Adhyaya 34

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ऋषिवाक्यं नाम त्रयस्त्रिंशो ऽध्यायः श्रीभगवानुवाच एतद्वः सम्प्रवक्ष्यामि कथा सर्वस्वमद्य वै अग्निर्ह्यहं सोमकर्ता सोमश्चाग्निमुपाश्रितः

এইদৰে শ্ৰীলিঙ্গমহাপুৰাণৰ পূৰ্বভাগত “ঋষিবাক্য” নামৰ তেত্ৰিশতম অধ্যায়। শ্ৰীভগৱানে ক’লে— “আজি মই তোমালোকক এই কাহিনী, উপদেশৰ সাৰসৰ্বস্ব, সম্পূৰ্ণকৈ ক’ম। মই-ই অগ্নি, সোমৰ কৰ্তা; আৰু সোমো অগ্নিক আশ্ৰয় কৰে।”

Verse 2

कृतमेतद्वहत्यग्निर् भूयो लोकसमाश्रयात् असकृत्त्वग्निना दग्धं जगत् स्थावरजङ्गमम्

সেই কাৰ্য সম্পন্ন হ’লে অগ্নি পুনৰ লোকসমূহক আশ্ৰয় কৰি জ্বলি উঠে; আৰু সেই অগ্নিয়েই বাৰে বাৰে সমগ্ৰ জগত—স্থাবৰ আৰু জংগম—দগ্ধ কৰে।

Verse 3

भस्मसाद्विहितं सर्वं पवित्रमिदमुत्तमम् भस्मना वीर्यमास्थाय भूतानि परिषिञ्चति

ভস্ম-অৱস্থালৈ বিধিপূৰ্বক সংস্কৃত এই সকলো পৰম পৱিত্ৰ আৰু উত্তম। ভস্মৰ বীৰ্য ধাৰণ কৰি সাধকে সকলো জীৱক ছিটাই/লেপন কৰি পৱিত্ৰ কৰে।

Verse 4

अग्निकार्यं च यः कृत्वा करिष्यति त्रियायुषम् भस्मना मम वीर्येण मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

যি অগ্নিকাৰ্য সম্পন্ন কৰি তাৰ পিছত ত্ৰিয়ায়ুষ পৰ্যন্ত ব্ৰত আচৰে, সি মোৰ দিৱ্যবীৰ্যযুক্ত ভস্মৰ দ্বাৰা সকলো কিল্বিষ (পাপ)ৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 5

भासत इत्येव यद्भस्म शुभं भावयते च यत् भक्षणात् सर्वपापानां भस्मेति परिकीर्तितम्

যি ‘ভাসতে’—অৰ্থাৎ দীপ্ত হয় আৰু শুভভাৱে ভাবিত হয়, সেয়াই ‘ভস্ম’। আৰু যি সকলো পাপ ভক্ষণ (দহন) কৰে, সেয়ে ‘ভস্ম’ বুলি পৰিকীৰ্তিত।

Verse 6

ऊष्मपाः पितरो ज्ञेया देवा वै सोमसंभवाः अग्नीषोमात्मकं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम्

পিতৃসকলক ‘ঊষ্মপাঃ’—ঊষ্মা পানকাৰী—বুলি জানিব লাগে, আৰু দেৱসকল সত্যই সোমসম্ভৱ। স্থাৱৰ-জংগমসহ সমগ্ৰ জগত অগ্নি-সোমাত্মক।

Verse 7

अहमग्निर्महातेजाः सोमश्चैषा महांबिका अहमग्निश् च सोमश् च प्रकृत्या पुरुषः स्वयम्

মই মহাতেজস্বী অগ্নি, আৰু এই মহাম্বিকা সোম। মই নিজেই অগ্নি আৰু সোম দুয়ো; স্বভাৱত মই স্বয়ং পুৰুষ (পৰম চৈতন্য) ।

Verse 8

तस्माद्भस्म महाभागा मद्वीर्यमिति चोच्यते स्ववीर्यं वपुषा चैव धारयामीति वै स्थितिः

সেয়েহে, হে মহাভাগ্যৱন্তসকল, এই ভস্মক ‘মোৰ বীৰ্য (শক্তি)’ বুলি কোৱা হয়। স্থিৰ সত্য এই যে—মই মোৰ নিজৰ শক্তিক মোৰ দেহতেই ধাৰণ কৰোঁ।

Verse 9

तदाप्रभृति लोकेषु रक्षार्थमशुभेषु च भस्मना क्रियते रक्षा सूतिकानां गृहेषु च

সেই সময়ৰ পৰা লোকসমূহত ৰক্ষাৰ্থে আৰু অশুভ প্ৰভাৱ নিবারণৰ বাবে ভস্মেৰে ৰক্ষা-কর্ম কৰা হয়; প্ৰসূতা নাৰীৰ গৃহতো ভস্মেৰে ৰক্ষাবিধি পালন কৰা হয়।

Verse 10

भस्मस्नानविशुद्धात्मा जितक्रोधो जितेन्द्रियः मत्समीपं समागम्य न भूयो विनिवर्तते

যাৰ অন্তঃকৰণ ভস্মস্নানে শুদ্ধ, যিয়ে ক্ৰোধ জয় কৰিছে আৰু ইন্দ্ৰিয় সংযত কৰিছে—সেয়ে মোৰ সান্নিধ্যলৈ আহি পুনৰ উভতি নাযায়; পুনৰ বন্ধনত নপৰে।

Verse 11

व्रतं पाशुपतं योगं कापिलं चैव निर्मितम् पूर्वं पाशुपतं ह्येतन् निर्मितं तदनुत्तमम्

তেওঁ পাশুপত ব্ৰত আৰু কপিল যোগ স্থাপন কৰিলে। নিশ্চয় এই পাশুপত সাধনা প্ৰথমে স্থাপিত হৈছিল; ইয়ে অনুত্তম পথ—পশুক পাশৰ পৰা মুক্ত কৰি পশুপতি প্ৰভুলৈ নিবলৈ সক্ষম।

Verse 12

शेषाश्चाश्रमिणः सर्वे पश्चात्सृष्टाः स्वयंभुवा सृष्टिरेषा मया सृष्टा लज्जामोहभयात्मिका

তাৰ পাছত অৱশিষ্ট সকলো আশ্ৰমধৰ্মী স্বয়ম্ভূ (ব্ৰহ্মা) দ্বাৰা সৃষ্ট হ’ল। মই প্ৰকাশ কৰা এই সৃষ্টিৰ স্বভাৱ লজ্জা, মোহ আৰু ভয়—পাশাধীন পশুভাৱৰ লক্ষণৰে চিহ্নিত।

Verse 13

नग्ना एव हि जायन्ते देवता मुनयस् तथा ये चान्ये मानवा लोके सर्वे जायन्त्यवाससः

দেৱতা আৰু মুনিসকলেও নিশ্চয় নগ্ন অৱস্থাতেই জন্ম লয়; এই লোকত অন্য সকলো মানুহো—সকলোৱে বস্ত্ৰবিহীনভাৱে জন্মে।

Verse 14

इन्द्रियैरजितैर्नग्नो दुकूलेनापि संवृतः तैरेव संवृतैर्गुप्तो न वस्त्रं कारणं स्मृतम्

যাৰ ইন্দ্ৰিয়সমূহ জয় কৰা হোৱা নাই, সি সূক্ষ্ম বস্ত্ৰে আৱৃত থাকিলেও (আচলতে) নগ্ন। কিন্তু যি সেই ইন্দ্ৰিয়সমূহকেই সংযম কৰে, সি সুৰক্ষিত; লজ্জা-শুদ্ধিৰ কাৰণ বস্ত্ৰ নহয় বুলি স্মৃত।

Verse 15

क्षमा धृतिरहिंसा च वैराग्यं चैव सर्वशः तुल्यौ मानावमानौ च तदावरणमुत्तमम्

ক্ষমা, ধৃতি (স্থিৰতা), অহিংসা আৰু সৰ্বত্ৰ বৈৰাগ্য—আৰু মান-অপমানক সমান বুলি দেখা: এইয়েই সাধকৰ বাবে সৰ্বোত্তম আৱৰণ (ৰক্ষা) ।

Verse 16

भस्मस्नानेन दिग्धाङ्गो ध्यायते मनसा भवम् यद्यकार्यसहस्राणि कृत्वा यः स्नाति भस्मना

ভস্মস্নানে অংগত ভস্ম লেপি মনত ভব (শিৱ)-ক ধ্যান কৰিব লাগে। যিয়ে হাজাৰ হাজাৰ অনুচিত কৰ্ম কৰিছে, সিও যি ভস্মে স্নান কৰে, শুদ্ধ হয়।

Verse 17

तत्सर्वं दहते भस्म यथाग्निस्तेजसा वनम् तस्माद् यत्नपरो भूत्वा त्रिकालमपि यः सदा

সেই সকলোকে ভস্ম কৰি দিয়ে, যেনেকৈ অগ্নিয়ে নিজৰ তেজে বন দহি পেলায়। সেয়ে যত্নপৰ হৈ, যি সদায় ত্ৰিকালত (এই আচৰণ) পালন কৰে…

Verse 18

भस्मना कुरुते स्नानं गाणपत्यं स गच्छति समाहृत्य क्रतून् सर्वान् गृहीत्वा व्रतमुत्तमम्

যি পবিত্ৰ ভস্মেৰে স্নান কৰে, সি শিৱগণৰ অৱস্থা (গাণপত্য) লাভ কৰে। যেন সকলো যজ্ঞৰ ফল একত্ৰ কৰি, সি উত্তম ব্ৰত ধাৰণ কৰি শৈৱ পথেদি পতি-শিৱলৈ আগবাঢ়ে।

Verse 19

ध्यायन्ति ये महादेवं लीलासद्भावभाविताः उत्तरेणार्यपन्थानं ते ऽमृतत्वमवाप्नुयुः

যিসকলে মহাদেৱক ধ্যান কৰে, যিসকলৰ অন্তৰ তেওঁৰ দিব্য লীলাৰ সদ্ভাৱেৰে ভাৱিত, আৰু যিসকলে উত্তৰৰ আৰ্যপথে গতি কৰে—তেওঁলোকে অমৃতত্ব, অৰ্থাৎ মুক্তি, লাভ কৰে।

Verse 20

दक्षिणेन च पन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे अणिमा गरिमा चैव लघिमा प्राप्तिरेव च

যিসকলে দক্ষিণ পথ ধৰি শ্মশানক আশ্ৰয় কৰিলে, তেওঁলোকে যোগসিদ্ধি লাভ কৰিলে—অণিমা, গৰিমা, লঘিমা আৰু প্ৰাপ্তি।

Verse 21

इच्छा कामावसायित्वं तथा प्राकाम्यमेव च ईक्षणेन च पन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे अणिमा गरिमा चैव लघिमा प्राप्तिरेव च

তেওঁলোকে ইচ্ছাশক্তিৰ অধিপত্য, কামাৱসায়িত্ব (সঙ্কল্পৰ অচ্যুত সিদ্ধি) আৰু প্ৰাকাম্য লাভ কৰিলে। কেৱল দৃষ্টিমাত্ৰে পথ নিৰ্ণয় কৰি শ্মশানত নিৰ্বিঘ্নে বিচৰণ কৰিলে। লগতে অণিমা, গৰিমা, লঘিমা আৰু প্ৰাপ্তি—এই যোগসিদ্ধিও পালে।

Verse 22

इन्द्रादयस् तथा देवाः कामिकव्रतमास्थिताः ऐश्वर्यं परमं प्राप्य सर्वे प्रथिततेजसः

ইন্দ্ৰ আদি দেৱসকলে কামিক ব্ৰত আশ্ৰয় কৰি পৰম ঐশ্বৰ্য লাভ কৰিলে; পতি-শিৱৰ কৃপাৰে তেওঁলোক সকলোৱে তেজত প্ৰথিত হ’ল।

Verse 23

व्यपगतमदमोहमुक्तरागस् तमोरजोदोषविवर्जितस्वभावः परिभवमिदमुत्तमं विदित्वा पशुपतियोगपरो भवेत्सदैव

যি অহংকাৰ আৰু মোহ ত্যাগ কৰি, আসক্তিমুক্ত হৈ, তমস্-ৰজস্ দোষৰহিত স্বভাৱত স্থিত—সি লৌকিক মানৰ এই পৰম তুচ্ছতা জানি সদায় পাশুপত-যোগত পৰায়ণ হওক।

Verse 24

इमं पाशुपतं ध्यायन् सर्वपापप्रणाशनम् यः पठेच्च शुचिर्भूत्वा श्रद्दधानो जितेन्द्रियः

যি এই পাশুপত (উপদেশ) ধ্যান কৰি—যি সৰ্বপাপনাশক—শুচি হৈ, শ্ৰদ্ধাৱান আৰু জিতেন্দ্ৰিয় হৈ পাঠ কৰে।

Verse 25

सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति ते सर्वे मुनयः श्रुत्वा वसिष्ठाद्या द्विजोत्तमाः

যাৰ অন্তৰাত্মা সৰ্বপাপৰ পৰা বিশুদ্ধ, সি ৰুদ্ৰলোক প্ৰাপ্ত হয়। এই কথা শুনি বসিষ্ঠ আদি সকলো মুনি—শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ—(শ্ৰদ্ধাৰে গ্ৰহণ কৰিলে)।

Verse 26

भस्मपाण्डुरदिग्धाङ्गा बभूवुर्विगतस्पृहाः रुद्रलोकाय कल्पान्ते संस्थिताः शिवतेजसा

ভস্মলেপনে তেওঁলোকৰ অঙ্গ পাণ্ডুৰ হ’ল আৰু তেওঁলোক স্পৃহাহীন হ’ল। কল্পান্তে শিৱতেজে প্রতিষ্ঠিত হৈ তেওঁলোক ৰুদ্ৰলোকত স্থিত হ’ল।

Verse 27

तस्मान्न निन्द्याः पूज्याश्च विकृता मलिना अपि रूपान्विताश् च विप्रेन्द्राः सदा योगीन्द्रशङ्कया

সেয়ে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠসকলক কেতিয়াও নিন্দা নকৰিবা; তেওঁলোক বিকৃত হওক, মলিন হওক বা ৰূপৱান হওক—যোগীন্দ্ৰসকলৰ শক্তি মনত ৰাখি ভক্তিভৰা ভয়-আদৰে সদায় পূজ্য মানিবা।

Verse 28

बहुना किं प्रलापेन भवभक्ता द्विजोत्तमाः संपूज्याः सर्वयत्नेन शिववन्नात्र संशयः

বহু কথা কৈ কি লাভ? হে দ্বিজোত্তম, ভব (শিৱ)ভক্তসকলক সৰ্বযত্নে পূজা-সম্মান কৰা উচিত—শিৱৰ ন্যায়; ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 29

मलिनाश्चैव विप्रेन्द्रा भवभक्ता दृढव्रताः दधीचस्तु यथा देवदेवं जित्वा व्यवस्थितः

হে বিপ্ৰেন্দ্ৰ, তেওঁলোক বাহিৰে ধূলিধূসৰ আৰু কঠোৰ তপস্বী যেন লাগিলেও, ভব (শিৱ)ভক্ত আৰু দৃঢ়ব্ৰতী আছিল—দধীচি দেৱদেৱক জয় কৰি নিজৰ সংকল্পত অচল স্থিৰ হৈ থকাৰ দৰে।

Verse 30

नारायणं तथा लोके रुद्रभक्त्या न संशयः तस्मात्सर्वप्रयत्नेन भस्मदिग्धतनूरुहाः

এই লোকত নাৰায়ণো ৰুদ্ৰভক্ত—ইয়াত সন্দেহ নাই। সেয়ে সৰ্বপ্ৰযত্নে শিৱচিহ্ন ধাৰণ কৰি, দেহ আৰু ৰোমসমূহ ভস্মে লেপিত কৰি ৰাখা।

Verse 31

जटिनो मुण्डिनश्चैव नग्ना नानाप्रकारिणः संपूज्याः शिववन्नित्यं मनसा कर्मणा गिरा

জটাধাৰী, মুণ্ডিত আৰু নগ্ন—নানাবিধ ত্যাগী—তেওঁলোকক নিত্য শিৱৰ ন্যায় সন্মান-পূজা কৰা উচিত: মনে, কৰ্মে আৰু বাক্যে।