Adhyaya 1
Bhumi KhandaAdhyaya 158 Verses

Adhyaya 1

Prologue to the Śivaśarmā Narrative with the Prahlāda Tradition (Variant-Resolution Frame)

এই অধ্যায়ৰ আৰম্ভণিতে ঋষিসকলে সূতক ধৰ্ম-তত্ত্বৰ এক সন্দেহ উত্থাপন কৰে। সূতে প্ৰামাণ্য পৰম্পৰাৰ আশ্ৰয় লৈ কয় যে ব্ৰহ্মা (বেধস) ব্যাসক বৰ্ণনা কৰিছিল, আৰু ব্যাসৰ বচনে প্ৰহ্লাদ আৰু বৈষ্ণৱ-সিদ্ধি সম্পৰ্কে পুৰাণসমূহত শুনা বিৰোধী কথাৰ সমাধান হয়। তাৰ পাছত কাহিনী দ্বাৰকাৰ শিৱশৰ্মা আৰু তেওঁৰ পাঁচ পুত্ৰ—যজ্ঞশৰ্মা, বেদশৰ্মা, ধৰ্মশৰ্মা, বিষ্ণুশৰ্মা, সোমশৰ্মা—লৈ গতি কৰে। সকলো শাস্ত্ৰবিদ্যাত নিপুণ, আৰু ভক্তিত ভিন্ন ভিন্ন প্ৰবণতা দেখা যায়; বিশেষকৈ পিতৃ-ভক্তি অত্যন্ত দৃঢ়। শিৱশৰ্মাই মায়া-আধাৰিত কৌশলেৰে তেওঁলোকৰ ভক্তি পৰীক্ষা কৰি সঠিক পথলৈ ঘূৰাই দিয়ে। এই পৰীক্ষা কঠোৰ ৰূপ লয়: বেদশৰ্মা এক দাবীত জড়িত হয়, যাৰ পৰিণতি আজ্ঞাপালন আৰু ঋণ-মোচনৰ চূড়ান্ত প্ৰমাণস্বৰূপ স্ব-শিৰচ্ছেদলৈকে যায়। ইয়াৰ দ্বাৰা নৈতিক অনুসন্ধান উত্থাপিত হয়—ভক্তি, মায়া আৰু হিংসা একেলগে মিলিলে সত্য ধৰ্ম ক’ত, আৰু পুৰাণীয় নীতিত ভক্তি আৰু কৰ্তব্যৰ অগ্ৰাধিকাৰ কেনেকৈ স্থিৰ হয়।

Shlokas

Verse 1

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे शिवशर्मचरिते प्रथमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত “শিৱশৰ্মা-চৰিত” নামৰ প্ৰথম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 2

केचित्पठंति प्रह्लादं पुराणेषु द्विजोत्तमाः । पंचवर्षान्वितेनापि केशवः परितोषितः

কিছুমান দ্বিজোত্তমে পুৰাণসমূহত প্ৰহ্লাদৰ কাহিনী পাঠ কৰে; আৰু কেśৱ (কেশৱ) পাঁচ বছৰৰ শিশুৰ দ্বাৰাও সন্তুষ্ট হয়।

Verse 3

देवासुरे कथं प्राप्ते हरिणा सह युध्यति । निहतो वासुदेवेन प्रविष्टो वैष्णवीं तनुम्

দেৱতা আৰু অসুৰৰ সংঘাত যেতিয়া উঠিল, তেতিয়া তেওঁ হৰিৰ সৈতে কেনেকৈ যুদ্ধ কৰিলে? বাসুদেৱে নিধন কৰাৰ পাছত তেওঁ দিৱ্য বৈষ্ণৱী তনুত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 4

सूत उवाच । कश्यपेन पुरा ज्ञातं कृतं व्यासेन धीमता । ब्रह्मणा कथितं पूर्वं व्यासस्याग्रे स्वयं प्रभोः

সূতে ক’লে: প্ৰাচীন কালত এই কথা কশ্যপে জানিছিল; ধীমান ব্যাসে ইয়াক ৰচনা কৰিছিল; আৰু আগতে স্বয়ং প্ৰভু ব্ৰহ্মাই ব্যাসৰ সন্মুখত এই কাহিনী বৰ্ণনা কৰিছিল।

Verse 5

तमेवं हि प्रवक्ष्यामि भवतामग्रतो द्विजाः । संदेहकारणं जातं छिन्नं देवेन वेधसा

এইদৰে মই নিশ্চয় তোমালোকৰ আগত, হে দ্বিজ ব্ৰাহ্মণসকল, ইয়াক ব্যাখ্যা কৰিম। যি সন্দেহ উঠিছিল, তাৰ কাৰণ দিৱ্য স্ৰষ্টা বেধস—ব্ৰহ্মাই ছিন্ন কৰি দিলে।

Verse 6

व्यास उवाचः । शृणु सूत महाभाग ब्रह्मणा परिभाषितम् । प्रह्लादस्य यथा जन्म पुराणेप्यन्यथा श्रुतम्

ব্যাসে ক’লে: হে মহাভাগ সূত, ব্ৰহ্মাই যি ব্যাখ্যা কৰিছিল সেয়া শুনা। প্ৰহ্লাদৰ জন্ম কেনেকৈ হ’ল—যি আন আন পুৰাণতো ভিন্নভাৱে শুনা যায়।

Verse 7

जातमात्रः सर्वसुखं वैष्णवं मार्गमाश्रितः । महाभागवतश्रेष्ठः प्रह्लादो देवपूजितः

জন্মমাত্ৰেই তেওঁ বৈষ্ণৱ পথ আশ্ৰয় কৰিলে, সৰ্বমঙ্গল আৰু সত্য সুখ লাভ কৰিলে। মহাভাগৱতসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ প্ৰহ্লাদক দেৱতাসকলেও পূজা কৰিছিল।

Verse 8

विष्णुना सह युद्धाय सपुत्रः संगरंगतः । निहतो वासुदेवेन प्रविष्टो वैष्णवीं तनुम्

পুত্ৰসহ তেওঁ বিষ্ণুৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিবলৈ ৰণক্ষেত্ৰত প্ৰৱেশ কৰিলে। বাসুদেৱে তেওঁক নিহিত কৰিলে; তেতিয়া তেওঁ বৈষ্ণৱ তনুত প্ৰৱেশ কৰি মুক্তিলাভ কৰিলে।

Verse 9

सृष्टिभावं शृणुष्व त्वमस्यैव च महात्मनः । संगरं प्राप्य पुत्राद्यैर्विष्णुना सह वीर्यवान्

এই মহাত্মাৰ সৃষ্টিবৃত্তান্ত মোৰ পৰা শুনা। বীৰ্যবান তেওঁ পুত্ৰ আদি সহ বিষ্ণুৰ সৈতে ৰণক্ষেত্ৰলৈ উপস্থিত হ’ল।

Verse 10

प्रविष्टो वैष्णवं तेजः संप्राप्य स्वेन तेजसा । पुराकल्पे महाभाग यथा जातः स वीर्यवान्

নিজ তেজে বৈষ্ণৱ তেজ লাভ কৰি তাত প্ৰৱেশ কৰিলে। হে মহাভাগ, পূৰ্ব কল্পত তেওঁ এইদৰে বীৰ্যবান হৈ জন্ম লৈছিল।

Verse 11

वृत्तांतं तस्य वीरस्य प्रवक्ष्यामि समासतः । पश्चिमे सागरस्यांते द्वारका नाम वै पुरी

সেই বীৰৰ বৃত্তান্ত মই সংক্ষেপে ক’ম। সাগৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তত দ্বাৰকা নামৰ এক নগৰী আছে।

Verse 12

सर्वऋद्धिसमायुक्ता सर्वसिद्धिसमन्विता । तस्यामास्ते सदा देवो योगज्ञो योगवित्तमः

সেই নগৰী সকলো ঋদ্ধিৰে সমৃদ্ধ, সকলো সিদ্ধিৰে পৰিপূৰ্ণ। তাত সদায় দেবতা অধিষ্ঠান কৰে—যোগজ্ঞ, আৰু যোগবিত্তম, যোগবোধৰ শ্ৰেষ্ঠ।

Verse 13

शिवशर्मेति विख्यातो वेदशास्त्रार्थकोविदः । तस्यापि पंचपुत्रास्तु बभूवुः शास्त्रकोविदाः

তেওঁ ‘শিৱশৰ্মা’ নামে বিখ্যাত আছিল, বেদ আৰু শাস্ত্ৰৰ অৰ্থত সুপণ্ডিত। তেওঁৰো পাঁচ পুত্ৰ জন্মিল, সকলোৱে শাস্ত্ৰবিদ্যাত কুশলী আছিল।

Verse 14

यज्ञशर्मा वेदशर्मा धर्मशर्मा तथैव च । विष्णुशर्मा महाभागो नूनं तत्कर्मकोविदः

যজ্ঞশৰ্মা, বেদশৰ্মা, আৰু তদ্ৰূপে ধৰ্মশৰ্মা; আৰু ভাগ্যবান বিষ্ণুশৰ্মা—নিশ্চয়েই তেওঁলোক নিযুক্ত কৰ্মত কুশলী আৰু বিবেচক আছিল।

Verse 15

पंचमः सोमशर्मेति पितृभक्तिपरायणः । पितृभक्तिं विना चैव धर्ममन्यं द्विजोत्तमाः

পঞ্চমজন ‘সোমশৰ্মা’ নামে পৰিচিত, পিতৃভক্তিত সম্পূৰ্ণ নিবিষ্ট। হে দ্বিজোত্তম, পিতৃভক্তি নাথাকিলে অন্য কোনো ধৰ্মই নাই।

Verse 16

न विदंति महात्मानस्तद्भावेन तु भाविताः । तेषां तु भक्तिं संपश्यञ्छिवशर्मा द्विजोत्तमः

সেই মহাত্মাসকল সেই ভাবনাৰে পৰিপুষ্ট হৈ আন একো নাজানে। কিন্তু দ্বিজোত্তম শিৱশৰ্মাই তেওঁলোকৰ ভক্তি দেখি (চিত্তে প্ৰভাৱিত হ’ল)।

Verse 17

चिंतयामास मेधावी निष्कर्षिष्ये सुरोत्तमान् । पितृभक्तेषु यो भावो नैतेषां मनसि स्थितः

মেধাৱীয়ে চিন্তা কৰিলে—“মই দেৱসকলৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠজনক প্ৰকাশ কৰিম; কিয়নো পিতৃভক্তসকলৰ যি ভাৱ, সেয়া ইহঁতৰ মনত স্থিত নহয়।”

Verse 18

यथा जानाम्यहं चाथ करिष्ये बुद्धिपूर्वकम् । विष्णोश्चैव प्रसादात्स सर्वसिद्धिर्बभूव ह

মই যেনেকৈ বুজোঁ, তেনেকৈয়ে বিচাৰ-বুদ্ধিৰে কৰ্ম কৰিম। আৰু বিষ্ণুৰ কৃপা-প্ৰসাদে নিশ্চয়েই সম্পূৰ্ণ সিদ্ধি লাভ হ’ল।

Verse 19

सद्भावं चिंतयामास अंजनार्थं द्विजोत्तमाः । उपायं ब्राह्मणश्रेष्ठस्तपसस्तेजसः किल

দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকলে শুদ্ধ ভাবনাৰে অঞ্জন (চিকিৎসা-সুৰ্মা) লাভৰ কথা চিন্তা কৰিলে। তপস্যাজনিত তেজে সেই ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠই নিশ্চয় এক উপায় উদ্ভাৱন কৰিলে।

Verse 20

चकार सोप्युपायज्ञो मायया ब्रह्मवित्तमः । तेषामग्रे ततो व्याजं शिवशर्मा व्यदर्शयत्

সিও—উপায়ত নিপুণ আৰু ব্ৰহ্মবিদ্যাৰ জ্ঞানীসকলৰ মাজত অগ্ৰগণ্য—মায়াৰ দ্বাৰা এক কৌশল প্ৰয়োগ কৰিলে। তাৰ পাছত তেওঁলোকৰ সন্মুখতেই শিৱশৰ্মাই এক বাহানা (ছল) দেখুৱালে।

Verse 21

महता ज्वररोगेण मृता माता विदर्शिता । तैस्तु दृष्टा मृता माता पितरं वाक्यमब्रुवन्

ভয়ংকৰ জ্বৰ-ৰোগত মৃত মাতৃক (তেওঁলোকক) দেখুওৱা হ’ল। মাতৃক মৃত দেখা পিচত তেওঁলোকে পিতৃক এই বাক্য ক’লে।

Verse 22

ययावयं महाभाग गर्भोदरे प्रवर्द्धिताः । कलेवरं परित्यज्य स्वयमेव गता क्षयम्

হে মহাভাগ্যবান! আমিওঁ গৰ্ভোদৰত লালিত-পালিত হৈ, দেহ ত্যাগ কৰি স্বয়ংয়ে ক্ষয়লৈ গ’লোঁ।

Verse 23

अपहाय गता सेयं स्वर्गे तात किमुच्यते । शिवशर्मोपरिभवं पुत्रं भक्तिपरायणम्

তাক ত্যাগ কৰি সি স্বৰ্গলৈ গ’ল—হে তাত, আৰু কি ক’ব? কিন্তু শিৱশৰ্মাৰ পৰা জন্মা তাৰ পুত্ৰ ভক্তিত সম্পূৰ্ণ পৰায়ণ।

Verse 24

यज्ञशर्माणमाहूय इत्युवाच द्विजोत्तमः । शिवशर्मोवाच । अनेनापि सुतीक्ष्णेन शस्त्रेण निशितेन वै

যজ্ঞশৰ্মাক আহ্বান কৰি, দ্বিজোত্তমে এইদৰে ক’লে। শিৱশৰ্মাই ক’লে: “এই অতি তীক্ষ্ণ, ভালদৰে শান দিয়া অস্ত্ৰেৰেো নিশ্চয়…”

Verse 25

विच्छिद्यांगानि सर्वाणि यत्र तत्र क्षिपस्व ह । तत्कृतं तेन पुत्रेण यथादेशः श्रुतः पितुः

“তাৰ সকলো অংগ কাটি য’তে-ত’তে নিক্ষেপ কৰ!”—পিতাৰ আদেশ শুনি পুত্ৰই তেনেদৰেই কাৰ্য সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 26

समायातः पुनः पश्चात्पितरं वाक्यमब्रवीत् । यथादिष्टं त्वया तात तत्सर्वं कृतवानहम्

পিছত পুনৰ আহি সি পিতাক এই বাক্য ক’লে: “হে তাত, তুমি যিদৰে আদেশ দিছিলা, সেই সকলো মই সম্পন্ন কৰিলোঁ।”

Verse 27

समादिश ममान्यच्च कार्यकारणमद्य च । तच्च सर्वं करिष्यामि दुर्जयं दुर्लभं पितः

হে পিতৃ, আজিো মোর বাবে আন যি কাৰ্য আৰু যি উদ্দেশ্য, সেই বিষয়ে আদেশ দিয়া। মই সেই সকলো কৰিম—যি জয় কৰাটো কঠিন আৰু লাভ কৰাটো দুষ্প্ৰাপ্য, হে পিতা।

Verse 28

तमाज्ञाय महाभागं पितृभक्तं स च द्विजः । निश्चयं परमं ज्ञात्वा द्वितीयस्य विचिंतयन्

তেওঁক মহাভাগ্যবান আৰু পিতৃভক্ত বুলি জানি সেই দ্বিজে পৰম নিশ্চিতি স্থিৰ কৰি দ্বিতীয় উপায়ৰ বিষয়ে চিন্তা কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 29

वेदशर्माणमाहूय गच्छ त्वं मम शासनात् । स्त्रिया विना न शक्नोमि स्थातुं कंदर्पमोहितः

বেদশর্মাণক মাতি আন আৰু মোৰ আদেশত তৎক্ষণাৎ যা। কামদেৱৰ মোহত বিভ্ৰান্ত হৈ মই নাৰীৰ বিনা থাকিব নোৱাৰোঁ।

Verse 30

मायया दर्शिता नारी सर्वसौभाग्यसंपदा । एनामानय वत्स त्वं ममार्थे कृतनिश्चयः

মোৰ মায়াৰ বলত সকলো সৌভাগ্যসম্পদে বিভূষিতা এক নাৰী তোমাক দেখুওৱা হৈছে। হে বৎস, মোৰ কাৰণে দৃঢ় সংকল্প কৰি তাইক ইয়ালৈ আন।

Verse 31

एवमुक्तस्तथा प्राह करिष्ये तव सुप्रियम् । पितरं तं नमस्कृत्य तामुवाच गतस्ततः

এইদৰে কোৱা হ’লে সি ক’লে, “মই তোমাৰ অতি প্ৰিয় কাম কৰিম।” তাৰ পাছত পিতাক নমস্কাৰ কৰি সি গৈ তাইক ক’লে।

Verse 32

त्वां देवि याचते तातः कामबाणप्रपीडितः । अतस्त्वं जरया युक्ते प्रसादसुमुखी भव

হে দেবী, কামবাণে পীড়িত তোমাৰ পিতা তোমাক প্ৰাৰ্থনা কৰিছে। সেয়ে, জৰাৰ সৈতে যুক্ত হ’লেও, কৃপাময়ী হৈ প্ৰসন্ন মুখেৰে তেওঁৰ ফালে চোৱা।

Verse 33

भज त्वं चारुसर्वांगि पितरं मम सुंदरि । एवमाकर्णितं तस्य मायया वेदशर्मणः

হে সুন্দৰী, মনোহৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গযুক্তে, তুমি মোৰ পিতৃৰ ভজন-উপাসনা কৰা। এই কথা শুনি বেদশৰ্মণ তাইৰ মায়াৰ প্ৰভাৱত মোহিত হ’ল।

Verse 34

स्त्र्युवाच । जरया पीडितस्यापि नैवेच्छामि कदाचन । सश्लेष्ममुखरोगस्य व्याधिग्रस्तस्य सांप्रतम्

স্ত্ৰীয়ে ক’লে: জৰায় পীড়িত হলেও মই কেতিয়াও তাক কামনা নকৰোঁ; বিশেষকৈ এতিয়া, যেতিয়া কফ আৰু মুখৰোগে পীড়িত, আৰু বৰ্তমান ব্যাধিগ্ৰস্ত।

Verse 35

शिथिलस्यापि चार्तस्य तस्य वृद्धस्य संगमम् । भवंतं रंतुमिच्छामि करिष्ये तव सुप्रियम्

সেইজন শিথিল, কাতৰ আৰু বৃদ্ধ হলেও মই তাৰ সংগম নেচাওঁ। মই তোমাৰ সৈতে ৰমণ কামনা কৰোঁ; তোমাৰ অতি প্ৰিয় কাম মই সম্পন্ন কৰিম।

Verse 36

भवंतं रूपसौभाग्यैर्गुणरत्नैरलंकृतम् । दिव्यलक्षणसंपन्नं दिव्यरूपं महौजसम्

তুমি ৰূপ-সৌভাগ্য আৰু ৰত্নসম গুণে অলংকৃত; দিব্য লক্ষণে সম্পন্ন, দিব্য ৰূপধাৰী আৰু মহাতেজস্বী।

Verse 37

किं करिष्यसि तातेन वृद्धेन शृणु मानद । ममांगभोगभावेन सर्वं प्राप्स्यसि दुर्लभम्

হে প্ৰিয়, সেই বৃদ্ধজনক লৈ তুমি কি কৰিবা? শুনা, হে মানদ: মোৰ অঙ্গভোগৰ ভাবত তুমি সকলো লাভ কৰিবা—দুৰ্লভ বস্তুও।

Verse 38

यद्यत्त्वमिच्छसे विप्र तद्ददामि न संशयः । एतद्वाक्यं महच्छ्रुत्वा अप्रियं पापसंकुलम्

হে বিপ্ৰ! তুমি যি ইচ্ছা কৰা, সেই সকলো মই নিশ্চয় দিম—ইয়াত সন্দেহ নাই। এই গম্ভীৰ বাক্য শুনি, যি অপ্ৰিয় আৰু পাপসঙ্কুল আছিল, সি অন্তৰত বিচলিত হ’ল।

Verse 39

वेदशर्मोवाच । अधर्मयुक्तं ते वाक्यमयुक्तं पापमिश्रितम् । नेदृशं मां वदेर्देवि पितृभक्तिमनागसम्

বেদশৰ্মা ক’লে: তোমাৰ বাক্য অধৰ্মযুক্ত—অযুগ্য আৰু পাপমিশ্ৰিত। হে দেবী! মোক এনেদৰে নক’বা; মই পিতৃভক্ত আৰু নিৰ্দোষ।

Verse 40

पितुरर्थं समायातस्त्वामहं प्रार्थये शुभे । अन्यदेवं न वक्तव्यं भज त्वं पितरं मम

পিতাৰ কাৰণে মই ইয়ালৈ আহিছোঁ, হে শুভে! মই তোমাক প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ—আন কোনো দেৱতাৰ কথা নক’বা; তুমি মোৰ পিতাকেই ভজনা কৰা।

Verse 41

यद्यत्त्वमिच्छसे देवि त्रैलोक्ये सचराचरम् । तत्तद्दद्मि न संदेहो देवराज्याधिकं शुभे

হে দেবী! ত্ৰিলোকত—চৰাচৰসহ—তুমি যি ইচ্ছা কৰা, সেই সকলো মই দিম; ইয়াত সন্দেহ নাই। হে শুভে! দেৱৰাজ্যতকৈও অধিক তোমাক প্ৰদান কৰিম।

Verse 42

स्त्र्युवाच । एवं समर्थो दातुं मे पितुरर्थे यदा भवान् । तदा मे दर्शयाद्यैव सेंद्रास्त्वं समहेश्वरान्

স্ত্ৰীয়ে ক’লে: যদি আপুনি সঁচাকৈয়ে মোৰ পিতাৰ হিতৰ বাবে এই দান কৰিবলৈ সক্ষম, তেন্তে আজিয়েই মোক দেখুৱাও—ইন্দ্ৰসহ সেই মহেশ্বৰসমূহক।

Verse 43

दातुमेवं समर्थोसि दुर्लभं सांप्रतं किल । किं ते बलं महाभाग दर्शयस्व त्वमात्मनः

তুমি নিশ্চয়েই এনে দান দিবলৈ সক্ষম—এই সময়ত ই অতি দুৰ্লভ। হে মহাভাগ্যবান, তোমাৰ বল কি? নিজৰ শক্তি প্ৰকাশ কৰা।

Verse 44

वेदशर्मोवाच । पश्य पश्य बलं देवि प्रभावं तपसो मम । मयाहूताः समायाता इंद्राद्याः सुरसत्तमाः

বেদশর্মাই ক’লে: চোৱা চোৱা, হে দেবী—মোৰ তপস্যাৰ বল আৰু প্ৰভাৱ চোৱা। মোৰ আহ্বানত ইন্দ্ৰ আদি শ্ৰেষ্ঠ দেৱসকল ইয়ালৈ আহি উপস্থিত হৈছে।

Verse 45

वेदशर्माणमूचुस्ते किं कुर्मो हि द्विजोत्तम । यमेवमिच्छसे विप्र तं ददामो न संशयः

তেওঁলোকে বেদশর্মাক ক’লে: হে দ্বিজোত্তম, আমি কি কৰোঁ? হে বিপ্ৰ, তুমি যি দৰে যি ইচ্ছা কৰা, সেইটো আমি নিশ্চয়েই দিম—সন্দেহ নাই।

Verse 46

वेदशर्मोवाच । यदि देवाः प्रसान्ना मे प्रसादसुमुखा यदि । ददंतु विमलां भक्तिं पादयोः पितुरेव मे

বেদশর্মাই ক’লে: যদি দেৱসকল মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হয়, যদি কৃপাৰ হাস্যমুখে থাকে, তেন্তে মোক কেৱল মোৰ পিতাৰ পদযুগলত বিমল ভক্তি দান কৰক।

Verse 47

एवमस्तु सुराः सर्वे यथायातास्तथा गताः । तमुवाच तथा दृष्ट्वा दृष्टं ते तपसो बलम्

“এৱমস্তু”—সকলো দেৱতাই ক’লে; যিদৰে আহিছিল, তিদৰে গ’ল। তেওঁক তেনেদৰে দেখি ক’লে: “তোমাৰ তপস্যাৰ বল নিশ্চয়েই দেখা হ’ল।”

Verse 48

देवैस्तु नास्ति मे कार्यं यदि दातुमिहेच्छसि । यन्मां नयसि गुर्वर्थं तत्कुरुष्व मम प्रियम्

দেৱতাসকলৰ সৈতে মোৰ কোনো কাৰ্য নাই। যদি তুমি ইয়াত সঁচাকৈ মোক কিবা দান কৰিব খোজা, তেন্তে মোৰ প্ৰিয় কামটো কৰা—গুৰুৰ অৰ্থে, গুৰু-কাৰ্য সিদ্ধিৰ বাবে, মোক লৈ যোৱা।

Verse 49

देहि त्वं स्वं शिरो विप्र स्वहस्तेन निकृत्य वै । वेदशर्मोवाच । धन्योहमद्य संजातो मुक्तश्चैव ऋणत्रयात्

“হে বিপ্ৰ, তোমাৰ নিজৰ মূৰ দিয়া—নিজ হাতে কাটি নিশ্চয়।” বেদশৰ্মা ক’লে: “আজ মই ধন্য; আজি মই পুনৰ জন্ম ল’লোঁ, আৰু ত্ৰিবিধ ঋণৰ পৰা মুক্ত হ’লোঁ।”

Verse 50

स्वशिरो देवि दास्यामि गृह्यतां गृह्यतां शुभे । शितेन तीक्ष्णधारेण शस्त्रेण द्विजसत्तमः

“হে দেবী, মই মোৰ নিজৰ মূৰ তোমাক দিম—গ্ৰহণ কৰা, গ্ৰহণ কৰা, হে শুভে।” এইদৰে কৈ সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজে তীক্ষ্ণ ধাৰযুক্ত শস্ত্ৰ হাতত ল’লে।

Verse 51

निकृत्य स्वं शिरश्चाथ दत्तं तस्यै प्रहस्य च । रुधिरेण प्लुतं सा च परिगृह्य गता मुनिम्

নিজৰ মূৰ কাটি তাৰ পাছত তেওঁ হাঁহি হাঁহি তাইক দিলে। আৰু তাই ৰক্তে ভিজা অৱস্থাত সেই মূৰ উঠাই লৈ মুনিৰ ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 52

स्त्र्युवाच । तवार्थे प्रेषितं विप्र पुत्रेण वेदशर्मणा । एतच्छिरः संगृहाण निकृत्तं चात्मनात्मनः

স্ত্ৰীয়ে ক’লে: “হে বিপ্ৰ, তোমাৰ অৰ্থে তোমাৰ পুত্ৰ বেদশৰ্মাই এইটো পঠাইছে। এই মূৰটো গ্ৰহণ কৰা—ই নিজ হাতে নিজেই কাটি দিছে।”

Verse 53

उत्तमांगं प्रदत्तं मे पितृभक्तेन तेन ते । तवार्थे द्विजशार्दूल मामेवं परिभुंक्ष्व वै

সেই উত্তম শিৰ মোক তেওঁ দিলে—পিতৃভক্তিত নিমগ্ন হৈ—তোমাৰ হিতৰ বাবে। সেয়ে, হে দ্বিজশাৰ্দূল, তোমাৰ কাৰ্য সিদ্ধিৰ নিমিত্তে মোক এই ৰূপেই গ্ৰহণ কৰা।

Verse 54

तस्य तैर्भ्रातृभिर्दृष्टं साहसं वेदशर्मणः । वेपितांगत्वमापन्नास्ते बभूवुः परस्परम्

সেই ভ্ৰাতৃসকলে যেতিয়া বেদশৰ্মাৰ সেই দুঃসাহস দেখিলে, তেতিয়া তেওঁলোকৰ অঙ্গ কঁপিবলৈ ধৰিলে আৰু ভীতচিত্তে পৰস্পৰলৈ চাই ৰ’ল।

Verse 55

मृता नो धर्मसाध्वी सा माता सत्यसमाधिना । अयमेव महाभागः पितुरर्थे मृतः शुभः

আমাৰ মাতা—ধৰ্মসাধ্বী—সত্যত সমাধিস্থ হৈ পৰলোকগামী হ’ল। আৰু এই মহাভাগ, এই শুভজনো পিতৃৰ হিতৰ বাবে মৃত্যুবৰণ কৰিলে।

Verse 56

धन्योयं धन्यतां प्राप्तः पितुरर्थे कृतं शुभम् । एवं संभाषितं तैस्तु भ्रातृभिः पुण्यचारिभिः

“ধন্য এইজন, ধন্যতা লাভ কৰিলে; কিয়নো পিতৃৰ হিতৰ বাবে শুভ কৰ্ম কৰিলে।” এইদৰে পুণ্যাচাৰী সেই ভ্ৰাতৃসকলে ক’লে।

Verse 57

समाकर्ण्य द्विजो वाक्यं ज्ञात्वा भक्तिपरायणम् । निकृत्तं च शिरस्तेन पुत्रेण वेदशर्मणा

সেই বাক্য শুনি সেই দ্বিজে বুজিলে যে তেওঁ ভক্তিত পৰায়ণ; আৰু তেওঁ জানিলে যে তেওঁৰ শিৰ নিজ পুত্ৰ বেদশৰ্মাই কাটি পেলাইছিল।

Verse 58

धर्मशर्माणमाहाथ शिर एतत्प्रगृह्यताम्

তেতিয়া তেওঁ ধৰ্মশৰ্মাক ক’লে: “এই মূৰটো উঠাই লোৱা।”