Adhyaya 12: The Son Describes the Narakas: Mahāraurava, Tamas, Nikṛntana, Apratiṣṭha, Asipatravana, and Taptakumbha

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितृपुत्रसंवादो नाम एकादशोऽध्यायः । द्वादशोऽध्यायः । पितोवाच— साधु वत्स! त्वयाख्यातं संसारगहनं परम् । ज्ञानप्रदानसम्भूतं समाश्रित्य महाफलम् ॥

এইদৰে শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণৰ ‘পিতা-পুত্ৰ সংবাদ’ নামৰ একাদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। এতিয়া দ্বাদশ অধ্যায় আৰম্ভ হয়। পিতা ক’লে— “সাধু, সাধু, প্ৰিয় পুত্ৰ! তুমি সংসাৰৰ গভীৰ অৰণ্য বৰ্ণনা কৰিছা; জ্ঞানদানৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা মহাফলক আশ্ৰয় কৰি…”

Verse 2

तत्र ते नरकाः सर्वे यथा वै रौरवस्तथा । वर्णितास्तान् समाचक्ष्व विस्तरेण महामते ॥

তাত তুমি ৰৌৰৱ আদি সকলো নৰকৰ বৰ্ণনা কৰিছা। এতিয়া, হে মহাত্মা, সেয়া বিস্তাৰে কোৱা।

Verse 3

पुत्र उवाच— रौरवस्ते समाख्यातः प्रथमं नरको मया । महाराैरवसंज्ञं तु शृणुष्व नरकं पितः ॥

পুত্ৰ ক’লে— “ৰৌৰৱ নামৰ প্ৰথম নৰকটো মই আপোনাক কৈছোঁ। এতিয়া, হে পিতা, ‘মহাৰৌৰৱ’ নামৰ নৰকৰ কথা শুনক।”

Verse 4

योजनानां सहस्राणि सप्त पञ्च समन्ततः । तत्र ताम्रमयी भूमिरधस्तस्य हुताशनः ॥

সকলো দিশাত সাত আৰু পাঁচ হাজাৰ যোজন পৰ্যন্ত তাম্ৰময় ভূমি বিস্তৃত; আৰু তাৰ তলত অগ্নি অৱস্থিত।

Verse 5

तत्तापतप्ता सर्वाशा प्रोद्यदिन्दुसमप्रभा । विभात्यतिमहारौद्रा दर्शनस्पर्शनादिषु ॥

সেই তাপে সকলো দিশাত দগ্ধ হোৱা সেয়া উদীয়মান চন্দ্ৰৰ প্ৰভাৰ দৰে দীপ্ত হয়; কিন্তু দৰ্শন, স্পৰ্শ আদি দিশত অতিশয় ভয়ংকৰ।

Verse 6

तस्यां बद्धः कराभ्यां च पद्भ्यां चैव यमानुगैः । मुच्यते पापकृन्मध्ये लुठमानः स गच्छति ॥

তাত যমদূতে হাত-ভৰি বান্ধি দুষ্কৰ্মীক মাজত এৰি দিয়ে; সি ছটফটাই, গড়াগড়ি খাই আগলৈ যায়।

Verse 7

काकैर्वकैर्वृकोलूकैर्वृश्चिकैर्मशकैस्तथा । भक्ष्यमाणस्तथा गृध्रैर्द्रुतं मार्गे विकृष्यते ॥

কাক, বক, নেকুৰা আৰু পেঁচা, বিচ্ছু আৰু মহ, লগতে গৃধ্ৰে তাক ভক্ষণ কৰে; আৰু পথত তাক সোনকালে টানি নিয়া হয়।

Verse 8

दह्यमानः पितर्मातर् भ्रातस्तातेति चाकुलः । वदत्यसकृदुद्विग्नो न शान्तिमधिगच्छति ॥

দগ্ধ হৈ, ব্যাকুল সি বাৰে বাৰে চিঞৰে—‘দেউতা! আই! ভ্ৰাতা! পুত্ৰ!’—পুনঃপুনঃ অস্থিৰ হৈ সি শান্তি নাপায়।

Verse 9

एवं तस्मान्नरैर्मोक्षो ह्यतिक्रान्तैरवाप्यते । वर्षायुतायुतैः पापं यैः कृतं दुष्टबुद्धिभिः ॥

সেই যন্ত্ৰণা অতিক্ৰম কৰাৰ পাছতেহে তেওঁলোকে মুক্তি লাভ কৰে; দুষ্টবুদ্ধিৰে পাপ কৰা লোকসকলে কোটি কোটি বছৰ দুখ ভোগ কৰে।

Verse 10

तथान्यस्तु तमो नाम सोऽतिशीतः स्वभावतः । महारौरववद्दीर्घस्तथा स तमसा वृतः ॥

আৰু এটা নৰক ‘তমস’ বুলি খ্যাত; স্বভাৱতে ই অতি শীতল। মহাৰৌৰৱৰ দৰে ই বিস্তৃত আৰু ঘোৰ অন্ধকাৰৰে আৱৃত।

Verse 11

शीतार्तास्तत्र धावन्तो नरास्तमसि दारुणे । परस्परं समासाद्य परिरभ्याश्रयन्ति च ॥

শীতত পীড়িত মানুহবোৰ সেই ভয়ংকৰ অন্ধকাৰত ইফালে-সিফালে দৌৰি ফুৰে; একে আনক পালে আলিঙ্গন কৰি উষ্ণতাৰ আশ্ৰয়লৈ আঁকোৰে ধৰে।

Verse 12

दन्तास्तेषाञ्च भज्यन्ते शीतार्तिपरिकम्पिताः । क्षुत्तृष्णाप्रबलास्तत्र तथैवान्येऽप्युपद्रवाः ॥

শীতৰ যন্ত্রণাত কঁপা লোকসকলৰ দাঁত ভাঙি সৰি পৰে; তাত ক্ষুধা আৰু তৃষ্ণা তীব্ৰ, আৰু আন আন ক্লেশো থাকে।

Verse 13

हिमखण्डवहो वायुर्भिनत्त्यस्थीनि दारुणः । मज्जासृग्गलितं तस्मादश्नुवन्ति क्षुधान्विताः ॥

হিমখণ্ড বহন কৰা ভয়ংকৰ বতাহে তেওঁলোকৰ অস্থি বিদীৰ্ণ কৰে; আৰু ক্ষুধাই তাড়িত কৰি সৰি অহা—মজ্জা আৰু ৰক্ত—সেইটোকে ভক্ষণ কৰে।

Verse 14

लेलिह्यमाना भ्राम्यन्ते परस्परसमागमे । एवं तत्रापि सुमहान् क्लेशस्तमसि मानवैः ॥

ইজনে সিজনৰ সৈতে খুন্দা খাই তেওঁলোকে যন্ত্ৰণাত বাগৰি ফুৰে। সেই অন্ধকাৰত মানুহে অত্যন্ত তীব্ৰ যাতনা ভোগ কৰে।

Verse 15

प्राप्यते ब्राह्मणश्रेष्ठ यावद्दुष्कृतसंक्षयः । निकृन्तन इति ख्यातस्ततो ’न्यो नरकोत्तमः ॥

হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠ, পাপৰ ক্ষয় নোহোৱালৈকে জীৱই তাতে থাকে। ইয়াক 'নিকৃন্তন' বুলি কোৱা হয়; ইয়াৰ পাছত আন এটা প্ৰধান নৰক আছে।

Verse 16

तस्मिन् कुलालचक्राणि भ्राम्यन्त्यविरतं पितः । तेष्वारोप्य निकृत्यन्ते कालसूत्रेण मानवाः ॥

হে পিতৃ, সেই নৰকত কুমাৰৰ চকা নিৰন্তৰ ঘূৰি থাকে। তাত আৰোহণ কৰা মানুহবোৰক কালসূত্ৰৰ দ্বাৰা টুকুৰা-টুকুৰকৈ কটা হয়।

Verse 17

यमानुगाङ्गुलिस्थेन आपादतलमस्तकम् । न चैषां जीवितभ्रंशो जायते द्विजसत्तम ॥

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, যমদূতৰ আঙুলিৰ দ্বাৰা (পৰিচালিত সূত্ৰেৰে) ভৰিৰ পৰা মূৰলৈকে কটা হ'লেও তেওঁলোকৰ প্ৰাণ নাযায়।

Verse 18

छिन्नानि तेषां शतशः खण्डान्यैक्यं व्रजन्ति च । एवं वर्षसहस्राणि छिद्यन्ते पापकर्मिणः ॥

শ শ বাৰ কটা হ'লেও তেওঁলোকৰ শৰীৰৰ টুকুৰাবোৰ পুনৰ জোৰা লাগে। এইদৰে হাজাৰ হাজাৰ বছৰ ধৰি পাপীসকলক কটা হয়।

Verse 19

तावद् यावदशेषं वै तत्पापं हि क्षयं गतम् । अप्रतिष्ठञ्च नरकं शृणुष्व गदतो मम ॥

যেতিয়ালৈকে সেই পাপ সম্পূৰ্ণৰূপে বিনষ্ট নহয়, তেতিয়ালৈকে (দণ্ড থাকে)। এতিয়া মোৰ পৰা শুনা—মই ‘অপ্ৰতিষ্ঠ’ নামৰ নৰকৰ কথা কৈছোঁ।

Verse 20

अत्रस्थैर्नारकैर्दुःखमसह्यमनुभूयते । तान्येव यत्र चक्राणि घटीयन्त्राणि चान्यतः ॥

এই নৰকত অৱস্থিত জীৱসকলে অসহনীয় যন্ত্ৰণা ভোগ কৰে—য’ত সেই একে চক্ৰ আছে, আৰু আন ঠাইত ঘটী-যন্ত্ৰ (জলচক্ৰ)ও আছে।

Verse 21

दुःखस्य हेतुभूतानि पापकर्मकृतां नृणाम् । चक्रेष्वारोपिताः केचिद् भ्राम्यन्ते तत्र मानवाः ॥

পাপকর্ম কৰা মানুহৰ বাবে দুখৰ আধাৰ হোৱা কাৰণ থাকে। কিছুমান মানুহ চক্ৰত আৰূঢ় হৈ তাত ঘূৰি থাকে।

Verse 22

यावद्वर्षसहस्राणि न तेषां स्थितिरन्तरा । घटीयन्त्रेषु चैवाऽन्यो बद्धस्तोये यथा घटी ॥

হাজাৰ হাজাৰ বছৰলৈকে তেওঁলোকৰ অৱস্থাত কোনো বিৰতি নাথাকে। আন এজনক ঘটী-যন্ত্ৰত বান্ধি থোৱা হয়, যেন পানীত থকা ঘট (ঘটি)।

Verse 23

भ्राम्यन्ते मानवाः रक्तमुदिगरन्तः पुनः पुनः । अस्त्रैर्मुखविनिष्क्रान्तैः नेत्रैरश्रुविलम्बिभिः ॥

মানুহে পুনঃপুনঃ তেজ (ৰক্ত) বমি কৰি কৰি ঘূৰি থাকে—তেওঁলোকৰ মুখৰ পৰা অস্ত্ৰ ওলাই আহে, আৰু চকু অশ্ৰুধাৰাৰে তললৈ লম্বি বয়।

Verse 24

दुःखानि ते प्राप्नुवन्ति यान्यसह्यानि जन्तुभिः । असिपत्रवनं नाम नरकं शृणु चापरम् ॥

তেওঁলোকে জীৱসকলৰ বাবে অসহ্য দুখ ভোগ কৰে। আৰু এটা নৰকৰ কথা শুনা—‘অসিপত্ৰবন’ নাম, তৰোৱাল-পাতৰ বন।

Verse 25

योजनानां सहस्रं यो ज्वलदग्न्यास्तृतावनिः । तप्ताः सूर्यकरैश्चण्डैर्यत्रातीव सुदारुणैः ॥

তাত সহস্ৰ যোজন বিস্তৃত এটা অঞ্চল আছে, যাৰ ভূমি জ্বলন্ত অগ্নিৰে আচ্ছাদিত; তাত জীৱসকল সূৰ্যৰ তীব্ৰ, অতিশয় নিষ্ঠুৰ কিৰণে দগ্ধ হয়।

Verse 26

प्रपतन्ति सदा तत्र प्राणिनो नरकौकसः । तन्मध्ये च वनं रम्यं स्निग्धपत्रं विभाव्यते ॥

নৰকত বাস কৰা জীৱসকল অবিৰত তাত পৰি থাকে; আৰু তাৰ মাজভাগত মসৃণ, ঘন আৰু সেউজীয়া দেখুৱা পাতৰে শোভিত এটা মনোহৰ বন দেখা যায়।

Verse 27

पत्राणि तत्र खङ्गानां फलानि द्विजसत्तमम् । श्वानश्च तत्र सबलाः स्वनन्त्ययुतशोभिताः ॥

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ! তাত পাত আৰু ফল দুয়োটাই তৰোৱাল। আৰু তাত নানাবিধ হুঙ্কাৰ আৰু ক্ৰন্দনে ভয়ংকৰ বলৱান কুকুৰো আছে।

Verse 28

महावक्त्रा महादंष्ट्रा व्याघ्रा इव भयानकाः । ततस्तद्वनमालोक्य शिशिरच्छायमग्रतः ॥

তেওঁলোকৰ মুখ ডাঙৰ আৰু দাঁত বৃহৎ—বাঘৰ দৰে ভয়ংকৰ। তাৰ পাছত সেই বনখনৰ শীতল ছাঁ আগত দেখি,

Verse 29

प्रयान्ति प्राणिनस्तत्र तीव्रतृट्परिपीडिताः । हा मातर्हा तात ! इति क्रन्दन्तोऽतीव दुःखिताः ॥

তীব্ৰ পিয়াহত আতুৰ আৰু দুখত জৰ্জৰিত হৈ, 'হায় মা! হায় দেউতা!' বুলি কান্দি কান্দি জীৱবোৰ তালৈ যায়।

Verse 30

दह्यमानाङ्घ्रयुगला धरणीस्थेन वह्निना । तेषां गतानां तत्रासिपत्रपाती समीरणः ॥

মাটিৰ জুইত সিহঁতৰ ভৰি দুখন দগ্ধ হয়। তালৈ যোৱাৰ লগে লগে এনে বতাহ বলে যিয়ে তৰোৱালৰ দৰে পাতবোৰ সৰুৱাই দিয়ে।

Verse 31

प्रवाति तेन पात्यन्ते तेषां खड्गान्यथोपरि । ततः पतन्ति ते भूमौ ज्वलत्पावकसञ्चये ॥

বতাহৰ বাবে ওপৰৰ পৰা সিহঁতৰ ওপৰত তৰোৱালবোৰ খহি পৰে; তাৰ পাছত সিহঁত জ্বলন্ত জুইৰ দ’মত পৰি যায়।

Verse 32

लेलिह्यमाने चान्यत्र व्याप्ताशेषमहीतले । सारमेयास्ततः शीघ्रं शातयन्ति शरीरतः ॥

যেতিয়া সেই জ্বলন্ত জুইয়ে গোটেই মাটি আগুৰি ধৰে, তেতিয়া কুকুৰবোৰে খৰকৈ সিহঁতৰ শৰীৰ ফালি পেলায়।

Verse 33

तेषामङ्गानि रुदतामनेकान्यतिभीषणाः । असिपत्रवनं तात ! मयैतत्कीर्तितं तव ॥

কান্দি থকা অৱস্থাত সিহঁতৰ অংগ-প্ৰত্যংগবোৰ বহু টুকুৰাত বিভক্ত হৈ পৰে, যিটো অতি ভয়ংকৰ। হে প্ৰিয়, এইদৰে মই তোমাক অসিপত্ৰবন নৰকৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিলোঁ।

Verse 34

अतः परं भीमतरेण तप्तकुम्भं निबोध मे । समन्ततस्तप्तकुम्भा वह्निज्वालासमावृताः ॥

এতিয়া মোৰ পৰা তপ্তকুম্ভ নামৰ আৰু অধিক ভয়ংকৰ নৰকৰ বিষয়ে শুনা। চাৰিওফালে অগ্নিশিখাৰে আৱৰি থকা উত্তপ্ত কেৰাহীবোৰ আছে।

Verse 35

ज्वलदग्निचयोद्वृत्ततैलायश्चूर्णपूरिताः । तेषु दुष्कृतकर्माणो याम्यैः क्षिप्ता ह्यधोमुखाः ॥

সেই কেৰাহীবোৰ জ্বলন্ত জুই, উতলা তেল আৰু লোৰ গুৰিৰে ভৰি থাকে। যমদূতবোৰে পাপীসকলক তাত মূৰ তললৈ কৰি পেলাই দিয়ে।

Verse 36

क्वाथ्यन्ते विस्फुटद्गात्र-गलन्मज्जजलाविलाः । स्फुरत्कपालनेत्रास्थिच्छिद्यमाना विभीषणैः ॥

তাত সিহঁত সিজে—অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ ফাটি যায়, মজ্জা নিৰ্গত হৈ তৰল পদাৰ্থ ঘোলা হয়—আৰু ভয়ংকৰ জীৱবোৰে সিহঁতক কাটি পেলায়।

Verse 37

गृध्रैरुत्पाट्य मुच्यन्ते पुनस्तेष्वेव वेगितैः । पुनः सिमसिमायन्ते तैलेनैक्यं व्रजन्ति च ॥

শগুণে টানি উলিওৱাৰ পাছত সিহঁত মুক্ত হয়, কিন্তু পুনৰ সেই কেৰাহীতেই দ্ৰুতগতিৰে পেলাই দিয়া হয়। পুনৰ সিহঁত ভাজ খায় আৰু তেলৰ সৈতে এক হৈ পৰে।

Verse 38

द्रवीभूतैः शिरोगात्र-स्नायु-मांस-त्वगस्थिभिः । ततो याम्यैर्नरैराशु दर्व्या घट्टनघट्टिताः ॥

মূৰ, শৰীৰ, স্নায়ু, মাংস, ছাল আৰু হাড় দ্ৰৱীভূত হ’লে, যমৰ সেৱকসকলে হেতাৰে সিহঁতক দ্ৰুতগতিৰে মন্থন কৰে আৰু ঘঁহিবলৈ ধৰে।

Verse 39

कृतावर्ते महातैले मथ्यन्ते पापकर्मिणः । एष ते विस्तरेणोक्तस्तप्तकुम्भो मया पितः ॥

সেই বিশাল তেলত, ঘূৰ্ণীবতাহৰ দৰে ঘূৰাই, পাপীসকলক মন্থন কৰা হয়। এইদৰে মই, তোমাৰ পিতৃয়ে, তোমাক তপ্তকুম্ভ নৰকৰ বিষয়ে সবিশেষ বৰ্ণনা কৰিলোঁ।