कन्यानां सुहृदां तथा । साधूनां च गुरूणां च दूषका निरयगामिनः

যিসকলে প্ৰযাজ আদি উপযজ্ঞ আৰু মখ-যজ্ঞসমূহক, লগতে কন্যা, সুহৃদ, সাধু আৰু গুৰুসকলক নিন্দা কৰে, সিহঁতে নিশ্চয় নৰকগামী।

Verse 13

काष्ठैर्वा शंकुभिर्वापि शून्यैरश्मभिरेव वा । ये मार्गानुपरुंधंति ते वै निरयगामिनः

কাঠৰ টুকুৰা, খুঁটি, বা পাথৰ আদি বাধাৰে যিসকলে পথ ৰোধ কৰে, সিহঁতে নিশ্চয় নৰকগামী।

Verse 14

सर्वभूतेष्वविश्वस्ताः कामेनार्तास्तथैव च । सर्वभूतेषु जिह्माश्च ते वै निरयगामिनः

যিসকলে সকলো জীৱৰ প্ৰতি অবিশ্বাসী, কামনাত পীড়িত, আৰু সকলো প্ৰাণীৰ প্ৰতি কুটিল-ছলনাময়, সিহঁতে নিশ্চয় নৰকগামী।

Verse 15

आगतान्भोजनार्थं तु ब्राह्मणान्वृत्तिकर्शितान् । प्रतिषेधं च कुर्वंति ते वै निरयगामिनः

ভোজনৰ আশাৰে অহা, জীৱিকাৰ দুঃখত ক্লান্ত দৰিদ্ৰ ব্ৰাহ্মণসকলক যিসকলে বাধা দি উভতাই দিয়ে, সিহঁতে নিশ্চয় নৰকগামী।

Verse 16

क्षेत्रवृत्तिगृहच्छेदं प्रीतिच्छेदं च ये नराः । आशाच्छेदं प्रकुर्वंति ते वै निरयगामिनः

যিসকল মানুহে আনৰ ক্ষেত্ৰ-ভূমি, জীৱিকা বা গৃহ কাটি লয়, আৰু স্নেহ-সম্পৰ্ক ছিন্ন কৰি আশা ভাঙি দিয়ে—তেওঁলোক নিশ্চয় নৰকগামী।

Verse 17

शस्त्राणां चैव कर्त्तारः शल्यानां धनुषां तथा । विक्रेतारश्च राजेंद्र नरा निरयगामिनः

হে ৰাজেন্দ্ৰ! যিসকল মানুহে অস্ত্ৰ নিৰ্মাণ কৰে—বল্লম আৰু ধনুৰ দৰে—আৰু যিসকলে সেয়া বিক্ৰী কৰে, তেওঁলোক নৰকগামী।

Verse 18

अनाथं विक्लवं दीनं रोगार्त्तं वृद्धमेव च । नानुकंपंति ये मूढास्ते वै निरयगामिनः

যিসকল মূৰ্খে অনাথ, অসহায়, দীন, ৰোগাক্ৰান্ত আৰু বৃদ্ধজনৰ প্ৰতি দয়া নকৰে—তেওঁলোক নিশ্চয় নৰকগামী।

Verse 19

नियमान्पूर्वमादाय ये पश्चादजितेंद्रियाः । अतिक्रामंति चांचल्यात्ते वै निरयगामिनः

যিসকলে প্ৰথমে ধৰ্ম-নিয়ম গ্ৰহণ কৰে, কিন্তু পাছত ইন্দ্ৰিয় দমন কৰিব নোৱাৰি চঞ্চলতাৰে সেয়া লঙ্ঘন কৰে—তেওঁলোক নিশ্চয় নৰকগামী।

Verse 20

इत्येते कथिता राजन्नरा निरयगामिनः । स्वर्गलोकस्य गंतारो ये जनास्तान्निबोध मे

হে ৰাজন! এইদৰে মই নৰকগামী লোকসকলৰ কথা ক’লোঁ। এতিয়া মোৰ পৰা শুনা—যিসকল জন স্বৰ্গলোক লাভ কৰে।

Verse 21

सत्येन तपसा क्षांत्या दानेनाध्ययनेन च । ये धर्ममनुवर्तंते ते नराः स्वर्गगामिनः

সত্য, তপস্যা, ক্ষমা, দান আৰু শাস্ত্ৰ-অধ্যয়নেৰে যিসকলে সদায় ধৰ্ম অনুসৰণ কৰে, সেই লোকসকল স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 22

ये च होमपरा ध्यानदेवतार्चनतत्पराः । आददाना महात्मानस्ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে হোম-যজ্ঞত নিবিষ্ট, ধ্যান আৰু দেৱতাৰ আৰাধনাত তৎপৰ, আৰু দানশীল—সেই মহাত্মাসকল স্বৰ্গ লাভ কৰে।

Verse 23

शुचयश्च शुचौ देशे वासुदेवपरायणाः । पठंति विष्णुं गायंति ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে শুচি, শুচি স্থানত বাস কৰে, বাসুদেৱত পৰায়ণ, আৰু বিষ্ণুৰ পাঠ আৰু কীৰ্তন কৰে—সেই লোকসকল স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 24

मातापित्रोश्च शुश्रूषां ये कुर्वंति सदादृताः । वर्जयंति दिवास्वप्नं ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে সদায় আদৰে মাতৃ-পিতৃৰ সেৱা কৰে আৰু দিনত শোৱা ত্যাগ কৰে—সেই লোকসকল স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 25

सर्वहिंसानिवृत्ताश्च साधुसंगाश्च ये नराः । सर्वस्यापि हिते युक्तास्ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে সকলো প্ৰকাৰৰ হিংসাৰ পৰা নিবৃত্ত, সাধুসঙ্গ কৰে, আৰু সকলোৰে মঙ্গলত নিয়োজিত থাকে—সেই লোকসকল স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 26

सर्वलोभनिवृत्ताश्च सर्वसाहाश्च ये नराः । सर्वस्याश्रयभूताश्च ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকল মানুহে সকলো লোভ ত্যাগ কৰিছে, সকলো পৰীক্ষাত ধৈৰ্য্যশীল আৰু সহনশীল, আৰু সকলোৰে আশ্ৰয়স্বৰূপ হয়—সেইসকল মানুহ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 27

शुश्रूषाभिस्तपोभिश्च गुरूणां मानदा नराः । प्रतिग्रहनिवृत्ता ये ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকল মানুহে শ্ৰদ্ধাভৰে গুৰুক সুশ্ৰূষা আৰু তপস্যাৰে মান দিয়ে, আৰু উপহাৰ গ্ৰহণৰ পৰা নিবৃত্ত থাকে—সেইসকল মানুহ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 28

सहस्रपरिवेष्टारस्तथैव च सहस्रदाः । त्रातारश्च सहस्राणां ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকল মানুহে হাজাৰজনক আগবঢ়াই লৈ যায় আৰু সেবা-যত্ন কৰে, হাজাৰজনক দান দিয়ে, আৰু হাজাৰজনক ৰক্ষা কৰে—সেইসকল মানুহ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 29

भयात्पापात्तपाच्छोकाद्दारिद्र्यव्याधिकर्शितान् । विमुंचंति च ये जंतूंस्ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকল লোকে ভয়, পাপ, তাপ, শোক, দাৰিদ্ৰ্য আৰু ব্যাধিৰে পীড়িত জীৱসমূহক মুক্ত কৰে—সেইসকল স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 30

आत्मस्वरूपवंतश्च यौवनस्थाश्च भारत । ये वै जितेंद्रिया धीरास्ते नराः स्वर्गगामिनः

হে ভাৰত! যিসকল মানুহ নিজৰ সত্য স্বৰূপত স্থিত থাকে আৰু যৌৱনতেও অচল থাকে, ইন্দ্ৰিয়জয়ী আৰু ধৈৰ্য্যবান—সেইসকল মানুহ নিশ্চয় স্বৰ্গ লাভ কৰে।

Verse 31

सुवर्णस्य च दातारो गवां भूमेश्च भारत । अन्नानां वाससां चैव ते नराः स्वर्गगामिनः

হে ভাৰত! যিসকল লোকে সোণ, গাই আৰু ভূমিৰ দান কৰে, আৰু অন্ন-বাস্ত্ৰো দান কৰে, সেইসকল নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 32

ये याचिताः प्रहृष्यंति प्रियं दत्वा वदंति च । त्यक्तदानफलेच्छाश्च ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলক যাঁচিলে তেওঁলোকে আনন্দে দান কৰে, প্ৰিয় বস্তু দান কৰি মধুৰ বাক্য কয়; দানফলৰ আকাঙ্ক্ষা ত্যাগ কৰা সেই নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 33

निवेशनानां धान्यानां नराणां च परंतप । स्वयमुत्पाद्य दातारः पुरुषाः स्वर्गगामिनः

হে পৰন্তপ! যিসকল পুৰুষে নিজে উৎপাদন কৰি গৃহ-নিবাস, ধান্য আৰু লোকসকলক সহায় আদি দান কৰে, সেইসকল স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 34

द्विषतामपि ये दोषान्न वदंति कदाचन । कीर्तयंति गुणान्ये च ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে নিজৰ দ্বেষীসকলৰো দোষ কেতিয়াও নকয়, বৰং তেওঁলোকৰ গুণসমূহ কীৰ্তন কৰে, সেই নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 35

ये परेषां श्रियं दृष्ट्वा न वितप्यंति मत्सरात् । प्रहृष्टाश्चाभिनंदंति ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে আনৰ সমৃদ্ধি দেখি ঈৰ্ষ্যাৰ জ্বালাত নপৰে, বৰং আনন্দে অভিনন্দন জনায়, সেই নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 36

प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च श्रुतिशास्त्रोक्तमेव च । आचरंति महात्मानस्ते नराः स्वर्गगामिनः

প্ৰবৃত্তি আৰু নিবৃত্তি—উভয় পথতে মহাত্মাসকলে বেদ আৰু শাস্ত্ৰত যি কোৱা আছে তাকেই যথাযথ পালন কৰে; তেনে নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 37

ये नराणां वचो वक्तुं न जानंति च विप्रियम् । प्रियवाक्यैकविज्ञातास्ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে আনক আঘাত দিয়া বচন ক’ব নাজানে, আৰু কেৱল মধুৰ বাক্য কোৱা বুলি পৰিচিত—তেনে নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 38

ये नामभागान्कुर्वंति क्षुत्तृष्णा श्रमपीडिताः । हंतकारस्य कर्तारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে ক্ষুধা, তৃষ্ণা আৰু পৰিশ্ৰমে পীড়িত হৈও পবিত্ৰ নামৰ নিৰ্ধাৰিত ভাগ পালন কৰে—তেওঁলোক ‘হন্তকাৰ’ৰ কৰ্তা হৈ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 39

वापीकूपतडागानां प्रपानां चैव वेश्मनाम् । आरामाणां च कर्तारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে বাওলী, কুঁৱা, পুখুৰী, পানীয়-স্থল, আশ্ৰয়গৃহ আৰু উদ্যান নিৰ্মাণ কৰে—তেনে নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 40

असत्येष्वपि ये सत्या ऋजवो नार्जवेष्वपि । रिपुष्वपिहिता ये च ते नराः स्वर्गगामिनः

মিছাৰ মাজতো যিসকলে সত্যত স্থিৰ থাকে; বেঁকা লোকৰ মাজতো যিসকলে সোজা থাকে; আৰু শত্রুৰ প্ৰতিও যিসকলে বৈৰ সংযত ৰাখে—তেনে নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 41

यस्मिन्कस्मिन्कुले जाता बहुपुत्राः शतायुषः । सानुक्रोशाः सदाचारास्ते नराः स्वर्गगामिनः

যি কোনো কুলতে তেওঁলোকে জন্ম লয়, বহু পুত্ৰ আৰু শতায়ু লাভ কৰা, কৰুণাশীল আৰু সদাচাৰী সেই নৰসকল স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 42

कुर्वंत्यवंध्यं दिवसं धर्मेणैकेन सर्वदा । व्रतं गृह्णंति ये नित्यं ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে সদায় ধৰ্মৰ একেটা কৰ্মেৰে দিনটো সাৰ্থক কৰে আৰু নিত্য ব্ৰত গ্ৰহণ কৰে—সেই নৰসকল স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 43

आक्रोशंतं स्तुवंतं च तुल्यं पश्यंति ये नराः । शांतात्मानो जितात्मानस्ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে গালি দিয়া অপমান কৰা আৰু প্ৰশংসা কৰা—দুয়োটাক সমান বুলি দেখে, মনত শান্ত আৰু আত্মসংযমী—সেই নৰসকল স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 44

ये चापि भयसंत्रस्तान्ब्राह्मणांश्च तथा स्त्रियः । सार्थान्वा परिरक्षंति ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে ভয়ত কঁপা ব্ৰাহ্মণসকলক, তেনেদৰে স্ত্ৰীসকলক, অথবা যাত্ৰীৰ/বণিকৰ সাৰ্থক ৰক্ষা কৰে—সেই নৰসকল স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 45

गंगायां पुष्करे तीर्थे गयायां च विशेषतः । पितृपिंडप्रदातारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকলে গঙ্গাত, পুষ্কৰৰ তীৰ্থত, আৰু বিশেষকৈ গয়াত পিতৃসকলৰ বাবে পিণ্ড দান কৰে—সেই নৰসকল স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 46

न वशे चेंद्रियाणां च ये नराः संयमस्थिताः । त्यक्तलोभभयक्रोधास्ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকল মানুহ ইন্দ্ৰিয়ৰ বশত নাথাকে, সংযমত স্থিত থাকে আৰু লোভ, ভয়, ক্ৰোধ ত্যাগ কৰে—সেইসকল নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 47

यूका मत्कुणदंशादीन्ये जंतूंस्तुदतस्तनुम् । पुत्रवत्परिरक्षंति ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকল মানুহ ইউকা, মত্কুণ, মশা আদি জীৱে দেহ কামুৰি-ডঁসিলেও, পুত্ৰৰ দৰে সিহঁতক ৰক্ষা কৰে—সেইসকল নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 48

अज्ञानाच्च यथोक्तेन विधिना संचयंति च । सर्वद्वंद्वसहा लोके ते नराः स्वर्गगामिनः

অজ্ঞানতাবশতেও যথোক্ত বিধি অনুসাৰে সঞ্চয় কৰে, আৰু জগতত সকলো দ্বন্দ্ব সহ্য কৰে—এমন নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 49

ये पूताः परदारांश्च कर्मणा मनसा गिरा । रमयंति न सत्वस्थास्ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকল মানুহ পবিত্ৰ আৰু আত্মসংযমী—কৰ্মে, মনে আৰু বাক্যে পৰ-স্ত্ৰীক ৰমাই নধৰে, নাহে তুষ্ট কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে—সেইসকল নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 50

निंदितानि न कुर्वंति कुर्वंति विहितानि च । आत्मशक्तिं विजानंति ते नराः स्वर्गगामिनः

যিসকল মানুহ নিন্দিত কৰ্ম নকৰে আৰু বিধিবদ্ধ কৰ্ম কৰে, আৰু নিজৰ আত্মশক্তি জানে—সেইসকল নৰ স্বৰ্গগামী হয়।

Verse 51

एवं ते कथितं सर्वं मया तत्त्वेन पार्थिव । दुर्गतिः सद्गतिश्चैव प्राप्यते कर्मभिर्यथा

হে পাৰ্থিৱ ৰাজা, মই তত্ত্বমতে তোমাক সকলো কথা সত্যকৈ ক’লোঁ—কৰ্ম অনুসাৰে কেনেকৈ দুৰ্গতি আৰু সদ্গতি দুয়ো প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 52

नरः परेषां प्रतिकूलमाचरन्प्रयाति घोरं नरकं सुदारुणम् । सदानुकूलस्य नरस्य जीविनः सुखावहा मुक्तिरदूरसंस्थिता

যি মানুহে আনৰ প্ৰতি বৈৰীভাৱে আচৰণ কৰে, সি ভয়ংকৰ আৰু অতি দাৰুণ নৰকলৈ যায়। কিন্তু যি সদায় আনৰ অনুকূলে জীৱন যাপন কৰে, তাৰ বাবে সুখদায়িনী মুক্তি দূৰ নহয়।

Verse 96

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे षण्णवतितमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰীপদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত, বেনোপাখ্যানৰ অন্তৰ্গত, গুৰুতীৰ্থ-মাহাত্ম্য আৰু চ্যৱন-চৰিত্ৰৰ প্ৰসঙ্গত ছয়ানব্বইতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।