
এই অধ্যায়ত সনৎকুমাৰে নাৰদক ক্ৰমে শাক্ত-শ্ৰীবিদ্যা উপাসনা শিকায়—(১) গুৰু-ধ্যানভিত্তিক সময়-নিয়ম আৰু আৱৰণ-চেতনা সহ প্ৰাৰম্ভিক বিধি, (২) গুৰু-স্তৱত শিৱক গুৰুৰূপে আৰু অৱৰোহী পবিত্ৰ জ্ঞানৰ উৎসৰূপে স্তুতি, (৩) দেৱীক মন্ত্র-মাতৃকা ৰূপে ধ্যান—অক্ষৰসমূহে ত্ৰিলোক ধাৰণ কৰে আৰু মন্ত্রসিদ্ধিৰ জগত-পৰিবর্তক শক্তি প্ৰশংসিত, (৪) ললিতা-কৱচত নৱৰত্ন প্ৰতীক, দিশা আৰু ঊৰ্ধ্ব-অধঃ ৰক্ষা, লগতে মন, ইন্দ্ৰিয়, প্ৰাণ আৰু যম-নিয়মলৈকে অন্তৰঙ্গ সুৰক্ষা, (৫) সহস্ৰনাম আৰু ষোড়শী বিন্যাসৰ ঘোষণা আৰু আংশিক বিৱৰণ—দেৱীৰ ৰূপ, শক্তি, সিদ্ধি, বৰ্ণবৰ্গ, যোগিনীচক্ৰ, চক্ৰস্থান আৰু বাক্-তত্ত্ব, (৬) ফলশ্ৰুতিত জপৰ ক্ৰমফল—সমৃদ্ধি, ৰক্ষা, বশীকৰণ, বিজয়; শেষত সহস্ৰনামক কামনা-পূৰণকাৰী আৰু মোক্ষ-সহায়ক বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । अथासामावृतिस्थानां शक्तीनां समयेन च । नाम्नां सहस्रं वक्ष्यामि गुरुध्यानपुरः सरम् ॥ १ ॥
সনৎকুমাৰ ক’লে—এতিয়া মই এই শক্তিসমূহৰ আৱৰণ-স্থান আৰু সময়-নিয়ম যথাক্ৰমে, গুৰু-ধ্যানক আগত ৰাখি, তেওঁলোকৰ সহস্ৰ নাম ঘোষণা কৰিম।
Verse 2
नाथा नव प्रकाशाद्याः सुभगांताः प्रकीर्तिताः । भूम्यादीनिशिवांतानि विद्धि तत्त्वानि नारद ॥ २ ॥
প্ৰকাশৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সুভগা পৰ্যন্ত নৱ নাথ কীৰ্তিত হৈছে। হে নাৰদ! ভূমি আদি পৰা শিৱ পৰ্যন্ত তত্ত্বসমূহ জান।
Verse 3
गुरुजन्मादिपर्वाणि दर्शान्तानि च सप्त वै । एतानि प्राहमनोवृत्त्या चिंतयेत्साधकोत्तमः ॥ ३ ॥
গুৰুৰ জন্মদিন আদি পৰ্বৰ পৰা দৰ্শা-বিধিলৈকে—এই সাতটা পবিত্ৰ আচৰণ। শ্ৰেষ্ঠ সাধকে মন সংযত কৰি অন্তৰত এইবোৰৰ ধ্যান-চিন্তা কৰিব।
Verse 4
गुरुस्तोत्रं जपेच्चापि तद्गतेनांतरात्मना । नमस्ते नाथ भगवञ्शिवाय गुरुरूपिणे ॥ ४ ॥
অন্তৰাত্মা তাঁতেই লীন কৰি গুৰুস্তোত্ৰো জপ কৰিব। হে নাথ, হে ভগৱান শিৱ—গুৰুৰূপে প্ৰকাশিত আপোনাক নমস্কাৰ।
Verse 5
विद्यावतारसंसिद्ध्यै स्वौकृतानेकविग्रह । नवाय नवरूपाय परमार्थैकरूपिणे ॥ ५ ॥
বিদ্যাৰ অৱতাৰক সিদ্ধ কৰা, স্বইচ্ছাৰে বহু বিগ্ৰহ ধাৰণ কৰা; নিত্য নব, নিত্য নৱৰূপ, পৰমাৰ্থত একৰূপ—আপোনাক নমস্কাৰ।
Verse 6
सर्वाज्ञानतमोभेदभानवे चिद्धनाय ते । स्वतंत्राय दयाक्लृप्तविग्रहाय शिवात्मने ॥ ६ ॥
সকলো অজ্ঞান-অন্ধকাৰ ভেদ কৰা সূৰ্য, চৈতন্য-ধন, স্বতন্ত্ৰ প্ৰভু; দয়াৰে বিগ্ৰহ ধাৰণ কৰা শিৱাত্মা—আপোনাক নমস্কাৰ।
Verse 7
परतंत्राय भक्तानां भव्यानां भव्यरूपिणे । विवेकिनां विवेकाय विमर्शाय विमर्शिनाम् ॥ ७ ॥
ভক্তসকলৰ বাবে পৰতন্ত্ৰ হোৱা; শুভজনৰ বাবে শুভৰূপ; বিবেকীসকলৰ বাবে বিবেক, আৰু বিমৰ্শকাৰীৰ বাবে বিমৰ্শ—আপোনাক নমস্কাৰ।
Verse 8
प्रकाशानां प्रकाशाय ज्ञानिनां ज्ञानरूपिणे । पुरस्तात्पार्श्वयोः पृष्ठे नमः कुर्यामुपर्यधः ॥ ८ ॥
সকলো পোহৰৰ পোহৰ, জ্ঞানীসকলৰ জ্ঞানস্বৰূপ প্ৰভুক প্ৰণাম। মোৰ আগত, দুয়ো কাষে, পিছত, ওপৰত আৰু তলত—সৰ্বদিশে মই নমস্কাৰ অৰ্পণ কৰোঁ।
Verse 9
सदा मञ्चित्तसदने विधेहि भवदासनम् । इति स्तुत्वा गुरुं भक्त्या परां देवीं विचिंतयेत् ॥ ९ ॥
‘মোৰ চিত্ত-মন্দিৰত সদায় আপোনাৰ আসন স্থাপন কৰক।’ এইদৰে ভক্তিভাৱে গুৰুক স্তৱ কৰি, তাৰ পিছত পৰম দেৱীৰ ধ্যান কৰিব লাগে।
Verse 10
गणेशग्रहनक्षत्रयोगिनीराशिरूपिणीम् । देवीं मंत्रमयीं नौमि मातृकापीठरूपिणीम् ॥ १० ॥
গণেশ, গ্ৰহ, নক্ষত্ৰ, যোগিনী আৰু ৰাশিৰূপিণী দেৱীক মই প্ৰণাম কৰোঁ; যি মন্ত্রময়ী, আৰু মাতৃকা-পীঠস্বৰূপিণী ৰূপে বিরাজে।
Verse 11
प्रणमामि महादेवीं मातृकां परमेश्वरीम् । कालहृल्लोहोलोल्लोहकलानाशनकारिणीम् ॥ ११ ॥
মই মহাদেৱী—মাতৃকা, পৰমেশ্বৰী—ক প্ৰণাম কৰোঁ; ‘কালহৃত্, লোহো, লোল্লোহ’ আদি উগ্ৰ মন্ত্রধ্বনিয়ে সূচিত অশুভ কলা আৰু ক্লেশ নাশ কৰোঁতা দেৱীক বন্দনা।
Verse 12
यदक्षरै कमात्रेऽपि संसिद्धे स्पर्द्धते नरः । रवितार्क्ष्येंदुकन्दर्पैः शंकरानलविष्णुभिः ॥ १२ ॥
এটা মাত্রাৰ পৰিমিত এটা অক্ষৰো সিদ্ধ হ’লে, মানুহে সূৰ্য, তাৰ্ক্ষ্য (গৰুড়), চন্দ্ৰ, কন্দর্প, শংকৰ, অনল (অগ্নি) আৰু বিষ্ণুৰ সৈতে শক্তিতো স্পৰ্ধা কৰিব পাৰে।
Verse 13
यदक्षरशशिज्योत्स्नामंडितं भुवनत्रयम् । वन्दे सर्वेश्वरीं देवीं महाश्रीसिद्धमातृकाम् ॥ १३ ॥
যাঁৰ অক্ষৰসমূহৰ চন্দ্ৰজ্যোৎস্না সদৃশ দীপ্তিয়ে ত্ৰিভুবন অলংকৃত হয়, সেই সৰ্বেশ্বৰী দেৱী মহাশ্ৰী সিদ্ধমাতৃকাক মই বন্দনা কৰোঁ।
Verse 14
यदक्षरमहासूत्रप्रोतमेतज्जगत्त्रयम् । ब्रह्यांडादिकटाहांतं तां वन्दे सिद्धमातृकाम् ॥ १४ ॥
যাঁৰ অবিনাশী অক্ষৰৰ মহাসূত্ৰত ব্রহ্মাণ্ডৰ পৰা সৃষ্টিকটাহৰ অন্তলৈ এই ত্ৰিজগৎ গাঁথা আছে, সেই সিদ্ধমাতৃকাক মই বন্দনা কৰোঁ।
Verse 15
यदेकादशमाधारं बीजं कोणत्रयोद्भवम् । ब्रह्यांडादिकटाहांतं जगदद्यापि दृश्यते ॥ १५ ॥
আজিও এই জগত সেই বীজ-তত্ত্বৰূপে দৃষ্টিগোচৰ—যি একাদশ আধাৰত স্থিত, ত্ৰিকোণ-ত্ৰয়ৰ পৰা উদ্ভূত, আৰু ব্রহ্মাণ্ড-কটাহৰ অন্তলৈ বিস্তৃত।
Verse 16
अकचादिटतोन्नद्धपयशाक्षरवर्गिणीम् । ज्येष्ठांगबाहुहृत्कंठकटिपादनिवासिनीम् ॥ १६ ॥
তেওঁ ‘অ’ৰ পৰা, তাৰপিছত ‘ক’ আদি ক্ৰমে অক্ষৰবৰ্গত গাঁথা—দীপ্ত অক্ষৰমালাৰ দৰে; আৰু দেহ, বাহু, হৃদয়, কণ্ঠ, কটি আৰু পদত তেওঁ অধিষ্ঠান কৰে।
Verse 17
नौमीकाराक्षरोद्धारां सारात्सारां परात्पराम् । प्रणमामि महादेवीं परमानंदरूपिणीम् ॥ १७ ॥
‘নৌমী’কাৰ পবিত্ৰ অক্ষৰে উদ্ঘাটিতা, সাৰাতিসাৰ, পৰাত্পৰা, পৰমানন্দৰূপিণী মহাদেৱীক মই প্ৰণাম কৰোঁ।
Verse 18
अथापि यस्या जानंति न मनागपि देवताः । केयं कस्मात्क्व केनेति सरूपारूपभावनाम् ॥ १८ ॥
তথাপি দেৱতাসকলেও তেঁওক একেবাৰে সামান্যো নাজানে—তেঁও কোন, ক’ৰ পৰা উদ্ভৱ, ক’ত অধিষ্ঠিত, আৰু কাৰ দ্বাৰা প্ৰকট; তেঁও সাকাৰ-নিৰাকাৰ উভয় ভাবনাৰে ধ্যানযোগ্য দেৱী।
Verse 19
वंदे तामहमक्षय्यां क्षकाराक्षररूपिणीम् । देवीं कुलकलोल्लोलप्रोल्लसन्तीं शिवां पराम् ॥ १९ ॥
মই সেই অক্ষয় দেৱীক বন্দনা কৰোঁ, যাঁৰ ৰূপ ‘ক্ষ’ অক্ষৰ; কুলসমূহৰ কল্লোল-তৰংগত উচ্ছ্বসিত হৈ দীপ্তিমান পৰম শিবা দেৱী।
Verse 20
वर्गानुक्रमयोगेन यस्याख्योमाष्टकं स्थितम् । वन्दे तामष्टवर्गोत्थमहासिद्ध्यादिकेश्वरीम् ॥ २० ॥
বৰ্ণবৰ্গৰ ক্ৰম-অনুক্ৰম যোগে যাঁৰ ভিতৰত ‘ওঁ’ অষ্টক স্থিত, সেই অষ্টবৰ্গোত্থ মহাসিদ্ধি আদি সকলৰ ঈশ্বৰী পৰম দেৱীক মই বন্দনা কৰোঁ।
Verse 21
कामपूर्णजकाराख्य सुपीठांतर्न्निवासिनीम् । चतुराज्ञाकोशभूतां नौमि श्रीत्रिपुरामहम् ॥ २१ ॥
মই শ্ৰী ত্ৰিপুৰাক নমস্কাৰ কৰোঁ—যি ‘কামপূৰ্ণ-জকাৰ’ নামৰ উৎকৃষ্ট পীঠৰ অন্তৰত অধিষ্ঠিতা, আৰু যি চতুৰাজ্ঞা-কোষৰ সাক্ষাৎ স্বৰূপা।
Verse 22
एतत्स्तोत्रं तु नित्यानां यः पठेत्सुसमाहितः । पूजादौ तस्य सर्वाता वरदाः स्युर्न संशयः ॥ २२ ॥
যি নিত্য সুমনোযোগে—পূজা আদি সময়ত—এই স্তোত্ৰ পাঠ কৰে, তাৰ প্ৰতি সকলো বৰদাতা দেৱতা প্ৰসন্ন হৈ বৰ প্ৰদান কৰে; সন্দেহ নাই।
Verse 23
अथ ते कवचं देव्या वक्ष्ये नवरतात्मकम् । येन देवासुरनरजयी स्यात्साधकः सदा ॥ २३ ॥
এতিয়া মই তোমাক দেৱীৰ নৱৰত্নময় কবচ ক’ম; ইয়াৰ প্ৰভাৱত সাধক সদায় দেৱ, অসুৰ আৰু নৰৰ ওপৰত বিজয়ী হয়।
Verse 24
सर्वतः सर्वदात्मानं ललिता पातु सर्वगा । कामेशी पुरतः पातु भगमाली त्वनंतरम् ॥ २४ ॥
সৰ্বত্ৰ ব্যাপ্ত, সৰ্বদা সৰ্বাত্মস্বৰূপা ললিতা যেন মোক সকলোফালে ৰক্ষা কৰে। সন্মুখত কামেশী ৰক্ষা কৰক, আৰু তৎক্ষণাৎ পাছত ভগমালী ৰক্ষা কৰক।
Verse 25
दिशं पातु तथा दक्षपार्श्वं मे पातु सर्वदा । नित्यक्लिन्नाथं भेरुण्डादिशं मे पातु कौणपीम् ॥ २५ ॥
দিশাসমূহ ৰক্ষিত হওক, আৰু মোৰ সোঁ পাৰ্শ্ব সদায় সুৰক্ষিত থাকক। নিত্যক্লিন্নাথ মোক ৰক্ষা কৰক, আৰু ভেৰুণ্ডাধিষ্ঠিত দিশাত কৌণপী মোক ৰক্ষা কৰক।
Verse 26
तथैव पश्चिमं भागं रक्षताद्वह्निवासिनी । महावज्रेश्वरी नित्या वायव्ये मां सदावतु ॥ २६ ॥
সেইদৰে পশ্চিম ভাগ ৰক্ষা কৰক বহ্নিবাসিনী। বায়ব্য দিশাত নিত্য মহাবজ্ৰেশ্বৰী সদায় মোক ৰক্ষা কৰক।
Verse 27
वामपार्श्वं सदा पातु इतीमेलरिता ततः । माहेश्वरी दिशं पातु त्वरितं सिद्धिदायिनी ॥ २७ ॥
তাৰপিছত ‘মোৰ বাওঁ পাৰ্শ্ব সদায় ৰক্ষিত হওক’ বুলি মন্ত্র উচ্চাৰি প্ৰাৰ্থনা কৰক: ‘দিশা ৰক্ষা কৰক মাহেশ্বৰী, যিয়ে শীঘ্ৰ সিদ্ধি দিয়ে।’
Verse 28
पातु मामूर्ध्वतः शश्चद्दैवताकुलसुंदरी । अधो नीलपताकाख्या विजया सर्वतश्च माम् ॥ २८ ॥
ঊৰ্ধ্বদিশে দেৱগণৰে পৰিবেষ্টিতা চিৰমঙ্গলময়ী সুন্দৰী দেৱীয়ে মোক ৰক্ষা কৰক; অধোদিশে ‘নীলপতাকা’ নামে খ্যাত বিজয়াই মোক ৰক্ষা কৰক; আৰু তেওঁ সকলো দিশে মোক সদায় সুৰক্ষিত কৰক।
Verse 29
करोतु मे मंगलानि सर्वदा सर्वमंगला । देहंद्रियमनः प्राणाञ्ज्वालामालिनिविग्रहा ॥ २९ ॥
সৰ্বমঙ্গলময়ী দেৱীয়ে সদায় মোৰ মঙ্গল সাধন কৰক—যাঁৰ দিৱ্য দেহ জ্বালামালাৰে আৱৃত, আৰু যিনি দেহ, ইন্দ্ৰিয়, মন আৰু প্ৰাণৰ অধিষ্ঠাত্রী।
Verse 30
पालयत्वनिशं चित्ता चित्तं मे सर्वदावतु । कामात्क्रोधात्तथा लोभान्मोहान्मानान्मदादपि ॥ ३० ॥
অবিশ্ৰান্ত জাগ্ৰত চিত্তা মোক ৰক্ষা কৰক; মোৰ চিত্ত সদায় সুৰক্ষিত থাকক—কাম, ক্ৰোধ, লোভ, মোহ, মান আৰু মদ-অহংকাৰৰ পৰাো।
Verse 31
पापान्मां सर्वतः शोकात्संक्षयात्सर्वतः सदा । असत्यात्क्रूरचिंतातोहिंसातश्चौरतस्तथा । स्तैमित्याच्च सदा पांतु प्रेरयंत्यः शुभं प्रति ॥ ३१ ॥
তেওঁলোকে সদায় সকলো দিশৰ পৰা মোক ৰক্ষা কৰক—পাপৰ পৰা, শোকৰ পৰা আৰু সকলো ধৰণৰ ক্ষয়-পতনৰ পৰা; অসত্যৰ পৰা, নিষ্ঠুৰ চিন্তাৰ পৰা, হিংসাৰ পৰা, চুৰিৰ পৰা আৰু আলস্য-জড়তাৰ পৰাো; আৰু মোক নিৰন্তৰ শুভৰ দিশে প্ৰেৰণা দিয়ক।
Verse 32
नित्याः षोडश मां पांतु गजारूढाः स्वशक्तिभिः । तथा हयसमारूढाः पांतु मां सर्वतः सदा ॥ ३२ ॥
নিজ নিজ শক্তিৰে সমৃদ্ধ, গজাৰূঢ় ষোল নিত্যাই মোক ৰক্ষা কৰক; তদ্ৰূপ হযাৰূঢ় দেৱী-শক্তিসকলেও সদায় সকলো দিশৰ পৰা মোক ৰক্ষা কৰক।
Verse 33
सिंहारूढास्तथा पांतु पांतु ऋक्षगता अपि । रथारूढाश्च मां पांतु सर्वतः सर्वदा रणे ॥ ३३ ॥
সিংহাৰূঢ়া দিৱ্য শক্তিসকলে মোক ৰক্ষা কৰক; ঋক্ষ (ভালুক) গতা শক্তিসকলেও ৰক্ষা কৰক। ৰথাৰূঢ়াসকলে—ৰণত সদায় সকলো দিশৰ পৰা মোক ৰক্ষা কৰক॥
Verse 34
तार्क्ष्यारूढाश्च मां पांतु तथा व्योमगताश्च ताः । भूतगाः सर्वगाः पांतु पांतु देव्यश्च सर्वदा ॥ ३४ ॥
তাৰ্ক্ষ্য (গৰুড়) আৰূঢ়া দেৱীসকলে মোক ৰক্ষা কৰক; আকাশগতা দেৱীসকলেও ৰক্ষা কৰক। ভূতগা আৰু সৰ্বগা শক্তিসকলে ৰক্ষা কৰক; দেৱীসকলে সদায় মোক ৰক্ষা কৰক॥
Verse 35
भूतप्रेतपिशाचाश्च परकृत्यादिकान् गदान् । द्रावयंतु स्वशक्तीनां भूषणैरायुधैर्मम ॥ ३५ ॥
ভূত, প্ৰেত আৰু পিশাচ—পৰকৃত্যাদি পৰা উৎপন্ন ব্যাধিসকলক মোৰ স্বশক্তিৰ ভূষণ আৰু আয়ুধেৰে দূৰ কৰি দিয়ক॥
Verse 36
गजाश्वद्वीपिपंचास्यतार्क्ष्यारूढाखिलायुधाः । असंख्याः शक्तयो देव्यः पांतु मां सर्वतः सदा ॥ ३६ ॥
গজ, অশ্ব, দ্বীপি (চিতাবাঘ), সিংহমুখ ৰূপ আৰু তাৰ্ক্ষ্য (গৰুড়) আৰূঢ়, সকলো আয়ুধধাৰী অসংখ্য দেৱী-শক্তিসকলে—সদায় সকলো দিশৰ পৰা মোক ৰক্ষা কৰক॥
Verse 37
सायं प्रातर्जपन्नित्याकवचं सर्वरक्षकम् । कदाचिन्नाशुभं पश्येत्सर्वदानंदमास्थितः ॥ ३७ ॥
যি নিত্য সন্ধ্যা আৰু প্ৰাতে এই সৰ্বৰক্ষক কবচ জপ কৰে, সি কেতিয়াও অশুভ নেদেখে; সদায় আনন্দত স্থিত হৈ নিৰাপদ থাকে॥
Verse 38
इत्येतत्कवचं प्रोक्तं ललितायाः शुभावहम् । यस्य शंधारणान्मर्त्यो निर्भयो विजयी सुखी ॥ ३८ ॥
এইদৰে ললিতাদেৱীৰ এই কবচ ঘোষণা কৰা হ’ল, যি অতি শুভফলদায়িনী। ইয়াক ধাৰণ কৰিলে মর্ত্য মানুহ নিৰ্ভয়, বিজয়ী আৰু সুখী হয়।
Verse 39
अथ नाम्नां सहस्रं ते वक्ष्ये सावरणार्चनम् । षोडशानामपि मुने स्वस्वक्रमगतात्मकम् ॥ ३९ ॥
এতিয়া মই তোমাক সহস্ৰ নাম আৰু আৱৰণ-অৰ্চনাৰ বিধি ক’ম। হে মুনি, ষোলোটাৰো নিজ নিজ ক্ৰমত স্থিত স্বৰূপসহ বৰ্ণনা কৰিম।
Verse 40
ललिता चापि वा कामेश्वरी च भगमालिनी । नित्यक्लिन्ना च भेरुंडा कीर्तिता वह्निवासिनी ॥ ४० ॥
তেওঁ ললিতা, কামেশ্বৰী আৰু ভগমালিনী নামেও স্তূত। তেওঁ নিত্যক্লিন্না আৰু ভেৰুণ্ডা, আৰু অগ্নিত বাস কৰা ‘বহ্নিবাসিনী’ বুলিও কীৰ্তিতা।
Verse 41
वज्रेश्वरी तथा दूती त्वरिता कुलसुंदरी । नित्या संवित्तथा नीलपताका विजयाह्वया ॥ ४१ ॥
তেওঁ বজ্ৰেশ্বৰী, দূতী, ত্বৰিতা, কুলসুন্দৰী; নিত্যা, সংবিত্, নীলপতাকা আৰু ‘বিজয়া’ নামে অভিহিতা।
Verse 42
सर्वमंगलिका चापि ज्वालामालिनिसंज्ञिता । चित्रा चेति क्रमान्नित्याः षोडशपीष्टविग्रहाः ॥ ४२ ॥
তদ্ৰূপে সৰ্বমঙ্গলিকা, ‘জ্বালামালিনী’ নামে খ্যাতা, আৰু চিত্ৰা—এইদৰে ক্ৰমে এই নিত্যাসকল ষোলো; তেওঁলোক পীষ্ট-বিগ্ৰহ (অনুষ্ঠানত নিৰ্মিত ৰূপ) স্বৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত।
Verse 43
कुरुकुल्ला च वाराही द्वे एते चेष्टविग्रहे । वशिनी चापि कामेशी मोहिनी विमलारुणा ॥ ४३ ॥
কুৰুকুল্লা আৰু বাৰাহী—এই দুয়োটা চেষ্টাশক্তি আৰু ক্ৰিয়াৰ অধিষ্ঠাত্ৰী ৰূপ; লগতে বশিনী, কামেশী, মোহিনী আৰু বিমলাৰুণাও আছে।
Verse 44
तपिनी च तथा सर्वेश्वरी चाप्यथ कौलिनी । मुद्राणंतनुरिष्वर्णरूपा चापार्णविग्रहा ॥ ४४ ॥
তেওঁ তপিনী; তদুপৰি সৰ্বেশ্বৰী আৰু কৌলিনীও; পবিত্ৰ মুদ্ৰাসমূহৰ সাক্ষাৎ তনু তেওঁ; স্বৰ্ণপ্ৰভাৰে দীপ্ত ঈশ্বৰ-স্বরূপা, আৰু যাঁৰ দেহ অপাৰ সাগৰসম।
Verse 45
पाशवर्णशरीरा चाकुर्वर्णसुवपुर्द्धरा । त्रिखंडा स्थापनी सन्निरोधनी चावगुंठनी ॥ ४५ ॥
তেওঁৰ দেহ পাশবৰ্ণ (তাম্ৰ-খয়ৰি), আৰু দীপ্ত বৰ্ণৰ সুন্দৰ ৰূপধাৰিণী; তেওঁ ত্ৰিখণ্ডা—স্থাপনী, সন্নিৰোধনী আৰু অৱগুণ্ঠনী (আৱৰণকাৰিণী)ও তেওঁ।
Verse 46
सन्निधानेषु चापाख्या तथा पाशांकुशाभिधा । नमस्कृतिस्तथा संक्षोभणी विद्रावणी तथा ॥ ४६ ॥
সন্নিধান কৰ্মত ‘চাপ’ নামে এক বিধি আছে; তদুপৰি ‘পাশ’ আৰু ‘অঙ্কুশ’ নামে বিধিও আছে। ‘নমস্কৃতি’, ‘সংক্ষোভণী’ আৰু ‘বিদ্ৰাৱণী’ও কোৱা হৈছে।
Verse 47
आकर्षणी च विख्याता तथैवावे शकारिणी । उन्मादिनी महापूर्वा कुशाथो खेचरी मता ॥ ४७ ॥
‘আকৰ্ষণী’ও বিখ্যাত, তদুপৰি ‘আৱেশকাৰিণী’ও; ‘উন্মাদিনী’, অতি প্ৰাচীন ‘মহাপূৰ্বা’, ‘কুশাথা’ আৰু ‘খেচৰী’—এনেদৰে মত।
Verse 48
बीजा शक्त्युत्थापना च स्थूलसूक्ष्मपराभिधा । अणिमा लघिमा चैव महिमा गरिमा तथा ॥ ४८ ॥
বীজা আৰু শক্ত্যুত্থাপনা নামৰ সিদ্ধি, লগতে স্থূল, সূক্ষ্ম আৰু পৰা নামেৰে কোৱা শক্তি; আৰু অণিমা, লঘিমা, মহিমা আৰু গৰিমাও (উল্লেখিত)।
Verse 49
प्राप्तिः प्रकामिता चापि चेशिता वशिता तथा । भुक्तिः सिद्धिस्तथैवेच्छा सिद्धिरूपा च कीर्तिता ॥ ४९ ॥
প্ৰাপ্তি, প্ৰকামিতা, ঈশিতা আৰু বশিতা; লগতে ভুক্তি আৰু সিদ্ধি—আৰু ইচ্ছাসিদ্ধিও—সিদ্ধিৰ ৰূপ বুলি কীৰ্তিত।
Verse 50
ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा । वाराहींद्राणी चामुंडा महालक्ष्मीस्वरूपिणी ॥ ५० ॥
ব্ৰাহ্মী, মাহেশ্বৰী, কৌমাৰী আৰু বৈষ্ণৱী; বাৰাহী, ইন্দ্ৰাণী আৰু চামুণ্ডা—এই সকলো মহালক্ষ্মীৰেই স্বৰূপ।
Verse 51
कामा बुद्धिरहंकारशब्दस्पर्शस्वरूपिणी । रूपरूपा रसाह्वा च गंधवित्तधृतिस्तथा ॥ ५१ ॥
তেওঁ কাম, বুদ্ধি আৰু অহংকাৰৰ স্বৰূপিণী; আৰু শব্দ-স্পৰ্শৰ তত্ত্বময়ী। তেওঁ ৰূপৰো ৰূপ, ‘ৰস’ নামে খ্যাত; আৰু গন্ধ, বিত্ত (চেতনা) আৰু ধৃতিও তেওঁয়েই।
Verse 52
नाभबीजामृताख्या च स्मृतिदेहात्मरूपिणी । कुसुमा मेखला चापि मदना मदनातुरा ॥ ५२ ॥
তেওঁ ‘নাভবীজামৃতা’ নামেও পৰিচিত; স্মৃতি, দেহ আৰু আত্মাৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে। তেওঁ কুসুমা আৰু মেখলাও; ‘মদনা’ আৰু মদনে আতুৰাও তেওঁয়েই।
Verse 53
रेखा संवेगिनी चैव ह्यंकुशा मालिनीति च । संक्षोभिणी तथा विद्राविण्याकर्षणरूपिणी ॥ ५३ ॥
তেওঁ ‘ৰেখা’, ‘সংৱেগিনী’, ‘অঙ্কুশা’ আৰু ‘মালিনী’ নামে কীৰ্তিত; লগতে ‘সংক্ষোভিণী’, ‘বিদ্ৰাৱিণী’ আৰু ‘আকৰ্ষণ-ৰূপিণী’ও বুলিয়া কোৱা হয়।
Verse 54
आह्लादिनीति च प्रोक्ता तथा समोहिनीति च । स्तंभिनीजंभिनीचैव वशंकर्यथ रंजिनी ॥ ५४ ॥
তেওঁ ‘আহ্লাদিনী’ (আনন্দদায়িনী) আৰু ‘সমোহিনী’ (মোহকাৰিণী) বুলি কীৰ্তিত; লগতে ‘স্তম্ভিনী’, ‘জম্ভিনী’, ‘বশংকৰী’ আৰু ‘ৰঞ্জিনী’ও আছে।
Verse 55
उन्मादिनी तथैवार्थसाधिनीति प्रकीर्तिता । संपत्तिपूर्णा सा मंत्रमयी द्वंद्वक्षयंकरी ॥ ५५ ॥
তেওঁ ‘উন্মাদিনী’ আৰু ‘অৰ্থসাধিনী’ বুলি প্ৰকীৰ্তিত; সম্পত্তিৰে পূৰ্ণা, তেওঁ মন্ত্ৰময়ী আৰু দ্বন্দ্ব-ক্ষয়কাৰিণী।
Verse 56
सिद्धिः संपत्प्रदाचैव प्रियमंगलकारिणी । कामप्रदा निगदिता तथा दुःखविमोचिनी ॥ ५६ ॥
তেওঁ সিদ্ধি আৰু সম্পত্তি প্ৰদানকাৰিণী, প্ৰিয়-মঙ্গলকাৰিণী, কামনা-প্ৰদায়িনী আৰু দুখ-বিমোচিনী বুলি কোৱা হয়।
Verse 57
मृत्युप्रशमनीचैव तथा विघ्ननिवारिणी । अंगसुंदरिका चैव तथा सौभाग्यदायिनी ॥ ५७ ॥
তেওঁ মৃত্যুৰ প্ৰশমনকাৰিণী আৰু বিঘ্ন-নিবাৰিণী; অঙ্গ-সুন্দৰতা দানকাৰিণী আৰু সৌভাগ্য-দায়িনীও।
Verse 58
ज्ञानैश्वर्यप्रदा ज्ञानमयी चैव च पंचमी । विंध्यवासनका घोरस्वरूपा पापहारिणी ॥ ५८ ॥
পঞ্চমী জ্ঞান আৰু আধ্যাত্মিক ঐশ্বৰ্য দানকাৰিণী, স্বয়ং জ্ঞানময়ী। বিন্ধ্যবাসিনী, ঘোৰ স্বৰূপিণী, তেওঁ পাপ হৰণ কৰে।
Verse 59
तथानंदमयी रक्षा रूपेप्सितफलप्रदा । जयिनी विमला चाथ कामेशी वज्रिणी भगा ॥ ५९ ॥
তথাই তেওঁ আনন্দময়ী, ৰক্ষা-ৰূপিণী; ৰূপ-সৌন্দৰ্য আদি বিষয়ত ইচ্ছিত ফল দানকাৰিণী। তেওঁ জয়িনী, বিমলা; আৰু কামেশী, বজ্ৰিণী, ভগা নামেও প্ৰসিদ্ধা।
Verse 60
त्रैलोक्यमोहना स्थाना सर्वाशापरिपूरणी । सर्वसक्षोभणगता सौभाग्यप्रदसंस्थिता ॥ ६० ॥
তেওঁ ত্ৰিলোক-মোহিনী ধাম, সকলো আশা পৰিপূৰ্ণকাৰিণী; সকলোকে ক্ষোভিত কৰা শক্তি, আৰু সৌভাগ্যদাত্রী ৰূপে দৃঢ়ভাবে প্ৰতিষ্ঠিতা।
Verse 61
सर्वार्थसाधकागारा सर्वरोगहरास्थिता । सर्वरक्षाकरास्थाना सर्वसिद्धिप्रदस्थिता ॥ ६१ ॥
তেওঁ সকলো উদ্দেশ্য সিদ্ধ কৰা আগাৰ, সকলো ৰোগ হৰণকাৰিণী ৰূপে স্থিতা; সৰ্বৰক্ষা দানকাৰী আসনত প্ৰতিষ্ঠিতা, আৰু সৰ্বসিদ্ধিদাত্রী ৰূপে অৱস্থিতা।
Verse 62
सर्वानंदमयाधारबिंदुस्थानशिवात्मिका । प्रकृष्टा च तथा गुप्ता ज्ञेया गुप्ततरापि च ॥ ६२ ॥
তেওঁ সৰ্বানন্দময় আধাৰ, বিন্দু আৰু স্থানে অধিষ্ঠিতা শিবাত্মিকা। তেওঁ পৰম উৎকৃষ্টা আৰু গোপনাও; তেওঁক আৰু অধিক গোপনতৰ রহস্যৰূপে জ্ঞেয়।
Verse 63
संप्रदायस्वरूपा च कुलकौलनिगर्भगा । रहस्यापरापरप्राकृत्तथैवातिरहस्यका ॥ ६३ ॥
ই সংপ্ৰদায়-স্বৰূপা আৰু কুল-কৈল পৰম্পৰাৰ অন্তৰ্নিহিত। ইয়াক ‘ৰহস্য’, ‘পৰ-অপৰ’, ‘প্ৰাকৃত-ৰূপ’ আৰু ‘অতিৰহস্য’ ৰূপে উপদেশ দিয়া হয়।
Verse 64
त्रिपुरा त्रिपुरेशी च तथैव पुरवासिनी । श्रीमालिनी च सिद्धान्ता महात्रिपुरसुंदरी ॥ ६४ ॥
তেওঁ ত্ৰিপুৰা; তেওঁ ত্ৰিপুৰেশী—তিন পুৰীৰ অধীশ্বৰী; আৰু পুৰবাসিনী—পবিত্ৰ নগৰত নিবাসিনী। তেওঁ শ্ৰীমালিনী—শ্ৰীৰে অলংকৃত; তেওঁ সিদ্ধান্তা—প্ৰতিষ্ঠিত তত্ত্বৰ সাৰ; আৰু তেওঁ মহাত্ৰিপুৰসুন্দৰী—ত্রিলোকৰ পৰমা সুন্দৰী।
Verse 65
नवरत्नमयद्वीपनवखंडविराजिता । कल्पकोद्यानसंस्था च ऋतुरूपेंद्रियार्चका ॥ ६५ ॥
তেওঁ নৱৰত্নময় দ্বীপসম নৱ খণ্ডে দীপ্তিমান। তেওঁ কল্পবৃক্ষৰ উদ্যানত স্থিত, আৰু ঋতুৰূপ ধৰি ইন্দ্ৰিয়সমূহৰ দ্বাৰা পূজিতা হয়।
Verse 66
कालमुद्रा मातृकाख्या रत्नदेशोपदेशिका । तत्त्वाग्रहगाभिधा मूर्तिस्तथैव विषयद्विपा ॥ ६६ ॥
তদ্ৰূপ ‘কালমুদ্রা’, ‘মাতৃকা’, ‘ৰত্নদেশোপদেশিকা’, ‘তত্ত্বাগ্ৰহগা’ নামে (এই সাধনাবিধি) কোৱা হয়; আৰু ‘মূর্তি’ আৰু ‘বিষয়দ্বিপা’ও আছে।
Verse 67
देशकालाकारशब्दरूपा संगीतयोगिनी । समस्तगुप्तप्रकटसिद्धयोगिनिचक्रयुक् ॥ ६७ ॥
তেওঁ দেশ, কাল, আকাৰ, শব্দ আৰু ৰূপৰূপে দেহধাৰিণী; তেওঁ সংগীত-যোগিনী। তেওঁ গোপন আৰু প্ৰকাশ—উভয় প্ৰকাৰ সিদ্ধ-যোগিনীচক্ৰৰ সৈতে যুক্ত।
Verse 68
वह्निसूर्येन्दुभूताह्वा तथात्माष्टाक्षराह्वया । पंचधार्यास्वरूपा च नानाव्रतसमाह्वया ॥ ६८ ॥
তেওঁ অগ্নি, সূৰ্য, চন্দ্ৰ আৰু ভূততত্ত্বৰ নামে অভিহিত; তদ্ৰূপ ‘আত্মা’ আৰু অষ্টাক্ষৰ-মন্ত্ৰৰ নামেও প্ৰসিদ্ধ। তেওঁ ‘পঞ্চধাৰ্য’ স্বৰূপা আৰু নানাবিধ ব্ৰত অনুসাৰে বহু নামে কথিত।
Verse 69
निषिद्धाचाररहिता सिद्धचिह्नस्वरूपिणी । चतुर्द्धा कूर्मभागस्था नित्याद्यर्चास्वरूपिणी ॥ ६९ ॥
তেওঁ নিষিদ্ধ আচাৰ-আচৰণৰ পৰা মুক্ত আৰু সিদ্ধিলক্ষণসমন্বিতা স্বৰূপিণী। কূৰ্মভাগৰ চতুৰ্বিধ বিভাগত অৱস্থিত হৈ তেওঁ নিত্যাদি অৰ্চনাৰেই স্বৰূপ হৈ থাকে।
Verse 70
दमनादिसमभ्यर्चा षट्कर्मसिद्धिदायिनी । तिथिवारपृथग्द्रव्यसमर्चनशुभावहा ॥ ७० ॥
দমনাদি দ্ৰব্যেৰে কৰা সম্যক অৰ্চনা ষট্কৰ্মসিদ্ধি দান কৰে। তিথি আৰু বাৰ অনুসাৰে পৃথক পৃথক দ্ৰব্যেৰে কৰা পূজন শুভফলবাহী হয়।
Verse 71
वायोश्यनंगकुसुमा तथैवानंगमेखला । अनंगमदनानंगमदनातुरसाह्वया ॥ ७१ ॥
তেওঁ ‘বায়োশ্যনঙ্গকুসুমা’ আৰু ‘অনঙ্গমেখলা’ নামে পৰিচিতা; লগতে ‘অনঙ্গমদনা’, ‘অনঙ্গমদনাতুৰা’ আৰু ‘সাহ্বয়া’ নামেও প্ৰসিদ্ধ।
Verse 72
मददेगिनीका चैव तथा भुवनपालिनी । शशिलेखा समुद्दिष्टा गतिलेखाह्वया मता ॥ ७२ ॥
তেওঁ ‘মদদেগিনীকা’ আৰু ‘ভুবনপালিনী’ নামেও কথিত। তেওঁ ‘শশিলেখা’ বুলি উল্লিখিত আৰু ‘গতিলেখা’ নামেও মান্য।
Verse 73
श्रद्धा प्रीति रतिश्चैव धृतिः कांतिर्मनोरमा । मनोहरा समाख्याता तथैव हि मनोरथा ॥ ७३ ॥
শ্ৰদ্ধা, প্ৰীতি, ৰতি, ধৃতি, কান্তি আৰু মনোৰমা—এইসকলকো ‘মনোহৰা’ নামে কোৱা হয়; তেনেদৰে ‘মনোৰথা’ও।
Verse 74
मदनोन्मादिनी चैव मोदिनी शंखिनी तथा । शोषिणी चैव शंकारी सिंजिनी सुभगा तथा ॥ ७४ ॥
তেওঁ মদনোন্মাদিনী, মোদিনী, শঙ্খিনী; শোষিণী, শুভকাৰিণী শঙ্কৰী; সিঞ্জিনী আৰু সুভগা বুলি কীৰ্তিত।
Verse 75
पूषाचेद्वासुमनसा रतिः प्रीतिर्धृतिस्तथा । ऋद्धिः सौम्या मरीचिश्च तथैव ह्यंशुमालिनी ॥ ७५ ॥
যদি দেবতা পূষা হয়, তেন্তে বাসুমনসা, ৰতি, প্ৰীতি, ধৃতি; লগতে ঋদ্ধি, সৌম্যা, মৰীচি আৰু অংশুমালিনী—এইসকলক তেওঁৰ শক্তি/সহচৰী বুলি কোৱা হয়।
Verse 76
शशिनी चांगिरा छाया तथा संपूर्णमंडला । तुष्टिस्तथामृताख्या च डाकिनी साथ लोकपा ॥ ७६ ॥
শশিনী, আঙ্গিৰা, ছায়া, সম্পূৰ্ণমণ্ডলা; তুষ্টি, ‘অমৃতা’ নামে খ্যাতা; ডাকিনী আৰু লোকপালসকল—এইবোৰো ইয়াত গণিত।
Verse 77
बटुकेभास्वरूपा च दुर्गा क्षेत्रेशरूपिणी । कामराजस्वरूपा च तथा मन्मथरूपिणी ॥ ७७ ॥
তেওঁ বটুকেভ (ভৈৰৱ) স্বৰূপিণী; দুৰ্গা, যি ক্ষেত্ৰেশ (পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ অধিপতি) ৰূপে প্ৰকাশিতা। তেওঁ কামৰাজ-স্বৰূপিণী আৰু মন্মথ-স্বৰূপিণীও।
Verse 78
कंदर्प्परूपिणी चैव तथा मकरकेतना । मनोभवस्वरूपा च भारती वर्णरूपिणी ॥ ७८ ॥
তেওঁ কন্দৰ্প-ৰূপিণী আৰু মকৰকেতন-ধ্বজধাৰিণী; মনোভৱ—মনতে জন্ম লোৱা কামনাৰ স্বৰূপা, আৰু ভাৰতী (সৰস্বতী) বৰ্ণ-অক্ষৰৰ মূৰ্তি।
Verse 79
मदना मोहिनी लीला जंभिनी चोद्यमा शुभा । ह्लादिनी द्राविणी प्रीती रती रक्ता मनोरमा ॥ ७९ ॥
তেওঁ মদনা, মোহিনী, লীলা, জম্ভিনী, চোদ্যমা আৰু শুভা; লগতে হ্লাদিনী, দ্ৰাৱিণী, প্ৰীতি, ৰতি, ৰক্তা আৰু মনোৰমা।
Verse 80
सर्वोन्मादा सर्वमुखा ह्यभंगा चामितोद्यमा । अनल्पाव्यक्तविभवा विविधाक्षोभविग्रहा ॥ ८० ॥
তেওঁ সকলো উন্মাদৰ উৎস, সৰ্বমুখী, অভঙ্গ আৰু অপৰিমেয় উদ্যমশালিনী; তেওঁৰ বিভূতি অপাৰ হ’লেও অব্যক্ত, আৰু তেওঁৰ দেহৰূপ নানাবিধ অক্ষোভ্য মহিমাৰে দীপ্ত।
Verse 81
रागशक्तिर्द्वेषशक्तिस्तथा शब्दादिरूपिणी । नित्या निरंजना क्लिन्ना क्लेदेनी मदनातुरा ॥ ८१ ॥
তেওঁ ৰাগশক্তি আৰু দ্বেষশক্তি, লগতে শব্দাদি বিষয়ৰূপিণী। তেওঁ নিত্যা, নিৰঞ্জনা; তথাপি ক্লিন্ন হৈ আসক্তিৰ ক্লেদ জগায়, আৰু মদনাতুৰা।
Verse 82
मदद्रवा द्राविणी च द्रविणी चैति कीर्तिता । मदाविला मंगला च मन्मथानी मनस्विनी ॥ ८२ ॥
তেওঁ মদদ্ৰবা, দ্ৰাৱিণী আৰু দ্ৰৱিণী বুলি কীৰ্তিত; লগতে মদাবিলা, মঙ্গল্যা, মন্মথানী আৰু মনস্বিনী বুলিও কোৱা হয়।
Verse 83
मोहा मोदा मानमयी माया मंदा मितावती । विजया विमला चैव शुभा विश्वा तथैव च ॥ ८३ ॥
মোহা (মোহ), মোদা (আনন্দ), মানময়ী (অহংকাৰ-শক্তি), মায়া (ভ্ৰম), মন্দা (জড়তা), মিতাৱতী (সংযম), বিজয়া (বিজয়), বিমলা (নিৰ্মলতা), শুভা (মঙ্গল), আৰু বিশ্বা (সৰ্বব্যাপিতা)—এই নামসমূহো কোৱা হৈছে।
Verse 84
विभूतिर्विनता चैव विविधा विनता क्रमात् । कमला कामिनी चैव किराता कीर्तिरूपिणी ॥ ८४ ॥
তেওঁ বিভূতি বুলি, আৰু বিনতা বুলিও জনা যায়; তাৰ পাছত ক্ৰমে বিভিন্না, পুনৰ বিনতা; তদ্ৰূপ কমলা আৰু কামিনী; আৰু কিৰাতা—যি কীৰ্তিৰূপিণী।
Verse 85
कुट्टिनी च समुद्दिष्टा तथैव कुलसुंदरी । कल्याणी कालकोला च डाकिनी शाकिनी तथा ॥ ८५ ॥
কুট্টিনীও উল্লেখিত, তদ্ৰূপ কুলসুন্দৰী; কল্যাণী, কালকোলা; আৰু ডাকিনী আৰু শাকিনীও।
Verse 86
लाकिनी काकिनी चैव राकिनी काकिनी तथा । इच्छाज्ञाना क्रियाख्या चाप्यायुधाष्टकधारिणी ॥ ८६ ॥
লাকিনী আৰু কাকিনী, তদ্ৰূপ ৰাকিনী আৰু কাকিনীও; এই শক্তিসমূহ ইচ্ছা, জ্ঞান আৰু ক্ৰিয়া নামে পৰিচিত, আৰু প্ৰতিটোকে অষ্ট-আয়ুধধাৰিণী বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
Verse 87
कपर्दिनी समुद्दिष्टा तथैव कुलसुंदरी । ज्वालिनी विस्फुलिंगा च मंगला सुमनोहरा ॥ ८७ ॥
তেওঁ কপৰ্দিনী বুলি ঘোষিত, তদ্ৰূপ কুলসুন্দৰী; জ্বালিনী আৰু বিস্ফুলিঙ্গাও; মঙ্গলাঃ মঙ্গলপ্ৰদায়িনী, আৰু সুমনোহৰা—যি মন হৰণ কৰে।
Verse 88
कनका किनवा विद्या विविधा च प्रकीर्तिता । मेषा वृषाह्वया चैव मिथुना कर्कटा तथा ॥ ८८ ॥
এই জ্যোতিষ-বিদ্যা বহু ৰূপে প্ৰকীৰ্তিত—‘কনকা’ বা ‘কিনবা’ আদি নামভেদে, বিবিধ জ্ঞানৰূপে; আৰু মেষ, বৃষ, মিথুন, কৰ্কট এই ৰাশিসকলিও উল্লেখিত।
Verse 89
सिंहा कन्या तुला कीटा चापा च मकरा तथा । कुम्भा मीना च सारा च सर्वभक्षा तथैव च ॥ ८९ ॥
সিংহ, কন্যা, তুলা, কীট (বৃশ্চিক), চাপ (ধনু), মকৰ; কুম্ভ আৰু মীন—আৰু ‘সারা’ আৰু ‘সৰ্বভক্ষা’ নামৰ শ্ৰেণীও—এই সকলো কোৱা হৈছে।
Verse 90
विश्वात्मा विविधोद्भूतचित्ररूपा च कीर्तिता । निःसपत्ना निरातंका याचनाचिंत्यवैभवा ॥ ९० ॥
তেওঁ বিশ্বাত্মা বুলি কীৰ্তিত, নানা উদ্ভৱৰ পৰা জন্ম লোৱা আশ্চৰ্য বিচিত্ৰ ৰূপে প্ৰকাশিতা। তেওঁ নিৰ্সপত্না, নিৰাতংকা; যাচনাৰ অতীত অচিন্ত্য বৈভৱে বিভূষিতা।
Verse 91
रक्ता चैव ततः प्रोक्ताविद्याप्राप्तिस्वरूपिणी । हृल्लेखा क्लेदिनी क्लिन्ना क्षोभिणी मदनातुरा ॥ ९१ ॥
তাৰ পিছত তেওঁ ‘ৰক্তা’ বুলি কোৱা হয়—বিদ্যাপ্ৰাপ্তিৰ স্বৰূপিণী। লগতে ‘হৃল্লেখা’, ‘ক্লেদিনী’, ‘ক্লিন্না’, ‘ক্ষোভিণী’, ‘মদনাতুৰা’ এই নামেও কীৰ্তিত।
Verse 92
निपंदना रागवती तथैव मदनावती । मेखला द्राविणी वेगवती चैव प्रकीर्तिता ॥ ९२ ॥
‘নিপন্দনা’, ‘ৰাগৱতী’ আৰু ‘মদনাৱতী’; লগতে ‘মেখলা’, ‘দ্ৰাৱিণী’, ‘বেগৱতী’—এই নামসমূহো ইয়াত প্ৰখ্যাতভাৱে প্ৰকীৰ্তিত।
Verse 93
कमला कामिनी कल्पा कला च कलिताद्भुता । किरता च तथा काला कदना कौशिका तथा ॥ ९३ ॥
তেওঁ কমলা, কামিনী, কল্পা আৰু কলা—আৰু কলিতাদ্ভুতা; তদ্ৰূপ কিৰাতা আৰু কালী; কদনা আৰু কৌশিকা নামেও কীৰ্তিত।
Verse 94
कंबुवादनिका चैव कातरा कपटा तथा । कीर्तिश्चापि कुमारी च कुंकुमा परिकीर्तिता ॥ ९४ ॥
তেওঁ ‘কম্বুবাদনিকা’ও, ‘কাতৰা’ আৰু ‘কপটা’; লগতে ‘কীৰ্তি’, ‘কুমাৰী’ আৰু ‘কুঙ্কুমা’—এই নামেও ইয়াত পৰিকীৰ্তিত।
Verse 95
भञ्जिनी वेगिनी नागा चपला पेशला सती । रतिः श्रद्धा भोगलोला मदोन्मत्ता मनस्विनी ॥ ९५ ॥
তেওঁ ভঞ্জিনী, বেগিনী, নাগা, চপলা, পেশলা, সতী; লগতে ৰতি, শ্ৰদ্ধা, ভোগলোলা, মদোন্মত্তা আৰু মনস্বিনীও।
Verse 96
विह्वला कर्षिणी लोला तथा मदनमालिनी । विनोदा कौतुका पुण्या पुराणा परिकीर्तिता ॥ ९६ ॥
তেওঁ বিহ্বলা, কৰ্ষিণী, লোলা আৰু মদনমালিনী; লগতে বিনোদা, কৌতুকা, পুণ্যা আৰু পুরাণা—এদৰে পৰিকীৰ্তিত।
Verse 97
वागीशी वरदा विश्वा विभवाविघ्नकारिणी । बीजविघ्नहरा विद्या सुमुखी सुंदरी तथा ॥ ९७ ॥
তেওঁ বাগীশ্বৰী, বৰদাত্রী, সৰ্বব্যাপিনী; তেওঁ ঐশ্বৰ্য দান কৰি বিঘ্ন নাশ কৰে। তেওঁ বীজৰূপ বিঘ্নহাৰিণী, স্বয়ং বিদ্যা, সুমুখী আৰু সুন্দৰীও।
Verse 98
सारा च सुमना चैव तथा प्रोक्ता सरस्वती । समया सर्वगा विद्धा शिवा वाणी च कीर्तिता ॥ ९८ ॥
তেওঁ ‘সারা’ আৰু ‘সুমনা’ বুলিও অভিহিত, আৰু ‘সৰস্বতী’ বুলিও ঘোষিত। তেওঁ ‘সময়া’ আৰু সৰ্বব্যাপিনী ‘সৰ্বগা’ ৰূপে বিদিত; ‘শিবা’ আৰু ‘বাণী’ (পবিত্ৰ বাক্) নামেও কীৰ্তিত।
Verse 99
दूरसिद्धा तथा प्रोक्ताथो विग्रहवती मता । नादा मनोन्मनी प्राणप्रतिष्ठारुणवैभवा ॥ ९९ ॥
তেওঁ ‘দূৰসিদ্ধা’ বুলিও কথিত আৰু ‘বিগ্ৰহৱতী’ (প্ৰকট ৰূপধাৰিণী) বুলি মান্য। তেওঁ ‘নাদা’, ‘মনোন্মনী’, ‘প্ৰাণপ্ৰতিষ্ঠা’ আৰু ‘অৰুণবৈভৱা’—এই উপাধিসমূহে বৰ্ণিতা।
Verse 100
प्राणापाना समाना च व्यानोदाना च कीर्तिता । नागा कूर्मा तच कृकला देवदत्ता धनञ्जया ॥ १०० ॥
প্ৰাণ, অপান, সমান, ব্যান আৰু উদান—এই পাঁচটা মুখ্য প্ৰাণবায়ু বুলি ঘোষিত। তদ্ৰূপ নাগ, কূৰ্ম, কৃকল, দেবদত্ত আৰু ধনঞ্জয়—এই পাঁচটা উপপ্ৰাণ বুলিও কথিত।
Verse 101
फट्कारी किंकराराध्या जया च विजया तथा । हुंकारी खेटचरी चंडाछेदिनी क्षपिणी तथा ॥ १०१ ॥
তেওঁ ‘ফট্কাৰী’ (ফট্ ধ্বনিত আহ্বেয়া); কিঙ্কৰসকল (সেৱক) দ্বাৰা আৰাধ্যা; আৰু ‘জয়া’ ও ‘বিজয়া’। তেওঁ ‘হুঙ্কাৰী’ (হুঁ ধ্বনিত আহ্বেয়া); ‘খেটচৰী’ (আকাশগামিনী); ‘চণ্ডাছেদিনী’ (উগ্ৰক ছেদনকাৰিণী) আৰু ‘ক্ষপিণী’ (সংহাৰিণী)ও।
Verse 102
स्त्रीहुंकारी क्षेमकारी चतुरक्षररूपिणी । श्रीविद्यामतवर्णांगी काली याम्या नृपार्णका ॥ १०२ ॥
তেওঁ স্ত্রীৰূপ ‘হুঙ্কাৰী’ শক্তি; ক্ষেমকাৰিণী (ৰক্ষা-মঙ্গলদায়িনী); আৰু চতুৰক্ষৰ মন্ত্রস্বৰূপিণী। তেওঁ শ্রীবিদ্যা-স্বভাবা, বৰ্ণময় অঙ্গযুক্তা; তেওঁ ‘কালী’, ‘যাম্যা’ আৰু ‘নৃপাৰ্ণকা’ নামেও পৰিচিত।
Verse 103
भाषा सरस्वती वाणी संस्कृता परा । बहुरूपा चित्तरूपा रम्यानंदा च कौतुका ॥ १०३ ॥
বাণী স্বয়ং সৰস্বতী—সংস্কৃত পৰাবাণী; সি বহুৰূপিণী, চিত্তৰূপা, ৰমণীয়া, আনন্দদায়িনী আৰু বিস্ময়-হেতু।
Verse 104
त्रयाख्या परमात्माख्याप्यमेयविभवा तथा । वाक्स्वरूपा बिंदुसर्गरूपा विश्वात्मिका तथा ॥ १०४ ॥
সি ‘ত্রয়া’ নামে খ্যাত, ‘পৰমাত্মা’ বুলিও কোৱা হয়—যাৰ বৈভৱ অমেয়। সি বাক্-স্বরূপা, বিন্দু-সৰ্গৰূপা আৰু বিশ্বাত্মিকা।
Verse 105
तथा त्रैपुरकंदाख्या ज्ञात्रादित्रिविधात्मिका । आयुर्लक्ष्मीकीर्तिभोगसौंदर्यारोग्यदायिका ॥ १०५ ॥
তদ্ৰূপ ‘ত্রৈপুৰকন্দ’ নামৰ বিদ্যা জ্ঞাতা আদি ত্ৰিবিধাত্মিকা; সি আয়ু, লক্ষ্মী, কীৰ্তি, ভোগ, সৌন্দৰ্য আৰু আৰোগ্য দান কৰে।
Verse 106
ऐहिकामुष्मिकज्ञानमयी च परिकीर्तिता । जीवाख्या विजयाख्या च तथैव विश्वविन्मयी ॥ १०६ ॥
ইয়াক ঐহিক আৰু আমুষ্মিক—দুয়ো ধৰণৰ জ্ঞানময়ী বুলি কীৰ্তিত। ইয়াক ‘জীৱা’, ‘বিজয়া’ আৰু ‘বিশ্ববিন্ময়ী’ বুলিও কোৱা হয়।
Verse 107
हृदादिविद्या रूपादिभानुरूपाः जगदूपुः । विश्वमो हनिका चैव त्रिपुरामृतसंज्ञिका ॥ १०७ ॥
হৃদাদি নামৰ বিদ্যাসমূহ, সূৰ্যাদি ৰূপৰ অনুৰূপ ভানুৰূপিণী; আৰু ‘জগদূপু’, ‘বিশ্বমো’, ‘হনিকা’, ‘ত্ৰিপুৰামৃত’ নামে পৰিচিত—এই সকলো গণিত।
Verse 108
सर्वाप्यायनरूपा च मोहिनी क्षोभणी तथा । क्लेदिनी च समाख्याता तथैव च महोदया ॥ १०८ ॥
তেওঁ সৰ্বতোভাবে পোষণ আৰু পৰিপূৰণ-স্বৰূপিণী; তেওঁ মোহিনী আৰু ক্ষোভিণীও। তেওঁ ‘ক্লেদিনী’ নামে খ্যাত, আৰু তদ্ৰূপ ‘মহোদয়া’—মহাসমৃদ্ধি দানকাৰিণী—বুলিও কোৱা হয়।
Verse 109
संपत्करी हलक्षार्णा सीमामातृतनू रतिः । प्रीतिर्मनोभवा वापि प्रोक्ता वाराधिपा तथा ॥ १०९ ॥
তেওঁ ‘সম্পৎকাৰী’—সমৃদ্ধি দানকাৰিণী; ‘হলক্ষাৰ্ণা’—অক্ষৰ/বৰ্ণময়ী; ‘সীমামাতৃতনূ’—সীমাৰ মাতৃ-তনুধাৰিণী। তেওঁ ‘ৰতি’, ‘প্ৰীতি’, ‘মনোভবা’ আৰু ‘ৱাৰাধিপা’—জলৰ অধীশ্বৰী—বুলিও কোৱা হয়।
Verse 110
त्रिकूटा चापि षट्कूटा पंचकूटा विशुद्धगा । अनाहत गता चैव मणिपूरकसंस्थिता ॥ ११० ॥
তেওঁ ‘ত্রিকূটা’, ‘ষট্কূটা’ আৰু ‘পঞ্চকূটা’ বুলিও খ্যাত। তেওঁ বিশুদ্ধ-চক্ৰত গমন কৰে, অনাহতত প্ৰৱেশ কৰে আৰু মণিপূৰকত প্ৰতিষ্ঠিত হয়।
Verse 111
स्वाधिष्ठानसमासीनाधारस्थाज्ञासमास्थिता । षट्त्रिंशत्कूटरूपा च पंचाशन्मिथुनात्मिका ॥ १११ ॥
তেওঁ স্বাধিষ্ঠানত আসীন, আধাৰ (মূলাধাৰ)ত স্থিত আৰু আজ্ঞা-শক্তিত দৃঢ় প্ৰতিষ্ঠিত। তেওঁ ছত্রিশ কূটৰূপা আৰু পঞ্চাশ যুগ্ম-তত্ত্বময় আত্মস্বৰূপিণী।
Verse 112
पादुकादिकसिद्धीशा तथा विजयदायिनी । कामरूपप्रदा वेतालरूपा च पिशाचिका ॥ ११२ ॥
তেওঁ পাদুকা আদি-সম্পর্কিত সিদ্ধিসমূহৰ অধীশ্বৰী আৰু বিজয়দায়িনী। তেওঁ ইচ্ছামতো ৰূপ ধাৰণৰ শক্তি দান কৰে; তেওঁ বেতালৰূপা আৰু পিশাচিকা-ৰূপেও প্ৰকাশিত হয়।
Verse 113
विचित्रा विभ्रमा हंसी भीषणी जनरंजिका । विशाला मदना तुष्टा कालकंठी महाभया ॥ ११३ ॥
সেয়ে বিচিত্ৰা আৰু বিভ্ৰমময়ী, হাঁসসদৃশ গতিৱতী; ভয়ংকৰ হলেও জনৰঞ্জিকা। সেয়ে বিশালা, মদন-প্ৰেৰিণী, তুষ্টা; কালকণ্ঠী আৰু মহাভয়া।
Verse 114
माहेंद्री शंखिनी चैंद्री मंगला वटवासिनी । मेखला सकला लक्ष्मीर्मालिनीविश्वनायिका ॥ ११४ ॥
সেয়ে মাহেন্দ্ৰী, শঙ্খিনী, ঐন্দ্ৰী, মঙ্গলা, বটবাসিনী; মেখলা, সকলা, লক্ষ্মী, মালিনী আৰু বিশ্বনায়িকা।
Verse 115
सुलोचना सुशोभा च कामदा च विलासिनी । कामेश्वरी नंदिनी च स्वर्णरेखा मनोहरा ॥ ११५ ॥
সেয়ে সুলোচনা, সুশোভা, কামদা আৰু বিলাসিনী; কামেশ্বৰী, নন্দিনী, স্বৰ্ণৰেখাযুক্তা আৰু মনোহৰা।
Verse 116
प्रमोदा रागिणी सिद्धा पद्मिनी च रतिप्रिया । कल्याणदा कलादक्षा ततश्च सुरसुन्दरी ॥ ११६ ॥
তেওঁলোকে প্ৰমোদা, ৰাগিণী, সিদ্ধা, পদ্মিনী আৰু ৰতিপ্ৰিয়া; কল্যাণদা, কলাদক্ষা, তাৰপিছত সুৰসুন্দৰী।
Verse 117
विभ्रमा वाहका वीरा विकला कोरकाकविः । सिंहनादा महानादा सुग्रीवा मर्कटा शठा ॥ ११७ ॥
বিভ্ৰমা, বাহকা, বীৰা, বিকলা, কোৰকাকবি; সিংহনাদা, মহানাদা, সুগ্ৰীৱা, মর্কটা, শঠা—এই নামসমূহ ইয়াত উল্লেখিত।
Verse 118
बिडालाक्षा बिडालास्या कुमारी खेचरी भवा । मयूरा मंगला भीमा द्विपवक्त्रा खरानना ॥ ११८ ॥
সেয়ে বিড়াল-নয়না, বিড়াল-মুখী, কুমাৰী, আকাশত বিচৰণ কৰা খেচৰী, আৰু ভবা। সেয়ে ময়ূৰ-সদৃশা, মঙ্গলময়ী, ভয়ংকৰী, দ্বিমুখী আৰু গৰ্দভ-মুখী।
Verse 119
मातंगी च निशाचारा वृषग्राहा वृकानना । सैरिभास्या गजमुखा पशुवक्त्रा मृगानना ॥ ११९ ॥
আৰু সেয়ে মাতঙ্গী, নিশাচাৰিণী, বৃষ-গ্ৰাহিণী, নেকড়ে-মুখী; মহিষ-সদৃশ বাক্যযুক্তা; গজমুখী; পশু-মুখী আৰু মৃগ-মুখী।
Verse 120
क्षोभका मणिभद्रा च क्रीडका सिंहचक्रका । महोदरा स्थूलशिखा विकृतास्या वरानना ॥ १२० ॥
সেয়ে ক্ষোভকা, মণিভদ্ৰা আৰু ক্ৰীড়কা; সিংহচক্ৰকা; মহোদৰা; স্থূলশিখা; বিকৃতাস্যা আৰু বৰাননা—এই নামসমূহ ইয়াত উল্লেখিত।
Verse 121
चपला कुक्कुटास्या च पाविनी मदनालसा । मनोहरा दीर्घजंघा स्थूलदन्ता दशानना ॥ १२१ ॥
সেয়ে চপলা, কুক্কুট-মুখী, পাৱিনী (পবিত্ৰকাৰিণী), আৰু মদন-আলস্যে আচ্ছন্না। সেয়ে মনোহৰা, দীৰ্ঘজঙ্ঘা, স্থূলদন্তা আৰু দশাননা।
Verse 122
सुमुखा पंडिता क्रुद्धा वराहास्या सटामुखा । कपटा कौतुका काला किंकरा कितवा खला ॥ १२२ ॥
সেয়ে সুমুখী আৰু পণ্ডিতা যেন লাগে, তথাপি ক্রুদ্ধা; বৰাহ-মুখী আৰু বৃষ-মুখী। সেয়ে কপটা, কৌতুকা, কালী, কিঙ্কৰী, কিতৱা (জুৱাৰী) আৰু খলা।
Verse 123
भक्षका भयदा सिद्धा सर्वगा च प्रकीर्तिता । जया च विजया दुर्गा भद्रा भद्रकरी तथा ॥ १२३ ॥
তেওঁ ভক্ষকা, ভয়দা, সিদ্ধা আৰু সৰ্বগা ৰূপে প্ৰকীৰ্তিতা; লগতে জয়া, বিজয়া, দুৰ্গা, ভদ্ৰা আৰু ভদ্ৰকৰী বুলিও কীৰ্তিত।
Verse 124
अम्बिका वामदेवी च महामायास्वरूपिणी । विदारिका विश्वमयी विश्वा विश्वविभंजिता ॥ १२४ ॥
তেওঁ অম্বিকা আৰু বামদেৱী, মহামায়াৰ স্বৰূপিণী; তেওঁ বিদাৰিকা—সমগ্ৰ বিশ্বত ব্যাপ্ত; তেওঁয়েই বিশ্ব, আৰু বিশ্বক নানাৰূপে বিভাজন কৰা শক্তিও তেওঁয়েই।
Verse 125
वीरा विक्षोभिणी विद्या विनोदा बीजविग्रहा । वीतशोका विषग्रीवा विपुला विजयप्रदा ॥ १२५ ॥
সেই বিদ্যা বীৰাস্বৰূপা, অন্তঃক্ষোভ নাশিনী, মনক আনন্দ দানকাৰিণী, আৰু সকলো সিদ্ধিৰ বীজ-দেহধাৰিণী। সি শোকহীনা, বিষগ্ৰীৱা (বিষ নিবারিণী), বিপুলা আৰু বিজয়প্ৰদা।
Verse 126
विभवा विविधा विप्रा तथैव परिकीर्तिता । मनोहरा मंगली च मदोत्सिक्ता मनस्विनी ॥ १२६ ॥
তেওঁ বিভবা, বিবিধা আৰু বিপ্ৰা ৰূপেও প্ৰকীৰ্তিতা; লগতে পৰিকীৰ্তিতা, মনোহৰা, মঙ্গলী, মদোৎসিক্তা আৰু মনস্বিনী বুলিও কথিত।
Verse 127
मानिनी मधुरा माया मोहिनी च तथा स्मृता । भद्रा भवानी भव्या च विशालाक्षी शुचिस्मिता ॥ १२७ ॥
তেওঁ মানিনী, মধুৰা, মায়া আৰু মোহিনী ৰূপে স্মৃত; লগতে ভদ্ৰা, ভবানী, ভব্যা, বিশালাক্ষী আৰু শুচিস্মিতা বুলিও বন্দিত।
Verse 128
ककुभा कमला कल्पा कलाथो पूरणी तथा । नित्या चाप्यमृता चैव जीविता च तथा दया ॥ १२८ ॥
তেওঁ ককুভা, কমলা, কল্পা, কলাথা আৰু পূৰণী নামে খ্যাত; তেওঁ নিত্যা, অমৃতা, জীৱিতা আৰু দয়া (কৰুণা) স্বৰূপা।
Verse 129
अशोका ह्यमला पूर्णा पूर्णा भाग्योद्यता तथा । विवेका विभवा विश्वा वितता च प्रकीर्तिता ॥ १२९ ॥
তেওঁ অশোকা, অমলা আৰু পূৰ্ণা—সৰ্বথা পূৰ্ণ—আৰু ভাগ্যৱতী, সদা উদ্যতা বুলি কীৰ্তিত; তেওঁ বিবেকা, বিভবা, বিশ্বা আৰু বিততা বুলিও প্ৰকীৰ্তিতা।
Verse 130
कामिनी खेचरी गर्वा पुराणापरमेश्वरी । गौरी शिवा ह्यमेया च विमला विजया परा ॥ १३० ॥
তেওঁ কামিনী, খেচৰী আৰু গৰ্বা; পুৰাণত বৰ্ণিত পৰমেশ্বৰী। তেওঁ গৌৰী, শিৱা, অমেয়া, বিমলা, বিজয়া আৰু পৰাও।
Verse 131
पवित्रा पद्मिनी विद्या विश्वेशी शिववल्लभा । अशेषरूपा ह्यानंदांबुजाक्षी चाप्यनिंदिता ॥ १३१ ॥
তেওঁ পৱিত্ৰা আৰু পদ্মিনী; তেওঁ নিজেই বিদ্যা। তেওঁ বিশ্বেশী, শিৱবল্লভা; তেওঁ অশেষৰূপা, আনন্দময়ী, পদ্মাক্ষী আৰু অনিন্দিতা।
Verse 132
वरदा वाक्यदा वाणी विविधा वेदविग्रहा । विद्या वागीश्वरी सत्या संयता च सरस्वती ॥ १३२ ॥
সৰস্বতী বৰদায়িনী, সদ্বাক্যদায়িনী; তেওঁ বিভিন্নৰূপা বাণী, বেদবিগ্ৰহ স্বৰূপা। তেওঁ বিদ্যা, বাগীশ্বৰী, সত্যা আৰু সংযতা।
Verse 133
निर्मलानन्दरूपा च ह्यमृता मनिदा तथा । पूषा चैव तथा पुष्टिस्तुष्टिश्चापि रतिर्धृतिः ॥ १३३ ॥
তেওঁ নিৰ্মল আনন্দ-স্বৰূপা, অমৃতা, মণিদাত্ৰী; তেঁৱেই পূষা (পোষণকাৰিণী), পুষ্টি, তুষ্টি, ৰতি আৰু ধৃতি।
Verse 134
शशिनी चैद्रिका कांतिज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरंगगदा । पूर्णा पूर्णामृता कामदायिनीन्दुकलात्मिका ॥ १३४ ॥
তেওঁ শশিনী, চৈদ্ৰিকা, কান্তিময় চন্দ্ৰজ্যোৎস্না; তেওঁ শ্ৰী আৰু প্ৰীতি, গদাধাৰিণীও। তেওঁ পূৰ্ণা, পূৰ্ণামৃতা, কামদায়িনী আৰু ইন্দুকলাত্মিকা।
Verse 135
तपिनी तापिनी धूम्रा मरीचिर्ज्वालिनी रुचिः । सुषुम्णा भोगदा विश्वा बाधिनी धारिणी क्षमा ॥ १३५ ॥
তেওঁ তপিনী, তাপিনী, ধূম্ৰা, মৰীচি, জ্বালিনী, ৰুচি, সুষুম্না, ভোগদা, বিশ্বা, বাধিনী, ধারিণী আৰু ক্ষমা—এইবোৰ তেওঁৰ দিব্য শক্তিৰ নাম।
Verse 136
धूम्रार्चिरूष्मा ज्वलिनी ज्वालिनी विस्फुलिंगिनी । सुश्रीः स्वरूपा कपिला हव्यकव्यवहा तथा ॥ १३६ ॥
তেওঁ ধূম্ৰাৰ্চি, ঊষ্মা, জ্বলিনী, জ্বালিনী, বিস্ফুলিঙ্গিনী; সুশ্ৰী, স্বৰূপা, কপিলা—আৰু দেৱৰ হব্য তথা পিতৃৰ কব্য বহনকাৰিণী।
Verse 137
घस्मरा विश्वकवला लोलाक्षी लोलजिह्विका । सर्वभक्षा सहस्राक्षी निःसंगा च गतिप्रिया ॥ १३७ ॥
তেওঁ ঘস্মৰা, সমগ্ৰ বিশ্ব গ্ৰাসকাৰিণী; তেওঁৰ চকু চঞ্চল, জিহ্বাও লোল। তেওঁ সৰ্বভক্ষিণী, সহস্ৰাক্ষী, নিঃসঙ্গা আৰু নিৰন্তৰ গতিপ্ৰিয়া।
Verse 138
अर्चित्याचाप्रमेया च पूर्णरूपा दुरासदा । सर्वा संसिद्धिरूपा च पावनीत्येकरूपिणी ॥ १३८ ॥
সেয়ে পূজ্যা, অপ্ৰমেয়া, পূৰ্ণৰূপিণী আৰু দুৰ্লভা। সেয়ে সৰ্বসিদ্ধিৰ স্বৰূপ, পাৱনী আৰু একতত্ত্বৰূপিণী।
Verse 139
तथा यामलवेधाख्या शाक्ते वेदस्वरूपिणी । तथा शांभववेधा च भावनासिद्धिसृचिनी ॥ १३९ ॥
তদ্ৰূপ শাক্ত পৰম্পৰাত ‘যামল-ৱেধ’ নামৰ পদ্ধতি আছে, যি বেদস্বৰূপিণী। তেমনি ‘শাম্ভৱ-ৱেধ’ও আছে, যি ভাবনা-সাধনাৰে সিদ্ধি প্ৰদান কৰে।
Verse 140
वह्निरूपा तथा दस्रा ह्यमाविघ्ना भुजंगमा । षण्मुखा रविरूपा च माता दुर्गा दिशा तथा ॥ १४० ॥
সেয়ে অগ্নিৰূপা; সেয়ে বল আৰু আৰোগ্যদাত্রী (দস্ৰা); সেয়ে নিশ্চয়েই বিঘ্ননাশিনী; সেয়ে ভুজংগ-শক্তিৰূপে অধিষ্ঠিতা। সেয়ে ষণ্মুখী, ৰবিৰূপা; সেয়ে মাতা দুৰ্গা আৰু দিশাসমূহৰ অধিষ্ঠাত্রী শক্তিও।
Verse 141
धनदा केशवा चापि यमी चैव हरा शशा । अश्विनी च यमी वह्नि रूपा धात्रीति कीर्तिता ॥ १४१ ॥
সেয়ে ধনদা, কেশৱা, যমী, হৰা, শশা, অশ্বিনী, যমী, বহ্নিৰূপা আৰু ধাত্রী—এই নামেও কীৰ্তিতা।
Verse 142
चंद्रा शिवादितिर्जीवा सर्पिणी पितृरूपिणी । अर्यम्णा च भगा सूर्या त्वाष्ट्रिमारुतिसंज्ञिका ॥ १४२ ॥
সেয়ে চন্দ্ৰা, শিৱা, অদিতি, জীৱা, সৰ্পিণী আৰু পিতৃৰূপিণী বুলি কোৱা হয়; আৰু সেয়ে আৰ্যম্ণা, ভগা, সূৰ্যা, ত্বাষ্ট্ৰী আৰু মাৰুতী নামেও পৰিচিতা।
Verse 143
इंद्राग्निरूपा मित्रा चापींद्राणी निर्ऋतिर्जला । वैश्वदेवी हरितभूर्वासवी वरुणा जया ॥ १४३ ॥
সেই দেৱী ইন্দ্ৰ-অগ্নিৰূপা; তেওঁ মিত্ৰা; লগতে ইন্দ্ৰাণী, নিৰৃতি আৰু জলা (জলময়ী)ও। তেওঁ বৈশ্বদেৱী, হৰিতভূ, বাসৱী, বৰুণা আৰু জয়া (বিজয়)।
Verse 144
अहिर्बुध्न्या पूषणी च तथा कारस्करामला । उदुंबरा जंबुका च खदिरा कृष्णारूपिणी ॥ १४४ ॥
অহিৰ্বুধ্ন্যা, পূষণী আৰু কাৰস্কৰামলা; লগতে উদুম্বৰা, জম্বুকা আৰু খদিৰা—এই সকলোকে কৃষ্ণাৰূপিণী (কৃষ্ণ-স্বৰূপ) প্ৰকাশ বুলি কোৱা হয়।
Verse 145
वंशा च पिप्पला नागा रोहिणा च पलाशका । पक्षका च तथाम्बष्ठा बिल्वाचार्जुनरूपिणी ॥ १४५ ॥
তেওঁলোক বংশা, পিপ্পলা, নাগা, ৰোহিণা আৰু পলাশকা নামে পৰিচিত; লগতে পক্ষকা আৰু অম্বষ্ঠা—যি বিল্ব আৰু অৰ্জুন গছৰূপে প্ৰকাশ পায়।
Verse 146
विकंकता च ककुभा सरला चापि सर्जिका । वंजुला पनसार्का च शमी हलिप्रियाम्रका ॥ १४६ ॥
তদ্ৰূপ বিকঙ্কতা, ককুভা, সরলা আৰু সর্জিকা; লগতে বঞ্জুলা, পনসা, আৰ্কা, শমী, হলিপ্ৰিয়া আৰু আম্ৰকাো (পবিত্ৰ নাম)।
Verse 147
निम्बा मधूकसंज्ञा चाप्यश्वत्था च गजाह्वया । नागिनी सर्पिणी चैव शुनी चापि बिडालिकी ॥ १४७ ॥
নিম্বাক মধূকা বুলিও কোৱা হয়, আৰু অশ্বত্থাক গজাহ্বয়া। তদ্ৰূপ নাগিনীক সৰ্পিণী, আৰু শুনীক বিড়ালিকী বুলিও কোৱা হয়।
Verse 148
छागी मार्जारिका मूषी वृषभा माहिषी तथा । शार्दूली सैरिभी व्याघ्री हरिणी च मृगी शुनी ॥ १४८ ॥
ছাগী, মাৰ্জাৰিকা (বিড়ালিনী), মূষী; বৃষভা আৰু মাহিষী; শাৰ্দূলী, সৈৰিভী, ব্যাঘ্ৰী; হৰিণী, মৃগী আৰু শূনী—এই ৰূপসমূহ গণিত।
Verse 149
कपिरूपा च गोघंटा वानरी च नराश्विनी । नगा गौर्हस्तिनी चेति तथा षट्चक्रवासिनी ॥ १४९ ॥
তেওঁ কপিৰূপা আৰু ‘গোঘণ্টা’ নামে খ্যাত; বানৰী আৰু নৰাশ্বিনী; লগতে নাগা, গৌৰ আৰু হস্তিনী—এইদৰে তেওঁ ষট্চক্ৰবাসিনী অধিষ্ঠাত্রী।
Verse 150
त्रिखंडा तीरपालाख्या भ्रामणी द्रविणी तथा । सोमा सूर्या तिथिर्वारा योगार्क्षा करणात्मिका ॥ १५० ॥
কালক ত্ৰিখণ্ডা বুলি কোৱা হয়; সি ‘তীৰপাল’ (সীমাৰক্ষক) নামেও খ্যাত; সি সকলোকে ভ্ৰমণ কৰায় আৰু দ্ৰবিণী (ধনদায়িনী)। চন্দ্ৰ-সূৰ্যৰ দ্বাৰা—তিথি, বাৰ, যোগ, নক্ষত্ৰ আৰু কৰণ-স্বভাৱৰূপে—সি গণিত হয়।
Verse 151
यक्षिणी तारणा व्योमशब्दाद्याप्रांणिनी च धीः । क्रोधिनी स्तंभिनी चंडोञ्चंडा ब्राह्यादिरूपिणी ॥ १५१ ॥
যক্ষিণী, তাৰণা, ব্যোমশব্দা; লগতে আপ্ৰাঁণিনী আৰু ধী; ক্ৰোধিনী আৰু স্তম্ভিনী; চণ্ডা আৰু অতিচণ্ডা—এই শক্তিসমূহে ব্ৰাহ্মী আদি ৰূপ ধাৰণ কৰে।
Verse 152
सिंहस्था व्याघ्रगा चैव गजाश्वगरुडस्थिता । भौमाप्या तैजसीवायुरूपिणी नाभसा तथा ॥ १५२ ॥
তেওঁ সিংহাসনা; ব্যাঘ্ৰগামিনী; গজ, অশ্ব আৰু গৰুড়াৰূঢ়া। তেওঁ পৃথিৱী-জল, অগ্নি-বায়ু আৰু আকাশ (নাভস) ৰূপ ধাৰণ কৰে।
Verse 153
एकावक्त्रा चतुर्वक्त्रा नवक्त्रा कलानना । पंचविंशतिवक्त्रा च षड्विंशद्वदना तथा ॥ १५३ ॥
তেওঁ একমুখী, চতুৰ্মুখী, নবমুখী আৰু কলাৰূপিণী বুলি বৰ্ণিত; তদ্ৰূপ পঁচিশমুখী আৰু ছাব্বিশমুখীও।
Verse 154
ऊनपंचाशदास्या च चतुःषष्टि मुखा तथा । एकाशीतिमुखा चैव शताननसमन्विता ॥ १५४ ॥
কিছুমান ঠাইত তেওঁ ঊনপঞ্চাশমুখী, আন ঠাইত চৌষট্টিমুখী; কিছুমান ঠাইত একাশীমুখী, আৰু কিছুমান ঠাইত শত-মুখে সমন্বিতা বুলি কোৱা হয়।
Verse 155
स्थूलरूपा सूक्ष्मरूपा तेजोविग्रहधारिणी । वृणावृत्तिस्वरूपा च नाथावृत्तिस्वरूपिणी ॥ १५५ ॥
তেওঁ স্থূলৰূপা আৰু সূক্ষ্মৰূপা—উভয়েই; তেওঁ তেজোময় জ্যোতি-দেহধাৰিণী। তেওঁ ‘বৃণা-বৃত্তি’ৰ স্বৰূপা আৰু ‘নাথ-বৃত্তি’ৰো স্বৰূপিণী।
Verse 156
तत्त्वावृत्तिस्वरूपापि नित्यावृत्तिवपुर्द्धरा ॥ १५६ ॥
তেওঁ তত্ত্বৰ ফালে মুখ কৰা ‘তত্ত্বাবৃত্তি’ৰ স্বৰূপা হৈয়ো, সদা ক্ৰিয়াশীল ‘নিত্যাবৃত্তি’ৰ দেহ ধাৰণ কৰে।
Verse 157
अंगावृत्तिस्वरूपा चाप्यायुधावृत्तिरूपिणी । गुरुपंक्तिस्वरूपा च विद्यावृत्तितनुस्तथा ॥ १५७ ॥
তেওঁ অঙ্গসাধনাৰ ‘অঙ্গাবৃত্তি’ৰ স্বৰূপা আৰু অস্ত্ৰসাধনাৰ ‘আয়ুধাবৃত্তি’ৰো ৰূপিণী; তেওঁ গুৰুপংক্তি (গুৰু-পরম্পৰা)ৰ মূর্তি, আৰু তেওঁৰ দেহেই ‘বিদ্যাবৃত্তি’—জ্ঞানশক্তিৰ ক্ৰিয়া।
Verse 158
ब्रह्माद्यावृत्तिरूपा च परा पश्यतिका तथा । मध्यमा वैखरी शीर्षकण्ठताल्वोष्ठदन्तगा ॥ १५८ ॥
ব্ৰহ্মা-আদি আদ্য স্পন্দনধাৰাৰূপে ‘পৰা’ বাণী কোৱা হয়; তেনেদৰে ‘পশ্যন্তী’ও আছে। তাৰ পিছত ‘মধ্যমা’ আৰু ‘বৈখৰী’; বৈখৰী শিৰ, কণ্ঠ, তালু, ওষ্ঠ আৰু দন্তৰ দ্বাৰা প্ৰকাশ পায়।
Verse 159
जिह्वामूलगता नासागतोरः स्थलगामिनी । पदवाक्यस्वरूपा च वेदभाषास्वरूपिणी ॥ १५९ ॥
বাণী জিহ্বামূলৰ পৰা উৎপন্ন হৈ নাসিকা আৰু উৰঃপ্ৰদেশৰ পথে গৈ উচ্চাৰণস্থানত বাহিৰে প্ৰকাশ পায়। সি পদ আৰু বাক্যৰ ৰূপ ধৰে আৰু বেদভাষাৰেই স্বৰূপ।
Verse 160
सेकाख्या वीक्षणाख्या चोपदेशाख्या तथैव च । व्याकुलाक्षरसंकेता गायत्री प्रणवादिका ॥ १६० ॥
প্ৰণৱ ‘ওঁ’ৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা গায়ত্ৰী ‘সেকা’, ‘বীক্ষণা’ আৰু ‘উপদেশা’ আদি প্ৰযুক্তিগত পদ্ধতিতো সূচিত; আৰু অক্ষৰৰ বিশেষ, জটিল সংকেত-বিন্যাসৰ দ্বাৰাও চিহ্নিত।
Verse 161
जपहोमार्चनध्यानयंत्रतर्पणरूपिणी । सिद्धसारस्वता मृत्युंजया च त्रिपुरा तथा ॥ १६१ ॥
সেই জপ, হোম, অৰ্চনা, ধ্যান, যন্ত্ৰ আৰু তৰ্পণৰ ৰূপে সাকাৰ। তেওঁ ‘সিদ্ধ-সাৰস্বতা’, ‘মৃত্যুঞ্জয়া’ আৰু ‘ত্ৰিপুৰা’ নামেও পৰিচিত।
Verse 162
गारुडा चान्नपूर्णा चाप्यश्वरूढा नवात्मिका । गौरी च देवी हृदया लक्षदा च मतंगिनी ॥ १६२ ॥
তেওঁ ‘গাৰুড়া’, ‘অন্নপূৰ্ণা’, ‘অশ্বৰূঢ়া’, ‘নৱাত্মিকা’, ‘গৌৰী’, ‘দেৱী’, ‘হৃদয়া’, ‘লক্ষদা’ আৰু ‘মতঙ্গিনী’—এই নাম-ৰূপেো পূজিতা।
Verse 163
निष्कत्रयपदा चेष्टा वादिनी च प्रकीर्तिता । राजलक्ष्मीर्महालक्ष्मीः सिद्धलक्ष्मीर्गवानना ॥ १६३ ॥
তেওঁ নিষ্কত্রয়পদা, চেষ্টাৰূপা আৰু বাদিনী নামে প্ৰখ্যাতা। তেওঁ ৰাজলক্ষ্মী, মহালক্ষ্মী, সিদ্ধলক্ষ্মী আৰু গবাননা বুলিও খ্যাত॥১৬৩॥
Verse 164
इत्येवं ललितादेव्या दिव्यं नामसहस्रकम् । सर्वार्थसिद्धिदं प्रोक्तं चतुर्वर्गफलप्रदम् ॥ १६४ ॥
এইদৰে দেবী ললিতাৰ দিব্য নামসহস্ৰ ঘোষণা কৰা হ’ল; ই সকলো উদ্দেশ্যত সিদ্ধি দান কৰে আৰু ধৰ্ম-অৰ্থ-কাম-মোক্ষ এই চতুৰ্বৰ্গৰ ফল প্ৰদান কৰে॥১৬৪॥
Verse 165
एतन्नित्यमुषःकाले यो जपेच्छुद्धमानसः । स योगी ब्रह्मविज्ज्ञानी शिवयोगी तथात्मवित् ॥ १६५ ॥
যি শুদ্ধ মনৰে নিত্যে উষঃকালত ইয়াৰ জপ কৰে, সি যোগী, ব্ৰহ্মজ্ঞ, শিবযোগসাধক আৰু আত্মবিদ্ হয়॥১৬৫॥
Verse 166
द्विरावृत्त्या प्रजपतो ह्यायुरारोग्यसंपदः । लोकानुरंजनं नारीनृपावर्जनकर्म च ॥ १६६ ॥
যি দুবাৰ আবৃত্তি কৰি জপ কৰে, তাৰ আয়ু, আৰোগ্য আৰু সম্পদ লাভ হয়; লগতে লোকানুৰঞ্জন, নাৰী-আকৰ্ষণ আৰু নৃপাৱর্জন (ৰাজাক প্ৰভাৱিত/বশীকৰণ) কৰ্মতো সিদ্ধি হয়॥১৬৬॥
Verse 167
अपृथक्त्वेन सिद्ध्यंति साधकस्यास्य निश्चितम् । त्रिरावृत्त्यास्य वै पुंसो विश्वं भूयाद्वशेऽखिलम् ॥ १६७ ॥
নিশ্চয় এই সাধকৰ সিদ্ধিসমূহ অপৃথক্ত্ব—দেৱীৰ সৈতে অভেদভাব—দ্বাৰাই সিদ্ধ হয়। আৰু তিনবাৰ আবৃত্তি কৰিলে সমগ্ৰ বিশ্ব সেই পুৰুষৰ বশত আহে॥১৬৭॥
Verse 168
चतुरावृत्तितश्चास्य समीहितमनारतम् । फलत्येव प्रयोगार्हो लोकरक्षाकरो भवेत् ॥ १६८ ॥
চাৰি বাৰ জপ কৰিলে অভীষ্ট ফল অবিৰতভাৱে নিশ্চিত সিদ্ধ হয়। এই প্ৰয়োগ বিধিযোগ্য হৈ লোকৰক্ষক হয়।
Verse 169
पंचावृत्त्या नरा नार्यो नृपा देवाश्च जंतवः । भजंत्येनं साधकं च देव्यामाहितचेतसः ॥ १६९ ॥
পাঁচ বাৰ আবৃত্তি কৰিলে নৰ-নাৰী, ৰজা, দেৱতা আৰু সকলো জীৱে তেওঁক ভজনা কৰে; আৰু সাধকো দেৱীত চিত্ত স্থিৰ কৰি ভক্তিময় আৰাধনা লাভ কৰে।
Verse 170
षडावृत्त्या तन्मयः स्यात्साधकश्चास्य सिद्धयः । अचिरेणैव देवीनां प्रसादात्संभवंति च ॥ १७० ॥
ছয় বাৰ জপ কৰিলে সাধক তন্ময় হয়; আৰু তাৰ বাবে সিদ্ধিও উদ্ভৱ হয়—দেৱীসকলৰ প্ৰসাদে অচিৰেই।
Verse 171
सप्तावृत्त्यारिरोगादिकृत्यापस्मारनाशनम् । अष्टावृत्त्या नरो भूपान्निग्रहानुग्रहक्षमः ॥ १७१ ॥
সাত বাৰ জপ কৰিলে শত্রুজাত ৰোগ, কৃত্যা আৰু অপস্মাৰ নাশ হয়। আঠ বাৰ জপ কৰিলে মানুহে ৰজাৰ দণ্ড আৰু অনুগ্ৰহ—দুয়োটাই সহিব আৰু লাভ কৰিব পাৰে।
Verse 172
नवावृत्त्या मन्मथाभो विक्षोभयति भूतलम् । दशावृत्त्या पठेन्नित्यं वाग्लक्ष्मीकांतिसिद्धये ॥ १७२ ॥
নয় বাৰ জপ কৰিলে সাধক মন্মথসম দীপ্তিমান হৈ ভূতলকো বিচলিত কৰে। দহ বাৰ জপ কৰি বাক্-সিদ্ধি, লক্ষ্মী আৰু কান্তি-সিদ্ধিৰ বাবে নিত্য পাঠ কৰা উচিত।
Verse 173
रुद्रावृत्त्याखिलर्द्धिश्च तदायत्तं जगद्भवेत् । अर्कावृत्त्या सिद्धिभिः स्याद्दिग्भिर्मर्त्यो हरोपमः ॥ १७३ ॥
ৰুদ্ৰ-বৃত্তি অৱলম্বন কৰিলে সকলো সমৃদ্ধি লাভ হয় আৰু জগত তাৰ অধীন হয়। অর্ক-বৃত্তি অৱলম্বনে মর্ত্য সিদ্ধিসম্পন্ন হৈ দিশসমূহ বশ কৰি হৰ (শিৱ) সদৃশ হয়।
Verse 174
विश्वावृत्त्या तु विजयी सर्वतः स्यात्सुखी नरः । शक्रावृत्त्याखिलेष्टाप्तिः सर्वतो मंगलं भवेत् ॥ १७४ ॥
বিশ্বা-বৃত্তি অৱলম্বন কৰিলে নৰ সৰ্বত্ৰ বিজয়ী আৰু সৰ্বথা সুখী হয়। শক্রা-বৃত্তি অৱলম্বনে সকলো ইষ্টফল লাভ হয় আৰু চাৰিওফালে মঙ্গল উদয় হয়।
Verse 175
तिथ्यावृत्त्याखिलानिष्टानयन्तादाप्नुयान्नरः । षोडशावृत्तितो भूयान्नरः साक्षान्महेश्वरः ॥ १७५ ॥
তিথি-বৃত্তি পালন কৰিলে নৰ সকলো অনিষ্ট দূৰ কৰি ইষ্টফল লাভ কৰে। ষোল বাৰ অনুষ্ঠান কৰিলে সি অতিশয় উন্নত হয়—যেন সাক্ষাৎ মহেশ্বৰ।
Verse 176
विश्वं स्रष्टुं पालयितुं संहतु च क्षमो भवेत् । मंडलं मासमात्रं वा यो जपेद्यद्यदाशयः ॥ १७६ ॥
যি জনে নিজৰ হৃদয়াশয় অনুসাৰে পূৰ্ণ মণ্ডলকাল বা কেৱল এক মাহ জপ কৰে, সি বিশ্ব সৃষ্টিৰ, পালন আৰু সংহাৰৰো সক্ষম হয়।
Verse 177
तत्तदेवाप्नुयात्सत्यं शिवस्य वचनं यथा । इत्येतत्कथितं विप्र नित्यावृत्त्यर्चनाश्रितम् ॥ १७७ ॥
শিৱৰ বচন অনুসাৰে ই সঁচা—সাধকে যি বিচাৰে সেয়াই নিঃসন্দেহে লাভ কৰে। হে বিপ্ৰ, নিত্য জপ আৰু অৰ্চনাৰ আশ্ৰয়ে এই কথা কোৱা হ’ল।
Verse 178
नाम्नां सहस्रं मनसोऽभीष्टसंपादनक्षमम् ॥ १७८ ॥
পবিত্ৰ সহস্ৰ নাম মনৰ অভীষ্ট কামনা সিদ্ধ কৰিবলৈ সক্ষম।
Verse 179
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे ललितास्तोत्र कवचसहस्रनामकथनं नामैकोननवतितमोऽध्यायाः ॥ ८९ ॥
এইদৰে শ্ৰী বৃহন্নাৰদীয় পুৰাণৰ পূৰ্বভাগৰ বৃহদুপাখ্যানৰ তৃতীয়পাদত ‘ললিতা-স্তোত্ৰ, কবচ আৰু সহস্ৰনাম-কথন’ নামৰ ঊননব্বইতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
In Śākta-Tantric pedagogy, mantra and Devī-upāsanā are authorized through lineage (sampradāya). The guru-dhyāna/stava establishes the channel of śakti and right understanding (adhikāra), portraying Śiva-as-Guru as the revealer of knowledge; only then does the sādhaka proceed to Devī contemplation and enclosure-based worship.
Both. The text maps protection to front/back/sides, above/below, and extends it to mind and character: guarding against kāma, krodha, lobha, moha, mada, and against falsehood, violence, theft, and sloth—showing kavaca as a psycho-ethical as well as spatial-ritual armor.
Devī is praised as the perfected matrix of imperishable syllables on whose ‘thread’ the three worlds are strung. The phonetic groupings (a, ka, etc.) become a cosmological architecture, implying that mantra and sound-structure are not symbolic only but constitutive of reality in this Śrīvidyā frame.
The ṣoḍaśī/sixteenfold scheme aligns Devī’s manifestations (often as Nityās and allied śaktis) with an ordered ritual and contemplative progression. It supports āvaraṇa worship by placing each power in sequence, allowing the sahasranāma to function as a structured liturgy rather than a mere list.