Adhyaya 90
Purva BhagaThird QuarterAdhyaya 90239 Verses

Nityā-paṭala-prakaraṇa (The Exposition of the Nityā-paṭala)

এই অধ্যায়ত সনৎকুমাৰে নাৰদক নিত্যপূজাৰ ‘দীপ’ সদৃশ উপদেশ দিয়ে, যাৰ কেন্দ্ৰত আদ্যা ললিতা—শিৱ-শক্তিৰ অভেদ পৰিচয়। আৰম্ভণিতে মন্ত্রতত্ত্ব: ললিতানামৰ সংক্ষিপ্ত অৰ্থ, জগতৰ হৃল্লেখা-ৰূপ, আৰু ঈ-স্বর আৰু বিন্দুৰে ধ্বনি-সম্পূৰ্ণতা ব্যাখ্যা কৰা হয়। তাৰ পিছত পিণ্ডকর্তৃ বীজমালাৰ ভেদ, পাঠবিন্যাসৰ পদ্ধতি, দেৱীৰ উদ্ভৱ-ধ্যান আৰু শিৱৰ বিশ্ৰাম-ধ্যানৰ মাজেৰে অদ্বৈত স্বপ্ৰকাশ (স্ফুৰত্তা)লৈ নিৰূপণ আগবাঢ়ে। অৰ্ঘ্য আৰু উপাসনাৰ বাবে আসৱ (গৌড়ী, পাইষ্টী, মাধ্বী, উদ্ভিদজাত) প্ৰস্তুতি বিধি আৰু পান-নীতিত কঠোৰ সাৱধানতা দিয়া হৈছে। কাম্যপূজাৰ মাহভিত্তিক/বাৰভিত্তিক অৰ্পণ, পৰ্বত-অৰণ্য-সমুদ্ৰতীৰ-শ্মশান আদি স্থানবিশেষ কৰ্ম, আৰু ফুল/দ্ৰব্য অনুসাৰে স্বাস্থ্য, সমৃদ্ধি, বাক্সিদ্ধি, বিজয়, বশীকৰণ আদি ফল নিৰ্দেশ কৰা হয়। চক্ৰ/যন্ত্ৰ নিৰ্মাণ (ত্ৰিভুজ, ৰং, কেশৰ নিয়ম), দেৱীৰ নাম (বিবেকা, সৰস্বতী আদি), জপ–হোম–তৰ্পণ–মাৰ্জন–ব্ৰাহ্মণভোজনৰ অনুপাত, যুগানুসাৰে সংখ্যা আৰু শ্ৰীবিদ্যাৰ ৰূপসমূহৰ সিদ্ধিৰ বাবে জপ-পরিমাণ উল্লেখ কৰি অধ্যায়ে কয়—সকলো প্ৰয়োগ যন্ত্ৰ-সংস্কাৰ আৰু নিয়মশীলতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ।

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथातो विप्र नित्यानां प्रयोगादिसमन्वितम् । पटलं तेऽभिधास्यामि नित्याभ्यर्चनदीपकम् ॥ १ ॥

সনৎকুমাৰ ক’লে—হে বিপ্ৰ! এতিয়া মই নিত্যপূজাৰ প্ৰয়োগ আদি সহ এক পটল তোমাক ক’ম; ই দৈনিক অৰ্চনাৰ দীপকৰ দৰে পথপ্ৰদৰ্শক।

Verse 2

ललितायास्त्रिभिवर्णैः सकलार्थोऽभिधीयते । शेषेण देवीरूपेण तेन स्यादिदमीरितम् ॥ २ ॥

‘ললিতা’ নামত তিনিটা বৰ্ণেই সমগ্ৰ অৰ্থ প্ৰকাশ পায়; অৱশিষ্ট অংশ দেৱীৰ স্বৰূপ বুলি গ্ৰহণ কৰা হৈছে—সেইবাবে এই উক্তি কোৱা হ’ল।

Verse 3

अशेषतो जगत्कृत्स्नं हृल्लेखात्मकमुच्यते । तस्याश्चार्थस्तु कथितः सर्वतंत्रेषु गोपितः ॥ ३ ॥

সমগ্ৰ জগত সম্পূৰ্ণৰূপে ‘হৃল্লেখা’—অন্তৰ্চেতনাৰ অন্তৰলিখন—স্বৰূপ বুলি কোৱা হয়; তথাপি তাৰ পৰমাৰ্থ কোৱা হ’লেও সকলো তন্ত্ৰত গূঢ় হৈ থাকে।

Verse 4

व्योम्ना प्रकाशमानत्वं ग्रसमानत्वमग्निना । तयोर्विमर्श ईकारो बिंदुना तन्निफालनम् ॥ ४ ॥

ব্যোমে প্ৰকাশমানতা, অগ্নিত গ্ৰাসকৰ ভাৱ। এই দুয়োৰে বিমৰ্শত ‘ঈ’ স্বৰ উদ্ভৱ হয়; বিন্দুত সেই ধ্বনি সম্পূৰ্ণতা পায়।

Verse 5

पिंडकर्तरि बीजाख्या मन्त्रा मालाभिधाः क्रमात् । एकार्णवन्तो द्व्यर्णाश्च त्रिदिङ्मुखार्णकाः ॥ ५ ॥

‘পিণ্ডকর্তৃ’ বিধিত ‘বীজ’ নামে মন্ত্রসমূহ ক্ৰমে ‘মালা’ বুলিও কোৱা হয়। ই তিন প্ৰকাৰ—একাক্ষৰ, দ্ব্যাক্ষৰ, আৰু ত্ৰিদিক্-মুখ ত্ৰ্যাক্ষৰ।

Verse 6

वृत्तिजार्णांल्लिखेदंकैर्व्यत्यस्तक्रमयोगतः । तैर्भेदयो जनं कुर्यात्संदर्भाणामशेषतः ॥ ६ ॥

ছন্দৰ বৃত্তৰূপসমূহ অংকসহ লিখি, ক্ৰম উলটাই-পলটাই বিন্যাস কৰিব লাগে। সেই পদ্ধতিতেই সকলো ‘সন্দর্ভ’ৰ ভেদ-ব্যৱস্থা একো নাছাড়ি সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগে।

Verse 7

देव्यात्मकं समुदयं विश्रांतिं च शिवात्मकम् । उभयात्मकमप्यात्मस्वरूपं तैश्च भावयेत् ॥ ७ ॥

উদয় (সৃষ্টি-উত্থান) দেৱী-স্বৰূপ আৰু বিশ্ৰান্তি (লয়-শান্তি) শিৱ-স্বৰূপ বুলি ধ্যান কৰিব লাগে; আৰু উভয়কে ধাৰণ কৰা আত্মস্বৰূপকো ভাবনা কৰিব লাগে।

Verse 8

कालेनान्यञ्च दुःखार्त्तिवासनानाशनो ध्रुवम् । पराहंतामयं सर्वस्वरूपं चात्मविग्रहम् ॥ ८ ॥

কালৰ প্ৰভাৱত দুখ-আৰ্তি অন্য বাসনাসমূহো নিশ্চয় নাশ হয়। সেয়া পৰম তত্ত্ব—অহংতা-ৰোগমুক্ত, সৰ্বস্বৰূপ, আৰু আত্মাকেই নিজৰ বিগ্ৰহৰূপে ধাৰণ কৰা।

Verse 9

सदात्मकं स्फुरताख्यमरोषोपाधिवर्जितम् । प्रकाशरूपमात्मत्वे वस्तु तद्भासते परम् ॥ ९ ॥

সেই পৰম তত্ত্ব আত্মৰূপে উজ্জ্বল—শুদ্ধ সৎ-স্বভাৱ, নিত্য স্ফুৰত্তা (অন্তৰ্জ্যোতি) নামে পৰিচিত, ৰাগ-ক্রোধৰ উপাধিৰহিত, আৰু শুদ্ধ প্ৰকাশ-চৈতন্যৰূপ।

Verse 10

यत एवमतो लोके नास्त्यमंत्रं यदक्षरम् । यद्विद्येति समाख्यातं सर्वथा सर्वतः सदा ॥ १० ॥

সেইহেতু এই জগতত মন্ত্র নহোৱা কোনো অক্ষৰ নাই। যাক ‘বিদ্যা’ বুলি কোৱা হয়, সেয়া সৰ্বথা, সৰ্বত্ৰ আৰু সদায় সেই মন্ত্রশক্তিৰে ব্যাপ্ত।

Verse 11

वासरेषु तु तेष्वेवं सर्वापत्तारकं भवेत् । तद्विधानं च वक्ष्यामि सम्यगासवकल्पनम् ॥ ११ ॥

সেই বিশেষ দিনবোৰত এইদৰে কৰিলে ই সকলো আপদাৰ পৰা ত্ৰাণদায়ক হয়। এতিয়া মই তাৰ বিধান—আসৱৰ সঠিক প্ৰস্তুতি—বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 12

गौडी पैष्टी तथा माध्वीत्येवं तत्त्रिविधं स्मृतम् । गतुडमुष्णोदके क्षिप्त्वा समालोड्य विनिक्षिपेत् ॥ १२ ॥

ইয়াক তিন প্ৰকাৰ বুলি সোঁৱৰণ কৰা হয়—গৌড়ী, পৈষ্টী আৰু মাধ্বী। গটুড় (খামিৰ) উষ্ণ পানীত পেলাই ভালদৰে নাড়ি তাৰপিছত থৈ দিব লাগে।

Verse 13

घटे काचमये तस्मिन् धातकीसुमनोरजः । खात्वा भूमौ संध्ययोस्तु करैः संक्षोभ्य भूयसा ॥ १३ ॥

সেই কাঁচৰ পাত্ৰত ধাতকী ফুলৰ পৰাগ থ’ব লাগে। তাৰপিছত পুৱা-গধূলি দুয়োটা সন্ধ্যাত মাটিত পুতি হাতেৰে জোৰে জোৰে নাড়িব লাগে।

Verse 14

मासमात्रे गते तस्मिन्निमग्ने रजसि द्रुतम् । संशोध्य पूजयेत्तेन गौडी सा गुडयोगतः ॥ १४ ॥

এটা এক মাহ পাৰ হ’লে আৰু সি সোনকালে তলানিত বহি যায়, তেতিয়া তৎক্ষণাৎ ছেঁকে শোধন কৰি সেই দ্ৰব্যৰে পূজা কৰিব লাগে; গুড়ৰ সংযোগত প্ৰস্তুত হোৱা বাবে ইয়াক ‘গৌড়ী’ বোলা হয়।

Verse 15

एवं मधुसमायोगान्माध्वी पैष्टीं श्रृणु प्रिय । अध्यर्द्धद्विगुणे तोये श्रपयेत्तंदुलं शनैः ॥ १५ ॥

এইদৰে মধুৰ যথাযথ সংযোগে ‘মাধ্বী’ নামৰ পৈষ্টী প্ৰস্তুতি শুনা, প্ৰিয়; আঢ়ৈ গুণ পানীত চাউলৰ দানা ধীৰে ধীৰে সিজাব লাগে।

Verse 16

दिनत्रयोषिते तस्मिन्धात्र्यंकुररजः क्षिपेत् । दिनमेकं धृते वाते निवाते स्थापयेत्ततः ॥ १६ ॥

সেয়া তিন দিন ৰাখি থোৱাৰ পাছত ধাত্রী (আমলখি) অঙ্কুৰৰ ৰজ/পৰাগ তাত ছটিয়াব লাগে। তাৰপাছত এক দিন, বতাহ স্থিৰ থাকিলে, বতাহ নথকা আশ্ৰয়স্থানত ৰাখিব লাগে।

Verse 17

उदकैर्लिलितं पश्चाद्गलितं पैष्टिकं मधु । वृक्षजं फलजं चेति द्विविधं क्रियते मधु ॥ १७ ॥

পিঠা/চূৰ্ণৰ পৰা হোৱা মধু প্ৰথমে পানীত মিহলাই পাছত ছেঁকে লোৱা হয়—ই ‘পৈষ্টিক’। আৰু উদ্ভিদজাত মধু বৃক্ষজ আৰু ফলজ; এইদৰে মধু দুবিধে কৰা হয়।

Verse 18

तन्निर्माणं श्रृणुष्वाद्य यदास्वादान्मनोलयः । मृद्वीकांवाथ खर्जूरफलं पुष्पमथापि वा ॥ १८ ॥

এতিয়া তাৰ নিৰ্মাণ শুনা—যাৰ আস্বাদনে মন লীন আৰু স্থিৰ হয়: ই মৃদ্বীকা (দ্ৰাক্ষা), বা খৰ্জুৰ ফল, অথবা ফুলৰ পৰাও প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি।

Verse 19

मधूकस्यांभसि क्षिप्त्वा शतृमर्द्धावशेषितम् । प्राक्सृतासवलेशेन मिलितं दिवसद्वयात् ॥ १९ ॥

মধূক পিহি লোৱাৰ পাছত থকা অৱশিষ্ট অংশ পানীত পেলাই, আগতে প্ৰস্তুত কৰা আসৱৰ অলপ অংশ মিহলাই দিব লাগে; দুদিনৰ ভিতৰত ই ভালদৰে মিহলি হৈ কিণ্বিত হৈ আসৱ হয়।

Verse 20

गालितं स्वादु पूजार्हं मनोलयकरं शुभम् । वार्क्षं तु नालिकेरं स्याद्धिंतालस्याथ तालतः ॥ २० ॥

ছাঁকা ৰস মিঠা, পূজাৰ যোগ্য, মঙ্গলময় আৰু মনক শান্ত কৰা। গছৰ পৰা পোৱা পানীয়ক ‘নালিকেৰ’ (নাৰিকল) বোলা হয়; ই হিঙ্তাল আৰু তাল (তাড়)ৰ পৰাও পোৱা যায়।

Verse 21

फलकांडात्स्नुतं दुग्धं नीतं सद्यो रसावहम् । नालिके रफलांतस्थसलिले शशिना युते ॥ २१ ॥

ফলধাৰী গছৰ ডাঁঠৰ পৰা স্ৰৱিত গাখীৰ সদ্যই ৰসসাৰযুক্ত; তাক লৈ নালিকাত থৈ, ফলৰ ভিতৰত থকা ‘শশিন’ (চন্দ্ৰ-তত্ত্ব)যুক্ত পানীত স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 22

अर्द्धपूगफलोत्थं तु रमं संक्षिप्य तापयेत् । आतपे सद्य एवैतदासवं देवताप्रियाम् ॥ २२ ॥

অৰ্ধ পূগফল (সুপাৰী)ৰ পৰা প্ৰস্তুত সাৰটো ঘনীভূত কৰি মৃদু তাপ দিব লাগে। ৰ’দত থ’লে এই আসৱ তৎক্ষণাৎ সিদ্ধ হয় আৰু দেৱতাসকলৰ প্ৰিয় হয়।

Verse 23

आसवैरेभिरुदितैरर्ध्यं देव्यै निवेदयेत् । देवैः कृत्वा ततः सद्यो दद्यात्तत्सिद्धये द्वयम् ॥ २३ ॥

উক্ত আসৱসমূহেৰে দেৱীক অৰ্ঘ্য নিবেদন কৰিব লাগে। তাৰ পাছত দেৱতাসকলৰ সৈতে বিধি সম্পন্ন কৰি, সেই সাধনাৰ সিদ্ধিৰ বাবে তৎক্ষণাৎ দ্বয় (যুগল) দান/উপহাৰ দিব লাগে।

Verse 24

साधको नियताहारः समाधिस्थः पिबेत्सदा । न कदाचित्पिबोत्सिद्धो देव्यर्थमनिवेदितम् ॥ २४ ॥

নিয়ত আহাৰযুক্ত সাধকে সমাধিস্থ হৈ বিধিমতে সদায় পান কৰিব পাৰে। কিন্তু যি সিদ্ধ নহয়, সি দেৱীৰ উদ্দেশ্যে নিবেদন নকৰাকৈ কেতিয়াও পান নকৰিব।

Verse 25

पानं च तावत्कुर्वीत यावता स्यान्मनोलयः । ततः करोति चेत्सद्यः पातकी भवति ध्रुवम् ॥ २५ ॥

যিমান সময়লৈকে মন লয় পাই শান্ত হয়, সিমান সময়লৈকে পান কৰা উচিত। তাৰ পিছতো যদি আগবাঢ়ে, তেন্তে সি নিশ্চিতভাৱে তৎক্ষণাৎ পাপী হয়।

Verse 26

देवतागुरुशिष्टान्यं पिबन्नासवमाशया । पातकी राजदंड्यश्च रिक्थोपासक एव ॥ २६ ॥

দেৱতা, গুৰু বা শিষ্টজনৰ নামত নিবেদন কৰাৰ আশাৰে যি আসৱ পান কৰে, সি পাপী; সি ৰাজদণ্ডৰ যোগ্য আৰু শিষ্টসকলৰ উচ্ছিষ্টৰ উপাসক বুলি গণ্য।

Verse 27

साध्यसाधकयोरेतत्काम्य एव समीरितम् । सिद्धस्य सर्वदा प्रोक्तं यतोऽसौ तन्मयो भवेत् ॥ २७ ॥

যাৰ সাধ্য এতিয়াও বাকী আৰু যি সাধক—উভয়ৰ বাবে ই কাম্য কৰ্ম (ইচ্ছানুসাৰে) বুলি কোৱা হৈছে। কিন্তু সিদ্ধৰ বাবে ই সদায় বিধেয়, কিয়নো সি সেই তত্ত্বময় হৈ পৰে।

Verse 28

पूजयेत्प्रोक्तरूपस्तु प्रोक्तरूपाश्च ताः क्रमात् । उपचारैरासवैश्च मत्स्यैर्मांसैस्तु संस्कृतैः ॥ २८ ॥

উক্ত ৰূপ ধাৰণ কৰি, উক্ত ৰূপসমূহত তেওঁলোকক ক্ৰমে পূজা কৰিব—উপচাৰসহ, আসৱ-নৈবেদ্য আৰু প্ৰস্তুত মাছ-মাংস অৰ্ঘ্য কৰি।

Verse 29

अथ काम्यार्चनं वक्ष्ये प्रयोगांश्चापि नारद । येषामाचरणात्सिद्धिं साधको लभते ध्रुवम् ॥ २९ ॥

এতিয়া হে নাৰদ! মই কাম্য-অৰ্চনা আৰু তাৰ প্ৰয়োগ-বিধি ক’ম; এইবোৰ আচৰণ কৰিলে সাধকে নিশ্চয়েই অভীষ্ট সিদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 30

चैत्रे दमनकैरर्चेत्पूर्णायां मदनोत्सवम् । वैशाखे मासि पूर्णायां पूजयेद्धेमपुष्पकैः ॥ ३० ॥

চৈত্ৰ মাহৰ পূৰ্ণিমাত দমনক ফুলেৰে মদনোৎসৱসহ (দেৱতাৰ) অৰ্চনা কৰিব; আৰু বৈশাখ পূৰ্ণিমাত হেমপুষ্পেৰে পূজা কৰিব।

Verse 31

ज्यैष्ठ्यां फलैर्यजेंद्देवीं कदलीपनसाम्नजैः । आषाढ्यां चन्दनैरेलाजातीकंकोलकुंकुमैः ॥ ३१ ॥

জ্যৈষ্ঠ মাহত কদলী আৰু পনস আদি ফলৰে দেবীক যজন কৰিব; আষাঢ়ত চন্দন, এলাচ, জাতি, কংকোল আৰু কুঙ্কুমেৰে পূজা কৰিব।

Verse 32

श्रावण्यामागमोक्तेन विधिनार्चेत्पवित्रकैः । प्रौष्ठपद्यां गन्धपुष्पैर्यजेद्वा केतकीसुमैः ॥ ३२ ॥

শ্ৰাৱণত আগমোক্ত বিধি অনুসাৰে পবিত্ৰক সূত্ৰেৰে অৰ্চনা কৰিব; আৰু প্ৰৌষ্ঠপদাত সুগন্ধি ফুলে বা কেতকী ফুলে যজন কৰিব।

Verse 33

आश्वायुज्यां कन्यकार्चा भूषावस्त्रधनादिभिः । कार्तिक्यां कुंकुमैश्चैव निशि दीपगणैरपि ॥ ३३ ॥

আশ্বাযুজ মাহত কন্যাৰ্চা অলংকাৰ, বস্ত্ৰ, ধন আদি দি কৰিব; আৰু কাৰ্তিকত কুঙ্কুমেৰে, লগতে ৰাতি দীপসমূহ জ্বলাইও (আৰাধনা কৰিব)।

Verse 34

सचंद्रैर्मार्गशीर्ष्यां तु नालिकेरैरपूपकैः । पौष्यां सशर्करगुडैर्गवां दुग्धैः समर्चयेत् ॥ ३४ ॥

মাৰ্গশীৰ্ষ মাহত চন্দ্ৰসদৃশ মিঠাই, নাৰিকল আৰু অপূপ (মালপোৱা) সহ দেৱতাৰ বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব। পৌষ মাহত চিনি, গুড় আৰু গাইৰ গাখীৰ সহ অর্চনা কৰিব।

Verse 35

स्वर्णरौप्यैः पंकजैस्तु माघ्यां सौगन्धिकादिभिः । फाल्गुन्यां विविधैर्द्रव्यैः फलैः पुष्पैः सुगंधिभिः ॥ ३५ ॥

মাঘ মাহত সোণ-ৰূপৰ নিৰ্মিত পদ্ম আৰু সৌগন্ধিক আদি সুগন্ধি পুষ্প সহ অর্চনা কৰিব। ফাল্গুন মাহত নানাবিধ দ্ৰব্য—সুগন্ধি ফল আৰু পুষ্প—দিয়ে পূজা কৰিব।

Verse 36

पर्वताग्रे यजेद्देवीं पलाशकुसुमैर्निशि । सिद्धद्रव्यैश्च सप्ताहात्खेचरीमेलनं भवेत् ॥ ३६ ॥

পৰ্বতৰ শিখৰত ৰাতি পলাশ ফুলেৰে দেৱীৰ যজন কৰিব। সিদ্ধ দ্ৰব্যৰ প্ৰয়োগে সাত ৰাতিৰ ভিতৰত খেচৰীৰ সৈতে মিলন/সাক্ষাৎ লাভ হয়।

Verse 37

अरण्ये वटमूले वा कुंजे वा धरणीभृताम् । कदम्बगजातिपुष्पाभ्यां सिद्धद्रव्यैः शिवां यजेत् ॥ ३७ ॥

অৰণ্যত—বটগছৰ মূলে বা পৰ্বতৰ কুঞ্জত—সিদ্ধ দ্ৰব্য সহ কদম্ব আৰু জাতি ফুলেৰে শিৱা (মঙ্গলময়ী দেৱী)ক পূজা কৰিব।

Verse 38

मासेन सिद्धा यक्षिण्यः प्रत्यक्षा वांछितप्रदाः । केतकीकुसुमैः सिद्धाश्चेटका वारिधेस्तटे ॥ ३८ ॥

এটা মাহৰ ভিতৰত যক্ষিণীসকল সিদ্ধ হৈ প্ৰত্যক্ষ প্ৰকাশ পায় আৰু ইচ্ছিত বৰ প্ৰদান কৰে। কেতকী ফুলেৰে সাগৰতীৰত চেটক (সেৱক-আত্মা)ও সিদ্ধ হয়।

Verse 39

आज्ञामभीष्टां कुर्वन्ति रणे मायां महाद्भुताम् । वसूनि मालां भूषां च दद्युरस्येहयानिशम् ॥ ३९ ॥

তেওঁলোকে অভীষ্ট আজ্ঞা পালন কৰে আৰু ৰণক্ষেত্ৰত অতি আশ্চৰ্য মায়া প্ৰকাশ কৰে। ইয়াত তেওঁলোকে দিন-ৰাতি তেওঁক ধন, মালা আৰু ভূষণ অবিৰত অৰ্পণ কৰে।

Verse 40

पीठमृक्षद्रुमैः कृत्वा तत्र देवीं यजेन्निशि । शाल्मलैः कुसुमैः सिद्धद्रव्यैर्मासं तु निर्भयम् ॥ ४० ॥

নিৰ্দিষ্ট পবিত্ৰ গছৰে পীঠ সাজি, তাত ৰাতি দেৱীৰ পূজা কৰিব লাগে। শাল্মলী ফুল আৰু সিদ্ধ দ্ৰব্য অৰ্পণ কৰিলে এক মাহ নিৰ্ভয়ে থাকে।

Verse 41

श्यशानदेशे विप्रेंद्र सिद्ध्यंत्यस्य पिशाचकाः । अश्मपातप्रहाराद्यैर्जीयादाभिर्द्विषश्चिरम् ॥ ४१ ॥

হে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠ! শ্মশানদেশত তেওঁৰ বাবে পিশাচসকল বশীভূত হয়। শিলাপাত, প্ৰহাৰ আদি উপায়ে তেওঁৰ শত্রুসকল দীঘলীয়া সময় পীড়িত হয়।

Verse 42

निर्जने विपिने रात्रौ मासमात्रं तु निर्भयः । यजेद्देवीं चक्रगतां सिद्धद्रव्यसमन्विताम् ॥ ४२ ॥

নিৰ্জন বনত ৰাতি এক মাহ নিৰ্ভয়ে থাকি, চক্ৰত প্ৰতিষ্ঠিত দেৱীক সিদ্ধ দ্ৰব্যসহ পূজা কৰিব লাগে।

Verse 43

मालतीजातपुन्नागकेतकीमरुभिः क्रमात् । तेन सिद्ध्यंति वेतालास्तानारुह्येच्छया चरेत् ॥ ४३ ॥

ক্ৰমে মালতী, জাতি, পুন্নাগ, কেতকী আৰু মৰু ফুল ব্যৱহাৰ কৰিলে বেতালসকল বশীভূত হয়; তেওঁলোকক আৰোহণ কৰি সাধকে ইচ্ছামতে বিচৰণ কৰিব পাৰে।

Verse 44

श्मशाने चंडिकागेहे निर्जने विपिनेऽपि वा । मध्यरात्रे यजेद्देवीं कृष्णवस्त्रविभूषणैः ॥ ४४ ॥

শ্মশানত, চণ্ডিকাৰ গৃহ-মন্দিৰত, অথবা নিৰ্জন বনতো—মধ্যৰাত্ৰিত কৃষ্ণ বস্ত্ৰ আৰু অলংকাৰ ধাৰণ কৰি দেৱীৰ পূজা কৰা উচিত।

Verse 45

कृष्णचक्रेऽतिकृष्णां तामतिक्रुद्धाशयो यजेत् । साध्य योनिं तदग्रे तु बलिं छिंदन्निवेदयेत् ॥ ४५ ॥

কৃষ্ণ-চক্ৰত সেই অতিশ্যামা দেৱীৰ পূজা উগ্ৰ সংকল্পে মন স্থিৰ কৰি কৰিব লাগে। তাৰ পিছত তেখেতৰ সন্মুখত বিধিমতে ‘যোনি’ স্থাপন কৰি, যেন কাটি দিছে তেনেদৰে বলি নিবেদন কৰিব লাগে।

Verse 46

सिद्धद्रव्यसमेतं तु मासात्तद्भाललोचनात् । जायन्ते भीषणाः कृत्यास्ताभ्यः सिद्धिं निवेदयेत् ॥ ४६ ॥

কিন্তু সিদ্ধ দ্ৰব্যসহিত হলে এক মাহৰ ভিতৰত সেই ললাট-লোচনৰ পৰা ভয়ংকৰ কৃত্যাবোৰ জন্ম লয়। তেতিয়া সিহঁতৰ আগত অভিপ্ৰেত সিদ্ধি নিবেদন কৰিব লাগে।

Verse 47

विश्वसंहारसंतुष्टाः पुनरेत्य निजेच्छया । देव्या ललाटनेत्रे स्युः प्रार्थिते तु तिरोहिताः ॥ ४७ ॥

বিশ্ব-সংহাৰত সন্তুষ্ট হৈ সিহঁতে নিজৰ ইচ্ছাৰে পুনৰ ঘূৰি আহে। সিহঁতে দেৱীৰ ললাট-নেত্ৰত অৱস্থান কৰে; কিন্তু প্ৰাৰ্থনা কৰিলে দৃষ্টিৰ পৰা তিৰোহিত হয়।

Verse 48

रक्तभूषांबरालेपमालाभूषितविग्रहाः । उद्याने निर्जने देवीं चक्रे संचिंत्य पूजयेत् ॥ ४८ ॥

ৰক্ত অলংকাৰ, ৰক্ত বস্ত্ৰ, ৰক্ত লেপ আৰু মালাৰে বিগ্ৰহ ভূষিত কৰি, নিৰ্জন উদ্যানত চক্ৰৰ ভিতৰত দেৱীক ধ্যান কৰি তাৰ পিছত পূজা কৰিব লাগে।

Verse 49

कह्लारचंपकाशोकपाटलाशतपत्रकैः । सिद्धद्रव्यसमोपेतैर्मायाः सिद्ध्यंति मासतः ॥ ४९ ॥

কহ্লাৰ, চম্পক, অশোক, পাটলা আৰু শতপত্ৰ পদ্ম, লগতে সিদ্ধ দ্ৰব্যসমূহসহ, মায়া-সম্পৰ্কীয় ক্ৰিয়াসমূহ এক মাহৰ ভিতৰতে সিদ্ধ হয়।

Verse 50

यासां प्रसादलाभेन कामरूपो भवेन्नरः । याभिर्विश्वजयी विश्वचारी विश्वविनोदवान् ॥ ५० ॥

সেই (বিদ্যা/শক্তি)সমূহৰ প্ৰসাদ লাভ কৰিলে মানুহ ইচ্ছামতে ৰূপ ধাৰণ কৰিব পাৰে; সিহঁতৰ দ্বাৰাই সি বিশ্বজয়ী, বিশ্বচাৰী আৰু বিশ্ববিনোদবান হয়।

Verse 51

षडाधाराब्जमध्ये तु चक्रं संछित्य पूजयेत् । चंद्रचंदनकस्तूरीमृगनाभिमहोदयैः ॥ ५१ ॥

তাৰপিছত ষড়াধাৰ-ৰূপ পদ্মৰ মাজত পৱিত্ৰ চক্ৰ স্থাপন কৰি, কৰ্পূৰ, চন্দন, কস্তুৰী, মৃগনাভি আদি উৎকৃষ্ট সুগন্ধি দ্ৰব্যেৰে পূজা কৰিব।

Verse 52

त्रिकालज्ञो भवेद्देवीं तेषु सम्यग्विचिंतयेत् । पूर्णप्रतीतौ भव्यानि विकलेऽभव्यमीरितम् ॥ ५२ ॥

হে দেবী! ত্ৰিকালজ্ঞ হৈ সেই (লক্ষণ)সমূহৰ ওপৰত সম্যক চিন্তা কৰিব। প্ৰত্যয় পূৰ্ণ হ’লে ফল শুভ; আৰু অপূৰ্ণ হ’লে অশুভ বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 53

देवीं चक्रेण सहितां स्मरेद्भक्तियुतो नरः । विवेका विभवा विश्वा वितता च प्रकीर्तिता ॥ ५३ ॥

ভক্তিযুক্ত মানুহে চক্ৰসহিত দেৱীৰ স্মৰণ-ধ্যান কৰিব। তেওঁ ‘বিবেকা’, ‘বিভবা’, ‘বিশ্বা’ আৰু ‘বিততা’ নামে প্ৰকীৰ্তিত।

Verse 54

कामिनी खेचरी गर्वा पुराणा परमेश्वरी । गौरी शिवा ह्यमेया च विमला विजया परा ॥ ५४ ॥

তেওঁ কামিনী, খেচৰী, গৰ্বা, পুৰাণা আৰু পৰমেশ্বৰী; তেওঁ গৌৰী, শিৱা, অমেয়া, বিমলা, বিজয়া আৰু পৰাও।

Verse 55

पवित्रा पीडनी विद्या विश्वेशी शिववल्लभा । अशेषरूपा स्वानंदांबुजाक्षी चाप्यनिंदिता ॥ ५५ ॥

সেই বিদ্যা পবিত্ৰকাৰিণী, অহংকাৰ-অবিদ্যাৰ দমনকাৰিণী; বিশ্বেশী আৰু শিৱৰ প্ৰিয়া। তেওঁ অসীমৰূপা, স্বানন্দময়ী, পদ্মনয়না আৰু নিন্দাতীত।

Verse 56

वरदा वाक्यदा वाणी विविधा वेदविग्रहा । विद्या वागीश्वरी सत्या संयता च सरस्वती ॥ ५६ ॥

তেওঁ বৰদাত্রী, শুভ বাক্যদাত্রী; তেওঁ নিজেই বাণী—বহুৰূপিণী, বেদমূর্তি। তেওঁ বিদ্যা, বাগীশ্বৰী, সত্যৰূপা, সংযমিনী—সৰস্বতী।

Verse 57

निर्मलानन्दरूपा च ह्यमृता मानदा तथा । पूषा चैव तथा तुष्टिः पुष्टिश्चापि रतिर्धृतिः ॥ ५७ ॥

তেওঁ নিৰ্মল আনন্দস্বৰূপা আৰু অমৃতা; তেওঁ মানদাত্রী। তেওঁেই পূষা (পোষণকাৰিণী), তুষ্টি, পুষ্টি, ৰতি আৰু ধৃতি।

Verse 58

शाशिनी चंद्रिका कांतिर्ज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरंगदा । देवीनामानि चैतानि चुलुके सलिले स्मरन् ॥ ५८ ॥

এচুলু পানীত দেৱীৰ এই নামসমূহ স্মৰণ কৰা—শাশিনী, চন্দ্ৰিকা, কান্তি, জ্যোৎস্না, শ্ৰী, প্ৰীতি আৰু অঙ্গদা।

Verse 59

मातृकासहितां विग्नां त्रिरावृत्त्यामृतात्मिकाम् । ताडीं सारस्वतीं जिह्वां दीपाकारां स्मरन्पिबेत् ॥ ५९ ॥

জিভাক দীপশিখাৰ দৰে জ্যোতিময় সৰস্বতী আৰু তাড়ী (বাক্-নাড়ী) ৰূপে স্মৰণ কৰি, মাতৃকাসহ ত্ৰিবাৰ আবৃত্তিত বিঘ্ননাশিনী অমৃতধাৰা পান কৰক।

Verse 60

अब्दाञ्चतुर्विधं तस्य पांडित्यं भुवि जायते । एवं नित्यमुषः काले यः कुर्याच्छुद्धमानसः ॥ ६० ॥

যি শুদ্ধমনৰে প্ৰতিদিন পুৱতি সময়ত এইদৰে সাধনা কৰে, তাৰ বাবে এক বছৰৰ ভিতৰতে এই পৃথিৱীত চতুৰ্বিধ পাণ্ডিত্য উদয় হয়।

Verse 61

स योगी ब्रह्मविज्ञानी शिवयोगी तथात्मवित् । अनुग्रहोक्तचक्रस्थां देवीं ताभिर्वृतास्मरेत् ॥ ६१ ॥

সেই সাধকেই সত্য যোগী—ব্ৰহ্মবিজ্ঞানী, শিবযোগত প্রতিষ্ঠিত আৰু আত্মবিদ্। অনুগ্ৰহে উপদিষ্ট চক্ৰত অধিষ্ঠিতা দেৱীক, সেই সহচৰ শক্তিসমূহেৰে বৃত ৰূপে, ধ্যান কৰক।

Verse 62

चंपकेंदीवरैर्मासादारोग्यमुपजायते । ज्वरभूतग्रहोन्मादशीतकाकामलाक्षिहृत् ॥ ६२ ॥

চম্পক আৰু নীলপদ্ম ফুলেৰে (পূজা/অৰ্পণ) কৰিলে এক মাহৰ ভিতৰতে আৰোগ্য জন্মে; জ্বৰ, ভূত-গ্ৰহবাধা, উন্মাদ, শীতকা, কামলা আৰু চকুৰোগ নাশ হয়।

Verse 63

दंतकर्णज्वरशिरः शूलगुल्मादि कुक्षिजाः । व्रणप्रमेहच्छर्द्यर्शोग्रहण्यामत्रिदोषजाः ॥ ६३ ॥

দাঁত-কৰ্ণৰোগ, জ্বৰ, শিৰোবেদনা, উদৰশূল, গুল্ম আদি কুক্ষিজ ব্যাধি; লগতে ব্ৰণ, প্ৰমেহ, বমি, অৰ্শ, গ্ৰহণী-ৰোগ আৰু আম—এই সকলো ত্ৰিদোষ প্ৰকোপজাত বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 64

सर्वे तथा शमं यांति पूजया परमेश्वरी । द्रव्यं चक्रस्य निर्माणे काश्मीरं समुदी रितम् ॥ ६४ ॥

হে পৰমেশ্বৰী! যথাযথ পূজাৰে তেওঁলোক সকলোৱে তেনেদৰে শম (শান্তি) লাভ কৰে; আৰু পূজা-চক্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবে কাশ্মীৰ (কেশৰ) দ্ৰব্য বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 65

सिंदूरं गैरिकं लाक्षा दरदं चंदनद्वयम् । बिलद्वारे लिखेत्त्र्यस्रं षोडशत्र्यस्रसंयुतम् ॥ ६५ ॥

সিন্দূৰ, গৈৰিক, লাক্ষা, দৰদ আৰু দুবিধ চন্দন লৈ, দুৱাৰৰ খোলাৰ মুখত ষোলটা উপ-ত্ৰিভুজযুক্ত এটা ত্ৰিভুজ আঁকিব লাগে।

Verse 66

दरदेनास्य मध्यस्थां पूजयेत्परमेश्वरीम् । ताभिस्तच्छक्तिभिः साकं सिद्धद्रव्यैः सुगंधिभिः ॥ ६६ ॥

দৰদেৰে তাৰ মাজত অৱস্থিত পৰমেশ্বৰীক পূজা কৰিব লাগে; আৰু তেওঁলোক—তাঁৰ শক্তিসমূহ—সহিতে সিদ্ধ দ্ৰব্য আৰু সুগন্ধি উপচাৰে আৰাধনা সম্পন্ন কৰিব লাগে।

Verse 67

कुसुमैर्मासमात्रेण नागकन्यासमन्वितम् । पातालादिषु लोकेषु रमयत्यनिशं चिरम् ॥ ६७ ॥

মাত্ৰ এক মাহ ফুল অৰ্পণ কৰিলে সাধক নাগকন্যাসহিত হয় আৰু পাতাল আদি লোকসমূহত দীঘলীয়া সময় অবিৰত আনন্দ লাভ কৰে।

Verse 68

यक्षराक्षसगंधर्वसिद्धविद्याधरांगनाः । पिशाचा गुह्यका वीराः किन्निरा भुजगास्तथा ॥ ६८ ॥

যক্ষ, ৰাক্ষস, গন্ধৰ্ব, সিদ্ধ, বিদ্যাধৰ-অঙ্গনা; পিশাচ, গুহ্যক, বীৰগণ, কিন্নৰ আৰু ভুজগো—(সকলো অন্তৰ্ভুক্ত)।

Verse 69

सिद्ध्यंति पूजनात्तत्र तथा तत्प्रोक्तकालतः । किंशुकैर्भूषणावाप्तौ पाटलैर्गजसिद्धये ॥ ६९ ॥

সেই বিধানত পূজা কৰিলেও আৰু শাস্ত্ৰোক্ত সময়ত সম্পন্ন কৰিলেও অভীষ্ট সিদ্ধি লাভ হয়। কিঞ্চুক ফুলে অলংকাৰ-লাভ, পাটল ফুলে গজ-সম্পৰ্কীয় সিদ্ধি প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 70

रक्तोत्पलैरश्वसिद्धौ कुमुदैश्चरसिद्धये । उत्पलैरुष्ट्रसंसिद्ध्यै तगरैः पशुसिद्धये ॥ ७० ॥

ৰক্তোৎপল ফুলে অশ্ব-সিদ্ধি, কুমুদ ফুলে চৰণ-পশুৰ সিদ্ধি হয়। উৎপল ফুলে উষ্ট্ৰ-সম্পৰ্কীয় সম্পূৰ্ণ সিদ্ধি, আৰু তগৰ ফুলে পশু-সিদ্ধি লাভ হয়।

Verse 71

जंबीरैर्महिषावाप्त्यै लकुचैरजसिद्धये । दाडिमैर्निधिसंसिद्ध्यै मधुकैर्गानसिद्धये ॥ ७१ ॥

জম্বীৰে মহিষ-প্ৰাপ্তি, লকুচে অজ (ছাগলী)-সিদ্ধি হয়। দাডিমে নিধি-লাভৰ সিদ্ধি, আৰু মধূকে গান-সিদ্ধি লাভ হয়।

Verse 72

बकुलैरंगनासिद्ध्यै कह्लारैः पुत्रसिद्धये । शतपत्रैर्जयावाप्त्यै केतकैर्वाहनाप्तये ॥ ७२ ॥

বকুল ফুলে অঙ্গনা-সিদ্ধি, কহ্লাৰ ফুলে পুত্ৰ-সিদ্ধি হয়। শতপত্ৰে জয়-প্ৰাপ্তি, আৰু কেতকী ফুলে বাহন-প্ৰাপ্তি ঘটে।

Verse 73

सौरभाढ्यैः प्रसूनैस्तु नित्यं सौभाग्यसिद्धये । पूजयेन्मासमात्रं वा द्विगुणं त्रिगुणं तु वा ॥ ७३ ॥

সৌভাগ্য-সিদ্ধিৰ বাবে সুগন্ধি ফুলে নিত্য পূজা কৰা উচিত—এটা মাহ মাত্র, অথবা তাৰ দ্বিগুণ, নাইবা ত্ৰিগুণ সময়লৈকে।

Verse 74

यावत्फलावाप्तिकांक्षी शर्कराघृतपायसैः । सचक्रपरिवारां तां देवीं सलिलमध्यगाम् ॥ ७४ ॥

যিমান সময় সাধকে কাম্য ফল লাভৰ আকাঙ্ক্ষা কৰিলে, সিমান সময়ে সি চিনি আৰু ঘিউ-মিশ্ৰিত পায়স নৈবেদ্য লৈ, পানীৰ মাজত অৱস্থিত চক্ৰধাৰী পৰিবাৰসহ সেই দেৱীৰ ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 75

तर्प्पयेत्कुसुमैः सार्ध्यैः सर्वोपद्रवशान्तये । घृतैः पूर्णायुषः सिद्ध्यै क्षौद्द्रैः सौभाग्यसिद्धये ॥ ७५ ॥

সকলো উপদ্ৰৱ শান্ত কৰিবলৈ ফুলেৰে তৰ্পণ কৰিব লাগে; পূৰ্ণ আয়ুস সিদ্ধিৰ বাবে ঘিউৰে; আৰু সৌভাগ্য-মঙ্গল সিদ্ধিৰ বাবে মধুৰে তৰ্পণ কৰা উচিত।

Verse 76

दुग्धैरारोग्यसंसिद्ध्यै त्रिभिरैश्वर्यसिद्धये । नालिकेरोदकैः प्रीत्यै हिमतोयैर्नृपाप्तये । सर्वार्थसिद्धय तौर्यैरभिषिंचेन्महेश्वरीम् ॥ ७६ ॥

আৰোগ্য সম্পূৰ্ণ সিদ্ধিৰ বাবে দুধেৰে মহেশ্বৰীৰ অভিষেক কৰিব লাগে; ঐশ্বৰ্য সিদ্ধিৰ বাবে ত্ৰিবিধ মধুৰ দ্ৰব্যেৰে; প্ৰীতি আৰু প্ৰসাদৰ বাবে নাৰিকলজলেৰে; ৰজাৰ অনুগ্ৰহ/নৃপপ্ৰাপ্তিৰ বাবে হিমশীতল জলেৰে; আৰু সৰ্বাৰ্থ সিদ্ধিৰ বাবে বাদ্য-তৌৰ্যসহ মহেশ্বৰীৰ অভিষেক কৰা উচিত।

Verse 77

पूगोद्याने यजेद्देवीं सिद्धद्रव्यैर्दिवानिशम् । निवसंस्तत्र तत्पुष्पैर्जायते मन्मथोपमः ॥ ७७ ॥

সুপাৰী-বাগিচাত সিদ্ধ দ্ৰব্যেৰে দিন-ৰাতি দেৱীৰ পূজা কৰিব লাগে। তাত বাস কৰি আৰু সেই বাগিচাৰ ফুলেৰে সেবা-অৰ্চনা কৰিলে মানুহ মন্মথৰ দৰে ৰূপৱান হয়।

Verse 78

पूर्णासु नियत्तं देवीं कन्यकायां समर्चयन् । कृत्याः परेरिता मंत्रा विमुखांस्तान् ग्रसंति वै ॥ ७८ ॥

নিৰ্ধাৰিত পূৰ্ণ (শুভ) সময়ত নিয়মপূৰ্বক কন্যাৰূপে দেৱীৰ সম্যক অৰ্চনা কৰিলে, কৃত্যা-প্ৰেৰিত মন্ত্ৰসমূহ সঁচাকৈয়ে বিমুখ লোকক গ্ৰাস কৰে।

Verse 79

लिंगत्रयमयीं देवीं चक्रस्थाभिश्च शक्तिभिः । पूजयन्निष्टमखिलं लभतेऽत्र परत्र च ॥ ७९ ॥

চক্ৰস্থিত শক্তিসকলৰ সৈতে ত্ৰিলিঙ্গময়ী দেৱীক ভক্তিভাৱে পূজা কৰিলে ভক্তে ইহলোক আৰু পৰলোক—উভয়তে—সকলো ইষ্টফল লাভ কৰে।

Verse 80

शतमानकृतैः स्वर्णपुष्पैः सौरभ्यवासितैः । पूजयन्मासमात्रेण प्राग्जन्माद्यैर्विमुच्यते ॥ ८० ॥

সুগন্ধে সুবাসিত শতমাণ-প্ৰমাণ স্বৰ্ণপুষ্পে যি এক মাহ পূজা কৰে, সি পূৰ্বজন্মৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা পাপ-ক্লেশৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 81

तथा रत्नैश्च नवभिर्मासं तु यदि पूजयेत् । विमुक्तसर्वपापौघैस्तां च पश्यति चक्षुषा ॥ ८१ ॥

একেদৰে নৱ প্ৰকাৰ ৰত্নেৰে যদি এক মাহ পূজা কৰে, তেন্তে সি সকলো পাপপ্ৰবাহৰ পৰা মুক্ত হৈ নিজ চকুৰে সেই দেৱীক দৰ্শন কৰে।

Verse 82

अंशुकैरर्चयेद्देवीं मासमात्रं सुगंधिभिः । मुच्यते पापकृत्यादिदुःखौघैरितरैरपि ॥ ८२ ॥

সুগন্ধি দ্ৰব্যসহ বস্ত্ৰ অৰ্পণ কৰি যি এক মাহ দেৱীৰ অর্চনা কৰে, সি পাপকর্মৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা দুঃখপ্ৰবাহ আৰু আন কষ্টৰ পৰাও মুক্ত হয়।

Verse 83

देवीरूपं स्वमात्मानं चक्रं शक्तीः समंततः । भावयन्विषयैः पुष्पैः पूजयंस्तन्मयो भवेत् ॥ ८३ ॥

নিজ আত্মাক দেৱীৰূপ বুলি ধ্যান কৰি, চক্ৰক চাৰিওফালে থকা শক্তিসকল বুলি ভাবি, বিষয়ৰূপী পুষ্পেৰে পূজা কৰা জন সেই দেৱীতত্ত্বত তন্ময় হয়।

Verse 84

षोडशानां तु नित्यानां प्रत्येक तिथयः क्रमात् । तत्तित्तिथौ तद्भजनं जपहोमादिकं चरेत् ॥ ८४ ॥

ষোলোটা নিত্যব্ৰতৰ প্ৰত্যেকটোৰ তিথি ক্ৰমে নিৰ্ধাৰিত। যি যি তিথিত যি বিধান, সেই তিথিত তাৰ পূজা, জপ, হোম আদি বিধিপূৰ্বক কৰা উচিত।

Verse 85

घृतं च शर्करा दुग्धमपूपं कदलीपलम् । क्षौद्रं गुडं नालिकेरफलं लाजा तिलं दधि ॥ ८५ ॥

ঘিউ, চিনি, গাখীৰ, আপূপ (মিঠা পিঠা), কল; লগতে মৌ, গুড়, নাৰিকল, লাজা (ভাজা চাউল), তিল আৰু দৈও নিবেদন কৰিব।

Verse 86

पृथुकं चणकं मुद्गपायसं च निवेदयेत् । कामेश्वर्यादिशक्तीनां सर्वासामपि चोदितम् ॥ ८६ ॥

পৃথুক (চিঁড়া), চণক (ছোলা) আৰু মুদ্গ-পায়স (মুগৰ ক্ষীৰ) নৈবেদ্য দিব লাগে; কামেশ্বৰী আদি সকলো শক্তিৰ পূজাত এই বিধান কোৱা হৈছে।

Verse 87

आद्याया ललितायास्तु सर्वाण्येतानि सर्वदा । निवेदयेञ्च जुहुयाद्वह्नौ दद्यान्नृणामपि ॥ ८७ ॥

এই সকলো দ্ৰব্য আৰু ক্ৰিয়া সদায় আদ্যা ললিতাক নিবেদন কৰিব; অগ্নিত হোম কৰিব আৰু মানুহকো দানৰূপে দিব।

Verse 88

तत्तद्विद्याक्षरप्रोक्तमौषधं तत्प्रमाणतः । संपिष्य गुटिकीकृत्य ताभिः सर्वं च साधयेत् ॥ ८८ ॥

সেই সেই বিদ্যাৰ অক্ষৰে কোৱা ঔষধ নিৰ্ধাৰিত পৰিমাণত লৈ পিহি গুটিকা (বড়ি) কৰি; সেই গুটিকাৰে সকলো সাধনা আৰু ফল সিদ্ধ কৰিব লাগে।

Verse 89

रविवारेऽरुणांभोजैः कुमुदैः सोमवारके । भौमे रक्तोत्पलैः सौम्ये वारे तगरसंभवैः ॥ ८९ ॥

ৰবিবাৰে অৰুণ পদ্মে, সোমবাৰে কুমুদে; মঙলবাৰে ৰক্তোৎপলে আৰু বুধবাৰে তগৰজাত সুগন্ধি পুষ্পে পূজা কৰিব।

Verse 90

गुरुवारे सुकह्लारैः शुक्रवारे सितांबुजैः । नीलोत्पलैर्मंदवारे पूजयेदिष्टमादरात् ॥ ९० ॥

বৃহস্পতিবাৰে শুভ্ৰ কাহ্লাৰ পুষ্পে, শুক্ৰবাৰে শুভ্ৰ পদ্মে; শনিবাৰে নীল উৎপলে—ইষ্টদেৱক আদৰেৰে পূজা কৰিব।

Verse 91

निवेदयेत्क्रमात्तेषु रविवारादिषु क्रमात् । पायसं दुग्धकदलीनवनीतसिताघृतम् ॥ ९१ ॥

সেই বাৰ-আচৰণত ৰবিবাৰৰ পৰা ক্ৰমে নৈবেদ্য দিব—পায়স, গাখীৰ, কল, তাজা নবনীতা, বগা চিনি আৰু ঘিঁউ।

Verse 92

एवमिष्टं समाराध्य देवीं गंधादिभिर्यजेत् । ग्रहपीडां विजित्याशुसुखानि च समश्नुते ॥ ९२ ॥

এইদৰে ইষ্টদেৱীক যথাবিধি প্ৰসন্ন কৰি, গন্ধ আদি দ্ৰব্যেৰেো পূজা কৰিব; গ্ৰহপীড়া শীঘ্ৰে জয় কৰি সুখো লাভ কৰে।

Verse 93

अर्धरात्रे तु साध्यां स्त्रीं स्मरन्मदनवह्निना । दह्यमानां हृतस्वांतां मस्तकस्थापितांजलिम् ॥ ९३ ॥

অৰ্ধৰাত্ৰিত সাধ্য নাৰীক স্মৰণ কৰোঁতেই সি মদনাগ্নিত দগ্ধ হয়; সেই নাৰীও হৃদয় হৰণ হৈ, মস্তকত অঞ্জলি স্থাপন কৰি, যেন দহি থকা অৱস্থাত থিয় হয়।

Verse 94

विकीर्णकेशीमालोललोचनामरुणारुणाम् । वायुप्रेंखत्पताकास्थपदा पद्मकलेवराम् ॥ ९४ ॥

তেওঁৰ কেশ মেলি ছিটিকি পৰিছিল; চকু চঞ্চল আৰু দোলায়মান আছিল; আৰু তেওঁ গাঢ় অৰুণ আভাৰে দীপ্ত হৈছিল। বতাহত দুলা পতাকাৰ ওপৰত তেওঁৰ পদ স্থিত; তেওঁৰ দেহ পদ্মসম ৰূপ-প্ৰভাৰে শোভিত।

Verse 95

विवेकविधुरां मत्तां मानलज्जाभयातिगाम् । चिंतयन्नर्चयेञ्चक्रं मध्ये देवीं दिगंबराम् ॥ ९५ ॥

সাধাৰণ বিবেকহীন, দিব্য উন্মাদনাত মত্ত, আৰু মান-লাজ-ভয় অতিক্ৰম কৰা দিগম্বৰা দেৱীৰ ধ্যান কৰি, চক্রৰ মধ্যত তেওঁক স্থাপন কৰি চক্র-আৰাধনা কৰিব লাগে।

Verse 96

जपादाडिमबंधूककिंशुकाद्यैः समर्चयेत् । अन्यैः सुगंधिशेफालीकुसुमाद्यैः समर्चयेत् ॥ ९६ ॥

জপা, দাড়িম-পুষ্প, বন্ধূক, কিঞ্চুক আদি কুসুমে সমাৰ্চনা কৰিব লাগে; লগতে সুগন্ধি শেফালী আদি অন্য ফুলেৰেো বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে।

Verse 97

त्रिसप्तरात्रादायाति प्रोक्तरूपा मदाकुला । यावच्छरीरपातः स्याच्छापो वानपगास्य सा ॥ ९७ ॥

তিনিবাৰ সাত ৰাতিৰ পাছত সি—কথিত ৰূপ ধৰি, মদত ব্যাকুল হৈ—পুনৰ আহে; আৰু দেহপাত (মৃত্যু) নোহোৱালৈকে তাৰ শাপ অনপগ, অৰ্থাৎ নোহোৱা-নহটা, থাকে।

Verse 98

पद्मैरक्तैस्त्रिमध्वक्तैर्होमाल्लक्ष्मीमवाप्नुयात् । तथैव कैरवै रक्तैरंगनाः स्ववशं नयेत् ॥ ९८ ॥

তিনিধৰণৰ মধুৰে অভ্যক্ত ৰক্ত পদ্মেৰে হোম কৰিলে লক্ষ্মী লাভ হয়। তেনেদৰে ৰক্ত কৈৰৱ ফুলেৰে একেই বিধি কৰিলে নাৰীসকল স্ববশ হয়।

Verse 99

समानरूपवत्सायाः शुक्लाया गोः पयःप्लुतैः । मल्लिकामालतीजातीशतपत्रैर्हुतैर्भवेत् ॥ ९९ ॥

একে ৰঙৰ পোৱালি থকা শ্বেত গাইৰ গাখীৰে সিক্ত মল্লিকা, মালতী, জাতী আৰু শতপত্ৰ ফুল পবিত্ৰ অগ্নিত আহুতি দিব লাগে।

Verse 100

कीर्तिविद्याधनारोग्यसौभाग्यवित्तपादिकम् । आरग्वधप्रसूनैस्तु क्षौद्राक्तैर्हवनाद्भवेत् ॥ १०० ॥

মধু লেপিত আৰগ্বধ ফুলেৰে হোম কৰিলে কীৰ্তি, বিদ্যা, ধন, আৰোগ্য, সৌভাগ্য আৰু সমৃদ্ধিদায়ক ফল লাভ হয়।

Verse 101

स्वर्णादिस्तं भनं शत्रोर्नृपादीनां क्रुधोऽपि च । आज्याक्तैः करवीरोत्थैः प्रसूनैररुणैर्हुतैः ॥ १०१ ॥

ঘিউ লেপিত কৰবীৰ (কনেৰ) ৰ ৰঙা ফুল অগ্নিত আহুতি দিলে শত্ৰুৰ প্ৰহাৰ নিবারিত হয় আৰু ৰজা আদি লোকৰ ক্ৰোধো শমে।

Verse 102

रक्तांबराणि वनिता भूपामात्यवशं तथा । भूषावाहनवाणिज्यसिद्धयश्चास्य वांछिताः ॥ १०२ ॥

তেওঁৰ বাবে ৰঙা বস্ত্ৰ, নাৰী-লাভ আৰু ৰজা-মন্ত্ৰীক বশ কৰাৰ শক্তি লাভ হয়; লগতে অলংকাৰ, বাহন আৰু বাণিজ্যত কাম্য সিদ্ধিও উদ্ভৱ হয়।

Verse 103

लवणैः सर्षर्पैरैरितरैर्वाथ होमतः । सतैलाक्तैर्निशामध्ये त्वानयेद्वांछितां वधूम् ॥ १०३ ॥

লৱণ, সৰিষা আৰু এনেধৰণৰ অন্য দ্ৰব্য তেল লেপি অগ্নিত হোম কৰিলে, মধ্যৰাতিত কাম্য বধূক বশ কৰি আনিব পাৰি।

Verse 104

तैलाक्तैर्जुहुयात्कृष्णदरपुष्पैर्निशातरे । मासादरातेस्तस्यार्तिर्ज्वरेण भवति ध्रुवम् ॥ १०४ ॥

তেলে লেপা নিশাতৰা (ৰাতি ফুলি উঠা) আৰু কৃষ্ণদৰ ফুলেৰে হোম কৰিলে, এক মাহৰ ভিতৰত সেই শত্ৰু জ্বৰ-ৰূপ যন্ত্ৰণাত নিশ্চিতভাৱে কাতৰ হয়॥১০৪॥

Verse 105

आरुष्करैर्धृताभ्यक्तैस्तद्बीजैर्निशि होमतः । शत्रोर्द्दाहव्रणानि स्युर्दुःसाध्यानि चिकित्सकैः ॥ १०५ ॥

ঘৃতলেপিত আৰুষ্কৰ বীজেৰে ৰাতি হোম কৰিলে শত্ৰুৰ দাহ-ঘা হয়, যি চিকিৎসকৰ বাবেও দুঃসাধ্য॥১০৫॥

Verse 106

तथा तत्तैलसंसिक्तैर्बीजैरंकोलकैरपि । मरिचैः सर्षपाज्याक्तौनशि होमानुसारतः ॥ १०६ ॥

তদ্ৰূপে, ঔষধি-হোমৰ বিধি অনুসাৰে, সেই তেলে সিক্ত বীজ, অংকোল বীজ, জালুক আৰু ঘৃতমিশ্ৰিত সৰিষাও ৰাতি আহুতি দিব লাগে॥১০৬॥

Verse 107

वांछितां वनितां कामज्वरार्तामानयेद्द्रुतम् । शालिभिश्चाज्यसंसिक्तैर्होमाच्छालीनवाप्नुयात् ॥ १०७ ॥

ঘৃতসিক্ত শালি ধান্যৰে হোম কৰিলে, কামজ্বৰে কাতৰ ইচ্ছিত নাৰী শীঘ্ৰে আকৃষ্ট হৈ আহে; আৰু সেই হোমৰ পৰা নতুন শালি ধান্যও লাভ হয়॥১০৭॥

Verse 108

मुद्गैर्मुद्गं घृतैराज्यं सिद्धैरित्थं हुतैर्भवेत् । साध्यर्क्षवृक्षसंभूतां पिष्टपादरजःकृताम् ॥ १०८ ॥

মুদ্গেৰে মুদ্গ আৰু ঘৃতেৰে আজ্য—এইদৰে সিদ্ধ কৰি আহুতি দিলে কৰ্ম সিদ্ধ হয়। (লেপ/চূৰ্ণ) সাধ্য আৰু ঋক্ষ-বৃক্ষজাত দ্ৰব্যক পায়ে পিষি উঠা ৰজেৰে সূক্ষ্ম চূৰ্ণ কৰি ল’ব লাগে॥১০৮॥

Verse 109

राजीमरीचिलोणोत्थां पुत्तलीं जुहुयान्निशि । प्रपदाभ्यां च जंघाभ्यां जानुभ्यामुरुयुग्मतः ॥ १०९ ॥

ৰাতিৰ সময়ত সৰিয়হৰ কিৰণজাত লৱণ-ৰজৰ পৰা গঢ়া সৰু পুতলিখন অগ্নিত হোম কৰিব; ই পাদতল, জঙ্ঘা, জানু আৰু উৰুদ্বয়ৰ মঙ্গলাৰ্থে।

Verse 110

नाभेरधस्ताद्धृदयाद्भिन्नेनाकण्ठस्तथा । शिरसा च सुतीक्ष्णेन च्छित्वा शस्त्रेण वै क्रमात् ॥ ११० ॥

তীক্ষ্ণ শস্ত্ৰে ক্ৰমে প্ৰথমে নাভিৰ তলত, তাৰপিছত হৃদয়দেশত, তাৰপিছত কণ্ঠ পৰ্যন্ত ছেদন কৰিব; অনন্তৰে অতিতীক্ষ্ণ ধাৰেৰে মস্তকো বিচ্ছিন্ন কৰিব।

Verse 111

एवं द्वादशधा होमान्नरनारीनराधिपाः । वश्या भवंति सप्ताडाज्ज्वरार्त्तीश्चास्य वांछया ॥ १११ ॥

এইদৰে দ্বাদশ বিধ হোমকর্ম কৰিলে পুৰুষ, নাৰী আৰু ৰজাসকলো সাত দিনৰ ভিতৰত বশ্য হয়; জ্বৰত কাতৰ লোকেও তাৰ ইচ্ছানুসাৰে ফল লাভ কৰে।

Verse 112

पिष्टेन गुडयुक्तेन मरिचैर्जीरकैर्युताम् । कृत्वा पुत्तलिकां साध्यनामयुक्तामथो हृदि ॥ ११२ ॥

গুড় মিহলি পিঠাত গোলমৰিচ আৰু জিৰা মিহলাই সৰু পুতলি গঢ়িব; তাত সাধ্য ব্যক্তিৰ নাম লিখি হৃদয়দেশত স্থাপন কৰিব।

Verse 113

सनामहोमसंपातघृतेपाच्यतां पुनः । स्पृशन्निजकराग्रेण सहस्रं प्रजपेन्मनुम् ॥ ११३ ॥

তাৰপিছত মন্ত্রনামসহ হোমৰ সম্পাতে পবিত্ৰ হোৱা ঘিউত তাক পুনৰ পকাব; আৰু নিজৰ আঙুলিৰ আগভাগত স্পৰ্শ কৰি কৰি মন্ত্র সহস্রবার জপ কৰিব।

Verse 114

अभ्यर्च्य तद् घृताभ्यक्तं भक्षयेत्तद्धिया जपन् । नरनारीनृपास्तस्य वश्याः स्युर्मरणावधिं ॥ ११४ ॥

সেই দ্ৰব্যটি বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি, ঘৃতলেপিত তাক মনত মন্ত্ৰ জপ কৰি কৰি ভক্ষণ কৰিব। তাৰ প্ৰভাৱত নৰ-নাৰী আৰু ৰজাসকলেও মৃত্যুপৰ্যন্ত বশীভূত হয়।

Verse 115

शक्तयष्टगंधं संपिष्य कन्यया शिशिरे जले । तेन वै तिलकं भाले धारयन्वशयेज्जगत् ॥ ११५ ॥

এগৰাকী কন্যাৰ দ্বাৰা শীতল পানীত শক্তযষ্ট-গন্ধ পিষাই, সেই লেপে কপালত তিলক ধাৰণ কৰিব। সেই তিলক ধাৰণ কৰিলে জগতও বশ হয় বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 116

शालितंदुलमादाय प्रस्थं भांडे नवे क्षिपेत् । समानवर्णेवत्साया रक्ताया गोः पयस्तथा ॥ ११६ ॥

শালি চাউলৰ দানা এক প্ৰস্থ লৈ নতুন পাত্ৰত থ’ব। তদ্ৰূপ, একে বৰ্ণৰ পোৱালিযুক্ত ৰঙা গাইৰ গাখীৰো তাত যোগ কৰিব।

Verse 117

द्विगुणं तत्र निक्षिप्य श्रपयेत्संस्कृतेऽनले । घृतेन सिक्तं सिक्थं तु कृत्वा तत्ससितं करे ॥ ११७ ॥

তাত (অন্য) দ্ৰব্য দ্বিগুণকৈ দি শুদ্ধভাৱে সাজি থোৱা অগ্নিত সিদ্ধ কৰিব। তাৰ পাছত ঘৃতত সিক্ত মোমক আকাৰ দি, শ্বেত চূৰ্ণ (সিতা) সহ হাতে ধৰিব।

Verse 118

विधाय विद्यामष्टोर्द्धूशतं जप्त्वा हुनेत्ततः । एवं होमो महालक्ष्मीमावहेत्प्रतिपत्कृतः ॥ ११८ ॥

বিধি সম্যকভাবে অনুষ্ঠান কৰি, বিদ্যা (মন্ত্ৰ) একশ আঠবাৰ জপ কৰি, তাৰ পাছত অগ্নিত হোমাহুতি দিব। এইদৰে প্ৰতিপদ তিথিত কৰা হোমে মহালক্ষ্মীক আৱাহন কৰে।

Verse 119

शुक्रवारेष्वपि तथा वर्षान्नृपसमो भवेत् । पंचम्यां तु विशेषेण प्राग्वद्धोमं समाचरेत् ॥ ११९ ॥

শুক্ৰবাৰতো এই ব্ৰত আচৰণ কৰিলে এক বছৰৰ ভিতৰত সাধক ৰজাসম হয়। কিন্তু পঞ্চমী তিথিত বিশেষকৈ পূৰ্বোক্ত বিধি অনুসাৰে যথাবিধি হোম কৰা উচিত।

Verse 120

तस्यां तिथौ त्रिमध्वक्तैर्मल्लिकाद्यैः सितैर्हुनेत् । अन्नाज्याभ्यां च नियतं हुत्वान्नाढ्यो भवेन्नरः ॥ १२० ॥

সেই তিথিত ত্ৰিমধুৰ (গাখীৰ, দই, ঘিউ) আৰু মল্লিকা আদি শ্বেত পুষ্পেৰে হোম কৰা উচিত। অন্ন আৰু ঘিউৰ আহুতি নিয়মিত দিলে মানুহ ধনধান্যে সমৃদ্ধ হয়।

Verse 121

यद्यद्धि वांछितं वस्तु तत्तत्सर्वं तु सर्वदा । घृतहोमादवाप्नोति तथैव तिलतंदुलैः ॥ १२१ ॥

মানুহে যি যি ইচ্ছিত বস্তু কামনা কৰে, সেয়া সকলো সি সদায় ঘিউ-হোমৰ দ্বাৰা লাভ কৰে; তেনেদৰে তিল আৰু তণ্ডুল (চাউলৰ দানা) আহুতি দিলেও একে ফল পায়।

Verse 122

अरुणैः पंकजैर्होमं कुर्वंस्त्रिमधुराप्लुतैः । मंडलाल्लभते लक्ष्मीं महतीं श्लाध्यविग्रहाम् ॥ १२२ ॥

ত্ৰিমধুৰে সিক্ত অৰুণ পদ্মেৰে হোম কৰা সাধকে সেই মণ্ডলৰ পৰা মহতী লক্ষ্মী—শ্লাঘ্য ৰূপযুক্ত সমৃদ্ধি—লাভ কৰে।

Verse 123

कह्लारैः क्षौद्रसंसिक्तैः पूर्णाद्यं तद्दिनावधि । जुहुयान्नित्यशो भक्त्या सहस्रं विकचैः शुभैः ॥ १२३ ॥

মধুৰে সিক্ত, শুভ আৰু সম্পূৰ্ণ বিকশিত কহ্লাৰ পুষ্পেৰে—পূৰ্ণিমা-ব্ৰতৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সেই দিনৰ শেষলৈকে—ভক্তিসহ নিত্য এক সহস্ৰ আহুতি দিয়া উচিত।

Verse 124

स तु कीर्तिं धनं पुत्रान्प्राप्नुयान्नात्र संशयः । चंपकैः क्षौद्रसंसिक्तैः सहस्रहवनाद्ध्रुवम् ॥ १२४ ॥

সেই ব্যক্তি নিশ্চয়েই কীৰ্তি, ধন আৰু পুত্ৰ লাভ কৰে—ইয়াত সন্দেহ নাই। মৌ-লেপিত চম্পক ফুলেৰে সহস্ৰ হোম কৰিলে এই ফল ধ্ৰুৱ।

Verse 125

लभते स्वर्णनिष्काणां शतं मासेन नारद । पाटलैर्घृतसंसिक्तैस्त्रिसहस्रं हुतैस्तथा ॥ १२५ ॥

হে নাৰদ! এক মাহৰ ভিতৰত সি একশ স্বৰ্ণ-নিষ্ক লাভ কৰে। আৰু ঘৃত-লেপিত পাটল সমিধাৰে অগ্নিত ত্ৰিসহস্ৰ আহুতি দিলে তদ্ৰূপ ফল হয়।

Verse 126

दर्शादिमासाल्लभते चित्राणि वसनानि च । कर्पूरचंदनाद्यानि सुगन्धानि तु मासतः ॥ १२६ ॥

দৰ্শৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা মাহত সি বিচিত্ৰ বস্ত্ৰ লাভ কৰে। আৰু মাহে মাহে কৰ্পূৰ, চন্দন আদি সুগন্ধি দ্ৰব্যও পায়।

Verse 127

वस्तूनि लभते हृद्यैरन्यैर्भोगोपयोगिभिः । शालिभिः क्षीरसिक्ताभिः सप्तमीषु शतं हुतम् ॥ १२७ ॥

দুধে সিক্ত শালি চাউলৰ দানাৰে সপ্তমী তিথিত একশ আহুতি দিলে, সি হৃদয়প্ৰিয় আৰু অন্য ভোগোপযোগী বস্তু লাভ কৰে।

Verse 128

तेन शालिसमृद्धिः स्याज्मासैः षड्रभिरसंशयम् । तिलैर्हुतैस्तु दिवसैर्वर्षादारोग्यमाप्नुयात् ॥ १२८ ॥

সেই বিধিৰে ছয় মাহৰ ভিতৰত নিশ্চয় শালি ধান্যৰ সমৃদ্ধি হয়। আৰু প্ৰতিদিন তিল দি হোম কৰিলে এক বছৰত আৰোগ্য লাভ হয়।

Verse 129

स्वजन्मर्क्षत्रिषु तथा दूर्वाभिर्ज्जुहुयान्नरः । निरातंको महाभोगः शतं वर्षाणि जीवति ॥ १२९ ॥

নিজ জন্ম-সম্পৰ্কীয় তিন নক্ষত্ৰত দূৰ্বা ঘাঁহেৰে হোম কৰা উচিত। তেনে কৰিলে সি উপদ্ৰৱমুক্ত হৈ মহাসম্পদ ভোগ কৰি শতবছৰ জীয়াই থাকে।

Verse 130

गुडूचीतिलदूर्वाभिस्त्रिषु जन्मसु वा हुनेत् । तेनायुःश्रीयशोभोगपुण्यनिध्यादिमान्भवेत् ॥ १३० ॥

গুড়ূচী, তিল আৰু দূৰ্বা লৈ—তিন জন্মলৈও—যদি হোম কৰা হয়, তেনেহ’লে তাৰ ফলত দীঘল আয়ু, শ্ৰী, যশ, ভোগ আৰু পুণ্য-নিধি আদি লাভ হয়।

Verse 131

घृतपायसदुग्धैस्तु हुतैस्तेषु त्रिषु क्रमात् । आयुरारोग्यविभवैर्नृपामात्यो भवेत्तथा ॥ १३१ ॥

কিন্তু সেই তিন আহুতিত ক্ৰমে ঘিঁউ, পায়স আৰু গাখীৰ দান কৰিলে সি দীঘল আয়ু, আৰোগ্য আৰু বৈভৱসহ ৰজাৰ মন্ত্ৰী হয়।

Verse 132

सप्तम्यां कदलीहोमात्सौभाग्यं लभतेऽन्वहम् । दूर्वात्रिकैस्तु प्रादेशमानैस्त्रिस्वादुसंयुतैः ॥ १३२ ॥

সপ্তমী তিথিত কদলী (কলা)ৰে হোম কৰিলে দিনেদিনে সৌভাগ্য লাভ হয়। লগতে প্ৰাদেশ-মানৰ দূৰ্বাৰ তিন গুচ্ছ তিন মধুৰ দ্ৰব্যৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি আহুতি দিব লাগে।

Verse 133

जुहुयाद्दिनशो घोरे सन्निपातज्वरे तथा । तद्दिनेषु जपेद्विद्यां नित्यशः सलिलं स्पृशन् ॥ १३३ ॥

ভয়ংকৰ সন্নিপাত জ্বৰত প্ৰতিদিন হোম কৰা উচিত। সেই দিনবোৰতে পানী স্পৰ্শ কৰি কৰি নিত্য নিৰন্তৰ মন্ত্ৰ-বিদ্যা জপ কৰিব লাগে।

Verse 134

सहस्रवारं तत्तोयैः स्नानं पानं समाचरेत् । पाकाद्यमपि तैरव कुर्याद्रोगविमुक्तये ॥ १३४ ॥

সেই পানীৰে সহস্ৰবাৰ বিধিপূৰ্বক স্নান আৰু পান কৰিব লাগে। ৰোগমুক্তিৰ বাবে সেই পানীৰে ৰন্ধা অন্ন আদিো প্ৰস্তুত কৰিব লাগে॥

Verse 135

साध्यर्क्षवृक्षसंचूर्णं त्र्यूषणं सर्षपं तिलम् । पिष्टं च साध्यपादोत्थरजसा च समन्वितम् ॥ १३५ ॥

সাধ্যর্ক্ষ গছৰ চূৰ্ণ, ত্ৰ্যূষণ, সৰিষা আৰু তিল—এই সকলো পিহি, সাধুজনৰ পদধূলি মিহলাই লেপ প্ৰস্তুত কৰিব লাগে॥

Verse 136

कृत्वा पुत्तलिकां सम्यग्धृदये नामसंयुताम् । प्राग्वच्छित्वायसैस्तीक्ष्णैः शस्त्रैः पुत्तलिकां हुनेत् ॥ १३६ ॥

এটা সৰু পুতলিকা ভালদৰে সাজি তাৰ হৃদয়স্থানত নাম স্থাপন কৰিব লাগে। পূৰ্ববিধি অনুসাৰে তীক্ষ্ণ লোহাৰ অস্ত্ৰে কাটি সেই পুতলিকাক অগ্নিত হোম কৰিব লাগে॥

Verse 137

एवं दिनैः सप्तभिस्तु साध्यो वश्यो भवेद्दृढम् । तथाविधां पुत्तलिकां कुंडमध्ये निखन्य च ॥ १३७ ॥

এইদৰে সাত দিনৰ ভিতৰত সাধ্য ব্যক্তি দৃঢ়ভাৱে বশীভূত হয়। আৰু সেইধৰণে তৈয়াৰ পুতলিকাখন কুণ্ডৰ মাজত পুতি থ’ব লাগে॥

Verse 138

उपर्यग्निं निधायाथ विद्यया दिनशो हुनेत् । त्रिसहस्रं त्रियमायां सर्षपैस्तद्रसाप्लुतैः ॥ १३८ ॥

তাৰ পিছত অগ্নিৰ ওপৰত থৈ, বিদ্যা-মন্ত্ৰে প্ৰতিদিন হোম কৰিব লাগে—তিন যামত তিন হাজাৰ আহুতি, তাৰ ৰসত ভিজোৱা সৰিষাৰে দিব লাগে॥

Verse 139

शतयोजनदूरादप्यानयेद्वनितां बलात् । वशयेद्वनितां होंमात्कौशिकैर्मधुमिश्रितैः ॥ १३९ ॥

শত যোজন দূৰৰ পৰাও বলপূৰ্বক নাৰীক আনিব পাৰি; আৰু মধু-মিশ্ৰিত কুশাৰে হোম কৰিলে নাৰী বশ হয়।

Verse 140

नालिकेरफलोपे तैर्गुडैर्लक्ष्मीमवाप्नुयात् । तथाज्यसिक्तैः कह्लारैः क्षीराक्तैररुणोत्पलैः ॥ १४० ॥

নাৰিকলফলৰ সৈতে গুড় অৰ্পণ কৰিলে লক্ষ্মী (সমৃদ্ধি) লাভ হয়। তেনেদৰে ঘৃত-সিঞ্চিত কহ্লাৰ পদ্ম আৰু দুধ-লেপিত ৰঙা পদ্ম অৰ্পণ কৰিলে শুভ সৌভাগ্য মেলে।

Verse 141

त्रिमध्वक्तैश्चंपर्कश्च प्रसूनैर्बकुलोद्भवैः । मधूकजैः प्रसूनैश्च हुतैः कन्यामवाप्नुयात् ॥ १४१ ॥

ত্রিমধু-যুক্ত, চম্পক ফুল, বকুলজাত ফুল আৰু মধূক ফুলেৰে হোম কৰিলে কন্যা (উপযুক্ত বধূ) লাভ হয়।

Verse 142

पुन्नागजैर्हुतैर्वस्त्राण्याज्यैरिष्टमवाप्नुयात् । माहिषैर्महिषीराजैरजान् गव्यैश्च गास्तथा ॥ १४२ ॥

পুন্নাগ কাঠৰ আহুতি দিলে বস্ত্ৰ লাভ হয়; আৰু ঘৃত আহুতি দিলে ইষ্টফল মেলে। মহিষ আৰু শ্ৰেষ্ঠ মহিষীৰ আহুতি দিলে ছাগলী, আৰু গব্য আহুতি দিলে গাভীও লাভ হয়।

Verse 143

अवाप्नोति हुतैराज्यैः रत्नै रत्नं च साधकः । शालिपिष्टमयीं कृत्वा पुत्तलीं ससितां ततः ॥ १४३ ॥

ঘৃত আহুতিৰে সাধকে ৰাজ্য-সমৃদ্ধি লাভ কৰে; আৰু ৰত্ন আহুতি দিলে ৰত্নেই পায়। তাৰপিছত চাউলৰ গুঁড়োৰ লেপেৰে বগা ৰঙৰ সৰু পুতলী সাজি পৰৱৰ্তী বিধি কৰিব।

Verse 144

हृद्देशन्यस्तनामार्णां पचेत्तैलाज्ययोर्निशि । तन्मनाश्च दिवारात्रौ विद्याजप्तां तु भक्षयेत् ॥ १४४ ॥

হৃদয়-দেশত নামৰ অক্ষৰ ন্যাস কৰি, ৰাতি তিলতেল বা ঘিউত (নৈবেদ্য) ৰান্ধিব। তাত মন স্থিৰ কৰি, দিন-ৰাতি বিদ্যা-মন্ত্ৰজপে পবিত্ৰ কৰা আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব।

Verse 145

सप्तरात्रप्रयोगेण नरो नारी नृपोऽपि वा । दासवद्वशमायाति चित्तप्राणादि चार्पयेत् ॥ १४५ ॥

সাত ৰাতিৰ প্ৰয়োগে—পুৰুষ, নাৰী বা ৰজাও—দাসৰ দৰে বশ হয়; তেতিয়া সাধকে চিত্ত, প্ৰাণ আদি সমৰ্পণ কৰিব।

Verse 146

हयारिपुष्पैररुणैः सितैर्वा जुहुयात्तथा । त्रिसप्तरात्रान्महतीमवाप्नोति श्रियन्नरः ॥ १४६ ॥

তদ্ৰূপ হযাৰী ফুল—ৰঙা বা বগা—দিয়ে হোম কৰিলে, তিনিবাৰ সাত ৰাতিৰ ভিতৰত মানুহে মহৎ শ্ৰী-সমৃদ্ধি লাভ কৰে।

Verse 147

छागमांसैस्त्रिमध्वक्तैर्होमात्स्वर्णमवाप्नुयात् । क्षीराक्तैः सस्यसंपन्नां भुवमाप्नोति मंडलात् ॥ १४७ ॥

ত্ৰিমধুৰে লেপিত ছাগমাংস দিয়ে হোম কৰিলে সোণ লাভ হয়। আৰু ক্ষীৰে লেপিত আহুতিৰ দ্বাৰা মণ্ডল-লোকৰ পৰা শস্যসমৃদ্ধ ভূমি প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 148

पद्माक्षैर्हवनाल्लक्ष्मीमवाप्नोति त्रिभिर्दिनैः । बिल्वैर्दशांशं जुहुयान्मंत्राद्यैः साधने जपे ॥ १४८ ॥

পদ্মবীজে হোম কৰিলে তিনিদিনতে লক্ষ্মী লাভ হয়। আৰু মন্ত্ৰসাধনা আৰু জপত, বিল্বপাতৰে জপসংখ্যাৰ দশমাংশ অগ্নিত আহুতি ৰূপে অৰ্পণ কৰিব।

Verse 149

एवं संसिद्धमंत्रस्तु मंत्रितैश्चुलुकोदकैः । फणिदष्टमृतानां तु मुखे संताड्य जीवयेत् ॥ १४९ ॥

এইদৰে মন্ত্ৰ সিদ্ধ হ’লে, সেই মন্ত্ৰপূত এক গণ্ডুষ পানীৰে সৰ্পদংশনত মৃত ব্যক্তিৰ মুখত ছটিয়াই তেওঁক পুনৰ্জীৱিত কৰা উচিত।

Verse 150

तत्कर्णयोर्जपन्विद्यां यष्ट्या वा जपसिद्धया । संताड्यशीर्षं सहसा मृतमुत्थापयेदिति ॥ १५० ॥

তেওঁৰ কাণত বিদ্যা বা মন্ত্ৰ জপ কৰি, অথবা জপসিদ্ধ লাঠিৰে মূৰত আঘাত কৰি মৃত ব্যক্তিক হঠাত পুনৰ্জীৱিত কৰিব পাৰি।

Verse 151

कृत्वा योनिं कुंडमध्ये तत्राग्नौ विधिवद्ध्रुनेत् । तिलसर्षपगोधूमशालिधान्ययवैर्हुनेत् ॥ १५१ ॥

অগ্নিকুণ্ডৰ মাজত যোনি আকৃতি নিৰ্মাণ কৰি, তাত যথাবিধি অগ্নি স্থাপন কৰি তিল, সৰিয়হ, ঘেঁহু, শালি ধান আৰু যৱেৰে হোম কৰা উচিত।

Verse 152

त्रिमध्वक्तैरेकशो वा समेतैर्वा समृद्धये । बकुलैश्चंपकैरब्जैः कह्लारैररुणोत्पलैः ॥ १५२ ॥

সমৃদ্ধিৰ বাবে ত্ৰিমধু (ঘিউ, মৌ, চেনি) যুক্ত কৰি, পৃথকে বা একেলগে বকুল, চম্পা, পদ্ম, কল্হাৰ আৰু ৰঙা পদুম ফুলেৰে হোম কৰা উচিত।

Verse 153

कैरवैर्मल्लिकाकुंदमधूकैरिंदिराप्तये । अशोकैः पाटलैर्विल्वैर्जातीविकंकतैः सितैः ॥ १५३ ॥

ইন্দিৰা (লক্ষ্মী)ৰ কৃপা লাভৰ বাবে শ্বেতপদ্ম, মল্লিকা, কুন্দ আৰু মহুৱা ফুলৰ দ্বাৰা; তথা অশোক, পাটল, বেলপাত, জাতি আৰু বগা বিকঙ্কত ফুলেৰে হোম কৰা উচিত।

Verse 154

नवनीलोत्पलैरश्वरिपुजैः कर्णिकारजैः । होमाल्लक्ष्मीं च सौभाग्यं निधिमायुर्यशो लभेत् ॥ १५४ ॥

নতুন নীলপদ্ম, অশ্বৰিপূজ্য পুষ্প আৰু কৰ্ণিকাৰ ফুলেৰে হোম কৰিলে লক্ষ্মী, সৌভাগ্য, ধন-নিধি, দীঘলীয়া আয়ু আৰু যশ লাভ হয়।

Verse 155

दूर्वां गुडूचीमश्वत्थं वटमारग्वधं तथा । सितार्कप्लक्षजं हुत्वा चिरान्मुच्येत रोगतः ॥ १५५ ॥

দূৰ্বা ঘাঁহ, গুড়ূচী, অশ্বত্থ, বট, মারগ্বধ, শ্বেত অর্ক আৰু প্লক্ষ অগ্নিত হুত দিলে ক্ৰমে ৰোগৰ পৰা মুক্তি হয়।

Verse 156

इक्षुजंबूनालिकेरमोचागुडसितायुतैः । अचलां लभते लक्ष्मीं भोक्ता च भवति ध्रुवम् ॥ १५६ ॥

আখ, জাম্বু-ফল, নাৰিকল, কলা, গুড় আৰু চিনি সহ আহুতি দিলে অচল লক্ষ্মী লাভ হয় আৰু নিশ্চিতভাৱে ভোগসুখৰ ভোক্তা হয়।

Verse 157

सर्षपाज्यैर्हुते मृत्युः काष्ठाग्नौ वैरिमृत्यवे । चतुरंगुलजैर्होमाञ्चतुरंगबले रिपोः ॥ १५७ ॥

কাঠে জ্বলা অগ্নিত ঘৃতমিশ্ৰিত সৰ্ষে আহুতি দিলে শত্রুমৃত্যুৰ ফল সিদ্ধ হয়। আৰু চাৰি আঙুল পৰিমিত আহুতিয়ে শত্রুৰ চতুৰঙ্গ সেনাবল নষ্ট কৰে।

Verse 158

सप्ताहाद्रोगदुःखार्तिर्भवत्येव न संशयः । नित्यं नित्यार्चनं कुर्यात्तथा होमं घृतेन वै ॥ १५८ ॥

সাত দিনৰ ভিতৰতে ৰোগ আৰু দুঃখৰ পীড়া নিশ্চয় হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই। সেয়ে প্ৰতিদিন নিত্যাৰ্চনা কৰিব লাগে আৰু ঘৃতৰে হোমো নিত্য কৰিব লাগে।

Verse 159

विद्याभिमंत्रितं तोयं पिबेत्प्रातस्तदाप्तये । चंदनोशीरकर्पूरकस्तूरीरोचनान्वितैः ॥ १५९ ॥

সেই ফল লাভৰ বাবে প্ৰাতে বিদ্যা-মন্ত্ৰে অভিমন্ত্ৰিত জল পান কৰিব লাগে। সেই জল চন্দন, উশীৰ, কৰ্পূৰ, কস্তুৰী আৰু গোৰোচনাযুক্ত হওক॥

Verse 160

काश्मीरकालागुरुभिर्मृगस्वेदमयैरपि । पूजयेच्च शिवामेतैर्गंधैः सर्वार्थसिद्धये ॥ १६० ॥

জাফৰান, ক’লা আগৰু আৰু কস্তুৰীৰে প্ৰস্তুত সুগন্ধিৰে—এই গন্ধসমূহে—শিৱা দেৱীৰ পূজা কৰিব লাগে, যাতে সকলো উদ্দেশ্য সিদ্ধ হয়॥

Verse 161

सर्वाभिरपि नित्याभिः प्रातर्मातृकया समम् । त्रिजप्ताभिः पिबेत्तोयं तथा वाक्सिद्वये शिवम् ॥ १६१ ॥

প্ৰাতে মাতৃকা সহ আৰু সকলো নিত্যাশক্তিৰ সৈতে, তিনিবাৰ জপ কৰি জল পান কৰিব লাগে; আৰু বাক্-সিদ্ধিৰ দ্বয়ত শিৱমঙ্গল স্থাপন কৰিব লাগে॥

Verse 162

विदध्यात्साधनं प्राग्वद्वर्णलक्षं पयोव्रतः । त्रिस्वादुसिक्तैररुणैरंबुजैर्हवनं चरेत् ॥ १६२ ॥

পয়োব্ৰত পালনকাৰীয়ে পূৰ্বোক্ত মতে বৰ্ণ-লক্ষণযুক্ত সাধন-সামগ্ৰী সাজি ল’ব; আৰু তিন মধুৰ দ্ৰব্যে সিক্ত অৰুণ পদ্মেৰে হোম সম্পন্ন কৰিব॥

Verse 163

जपतर्पणहोमार्चासेकसिद्धमनुर्नरः । कुर्यादुक्तान्प्रयोगांश्च न चेत्तन्मनुदेवताः ॥ १६३ ॥

জপ, তৰ্পণ, হোম, অৰ্চা আৰু সেক—এই প্ৰয়োগসমূহ মানুহে কেৱল সেই সিদ্ধ মন্ত্ৰে কৰিব লাগে যি এই কৰ্মসমূহৰ বাবে সিদ্ধ; নচেৎ সেই মন্ত্ৰৰ অধিদেৱতাসকলে সাড়া নিদিয়ে॥

Verse 164

प्राणांस्तस्य ग्रसंत्येव कुपितास्तत्क्षणान्मुने । अनया विद्यया लोके यदसाध्यं न तत्क्वचित् ॥ १६४ ॥

হে মুনি, ক্ৰুদ্ধ হৈ সিহঁতে সেই ক্ষণতেই তাৰ প্ৰাণবায়ু গ্ৰাস কৰে। এই বিদ্যাৰে জগতত ক’তো একো অসাধ্য নাথাকে।

Verse 165

अरण्यवटमूले च पर्वताग्रगुहासु च । उद्यानमध्यकांतारे मातृपादपमूलतः ॥ १६५ ॥

অৰণ্যত বটবৃক্ষৰ মূলে, পৰ্বতশিখৰৰ গুহাত, উদ্যানৰ মাজৰ একান্ত কান্তাৰত, আৰু ‘মাতৃবৃক্ষ’ৰ মূলে—(এনে স্থান সাধনাৰ উপযুক্ত)।

Verse 166

सिंधुतीरे वने चैता यक्षिणीः साधयेन्नरः । कमलैः कैरवै रक्तैः सितैः सौगंधिकोत्पलैः ॥ १६६ ॥

সিন্ধু নদীৰ তীৰৰ অৰণ্যত মানুহে এই যক্ষিণীসকলক সাধনা কৰিব—পদ্ম, ৰঙা-সাদা কৈৰৱ আৰু সুগন্ধি নীল উৎপল অৰ্পণ কৰি।

Verse 167

सुगंधिशिफालिकया त्रिमध्वक्तैर्यथाविधि । होमात्सप्तसु वारेषु तन्मंडलत एव वै ॥ १६७ ॥

সুগন্ধি শিফালিকাক ত্ৰিমধু আৰু ঘৃতৰ সৈতে মিহলাই বিধিমতে হোম কৰিব লাগে। সাত দিন হোম কৰিলে সেই মণ্ডলৰ পৰাই নিশ্চিত ফল উদয় হয়।

Verse 168

विजयं समवाप्रोति समरे द्वंद्वयुद्धके । मल्लयुद्धे शस्त्रयुद्धे वादे द्यूतह्नयेऽपि च ॥ १६८ ॥

সেই সমৰত—দ্বন্দ্বযুদ্ধ, মল্লযুদ্ধ, অস্ত্ৰযুদ্ধ, বাদ-বিবাদ, আৰু পাশাখেলাৰ প্ৰতিযোগিতাতো—বিজয় লাভ কৰে।

Verse 169

व्यवहारेषु सर्वत्र जयमाप्नोति निश्चितम् । चतुरंगुलजैः पुप्पैर्होमात्संस्तंभयेदरीन् ॥ १६९ ॥

সকলো লৌকিক ব্যৱহাৰত সাধকে নিশ্চিতভাৱে জয় লাভ কৰে। চাৰি আঙুল পৰিমাণৰ পুষ্পেৰে হোম কৰিলে শত্রু স্তম্ভিত হয়।

Verse 170

तथैव कर्णिकारोत्थैः पुन्नागोत्थैर्नमेरुजैः । चंपकैः केतकै राजवृक्षजैर्माधवोद्भवैः ॥ १७० ॥

তদ্ৰূপ কৰ্ণিকাৰ, পুন্নাগ আৰু মেরুপৰ্বতজ পুষ্প; চম্পক আৰু কেতকী; লগতে ৰাজবৃক্ষজ আৰু মাধৱলতাজ পুষ্পেৰেো (উপাসনা) কৰা উচিত।

Verse 171

प्राग्वद्दारेषु जुहुयात्क्रमात्पुष्पैस्तु सप्तभिः । प्रोक्तेषु स्तंभनं शत्रोर्भंगो वा भवति ध्रुवम् ॥ १७१ ॥

পূৰ্বে কোৱা মতে দুৱাৰসমূহত ক্ৰমে সাতটা পুষ্পেৰে আহুতি দিব লাগে। বিধিপূৰ্বক কৰিলেই শত্রু নিশ্চিতভাৱে স্তম্ভিত হয়, নতুবা বিনষ্ট হয়।

Verse 172

शत्रोर्नक्षत्रवृक्षाग्नौ तत्समिद्धिस्तु होमतः । सर्षपाज्यप्लुताभिस्ते प्रणमंत्येव पादयोः ॥ १७२ ॥

শত্রুৰ নক্ষত্র-সম্পর্কিত বৃক্ষৰ সমিধে জ্বলাই তোলা অগ্নিত, সেই সমিধেই হোম কৰিব লাগে। সৰিষা আৰু ঘৃতসিক্ত আহুতিত তেওঁলোকে (বিৰোধী) নিশ্চিতভাৱে পদযুগলত প্ৰণাম কৰে।

Verse 173

मृत्युकाष्ठानले मृत्युपत्रपुष्पफलैरपि । समिद्भिर्जुहुयात्सम्यग्वारे शार्चनपूर्वकम् ॥ १७३ ॥

‘মৃত্যু’ কাঠে জ্বলাই তোলা অগ্নিত, ‘মৃত্যু’ ক্ৰিয়াৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট পাতা, পুষ্প, ফল আৰু সমিধেৰে বিধিপূৰ্বক আহুতি দিব লাগে। নিৰ্ধাৰিত দিনত আগতে পূজা কৰি যথাযথ হোম কৰিব লাগে।

Verse 174

अरातेश्चतुरंगं तु बलं रोगार्द्दितं भवेत् । तेनास्य विजयो भूयान्निधनेनापि वा पुनः ॥ १७४ ॥

যদি শত্ৰুৰ চতুৰঙ্গিনী সেনা ৰোগে পীড়িত হয়, তেন্তে সেই দুৰ্বলতাতেই বা পুনৰ শত্ৰুৰ মৃত্যুতেও তাৰ বিজয় অতি সম্ভাৱ্য হয়।

Verse 175

अर्कवारेऽर्कजैरिध्मैः समिद्धेऽग्नौ तदुद्भवैः । पत्रैः पुष्पैः फलैः काण्डैर्मूलैश्चापि हुनेत्क्रमात् ॥ १७५ ॥

ৰবিবাৰে অর্ক গছৰ সমিধাৰে অগ্নি প্ৰজ্বলিত কৰি, সেই অর্কৰ পাতা, ফুল, ফল, কাণ্ড আৰু মূল—এইবোৰে ক্ৰমে আহুতি দিব লাগে।

Verse 176

सवर्णारुणवत्साया घृतसिक्तैस्तु मण्डलात् । अरातिदिङ्मुखो भूत्वा कुंडे त्र्यस्रे विधानतः ॥ १७६ ॥

ঘৃতসিক্ত বৃত্তাকাৰ মণ্ডলত, সমবৰ্ণ অৰুণবৰ্ণ বৎসাসহ গাভীৰ বিধান অনুসৰি, শত্ৰুদিশাৰ বিপৰীত মুখ কৰি, বিধিমতে ত্ৰিকোণ কুণ্ডত কৰ্ম সম্পাদন কৰিব লাগে।

Verse 177

पलायते वा रोगार्तः प्रणमेद्वा भयान्वितः । पलाशेध्मानले तस्य पंचांगैस्तद्घृताप्लुतैः ॥ १७७ ॥

ৰোগে কাতৰ ব্যক্তি দুখে পলাই যাওক বা ভয়তে প্ৰণাম কৰক—তথাপি তাৰ বাবে পলাশ সমিধাৰে জ্বলোৱা অগ্নিত, ঘৃতসিক্ত পঞ্চাঙ্গে আহুতি দিব লাগে।

Verse 178

होमेन सोमवारे च भवेत्प्राग्वन्न संशयः । खादिरेध्मानले तस्य पंचांगैस्तद्घृताप्लुतैः ॥ १७८ ॥

সোমবাৰে হোম কৰিলে পূৰ্বোক্ত ফল নিঃসন্দেহে লাভ হয়। তাৰ বাবে খদিৰ সমিধাৰে জ্বলোৱা অগ্নিত, ঘৃতসিক্ত পঞ্চাঙ্গে আহুতি দিব লাগে।

Verse 179

वारे भौमस्य हवनात्तदाप्नोति सुनिश्चितम् । अपामार्गस्य सौम्येऽह्नि पिप्पलस्य गुरोर्दिने ॥ १७९ ॥

মঙলবাৰে হৱন কৰিলে সাধকে নিশ্চিতভাৱে উক্ত ফল লাভ কৰে। তদ্ৰূপ বুধবাৰে অপামাৰ্গৰ সমিধাৰে আৰু বৃহস্পতিবাৰে (গুৰুদিনে) পিপ্পলৰ সমিধাৰে হোম কৰিলে নিজ নিজ নিশ্চিত ফল প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 180

उदुंबरस्य भृगुजे शम्या मांदेऽह्नि गोघृतैः । शुभ्रपीतसितश्यामवर्णाद्याः पूर्ववत्तथा ॥ १८० ॥

ভৃগুবাৰে (শুক্ৰবাৰে) উদুম্বৰ গছৰ শমী-সমিধাৰে হোম কৰিব লাগে; আৰু মান্দবাৰে (শনিবাৰে) গাভীৰ ঘৃতৰে। শুভ্ৰ, পীত, সিত, শ্যাম আদি বৰ্ণ-লক্ষণসমূহ পূৰ্বোক্তৰূপেই জ্ঞেয়।

Verse 181

तत्फलं समवाप्नोति तत्समिद्दीपितेऽनले । प्रतिपत्तिथिमारभ्य पंचम्यंतं क्रमेण वै ॥ १८१ ॥

যেতিয়া সেই সমিধা/আহুতি দ্বাৰাই যজ্ঞাগ্নি দীপ্ত হয়, তেতিয়া সাধকে সেই একে ফলেই লাভ কৰে। প্ৰতিপদা তিথিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ক্ৰমে পঞ্চমীলৈ আগবাঢ়িব লাগে।

Verse 182

शालीचणकमुद्गैश्च यवमाषैश्च होमतः । माहिषाज्यप्लुतैस्ताभिस्तिथिभिः समवाप्नुयात् ॥ १८२ ॥

শালি (চাউল), চণক, মুদ্গ, যৱ আৰু মাষ (উৰদ)ৰে হোম কৰি, প্ৰতিটো আহুতিকে মহিষাজ্য (এৰুমৰ ঘিউ)ৰে সিক্ত কৰি অৰ্পণ কৰিলে, সেই তিথিসমূহৰ অনুৰূপ উক্ত ফল লাভ হয়।

Verse 183

षष्ठ्यादिसप्तम्यंतं तु चाजाभवघृतैस्तथा । प्रागुक्तैर्निस्तुषैर्होमात्प्रागुक्तफलमाप्नुयात् ॥ १८३ ॥

কিন্তু ষষ্ঠীৰ পৰা সপ্তমীলৈ ছাগলজাত ঘৃতৰে আৰু পূৰ্বোক্ত তুষবিহীন ধান্যৰে হোম কৰিলে, পূৰ্বে কোৱা সেই একে ফল লাভ হয়।

Verse 184

तद्वर्द्धं पंचके त्वेतैः समस्तैश्च तिलद्वयैः । सितान्नैः पायसैः सिक्तैराविकैस्तु घृतैस्तथा ॥ १८४ ॥

পাঁচ অৰ্ঘ্যৰ গোটত সেই পৰিমাণ আধা অধিক বৃদ্ধি কৰিব লাগে—দুই প্ৰকাৰ তিল, মিঠা অন্ন, পায়স, পায়সে সিক্ত দ্ৰব্য আৰু ভেড়াৰ দুধৰ ঘৃত—এই সকলো একেলগে।

Verse 185

हवनात्तदवाप्नोति यदादौ फलमीरितम् । एवं नक्षत्रवृक्षोत्थवह्नौ तैस्तैर्मधुप्लुतैः ॥ १८५ ॥

হোম কৰিলে আদিতে কোৱা সেই ফলেই লাভ হয়। তদ্ৰূপ, নিজ নিজ নক্ষত্ৰ-সম্পৰ্কীয় গছৰ পৰা জ্বলাই তোলা অগ্নিত, মধুত সিক্ত সেই-সেই হব্য অৰ্পণ কৰিলে উক্ত ফলসমূহ সিদ্ধ হয়।

Verse 186

हवनादपि तत्प्राप्तिर्भवत्येव न संशयः । विद्यां संसाध्य पूर्वं तु पस्चादुक्तानशेषतः ॥ १८६ ॥

হোমৰ দ্বাৰাও সেই প্ৰাপ্তি নিশ্চয় হয়—সন্দেহ নাই। কিন্তু প্ৰথমে প্ৰয়োজনীয় বিদ্যাক সম্পূৰ্ণকৈ সাধন কৰি, তাৰ পিছত কোৱা সকলো বিধি একো নাছাড়ি পালন কৰিব লাগে।

Verse 187

प्रयोगान्साधयेद्धीमान् मंगलायाः प्रसादतः । संपूज्य देवतां विप्रकुमारीं कन्यकां तु वा ॥ १८७ ॥

বুদ্ধিমান ব্যক্তি মঙ্গলাৰ প্ৰসাদে এই প্ৰয়োগসমূহ সিদ্ধ কৰিব। প্ৰথমে দেৱতাৰ সম্যক পূজা কৰি, তাৰ পিছত বিধিমতে ব্ৰাহ্মণ-কুমাৰী অথবা কোনো কন্যাক যথোচিত সন্মান দিব।

Verse 188

सशुभावयवां मुग्धां स्नातां धौतांबरां शुभाम् । तथाविधं कुमारं वा संस्थाप्यभ्यर्च्य विद्यया ॥ १८८ ॥

শুভ অংগযুক্ত নিৰ্দোষ বালিকা—স্নাত, ধোৱা বস্ত্ৰ পৰিধান কৰা, পবিত্ৰ স্বভাৱা—অথবা তেনেধৰণৰ বালকক বহুৱাই, নিৰ্দিষ্ট বিদ্যা/বিধিৰে তাৰ পূজা কৰিব লাগে।

Verse 189

स्पृष्टशीर्षो जपेद्विद्यां शतवारं तथार्चयेत् । प्रसूनैररुणैः शुभ्रैः सौरभाढ्यैरथापि वा ॥ १८९ ॥

শ্ৰদ্ধাৰে শিৰ নত কৰি (শিৰে স্পৰ্শ কৰি) বিদ্যাৰ শতবাৰ জপ কৰিব আৰু তদ্ৰূপ পূজা কৰিব—ৰঙা বা বগা, অথবা সুগন্ধে পৰিপূৰ্ণ পুষ্পেৰে।

Verse 190

दद्याद्गुग्गुलधूपं च यावत्कर्मावसानकम् । ततो देव्या समाविष्टे तस्मिन्संपूज्य भक्तितः ॥ १९० ॥

কৰ্ম শেষ নোহোৱালৈকে গুগ্গুলুৰ ধূপ অৰ্পণ কৰিব। তাৰ পিছত দেৱী তাত প্ৰৱিষ্ট হৈ সন্নিধান হ’লে, সেই সন্নিধানক ভক্তিৰে যথাবিধি পূজা কৰিব।

Verse 191

ततस्तामुपचारैस्तैः प्रागुक्तैर्विद्यया व्रती । प्रजपंस्तां ततः पृच्छेदभीष्टं कथयेच्च सा ॥ १९१ ॥

তাৰ পিছত ব্ৰতধাৰী সাধকে পূৰ্বোক্ত উপচাৰ আৰু বিধি অনুসাৰে তেওঁক পুনঃপুনঃ জপ কৰি; তাৰ পাছত অভীষ্ট বিষয় সুধিব—আৰু তেওঁ (দেৱী) সেয়া ক’ব।

Verse 192

भूतं भवद्भविष्यं च यदन्यन्मनसि स्थितम् । जन्मांतराण्यतीतानि सर्वं सा पूजिता वदेत् ॥ १९२ ॥

ভূত, বৰ্তমান, ভবিষ্যৎ—আৰু মনত থকা আন যি-কিছু; লগতে অতীত জন্মান্তৰৰ কথাও—পূজিতা হ’লে তেওঁ সকলো ক’ব।

Verse 193

ततस्तां प्राग्वदभ्यर्च्य स्वात्मन्युद्वास्य तां जपेत् । सहस्रवारं स्थिरधीः पूर्णात्मा विचरेत्सुखी ॥ १९३ ॥

তাৰ পিছত পূৰ্ববৎ তেওঁক পূজা কৰি, তেওঁক নিজৰ আত্মাত প্ৰতিষ্ঠা কৰি জপ কৰিব। স্থিৰ বুদ্ধিৰে সহস্ৰবাৰ জপ কৰিলে, অন্তৰে পূৰ্ণ হৈ সুখে বিচৰণ কৰে।

Verse 194

मधुरत्रयसंसिक्तैररुणैरंबजैः श्रियम् । प्राप्नोति मंडलं होमात्सितैश्च महद्यशः ॥ १९४ ॥

ত্ৰিমধুৰ দ্ৰব্যে সিক্ত ৰক্ত পদ্মে হোম কৰিলে শ্ৰী-সমৃদ্ধি লাভ হয়; আৰু শ্বেত পদ্মৰ আহুতিত মহাযশ প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 195

क्षौद्राक्तैरुप्तलै रक्तैर्हवनात्प्रोक्तकालतः । सुवर्णं समवाप्नोति निधिं वा वसुधां तु वा ॥ १९५ ॥

প্ৰোক্ত সময়ত মৌ-লেপিত ৰক্ত পদ্মে হৱন কৰিলে সোণ লাভ হয়—অথবা ধন-নিধি, অথবা ভূমিও।

Verse 196

क्षीराक्तैः कैरवैर्होमात्प्रोक्तं काममवाप्नुयात् । धान्यानि विविधान्याशु सुभगः स भवेन्नरः ॥ १९६ ॥

দুধে সিক্ত কুমুদ (শ্বেত জলপদ্ম) ফুলে হোম কৰিলে কথিত ইষ্টফল লাভ হয়। সি সোনকালে নানা ধান্য পায় আৰু সেই নৰ সৌভাগ্যবান-সমৃদ্ধ হয়।

Verse 197

आज्याक्तैरुत्पलैर्होमाद्वांछितं समवाप्नुयात् । तदक्तैरपि कह्लारैर्हवनाद्राजवल्लभः ॥ १९७ ॥

ঘৃত-সিক্ত নীল পদ্মে হোম কৰিলে বাঞ্ছিত ফল লাভ হয়। আৰু তদ্ৰূপ ঘৃত-লেপিত কহ্লাৰ পদ্মৰ আহুতিত সি ৰজাৰ প্ৰিয় হয়।

Verse 198

पलाशपुष्पैस्त्रिस्वादुयुक्तैस्तत्कालहोमतः । चतुर्विधं तु पांडित्यं भवत्येव न संशयः ॥ १९८ ॥

ত্ৰিমধুৰ ৰসে যুক্ত পলাশ-পুষ্পে যথাকালে হোম কৰিলে নিঃসন্দেহে চতুৰ্বিধ পাণ্ডিত্য লাভ হয়।

Verse 199

लाजैस्त्रिमधुरोपेतैस्तत्कालहवनेन वै । कन्यकां लभते पत्नीं समस्तगुणसंयुताम् ॥ १९९ ॥

ত্ৰিমধুৰ-সহ লাজা নিৰ্দিষ্ট সময়ত হোমত আহুতি দিলে সাধকে সকলো গুণেৰে সম্পন্ন কন্যাক পত্নীৰূপে লাভ কৰে।

Verse 200

नालिकेरफलक्षोदं ससितं सगुडं तु वा । क्षौद्राक्षं जुहुयात्तद्वदयत्नाद्धनदोपमः ॥ २०० ॥

নাৰিকেলফলৰ সাৰ চেনিসহ বা গুড়সহ, অথবা মধুৰ সৈতে দ্ৰাক্ষা মিহলাই হোমাগ্নিত আহুতি দিব লাগে; তেনে কৰিলে সি অনায়াসে কুবেৰসম ধনবান হয়।

Frequently Asked Questions

It standardizes mantra-sādhana into a measurable completion protocol: homa is one-tenth of japa, tarpaṇa one-tenth of homa, mārjana one-tenth of tarpaṇa, and feeding brāhmaṇas one-tenth of mārjana—presented as the prerequisite framework for vidyā-siddhi before attempting prayogas.

It permits regulated use for worship and for a disciplined practitioner only after offering to the Goddess, warns against excess beyond mind-settling, and declares even ‘devatā/guru’ pretexts insufficient to excuse intoxicant-use when it becomes mere consumption of remnants—thereby framing ritual substances within dharmic restraint.

It functions as a compact catalog of mantra theory, yantra geometry, calendrical worship schedules, pharmacological/fermentation recipes, homa material science (woods, flowers, oils), and outcome taxonomies—organizing diverse technical domains into a single procedural map.