Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 51

Gṛhastha-nitya-karman: Śauca, Sandhyā-vidhi, Pañca-yajña, and Āśrama-krama

Devanagari script

अंतश्चरसि मंत्रेण सकृदेव पिबेदपः । ततः सूर्याय विधिवद्गन्धं पुष्पं जलांजलिम् ॥ ५१ ॥

Transliteration

aṃtaścarasi maṃtreṇa sakṛdeva pibedapaḥ | tataḥ sūryāya vidhivadgandhaṃ puṣpaṃ jalāṃjalim || 51 ||

Translation

‘অন্তশ্চৰসি’ মন্ত্র জপি একবাৰ জল পান কৰিব। তাৰ পাছত বিধিমতে সূৰ্য্যলৈ গন্ধ, পুষ্প আৰু জলাঞ্জলি (অৰ্ঘ্য) অৰ্পণ কৰিব।

Word by Word

• अन्तः-चरसि: (the mantra) “Antaścarasi” / ‘inward-moving’
• अन्तः-चरसि: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तः (अव्यय) + चरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अव्ययीभावः: अन्तः (within) + चरस् (movement/going) → ‘in the inner course’; मन्त्रनाम-रूपेण (name of mantra)

• मन्त्रेण: with a mantra
• मन्त्रेण: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• सकृत्: once
• सकृत्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/आवृत्तिवाचक (frequency adverb)

• एव: only/indeed
• एव: Avadhāraṇa (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपातः

• पिबेत्: should drink
• पिबेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अपः: water
• अपः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• ततः: then
• ततः: Anukrama (अनुक्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमवाचक

• सूर्याय: to the Sun
• सूर्याय: Sampradāna (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/4th), एकवचनम्; सम्प्रदानम्

• विधिवत्: according to rule
• विधिवत्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)

• गन्धम्: fragrance/perfume
• गन्धम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• पुष्पम्: a flower
• पुष्पम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• जल-अञ्जलिम्: a handful of water (añjali)
• जल-अञ्जलिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक) + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः: जलेन पूर्णः अञ्जलिः / जलस्य अञ्जलिः = ‘handful (añjali) of water’

Speaker

Narada (teaching ritual procedure, in the Narada–Sanatkumara dialogue framework)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Surya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links inner purification (ācāmana with mantra) to outward worship (offerings to Sūrya), showing that purity of body-speech-mind should precede and empower ritual devotion.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing simple, reverent offerings—water, flowers, and fragrance—to Sūrya, it models disciplined daily upāsanā where devotion is expressed through consistent, rule-based worship.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa (ritual procedure) is emphasized: mantra-guided ācāmana followed by vidhivat offerings (gandha, puṣpa, and arghya/jalāñjali) to the deity.