Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
लक्षणेत्थंभूतोऽभिरभागे चानुपरिप्रति । अंतरेषु सहार्थे च हीने ह्युपश्च कथ्यते ॥ ११ ॥
lakṣaṇetthaṃbhūto'bhirabhāge cānupariprati | aṃtareṣu sahārthe ca hīne hyupaśca kathyate || 11 ||
‘উপ’ শব্দ লক্ষণ (সংকেত), ইত্থম্ভূত (এনে হওয়া), ‘অভি’ (ওচৰ/ফালে), আৰু ভাগ (অংশ) অৰ্থত কোৱা হৈছে; লগতে ‘অনু, পৰি, প্রতি’ অৰ্থতো। পুনৰ ‘অন্তৰ’ (মাজত/ভিতৰত), ‘সহ’ (সঙ্গে), আৰু ‘হীন’ (কামি/নিম্নতা) অৰ্থতো ‘উপ’ প্ৰয়োগ হয় বুলি বুজোৱা হৈছে।
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
It shows that Moksha-oriented teaching in the Narada Purana is supported by Vedanga precision: correct understanding of small grammatical elements like ‘upa’ safeguards the meaning of scripture and mantra.
Indirectly: Bhakti depends on hearing and reciting Vishnu-centered teachings correctly; Vyakarana clarifies how particles shift meaning, helping devotees preserve accurate scriptural sense in study and chanting.
Vyakarana (Sanskrit grammar): the verse lists multiple semantic functions of the particle ‘upa’ (as an upasarga/indeclinable prefix/particle) used to interpret compounds, verbs, and contextual meanings in Vedic and Puranic Sanskrit.