Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 2

Maṅgalācaraṇa, Naimiṣāraṇya-Sabhā, Sūta-Āhvāna, and Narada Purāṇa-Māhātmya

Devanagari script

ॐ वेदव्यासाय नमः । वृन्दे वृन्दावनासीनमिन्दिरानन्दन्दमन्दिरम् । उपेन्द्रं सांद्रकारुण्यं परानन्दं परात्परम् ॥ १॥ १ ॥

Transliteration

oṃ vedavyāsāya namaḥ | vṛnde vṛndāvanāsīnamindirānandandamandiram | upendraṃ sāṃdrakāruṇyaṃ parānandaṃ parātparam || 1|| 1 ||

Translation

ওঁ বেদব্যাসলৈ নমস্কাৰ। হে বৃন্দে! মই বৃন্দাৱনত আসীন উপেন্দ্ৰক ভজোঁ—যি ইন্দিৰা (লক্ষ্মী) আনন্দৰ ধাম-মন্দিৰ; যাঁৰ কৰুণা ঘন আৰু উথলি উঠে; যি পৰমানন্দস্বৰূপ আৰু পৰাত্পৰ।

Word by Word

• ॐ: Om
• ॐ: Sambandha (Invocation/मङ्गल)
• Type: Indeclinable
• Root: ॐ (अव्यय)
• Form: मङ्गलाचरण-प्रणवः; अव्यय

• वेदव्यासाय: to Vedavyāsa
• वेदव्यासाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: वेदव्यास (प्रातिपदिक; वेद + व्यास)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदानां व्यासः)

• नमः: salutations
• नमः: Sambandha (Salutation/नमस्कार)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रयोगः (salutation particle)

• वृन्दे: O Vṛndā
• वृन्दे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वृन्दा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

• वृन्दावनासीनम्: seated in Vṛndāvana
• वृन्दावनासीनम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वृन्दावन + आसीन (प्रातिपदिक; आसीन = कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘आस्’ धातोः क्त-प्रत्यय (past participle) ‘आसीन’ = seated; सप्तमी-तत्पुरुषः (वृन्दावने आसीनः)

• इन्दिरानन्दनदमन्दिरम्: the temple/abode that is a river of bliss for Indirā (Lakṣmī)
• इन्दिरानन्दनदमन्दिरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्दिरा + आनन्द + नद + मन्दिर (प्रातिपदिक-समूह)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; बहुपद-षष्ठी/कर्मधारय-प्रधानः समासः (इन्दिरायाः आनन्दः; नदः इव; मन्दिरम्)

• उपेन्द्रम्: Upendra (Vishnu/Krishna)
• उपेन्द्रम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उपेन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• सांद्रकारुण्यम्: dense/abundant compassion
• सांद्रकारुण्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सांद्र + कारुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (सांद्रं कारुण्यं यस्य)

• परानन्दम्: supreme bliss
• परानन्दम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: पर + आनन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (परः आनन्दः)

• परात्परम्: beyond the highest
• परात्परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परात् + पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘परात्’ (ablative adverbial form) + ‘परम्’ (superlative sense: beyond the beyond)

Speaker

Suta (invocatory mangala verse of the text/tradition)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Vedavyasa
• Vrinda
• Vrindavana
• Upendra
• Indira (Lakshmi)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It functions as a maṅgalācaraṇa: first honoring Vedavyāsa as the compiler/transmitter, then establishing Viṣṇu (Upendra) as the parātpara—supreme, compassionate, and the ultimate refuge—thereby sanctifying the entire discourse.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is framed as loving remembrance and praise of the Lord’s qualities—His mercy (sāṃdra-kāruṇya) and supreme bliss (parānanda)—with Vṛndā/Vṛndāvana imagery emphasizing intimate, heart-centered devotion to Viṣṇu/Kṛṣṇa.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Indirectly, it reflects the standard textual practice (linked to Vyākaraṇa/Chandas traditions) of beginning with an invocation and guru-salutation; it is not a technical Vedāṅga instruction but a formal opening convention for sacred recitation.