Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 4

Śrāddha-prayoga: Niyama, Brāhmaṇa-parīkṣā, Kutapa-kāla, Tithi-nyāya, and Vaiṣṇava-phala

Devanagari script

अध्वानं कलहं क्रोधं व्यवायं च धुरं तथा । श्राद्धकर्त्ता च भोक्ता च दिवास्वापं च वर्जयेत् ॥ ४ ॥

Transliteration

adhvānaṃ kalahaṃ krodhaṃ vyavāyaṃ ca dhuraṃ tathā | śrāddhakarttā ca bhoktā ca divāsvāpaṃ ca varjayet || 4 ||

Translation

ভ্ৰমণ, কলহ, ক্ৰোধ, মৈথুন আৰু ভাৰ বহন বর্জন কৰিব। শ্ৰাদ্ধকৰ্তা আৰু ভোক্তা—দুয়োই দিবানিদ্ৰা ত্যাগ কৰিব।

Word by Word

• अध्वानम्: travel
• अध्वानम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: अध्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कलहम्: quarrel
• कलहम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: कलह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• क्रोधम्: anger
• क्रोधम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• व्यवायम्: sexual intercourse
• व्यवायम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: व्यवाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunctive)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• धुरम्: burden/yoke (heavy work)
• धुरम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: धुर्/धुरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग (पाठभेदानुसार), द्वितीया, एकवचन; अर्थतः ‘भार/जुआ’

• तथा: likewise
• तथा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: ‘likewise’)

• श्राद्ध-कर्त्ता: the śrāddha performer
• श्राद्ध-कर्त्ता: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक) + कर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्राद्धस्य कर्ता)

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunctive)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• भोक्ता: the eater (participant)
• भोक्ता: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: भुज् (धातु)
• Form: कृदन्त (तृच्/तृ प्रत्ययान्त agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘one who eats/partakes’

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunctive)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• दिवा-स्वापम्: daytime sleep
• दिवा-स्वापम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: दिवा (अव्यय) + स्वाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभावः (दिवा स्वापः)

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunctive)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• वर्जयेत्: should avoid
• वर्जयेत्: विधेय-क्रिया (Predicate verb)
• Type: Verb
• Root: वर्ज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narada (teaching śrāddha-dharma in an instructional discourse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Narada
• Shraddha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that śrāddha is a purity-sensitive pitṛ rite: mental calm (freedom from anger/quarrel) and bodily restraint (no sex, burdens, daytime sleep, or disruptive travel) protect the sanctity and efficacy of the offering.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing self-restraint and sattvic conduct during sacred duties, it supports bhakti indirectly: disciplined ācāra steadies the mind, making ritual acts and remembrance of the divine more focused and reverent.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa (ritual procedure) and ācāra guidance are implied: the verse lists do’s-and-don’ts for śrāddha participants, reflecting practical ritual discipline rather than grammar or astrology.