Adhyaya 29

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपख्याने विशुक्रविषङ्गवधो नामाष्टाविंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच अश्वानन महाप्राज्ञ वर्णितं मन्त्रिणीबलम् / विषङ्गस्य वधो युद्धे वर्णितो दण्डनाथया

এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণৰ উত্তৰভাগত, হয়গ্ৰীৱ-অগস্ত্য সংবাদৰ ললিতোপাখ্যানত ‘বিশুক্ৰ-বিষঙ্গবধ’ নামৰ অষ্টাবিংশ অধ্যায়। অগস্ত্য ক’লে— হে অশ্বানন মহাপ্ৰাজ্ঞ! মন্ত্রিণীৰ বল বৰ্ণিত হ’ল; দণ্ডনাথাৰ দ্বাৰা যুদ্ধত বিষঙ্গৰ বধো বৰ্ণিত হ’ল।

Verse 2

श्रीदेव्याः श्रोतुमिच्छामि रणचक्रे पराक्रमम् / सोदरस्यापदं दृष्ट्वा भण्डः किमकरोच्छुचा

মই শ্ৰীদেৱীৰ ৰণচক্ৰত পৰাক্ৰম শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ; সহোদৰৰ আপদ দেখি শোকে ভণ্ডে কি কৰিলে?

Verse 3

कथं तस्य रणोत्साहः कैः समं समयुध्यत / सहायाः के ऽभवंस्तस्य हतभ्रातृतनूभुवः

তাৰ ৰণোৎসাহ কেনেকুৱা আছিল, আৰু সি কাৰ কাৰ সৈতে সমানে যুদ্ধ কৰিছিল? ভ্ৰাতা হত হোৱাৰ পাছত তাৰ সহায়ক কোন কোন হৈছিল?

Verse 4

हयग्रीव उवाच इदं शृणु महाप्राज्ञ सर्वपापनिकृन्तनम् / ललिताचरितं पुण्यमणिमादिगुमप्रदम्

হয়গ্ৰীৱে ক’লে—হে মহাপ্ৰাজ্ঞ! এইটো শুনা; শ্ৰীললিতাৰ চৰিত্ৰ সৰ্বপাপ-নাশক, পৰম পুণ্যময় আৰু মহিমা আদি দিব্য গুণ প্ৰদানকাৰী।

Verse 5

वैषुवायनकालेषु पुण्येषु समयेषु च / सिद्धिदं सर्वपापघ्नं कीर्तिदं पञ्चपर्वसु

বিষুৱায়ন কালত আৰু পুণ্য সময়ত, লগতে পঞ্চপৰ্বত ইয়াৰ কীৰ্তন সিদ্ধিদায়ক, কীৰ্তিদায়ক আৰু সৰ্বপাপ-নাশক।

Verse 6

तदा हतौ रणे तत्र श्रुत्वा निजसहोदरौ / शोकेन महताविष्टो भण्डः प्रविललाप सः

তেতিয়া সেই ৰণক্ষেত্ৰত নিজৰ সহোদৰ ভায়েকেইজন নিহত হোৱা শুনি, ভণ্ড মহাশোকে আচ্ছন্ন হৈ বিলাপ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 7

विकीर्मकेशो धरणौ मूर्छितः पतितस्तदा / न लेभे किञ्चिदाश्वासं भ्रातृव्यसनकर्शितः

তেতিয়া তাৰ চুলি এলোমেলো হৈ পৰিল; সি মূৰ্ছিত হৈ মাটিত পৰি গ’ল। ভায়েকেইজনৰ বিপদ-দুখে কাতৰ হৈ সি একো আশ্বাস নাপালে।

Verse 8

पुनः पुनः प्रविलपन्कुटिलाक्षेण भूरिशः / आश्वास्यामानः शोकेन युक्तः कोपमवाप सः

সি কুটিল দৃষ্টিৰে পুনঃ পুনঃ বহুত বিলাপ কৰিলে; সান্ত্বনা দিয়া হলেও শোকে যুক্ত হৈ শেষত তাৰ ক্ৰোধ জাগিল।

Verse 9

फालं वहन्नतिक्रूरं भ्रमद्भ्रुकुटिभीषणम् / अङ्गारपाटलाक्षश्च निःश्वसन्कृष्णसर्पवत्

অতিশয় নিষ্ঠুৰ কপাল, ভ্ৰুকুটিৰ বাবে ভয়ংকৰ দেখা, জুইৰ আঙঠা যেন ৰঙা চকু আৰু ক’লা সাপৰ দৰে ফোঁচফোঁচাই থকা।

Verse 10

उवाच कुटिलाक्षं द्राक्समस्तपृतनापतिम् / क्षिप्रं मुहुर्मुहुः स्पृष्ट्वा धुन्वानः करवालिकाम्

নিজৰ তৰোৱালখন বাৰে বাৰে স্পৰ্শ কৰি আৰু জোকাৰি, তেওঁ সমস্ত সেনাৰ অধিপতি কুটিলাক্ষক লগে লগে ক’লে।

Verse 11

क्रोधहुङ्कारमातन्वन्गर्जन्नुत्पातमेघवत्

প্ৰলয় কালৰ মেঘৰ দৰে গৰজি তেওঁ খঙত হুংকাৰ দিবলৈ ধৰিলে।

Verse 12

ययैव दृष्टया मायाबलाद्युद्धे विनाशिताः / भ्रातरो मम पुत्राश्च सेनानाथाः सहस्रशः

যি গৰাকী দৰ্পী মহিলাই মায়াবলেৰে যুদ্ধত মোৰ ভাই, পুত্ৰ আৰু হাজাৰ হাজাৰ সেনাপতিক বিনাশ কৰিছে।

Verse 13

तस्याः स्त्रियाः प्रमत्तायाः कण्ठोत्थैः शोणितद्रवैः / भ्रातृपुत्रमहाशोकवह्निं निर्वापयाम्यहम्

সেই উন্মত্ত মহিলাৰ ডিঙিৰ পৰা ওলোৱা তেজৰ ধাৰাৰে মই মোৰ ভাই আৰু পুত্ৰৰ শোকৰূপী জুই নুমুৱাম।

Verse 14

गच्छ रे कुटिलाक्ष त्वं सज्जीकुरु पताकिनीम् / इत्युक्त्वा कठिनं वर्म वज्रपातसहं महत्

“যা, হে কুটিলাক্ষ! পতাকিনী সেনাক সাজু কৰ।” এই বুলি কৈ সি বজ্ৰাঘাতো সহিব পৰা কঠিন আৰু মহান বর্ম পৰিধান কৰিলে।

Verse 15

दधानो भुजमध्येन बध्नन्पृष्ठ तथेषुधी / उद्दाममौर्विनिःश्वासकठोरं भ्रामयन्धनुः

সি ভুজমধ্যত বর্ম ধৰি, পিঠিত ইষুধি বান্ধি, উদ্দাম মৌৰ্বীৰ টংকাৰৰ দৰে কঠোৰ নিশ্বাসে ধনু ঘূৰাবলৈ ধৰিলে।

Verse 16

कालाग्निरिव संक्रुद्धो निर्जगाम निजात्पुरात् / तालजङ्घादिकैः सार्द्धंपूर्वद्वारे निवेशिते

কালাগ্নিৰ দৰে ক্ৰুদ্ধ হৈ সি নিজৰ নগৰৰ পৰা ওলাই আহিল আৰু পূৰ্বদ্বাৰত নিয়োজিত তালজঙ্ঘ আদি লোকৰ সৈতে আগবাঢ়িল।

Verse 17

चतुर्भिर्धृतशस्त्रौघैर्धृतवर्मभिरुद्धतैः / पञ्चत्रिंशच्चमूनाथैः कुटिलाक्षपुरःसरैः

চাৰি দলে উদ্ধত যোদ্ধাই অস্ত্ৰসমূহ ধৰি বর্ম পৰিধান কৰিছিল; কুটিলাক্ষ আগত থাকি, সৈতে পঁয়ত্ৰিশ চমূনাথ আছিল।

Verse 18

सर्वसेनापतीन्द्रेण कुटिलाक्षेण स क्रुधा / मिलितेन च भण्डेन चत्वारिंशच्चमूवराः

সৰ্বসেনাপতিসকলৰ অধিপতি কুটিলাক্ষ ক্ৰোধে, আৰু ভণ্ডো মিলি অহাত, চল্লিশজন শ্ৰেষ্ঠ চমূনাথ একত্ৰ হ’ল।

Verse 19

दीप्तायुधा दीप्तकेशा निर्जग्मुर्दीप्तकङ्कटाः / द्विसहस्राक्षौहिणीनां पञ्चाशीतिः परार्धिका

দীপ্ত অস্ত্ৰ, জ্বলন্ত কেশ আৰু দীপ্ত কঙ্কটে ভূষিত সেনাদল ওলাই আহিল। দুই সহস্ৰ অক্ষৌহিণীতকৈও অধিক, পঁচাশি পৰাৰ্ধ সেনা সমবেত হ’ল।

Verse 20

तदेनमन्वगादेकहेलया मथितुं द्विषः / भण्डासुरे विनिर्याते सर्वसैनिकसंकुले

শত্ৰুক মথি পেলাবলৈ সি এক খেলাৰ দৰে তাৰ পিছে পিছে গ’ল। ভাণ্ডাসুৰ ওলাই আহোঁতেই ঠাইখন সৰ্বসৈনিকৰে ভৰি উঠিল।

Verse 21

शून्यके नगरे तत्र स्त्रीमात्रमवशेषितम् / आभिलो नाम दैत्येन्द्रो रथवर्यो महारथः / सहस्रयुग्यसिंहाढ्यमारुरोह रणोद्धतः

সেই শূন্য নগৰত কেৱল নাৰীসকলেই অৱশিষ্ট আছিল। ‘আভিলো’ নামৰ দৈত্যেন্দ্ৰ, মহাৰথী, ৰণোদ্ধত হৈ সহস্ৰ-যুগ্য সিংহযুক্ত শ্ৰেষ্ঠ ৰথত আৰোহণ কৰিলে।

Verse 22

तत्वरे विज्वलज्ज्वालाकालाग्निरिव दीप्तिमान् / घातको नाम वै खड्गश्चन्द्रहाससमाकृतिः

তেতিয়া সি জ্বলন্ত জ্বালাযুক্ত কালাগ্নিৰ দৰে দীপ্তিমান হ’ল। ‘ঘাতক’ নামৰ তাৰ খড়্গ চন্দ্ৰহাস সদৃশ আকৃতিযুক্ত আছিল।

Verse 23

इतस्ततश्चलन्तीनां सेनानां धूलिरुत्थिता / वोढुं तासां भरं भूमिरक्षमेव दिवं ययौ

ইফালে-সিফালে চলা সেনাবাহিনীৰে ধূলি উঠিল। তেওঁলোকৰ ভাৰ বহন কৰিবলৈ ভূমি যেন অক্ষম হৈ, সেই ধূলি আকাশলৈ উঠি গ’ল।

Verse 24

केचिद्भूमेरपर्याप्ताः प्रचेलुर्व्योमवर्त्मना / केषाञ्चित्स्कन्धमारूढाः केचिच्चेलुर्महारथाः

কিছুমান যোদ্ধা ভূমিত ঠাই নাপাই আকাশপথে ধাৱিত হ’ল। কিছুমান কাঁধত আৰূঢ়, আৰু কিছুমান মহাৰথী ৰথত উঠি আগবাঢ়িল।

Verse 25

न दिक्षु न च भूचक्रे न व्योमनि च ते ममुः / दुःखदुखेन ते चेलुरन्योन्याश्लेषपीडिताः

তেওঁলোকে ন দিশত, ন ভূচক্ৰত, ন আকাশতো—ক’তো ঠাই নাপালে। পৰস্পৰ আলিঙ্গনৰ চাপত পীড়িত হৈ, দুখৰ ওপৰত দুখ সহি আগবাঢ়িল।

Verse 26

अत्यन्त सेनासंमर्दाद्रथचक्रैर्विचूर्णिताः / केचित्पादेन नागानां मर्दिता न्यपतन्भुवि

অত্যন্ত সেনাসংমৰ্দত কিছুমান ৰথচক্ৰে চূর্ণ হ’ল। কিছুমান হাতীৰ পাৱে মর্দিত হৈ ভূমিত পৰি গ’ল।

Verse 27

इत्थं प्रचलिता तेन समं सर्वैश्च सैनिकैः / वज्रनिष्पेषसदृशो मेघनादो व्यधीयत

এইদৰে সি আৰু সকলো সৈনিক একেলগে উগ্ৰভাৱে চলমান হ’ল। বজ্ৰনিষ্পেষ সদৃশ ভয়ংকৰ মেঘনাদ উঠিল।

Verse 28

तेनातीव कठोरेण सिंहनादेन भूयसा / भण्डदैत्यमुखोत्थेन विदीर्णमभवज्जगत्

ভণ্ড দৈত্যৰ মুখৰ পৰা উঠা অত্যন্ত কঠোৰ আৰু অতি প্ৰবল সিংহনাদে জগত যেন বিদীৰ্ণ হৈ পৰিল।

Verse 29

सागराः शोषमापन्नाश्चन्द्राकारै प्रपलायितौ / उडूनि न्यपतन्व्योम्नो भूमिर्देलायिताभवत्

সাগৰসমূহ শুকাই গ’ল; চন্দ্ৰাকৃতি ভয়ত ব্যাকুল হৈ যেন পলাই গ’ল। আকাশৰ পৰা নক্ষত্ৰ ঝৰি পৰিল, আৰু পৃথিৱী ডোলায়মান হৈ কঁপিবলৈ ধৰিলে।

Verse 30

दिङ्नागाश्चाभवंस्त्रस्ता मूर्च्छिताश्च दिवौकसः / शक्तीनां कटकं चासीदकाण्डत्रासविह्वलम्

দিগ্গজসকল ভয়ত ত্ৰস্ত হ’ল, আৰু দেৱলোকবাসীসকল মূৰ্ছিত হ’ল। শক্তিসকলৰ সেনাব্যূহো আকস্মিক ভয়ত বিহ্বল হৈ পৰিল।

Verse 31

प्राणान्संधारयामासुः कथञ्चिन्मध्य आहवे / शक्तयो भयविभ्रष्टान्यायुधानि पुनर्दधुः

যুদ্ধৰ মাজত তেওঁলোকে কোনো মতে প্ৰাণ ধৰি ৰাখিলে। ভয়ত হাতছাড়া হোৱা অস্ত্ৰসমূহ শক্তিসকলে পুনৰ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 32

वह्निप्राकारवलयं प्रशान्तं पुनरुत्थितम् / दैत्येन्द्रसिंहनादेन चमूनाथधनुःस्वनैः

শান্ত হোৱা অগ্নি-প্ৰাকাৰৰ বৃত্ত পুনৰ উঠিল—দৈত্যেন্দ্ৰৰ সিংহনাদ আৰু সেনানাথৰ ধনুৰ ধ্বনিত।

Verse 33

क्रन्दनैश्चापि योद्धॄणामभूच्छब्दमयं जगत् / तेन नादेन महता भण्डदैत्यविनिर्गमम् / निश्चित्य ललिता देवी स्वयं योद्धुं प्रचक्रमे

যোদ্ধাসকলৰ ক্রন্দনে জগত শব্দময় হৈ উঠিল। সেই মহা নাদৰ পৰা ভণ্ডদৈত্যৰ নিৰ্গমন নিশ্চিত কৰি ললিতা দেৱী স্বয়ং যুদ্ধ কৰিবলৈ আগবাঢ়িল।

Verse 34

अशक्यमन्यशक्तीनामाकलय्य महाहवम् / भण्डदैत्येन दुष्टेन स्वयमुद्योगमास्थिता

অন্য শক্তিসকলৰ পক্ষে সেই মহাযুদ্ধৰ পৰিমাপ কৰা অসম্ভৱ বুলি জানি, দুষ্ট ভণ্ড দৈত্যৰ বিৰুদ্ধে দেৱীয়ে স্বয়ং যুদ্ধোদ্যোগ গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 35

चक्रराजरथस्तस्याः प्रचचाल महोदयः / चतुर्वेदमहाचक्रपुरुषार्थमहाभयः

তেওঁৰ চক্ররাজ ৰথ মহোদয়সহ আগবাঢ়িল; সি চতুৰ্বেদ-ৰূপ মহাচক্রযুক্ত আৰু পুৰুষাৰ্থসমূহৰ বাবে মহাভয়ংকৰ আছিল।

Verse 36

आनन्दध्वजसंयुक्तो नवभिः पर्वभिर्युतः / नवपर्वस्थदेवीभिराकृष्टगुरुधन्विभिः

আনন্দধ্বজযুক্ত সেই ৰথ নৱ পৰ্বেৰে যুত আছিল; নৱ পৰ্বস্থ দেৱীসকলে গুৰুধনু ধৰি তাক টানি নিলে।

Verse 37

परार्धाधिकसंख्यातपरिवारसमृद्धिभिः / पर्वस्थानेषु सर्वेषु पालितः सर्वतो दिशम्

পৰাৰ্ধতকৈও অধিক সংখ্যাৰ পৰিয়াল-সমৃদ্ধিৰে, সকলো পৰ্বস্থানত সি সকলো দিশৰ পৰা ৰক্ষিত আছিল।

Verse 38

दशयोजनमुन्नद्धश्चतुर्योजन विस्तृतः / महाराज्ञीचक्रराजो रथेन्द्रः प्रचलन्बभौ

দশ যোজন উচ্চ আৰু চাৰি যোজন বিস্তৃত, মহাৰাণীৰ চক্ররাজ ৰথেন্দ্ৰ চলি চলি দীপ্তিমান হৈ উঠিল।

Verse 39

तस्मिन्प्रचलिते जुष्टे श्यामया दण्डनाथया / गेयचक्रं तु बालाग्रे किरिचक्रं तु बृष्ठतः

সেই প্ৰচলিত সমৰত শ্যামা দণ্ডনাথীৰ সৈতে, বালাসকলৰ অগ্ৰভাগত গেয়চক্ৰ আৰু পশ্চাতে কিৰিচক্ৰ স্থিত আছিল।

Verse 40

अन्यासामपि शक्तीनां वाहनानि परार्द्धशः / नृसिंहोष्ट्रनरव्यालमृगपक्षिहयास्तथा

অন্য শক্তিসকলৰো অসংখ্য বাহন আছিল—নৃসিংহ, উষ্ট্ৰ, নৰ, ব্যাল, মৃগ, পক্ষী আৰু হয় আদি।

Verse 41

गजभेरुण्डशरभ व्याघ्रवातमृगास्तथा / एतादृशश्च तिर्यञ्चो ऽप्यन्ये वाहनतां गताः

গজ, ভেৰুণ্ড, শৰভ, ব্যাঘ্ৰ আৰু বাতমৃগ আদি; এনেধৰণৰ অন্য তিৰ্যক্ প্ৰাণীও বাহনতালৈ গ’ল।

Verse 42

मुहुरुच्चावचाः शक्तीर्भण्डासुरवधोद्यताः / योजनायामविस्तारमपि तद्द्वारमण्डलम् / वह्निप्राकारचक्रस्य न पर्याप्तं चमूपतेः

ভণ্ডাসুৰ-বধৰ বাবে উদ্যত নানাবিধ উচ্চ-নীচ শক্তি বাৰে বাৰে উদ্ভৱ হ’ল; সেই দ্বাৰমণ্ডলৰ বিস্তাৰ এক যোজন আছিল, তথাপি অগ্নি-প্ৰাকাৰ-চক্ৰও সেনাপতিৰ বাবে পৰ্যাপ্ত নহ’ল।

Verse 43

ज्वालामालिनिका नित्या द्वारस्यात्यन्तविस्तृतिम् / विततान समस्तानां सैन्यानां निर्गमैषिणी

নিত্য জ্বালামালিনিকাই দ্বাৰৰ অতিশয় বিস্তৃতি প্ৰসাৰিত কৰিলে, যাৰ ফলত সমগ্ৰ সৈন্যবাহিনী বাহিৰলৈ ওলাই যাবলৈ উদ্‌গ্ৰীৱ হ’ল।

Verse 44

अथ सा जगतां माता महाराज्ञी महोदया / निर्जगामा ग्निपुरता वरद्वारात्प्रतापिनी

তেতিয়া জগতৰ জননী, মহোদয়া মহাৰাজ্ঞী, প্ৰতাপিনী, বৰদ্বাৰৰ পৰা অগ্নিপুৰৰ সন্মুখলৈ ওলাই আহিল।

Verse 45

देवदुन्दुभयो नेदुः पतिताः पुष्पवृष्टयः / महामुक्तातपत्रं तद्दिवि दीप्तमदृश्यत

দেৱদুন্দুভি বাজি উঠিল, পুষ্পবৃষ্টি পৰিল; আকাশত সেই মহামুক্তাময় ছত্ৰ দীপ্ত হৈ দেখা গ’ল।

Verse 46

निमित्तानि प्रसन्नानि शंसकानि जयश्रियाः / अभवंल्ललितासैन्ये उत्पातास्तु द्विषां बले

ললিতাৰ সৈন্যত জয়শ্ৰী সূচক প্ৰসন্ন নিমিত্ত দেখা দিল; কিন্তু শত্রুবলত অমঙ্গল উৎপাত ঘটিল।

Verse 47

ततः प्रववृते युद्धं सेन योरुभयोरपि / प्रसर्पद्विशिखैः स्तोमबद्धान्धतमसच्छटम्

তাৰ পাছত দুয়োটা সৈন্যৰ মাজত যুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল; প্ৰসাৰিত দ্বিশিখ বাণৰ স্তূপে ঘন অন্ধকাৰ যেন ঢাকিল।

Verse 48

हन्यमानगजस्तोमसृतशोणितबिन्दुभिः / ह्नीयमाणशिरश्छन्नदैत्यश्वेतातपत्रकम्

হণ্যমাণ হাতীৰ দলেৰে সৰি পৰা ৰক্তবিন্দুৱে দানৱৰ শুভ্ৰ ছত্ৰ ঢাকি ৰক্তিম কৰি তুলিলে।

Verse 49

न दिशो न नभो नागा न भूमिर्न च किञ्चन / दृश्यते केवलं दृष्टं रजोमात्रं च सूर्च्छितम्

ন দিশা দেখা নাযায়, ন আকাশ, ন নাগ, ন পৃথিৱী, একোৱে নহয়; কেৱল ধূলি-ৰজৰ ঘন আৱৰণহে দৃষ্টিগোচৰ হৈছিল।

Verse 50

नृत्यत्कबन्धनिवहाविर्भूततटपादपम् / दैत्यकेशसहस्रैस्तु शैवालाङ्कुरकोमला

নৃত্য কৰা কবন্ধৰ নিৱহৰ পৰা তীৰত গছসদৃশ আকাৰ উদ্ভৱ হ’ল; দানৱৰ সহস্ৰ কেশ শৈৱালৰ কোমল অংকুৰৰ দৰে দেখা গ’ল।

Verse 51

श्वेतातपत्रयवलयश्वेतपङ्कजभासुरा / चक्रकृत्तकरिग्रामपादकूर्मपरंपरा

শ্বেত ছত্ৰৰ বলয় আৰু শ্বেত পদ্মৰ দীপ্তিৰে ই উজ্জ্বল হৈছিল; চক্ৰে কর্তিত হাতীৰ দল আৰু কূৰ্মসদৃশ পাদ-পরম্পৰাৰে ই পৰিপূৰ্ণ আছিল।

Verse 52

शक्तिध्वस्तमहादैत्यगलगण्डशिलोच्चया / विलूनकाण्डैः पतितैः सफेना बलचामरैः

শক্তিয়ে ধ্বস্ত মহাদানৱৰ গলা আৰু গণ্ডদেশ শিলাৰ উচ্ছয়ৰ দৰে উঁচা আছিল; কটা দণ্ডৰ পতিত ঢেৰ আৰু ফেনযুক্ত বল-চামৰে ই আচ্ছন্ন হৈছিল।

Verse 53

तीक्ष्णासिवल्लरीजालैर्निबिडीकृततीरभूः / दैत्यवीरेक्षमश्रेणिमुक्तिंसपुटभासुरा

তীক্ষ্ণ অসিৰ লতাসদৃশ জালে তীৰভূমি ঘন হৈ পৰিছিল; দানৱবীৰৰ চকু আৰু দাড়িৰ শ্ৰেণী, আৰু মুক্তাৰ গুচ্ছে ই দীপ্ত হৈছিল।

Verse 54

दैत्यवाहनसंघातन क्रमीनशताकुला / प्रावहच्छोणितनदी सेनयोर्युध्यमानयोः

দৈত্যবাহনৰ সংঘাতে ভূমি কাদাময় হ’ল; দুয়োটা সেনা যুদ্ধৰত থাকোঁতে ৰক্তৰ নদী ব’বলৈ ধৰিলে।

Verse 55

इत्थं प्रववृते युद्धं मृत्योश्च त्रासदायकम् / चतुर्थयुद्धदिवसे प्रातरा रभ्यभीषणम् / प्रहरद्वयपर्यन्तं सेनयोरुभयोरपि

এইদৰে মৃত্যুভয় জগোৱা যুদ্ধ চলি থাকিল। চতুৰ্থ যুদ্ধদিনৰ পুৱাতে ই অতিভয়ংকৰ হৈ উঠিল আৰু দুয়োটা সেনাত দু’ প্ৰহৰলৈকে চলিল।

Verse 56

ततः श्रीललितादेव्या भण्डस्याथाभवद्रणः / अस्त्रप्रत्यस्त्रसंक्षोभैस्तुमुलीकृतदिक्तटः

তাৰ পিছত শ্ৰীললিতা দেৱীৰ ভণ্ডাসুৰৰ সৈতে ৰণ হ’ল; অস্ত্ৰ-প্ৰত্যস্ত্ৰৰ ক্ষোভে দিগন্তৰ সীমালৈকে তুমুল হৈ উঠিল।

Verse 57

धनुर्ज्यातलटङ्कारहुङ्कारैरतिभीषणः / तूणीरवदनात्कृष्टधनुर्वरविनिः सृतैः / विमुक्तैर्विशिशैर्भीमैराहवे प्राणहारिभिः

ধনুৰ্জ্যাৰ টংকাৰ আৰু হুঙ্কাৰে ৰণ অতিভয়ংকৰ হ’ল। তূণীৰৰ মুখৰ পৰা টানি লোৱা শ্ৰেষ্ঠ ধনুৰ পৰা নিক্ষিপ্ত ভয়াল শৰসমূহ যুঁজত প্ৰাণহাৰী হৈ উঠিল।

Verse 58

हस्तलाघववेगेन न प्राज्ञायत किञ्चन / महाराज्ञीकरांभोजव्यापारं शरमोक्षणे / शृणु सर्वं प्रवक्ष्यामि कुम्भसंभव सङ्गरे

হস্তলাঘৱৰ বেগে একো বুজা নাযায়। মহাৰাজ্ঞীৰ পদ্মকৰৰ শৰ-মোক্ষণৰ যি ক্ৰিয়া—হে কুম্ভসম্ভৱ! সেই সংগ্ৰামৰ সকলো শুনা, মই ক’ম।

Verse 59

संधाने त्वेकधा तस्य दशधा चापनिर्गमे / शतधा गगने दैत्यसैन्यप्राप्तौ सहस्रधा / दैत्याङ्गसंगे संप्राप्ताः कोटिसंख्याः शिलीमुखाः

সন্ধানত তাৰ শিলীমুখ বাণ একৰূপ আছিল, নিৰ্গমনত দশৰূপ; গগনত শতৰূপ, দৈত্যসেনালৈ পোৱাত সহস্ৰৰূপ; আৰু দৈত্যৰ অঙ্গসংগত কোটিসংখ্য শিলীমুখ হৈ উপস্থিত হ’ল।

Verse 60

परान्धकारं सृजती भिन्दती रोदसी शरैः / मर्माभिनत्प्रचण्डस्य महाराज्ञी महेषुभिः

তেওঁ শৰে ঘোৰ অন্ধকাৰ সৃষ্টি কৰি, তীৰে দুয়ো দিশ ভেদ কৰি; মহাৰাজ্ঞীয়ে মহাবাণে প্ৰচণ্ডৰ মর্মস্থান বিদ্ধ কৰিলে।

Verse 61

वहत्कोपारुणं नेत्रं ततो भण्डः स दानवः / ववष शरजालेन महता ललितेश्वरीम्

তেতিয়া সেই দানৱ ভণ্ড ক্ৰোধে ৰক্তিম নয়ন ধৰি, ললিতেশ্বৰীৰ ওপৰত মহৎ শৰজাল বৰ্ষণ কৰিলে।

Verse 62

अन्धतामिस्रकं नाम महास्त्रं प्रमुमोच सः / महातरणिबाणेन तन्नुनोद महेश्वरी

সিয়ে ‘অন্ধতামিস্ৰক’ নামৰ মহাস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে; কিন্তু মহেশ্বৰীয়ে ‘মহাতৰণি’ বাণে তাক দমন কৰি নিস্ফল কৰিলে।

Verse 63

पाखण्डास्त्रं महावीरो भण्डः प्रमुमुचे रणे / गायत्र्यस्त्रं तस्य नुत्यै ससर्ज जगदंबिका

ৰণত মহাবীৰ ভণ্ডে ‘পাখণ্ডাস্ত্ৰ’ নিক্ষেপ কৰিলে; তাক নিবারণ কৰিবলৈ জগদম্বিকাই ‘গায়ত্ৰ্যস্ত্ৰ’ সৃষ্টি কৰিলে।

Verse 64

अन्धास्त्रमसृजद्भण्डः शक्तिदृष्टिविनाशनम् / चाक्षुष्मतमहास्त्रेण शमयायास तत्प्रसूः

ভণ্ডে শক্তিসকলৰ দৃষ্টি বিনাশকাৰী ‘অন্ধাস্ত্ৰ’ নিক্ষেপ কৰিলে; তেতিয়া তাৰ জননী ‘চাক্ষুষ্মৎ’ মহাস্ত্ৰে তাক শমিত কৰিলে।

Verse 65

शक्तिनाशाभिधं भण्डो मुमोचास्त्रं महारणे / विश्वावसोरथास्त्रेण तस्य दर्पमपाकरोत्

মহাৰণত ভণ্ডে ‘শক্তিনাশ’ নামৰ অস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে; কিন্তু বিশ্বাবসুৰ ৰথাস্ত্ৰে তাৰ দৰ্প অপসাৰিত কৰিলে।

Verse 66

अन्तकास्त्रं ससर्जोच्चैः संक्रुद्धो भडदानवः / महामृत्युञ्जयास्त्रेण नाशयामास तद्बलम्

ক্ৰুদ্ধ ভড় দানৱে উচ্চ ঘোষে ‘অন্তকাস্ত্ৰ’ নিক্ষেপ কৰিলে; ‘মহামৃত্যুঞ্জয়’ অস্ত্ৰে তাৰ বল নাশ কৰিলে।

Verse 67

सर्वास्त्रस्मृतिनाशाख्यमस्त्रं भण्डो व्यमुञ्चत / धारणास्त्रेण चक्रेशी तद्बलं समनाशयत्

ভণ্ডে ‘সৰ্বাস্ত্ৰস্মৃতিনাশ’ নামৰ অস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে; চক্রেশীয়ে ‘ধাৰণাস্ত্ৰে’ তাৰ বল সম্পূৰ্ণ নাশ কৰিলে।

Verse 68

भयास्त्रमसृजद्भण्डः शक्तीनां भीतिदायकम् / अभयङ्करमैन्द्रास्त्रं मुमुचे जगदंबिका

ভণ্ডে শক্তিসকলক ভীতিদায়ক ‘ভয়াস্ত্ৰ’ সৃষ্টি কৰিলে; জগদম্বিকাই অভয়কাৰী ‘মৈন্দ্ৰাস্ত্ৰ’ নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 69

महारोगास्त्रमसृजच्छक्तिसेनासु दानवः / राजयक्ष्मादयो रोगास्ततो ऽभूवन्सहस्रशः

দানৱে শক্তিসেনাসকলৰ ওপৰত মহাৰোগাস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে; তেতিয়া ৰাজযক্ষ্মা আদি ৰোগ সহস্ৰে সহস্ৰে উৎপন্ন হ’ল।

Verse 70

तन्निवारणसिद्ध्यर्थं ललिता परमेश्वरी / नामत्रयमहामन्त्रमहास्त्रं सा मुमोच ह

সেইবোৰ নিবাৰণৰ সিদ্ধিৰ্থে পৰমেশ্বৰী ললিতাই নামত্রয় মহামন্ত্ৰৰূপ মহাস্ত্ৰ মুকলি কৰিলে।

Verse 71

अच्युतश्चाप्यनन्तश्च गोविन्दस्तु शरोत्थिताः / हुङ्कारमात्रतो दग्ध्वारोगांस्ताननयन्मुदम्

অচ্যুত, অনন্ত আৰু গোবিন্দ শৰসমূহৰ পৰা উদ্ভৱ হ’ল; কেৱল হুঙ্কাৰমাত্ৰে সেই ৰোগবোৰ দগ্ধ কৰি আনন্দ আনিলে।

Verse 72

नत्वा च तां महेशानीं तद्भक्तव्याधिमर्दनम् / विधातुं त्रिषु लोकेषु नियुक्ताः स्वपदं ययुः

মহেশানীক প্ৰণাম কৰি, তেওঁৰ ভক্তসকলৰ ব্যাধি-মৰ্দন ত্ৰিলোকত সম্পাদনৰ বাবে নিযুক্ত হৈ তেওঁলোকে নিজৰ পদলৈ গ’ল।

Verse 73

आयुर्नाशनमस्त्रं तु मुक्तवान्भण्डदानवः / कालसंकर्षणीरूपमस्त्रं राज्ञी व्यमुञ्चत

ভণ্ড দানৱে আয়ু-নাশন অস্ত্ৰ মুকলি কৰিলে; তেতিয়া ৰাজ্ঞীয়ে কাল-সংকৰ্ষিণী-ৰূপ অস্ত্ৰ প্ৰয়োগ কৰিলে।

Verse 74

महासुरास्त्रमुद्दामं व्यसृजद्भण्डदानवः / ततः सहस्रशो जाता महाकाया महाबलाः

তেতিয়া ভণ্ড দানৱে অতি উগ্ৰ মহাসুৰাস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে। সেই অস্ত্ৰৰ পৰা সহস্ৰে সহস্ৰে মহাকায়, মহাবলী অসুৰ জন্মিল।

Verse 75

मधुश्च कैटभश्चैव महिषासुर एव च / धूम्रलोचनदैत्यश्च चण्डमुण्डादयो ऽसुराः

মধু আৰু কৈটভ, লগতে মহিষাসুৰ; ধূম্ৰলোচন দৈত্য আৰু চণ্ড-মুণ্ড আদি অসুৰো প্ৰকাশ পালে।

Verse 76

चिक्षुभश्चामरश्चैव रक्तबीजो ऽसुरस्तथा / शुम्भश्चैव निशुम्भश्च कालकेया महाबलाः

চিক্ষুভ আৰু অমৰ, লগতে ৰক্তবীজ নামৰ অসুৰ; শুম্ভ আৰু নিশুম্ভ, আৰু মহাবলী কালকেয়সকলও জন্মিল।

Verse 77

धूम्राभिधानाश्च परे तस्मादस्त्रात्समुत्थिताः / ते सर्वे दानवश्रेष्ठाः कठोरैः शस्त्रमण्डलैः

আৰু ‘ধূম্ৰ’ নামে পৰিচিত আন কিছুমানো সেই অস্ত্ৰৰ পৰা উদ্ভৱ হ’ল। তেওঁলোক সকলেই দানৱশ্ৰেষ্ঠ, কঠোৰ শস্ত্ৰসমূহে সজ্জিত আছিল।

Verse 78

शक्तिसेनां मर्दयन्तो नर्द्दन्तश्च भयङ्करम् / हाहेति क्रन्दमानाश्चशक्तयो दैत्यमर्दिताः

তেওঁলোকে শক্তিসেনাক দলিয়াই ভয়ংকৰ গর্জন কৰিলে। ‘হা হা’ বুলি ক্ৰন্দন কৰা শক্তিসকল দৈত্যৰ দ্বাৰা মৰ্দিত হ’ল।

Verse 79

ललितां शरणं प्राप्ताः पाहि पाहीति सत्वरम् / अथ देवी भृशं क्रुद्धा रुषाट्टहासमातनोत्

তেওঁলোকে ললিতাৰ শৰণ লৈ তৎক্ষণাৎ “পাহি, পাহি” বুলি ৰক্ষা প্ৰাৰ্থনা কৰিলে। তেতিয়া দেৱী অতি ক্ৰুদ্ধ হৈ ৰোষে অট্টহাস বিস্তাৰ কৰিলে।

Verse 80

ततः समुत्थिता काचिद्दुर्गा नाम यशस्विनी / समस्तदेवतेजोभिर्निर्मिता विश्वरूपिणी

তাৰ পিছত ‘দুৰ্গা’ নামৰ এক যশস্বিনী দেৱী উদ্ভৱ হ’ল। তেওঁ সমস্ত দেৱতাৰ তেজে নিৰ্মিতা, বিশ্বৰূপিণী।

Verse 81

शूलं च शूलिना दत्तं चक्रं चक्रिसमर्पितम् / शङ्खं वरुणदत्तश्च शक्तिं दत्तां हविर्भुजा

শূলধাৰী শিৱে শূল দিলে, আৰু চক্ৰধাৰী বিষ্ণুৱে চক্ৰ অৰ্পণ কৰিলে। বৰুণে শঙ্খ দিলে, আৰু হৱিৰ্ভুজ (অগ্নি) এ শক্তি দান কৰিলে।

Verse 82

चापमक्षयतूणीरौ मरुद्दत्तौ महामृधे / वज्रिदत्तं च कुलिशं चषकन्धनदार्पितम्

মহাযুদ্ধৰ বাবে মৰুতসকলে ধনু আৰু অক্ষয় তূণীৰ দিলে। বজ্ৰধাৰী ইন্দ্ৰে কুলিশ (বজ্ৰ) দিলে, আৰু চষকন্ধনে দাৰু (কাষ্ঠদণ্ড) অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 83

कालदण्डं महादण्डं पाशं पाशधरार्पितम् / ब्रह्मदत्तां कुण्डिकां च घण्टामैरावतार्पिताम्

কালদণ্ড আৰু মহাদণ্ড; পাষধৰ (যম) এ পাষ অৰ্পণ কৰিলে। ব্ৰহ্মাই কুণ্ডিকা দিলে আৰু ঐৰাৱতে ঘণ্টা সমৰ্পণ কৰিলে।

Verse 84

मृत्युदत्तौ खड्गखेटौ हारं जलधिनार्पितम् / विश्वकर्मप्रदत्तानि भूषणानि च बिभ्रती

মৃত্যুৱে দিয়া খড়্গ আৰু খেট ধৰি, সাগৰে অৰ্পণ কৰা হাৰো; আৰু বিশ্বকৰ্মাই দিয়া ভূষণসমূহো তাই পৰিধান কৰিছিল।

Verse 85

अङ्गैः सहस्रकिरणश्रेणिभासुररश्मिभिः / आयुधानि समस्तानि दीपयन्ति महोदयैः

সহস্ৰ কিৰণশ্ৰেণিৰ দৰে ভাসুৰ ৰশ্মিসহ তাইৰ অঙ্গসমূহৰ পৰা, সকলো অস্ত্ৰ মহাতেজে দীপ্ত হৈ উঠিছিল।

Verse 86

अन्यदत्तैरथान्यैश्च शोभमाना परिच्छदैः / सिंहवाहनमारुह्य युद्धं नारायणीव्यधात्

আনসকলে দিয়া বিভিন্ন পৰিচ্ছদে শোভিতা হৈ, সিংহবাহনত আৰোহণ কৰি নাৰায়ণীয়ে যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 87

तथा ते महिषप्रख्या दानवा विनिपातिताः / चण्डिकासप्तशत्यां तु यथा कर्म पुराकरोत्

সেইদৰে মহিষসদৃশ দানৱসকল নিপাতিত হ’ল; চণ্ডিকা-সপ্তশতীত তাই পূৰ্বে যিদৰে কৰ্ম কৰিছিল, তেনেদৰেই।

Verse 88

तथैव समरञ्चक्रे महिषादिमदापहम् / तत्कृत्वा दुष्करं कर्म ललितां प्रणनाम सा

সেইদৰে মহিষ আদি দম্ভ হৰণকাৰী সমৰ তাই কৰিলে; সেই দুষ্কৰ কৰ্ম কৰি তাই ললিতাক প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 89

मूकास्त्रमसृद्दुष्टः शक्तिसेनासु दानवः / महावाग्वा दिनी नाम ससर्जास्त्रं जगत्प्रसूः

দুষ্ট দানৱে শক্তিসেনাৰ ওপৰত মূকাস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে। তেতিয়া জগত্প্ৰসূ ‘মহাবাগ্বাদিনী’ নামৰ অস্ত্ৰ সৃষ্টি কৰিলে।

Verse 90

विद्यारूपस्य वेदस्य तस्करानसुराधमान् / ससर्ज तत्र समरे दुर्मदो भण्डदानवः

বিদ্যাৰূপ বেদৰ চোৰ, অধম অসুৰসকলক সেই সমৰত দুৰ্মদ ভণ্ড-দানৱে সৃষ্টি কৰিলে।

Verse 91

दक्षहस्ताङ्गुष्ठनखान्महाराज्ञ्या तिरस्कृतः / अर्णवास्त्रं महादीरो भण्डदैत्यो रणे ऽसृजत्

মহাৰাজ্ঞীৰ তিৰস্কাৰত অপমানিত মহাধীৰ ভণ্ড-দৈত্যই সোঁহাতৰ বৃদ্ধাঙ্গুলিৰ নখৰ পৰা ৰণত অৰ্ণৱাস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 92

तत्रोद्दामपयः पूरे शक्तिसैन्यं ममजज च / अथ श्रीललितादक्षहस्ततर्जनिकानखात् / आदिकूर्मः समुत्पन्नो योजनायतविस्तरः

তাত উন্মত্ত জলপূৰত শক্তিসেনা ডুবিবলৈ ধৰিলে। তেতিয়া শ্ৰীললিতাৰ সোঁহাতৰ তর্জনী নখৰ পৰা যোজন-বিস্তৃত আদিকূৰ্ম উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 93

धृतास्तेन महाभोगखर्परेण प्रथीयसा / शक्तयो हर्षमापन्नाः सागरास्त्रभयं जहुः

সেই বিস্তৃত মহাভোগ-খৰ্পৰধাৰীয়ে তেওঁলোকক ধাৰণ কৰিলে। শক্তিসকল হৰ্ষিত হৈ সাগৰাস্ত্ৰৰ ভয় ত্যাগ কৰিলে।

Verse 94

तत्सामुद्रं च भगवान्सकलं सलिलं पपौ / हैरण्याक्षं महास्त्रं तु विजहौ दुष्टदानवः

ভগৱানে সাগৰৰ সকলো পানী পান কৰিলে। তেতিয়া সেই দুষ্ট দানৱে হৈৰণ্যাক্ষ নামৰ মহাদ্ৰ এৰিলে।

Verse 95

तस्मात्सहस्रशो जाता हिरण्याक्षा गदायुधाः / तैर्हन्यमाने शक्तीनां सैन्ये सन्त्रा सविह्वले / इतस्ततः प्रचलिते शिथिले रणकर्मणि

তাৰ পৰা গদাধাৰী হাজাৰ হাজাৰ হিৰণ্যাক্ষৰ জন্ম হ’ল। তেওঁলোকৰ আক্ৰমণত শক্তি সেনা ভয়াতুৰ আৰু বিচলিত হৈ পৰিল।

Verse 96

अथ श्रीललितादक्षहस्तमध्याङ्गुलीनखात् / महावराहः समभूच्छ्वेतः कैलाससंनिभः

তেতিয়া শ্ৰী ললিতা দেৱীৰ সোঁহাতৰ মধ্যমা আঙুলিৰ নখৰ পৰা কৈলাস পৰ্বতৰ দৰে বগা মহাবৰাহ আৱিৰ্ভাৱ হ’ল।

Verse 97

तेन वज्रसमानेन पोत्रिणाभिविदारिताः / कोटिशस्ते हिरण्याक्षा मर्द्यमानाः क्षयं गताः

বজ্ৰৰ দৰে কঠিন সেই বৰাহে কোটি কোটি হিৰণ্যাক্ষক বিদীৰ্ণ কৰি, মোহাৰি পেলালে আৰু ধ্বংস কৰিলে।

Verse 98

अथभण्डस्त्वतिक्रोधाद्भुकुटीं विततान ह / तस्य भ्रुकुटितो जाता हिरण्याः कोटिसंख्यकाः

তেতিয়া ভণ্ডাসুৰে অত্যন্ত ক্ৰোধত ভ্ৰুকুটি বিস্তাৰ কৰিলে। তাৰ ভ্ৰুকুটিৰ পৰা কোটি কোটি হিৰণ্যকশিপুৰ জন্ম হ’ল।

Verse 99

ज्वलदादित्यवद्दीप्ता दीपप्रहरणाश्व ते / अमर्दयच्चक्तिसैन्यं प्रह्लादं चाप्यमर्दयन्

জ্বলি উঠা আদিত্যৰ দৰে দীপ্ত, দীপ-অস্ত্ৰধাৰী অশ্বসমূহে শক্তিসেনাক দমন কৰিলে আৰু প্ৰহ্লাদকো পীড়িত কৰিলে।

Verse 100

यः प्रह्लादो ऽस्ति शक्तीनां परमानन्दलक्षणः / स एव बालकोभूत्वा हिरण्यपरिपीडितः

শক্তিসমূহৰ পৰমানন্দ-লক্ষণ যি প্ৰহ্লাদ, সেয়াই বালক হৈ হিৰণ্যৰ দ্বাৰা ভীষণ পীড়িত হ’ল।

Verse 101

ललितां शरणं प्राप्तस्तेन राज्ञी कृपामगात् / अथ शक्त्या नन्दरूपं प्रह्लादं परिरक्षितुम्

ললিতাৰ শৰণ লাভ কৰাত ৰাণীৰ কৃপা জাগিল; তেতিয়া শক্তিয়ে নন্দৰূপ ধৰি প্ৰহ্লাদক ৰক্ষা কৰিবলৈ উদ্যোগী হ’ল।

Verse 102

दक्षहस्तानामिकाग्रं धुनोति स्म महेश्वरी / तस्माद् धूतसटाजालः प्रज्वलल्लोचनत्रयः

মহেশ্বৰীয়ে সোঁহাতৰ অনামিকাৰ অগ্ৰভাগ জোকাৰিলে; তাতে জটাৰ জাল ধূত হ’ল আৰু ত্ৰিনয়ন প্ৰজ্বলিত উঠিল।

Verse 103

सिंहास्यः पुरुषा कारः कण्ठस्याधो जनार्दनः / नखायुधः कालरुद्ररूपी घोराट्टहासवान्

সিংহমুখ, পুৰুষাকৃতি; কণ্ঠৰ তলত জনাৰ্দন-স্বরূপ; নখই যাৰ অস্ত্ৰ—কালৰুদ্ৰৰূপে সি ভয়ংকৰ অট্টহাস কৰিলে।

Verse 104

सहस्रसंख्यदोर्दण्डो ललिताज्ञानुपालकः / हिरण्यकशिपून्सर्वान्भण्डभ्रुकुटिसंभवान्

সহস্ৰ বাহুদণ্ডধাৰী, ললিতা-দেৱীৰ আজ্ঞাপালক; ভণ্ডৰ ভ্ৰুকুটিৰ পৰা উৎপন্ন সকলো হিৰণ্যকশিপু (তাৰ) আছিল।

Verse 105

क्षणाद्विदारयामास नखैः कुलिशकर्कशैः / बलीन्द्रास्त्रं महाघोरं सर्वदैवतनाशनम् / अमुञ्चल्ललिता देवी प्रतिभण्डमहासुरम्

ক্ষণমাত্ৰতে বজ্ৰসম কঠোৰ নখে (সিয়ে) বিদীৰ্ণ কৰিলে। তাৰপাছত ললিতা দেৱীয়ে সৰ্বদৈৱতনাশক, মহাঘোৰ ‘বলীন্দ্ৰাস্ত্ৰ’ প্ৰতিভণ্ড মহাসুৰৰ ওপৰত নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 106

तदस्त्रदर्पनाशाय वामनाः शतशो ऽभवन् / महाराज्ञीदक्षहस्तकनिष्ठाग्रान्महौजसः

সেই অস্ত্ৰৰ দম্ভ নাশ কৰিবলৈ মহাৰাজ্ঞী (ললিতা)ৰ দক্ষিণহাতৰ কনিষ্ঠাৰ অগ্ৰভাগৰ পৰা মহাতেজস্বী বামন শত শত উৎপন্ন হ’ল।

Verse 107

क्षणेक्षणे वर्धमानाः पाशहस्ता महाबलाः / बलीन्द्रानस्त्रसंभूतान्बध्नन्तः पाशबन्धनैः

ক্ষণে ক্ষণে বৃদ্ধি পোৱা, পাশহস্ত মহাবলী (তেওঁলোকে) বলীন্দ্ৰাস্ত্ৰজাত (শত্রু)ক পাশবন্ধনে আবদ্ধ কৰি থাকিল।

Verse 108

दक्षहस्तकनिष्ठाग्राज्जाताः कामेशयोषितः / महाकाया महोत्साहास्तदस्त्रं समनाशयन्

দক্ষিণহাতৰ কনিষ্ঠাৰ অগ্ৰভাগৰ পৰা জন্ম লোৱা কামেশ্বৰ-সম্পৰ্কীয় দিৱ্য যোষিতাসকল—মহাকায়, মহোৎসাহী—সেই অস্ত্ৰক সম্পূৰ্ণৰূপে বিনাশ কৰিলে।

Verse 109

हैहयास्त्रं समसृजद्भण्डदैत्यो रणाजिरे / तस्मात्सहस्रशोजाताः सहस्रार्जुनकोटयः

ৰণক্ষেত্ৰত ভণ্ড দৈত্যে হৈহয়াস্ত্ৰ সৃষ্টি কৰিলে; তাৰ পৰা সহস্ৰবাৰ সহস্ৰাৰ্জুনৰ কোটি কোটি ৰূপ জন্মিল।

Verse 110

अथ श्रीललितावामहस्ताङ्गुष्टनखादितः / प्रज्वलन्भार्गवो रामः सक्रोधः सिंहनादवान्

তেতিয়া শ্ৰীললিতাৰ বামহস্তৰ অঙ্গুষ্ঠ-নখৰ স্পৰ্শত ভাৰ্গৱ ৰাম প্ৰজ্বলিত হ’ল; ক্ৰোধে সিংহনাদ কৰিলে।

Verse 111

धारया दारयन्नेतान्कुठारस्य कठोरया / सहस्रार्जुनसंख्यातान्क्षणादेव व्यनाशयन्

কুঠাৰৰ কঠোৰ ধাৰেৰে তেওঁলোকক বিদীৰ্ণ কৰি, সহস্ৰাৰ্জুনসম অসংখ্যক তেওঁ ক্ষণতে বিনাশ কৰিলে।

Verse 112

अथ क्रुद्धो भण्डदैत्यः क्रोधाद्धुङ्कारमातनोत् / तस्माद्धुङ्कारतो जातश्चन्द्रहासकृपाणवान्

তাৰ পিছত ক্ৰুদ্ধ ভণ্ড দৈত্যে ক্ৰোধে হুঙ্কাৰ তুলিলে; সেই হুঙ্কাৰৰ পৰা ‘চন্দ্ৰহাস’ নামৰ কৃপাণধাৰী জন্মিল।

Verse 113

सहस्राक्षौहिणीरक्षःसेनया परिवारितः / कनिष्ठं कुंभकर्णं च मेघनादं च नन्दनम् / गृहीत्वा शक्तिसैन्यं तदतिदूरममर्दयत्

সহস্ৰ অক্ষৌহিণী ৰাক্ষসসেনাৰে পৰিবেষ্টিত হৈ, কনিষ্ঠ, কুম্ভকৰ্ণ, মেঘনাদ আৰু নন্দনক লগত লৈ, শক্তিসেনাক ধৰি অতি দূৰলৈকে পদদলিত কৰিলে।

Verse 114

अथ श्रीललितावामहस्ततर्जनिकानखात् / कोदण्डरामः समभूल्लक्ष्मणेन समन्वितः

তেতিয়া শ্ৰীললিতাৰ বাঁওহাতৰ তৰ্জনী নখৰ পৰা কোদণ্ডধাৰী শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণসহ প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল।

Verse 115

जटामुकुटवान्वल्लीबन्ध्धतूणीरपृष्टभूः / नीलोत्पलदलश्यामो धनुर्विस्फारयन्मुहुः

তেওঁ জটামুকুটধাৰী, পিঠিত লতাৰে বাঁধা তূণীৰ; নীল পদ্মদল সদৃশ শ্যাম, তেওঁ বাৰে বাৰে ধনু টানিছিল।

Verse 116

नाशयामास दिव्यास्त्रैः क्षणाद्राक्षससैनिकम् / मर्दयामास पौलस्त्यं कुंभकर्णं च सोदरम् / लक्ष्मणो मेघनादं च महावीरमनाशयत्

দিব্য অস্ত্ৰে তেওঁ ক্ষণতে ৰাক্ষসসেনা বিনাশ কৰিলে। পৌলস্ত্য কুম্ভকৰ্ণ আৰু তাৰ সহোদৰক মৰ্দন কৰিলে; আৰু লক্ষ্মণে মহাবীৰ মেঘনাদক সংহাৰ কৰিলে।

Verse 117

द्विविदास्त्रं महाभीममसृजद्भण्डदानवः / तस्मादनेकशो जाताः कपयः पिङ्गलोचनाः

ভণ্ড দানৱে মহাভয়ংকৰ দ্বিবিদাস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে; তাৰ পৰা বহু পিঙ্গলনয়ন কপি জন্মিল।

Verse 118

क्रोधेनात्यन्तता म्रास्याः प्रत्येकं हनुमत्समाः / व्यनाशयच्छक्तिसैन्यं क्रूरक्रेङ्कारकारिणः

তেওঁলোক অতিশয় ক্ৰোধে উগ্ৰ হ’ল; প্ৰত্যেকে হনুমানসম। ক্ৰূৰ গর্জন কৰি তেওঁলোকে শক্তিসেনা বিনাশ কৰিলে।

Verse 119

अथ श्रीललितावामहस्तमध्याङ्गुलीनखात् / आविर्बभूव तालाङ्कः क्रोधमध्यारुणेक्षणः

তেতিয়া শ্ৰীললিতাৰ বাঁওহাতৰ মধ্যমা আঙুলিৰ নখৰ পৰা ক্ৰোধে ৰক্তিম নয়ন ‘তালাঙ্ক’ প্ৰকাশ পালে।

Verse 120

नीलांबरपिनद्धाङ्गः कैलासाचलनिर्मलः / द्विविदास्त्रसमुद्भूतान्कपीन्सर्न्वान्व्यनाशयन्

নীল বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি, কৈলাসশিখৰৰ দৰে নিৰ্মল সেই তালাঙ্কে দ্বিবিদাস্ত্ৰৰ পৰা উৎপন্ন সকলো বানৰক বিনাশ কৰিলে।

Verse 121

राजासुरं नाम महत्ससर्जास्त्रं महाबलः / तस्मादस्त्रात्समुद्भूता बहवो नृपदानवाः

মহাবলীয়ে ‘ৰাজাসুৰ’ নামৰ মহাস্ত্ৰ সৃষ্টি কৰিলে; সেই অস্ত্ৰৰ পৰা বহু ৰাজারূপী দানৱ উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 122

शिशुपालो दन्तवक्त्रः शाल्वः काशीपतिस्तथा / पैण्ड्रको वासुदेवश्च रुक्मी डिंभकहंसकौ

শিশুপাল, দন্তবক্ত্ৰ, শাল্ব, কাশীপতি; পৈণ্ড্ৰক বাসুদেৱ, ৰুক্মী, ডিম্ভক আৰু হংস—সকলো প্ৰকাশ পালে।

Verse 123

शंबरश्च प्रलंबश्च तथा बाणासुरो ऽपि च / कंसश्चाणूरमल्लश्च मुष्टिकोत्पलशेखरौ

শম্বৰ, প্ৰলম্ব আৰু বাণাসুৰ; কংস, চাণূৰমল্ল, মুষ্টিক আৰু উৎপলশেখৰো প্ৰকাশ পালে।

Verse 124

अरिष्टो धेनुकः केशी कालियो यमलार्जुनौ / पूतना शकटश्चैव तृणावर्तादयो ऽसुराः

অৰিষ্ট, ধেনুক, কেশী, কালিয়, যমলাৰ্জুন; লগতে পূতনা, শকট আৰু তৃণাবর্ত আদি অসুৰ আছিল।

Verse 125

नरकाख्यो महावीरो विष्णुरूपी मुरासुरः / अनेके सह सेनाभिरुत्थिताः शस्त्रपाणयः

নরক নামৰ মহাবীৰ আৰু বিষ্ণুৰূপধাৰী মুৰাসুৰ; অনেকে সেনাসহ অস্ত্ৰ হাতে লৈ উঠিল।

Verse 126

तान्विनाशयितुंसर्वान्वासुदेवः सनातनः / श्रीदेवीवामहस्ताब्जानामिकानखसंभवः

সিহঁত সকলোকে বিনাশ কৰিবলৈ সনাতন বাসুদেৱ প্ৰকাশিত হ’ল—শ্ৰীদেৱীৰ বাওঁহাতৰ পদ্মৰ অনামিকাৰ নখৰ পৰা উদ্ভূত।

Verse 127

चतुर्व्यूहं समातेने चत्वारस्ते ततो ऽभवन् / वासुदेवो द्वितीयस्तु संकर्षण इति स्मृतः

তেওঁ চতুৰ্ব্যূহ স্থাপন কৰিলে; তেতিয়া চাৰিটা ৰূপ প্ৰকাশ পালে। তাত দ্বিতীয় বাসুদেৱ ‘সংকৰ্ষণ’ বুলি স্মৃত।

Verse 128

प्रद्युम्नश्चानिरुद्धश्च ते सर्वे प्रीद्यतायुधाः / तानशेषान्दुराचारान्भूमभोरप्रवर्तकान्

প্ৰদ্যুম্ন আৰু অনিৰুদ্ধো—তেওঁলোক সকলোৱে আনন্দেৰে অস্ত্ৰ ধাৰণ কৰি—পৃথিৱীৰ ভাৰ বঢ়োৱা অৱশিষ্ট দুষ্কৃতকাৰীসকলক (দমন কৰিবলৈ)।

Verse 129

नाशयामासुरुर्वीशवेषच्छन्नान्महासुरान्

উৰ্বীশৰ বেশত ছদ্মবেশী মহাদানৱসকলক সি বিনাশ কৰিলে।

Verse 130

अथ तेषु विनष्टेषु संक्रुद्धो भण्ड्रदानवः / धर्मविप्लावकं घोरं कल्यस्त्रं सममुञ्चत

তেওঁলোক বিনষ্ট হোৱাত ক্ৰোধে দগ্ধ ভণ্ড্ৰ দানৱে ধৰ্ম-বিপ্লাৱক ভয়ংকৰ ‘কল্যাস্ত্ৰ’ নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 131

ततः कल्यस्त्रतोजाता आन्ध्राः पुण्डाश्च भूमिपाः / किराताः शबरा हूणा यवनाः पापवृत्तयः

তাৰ পিছত সেই কল্যাস্ত্ৰৰ পৰা আন্ধ্ৰ, পুণ্ড আদি ভূমিপাল, কিৰাত, শবৰ, হূণ আৰু যৱন—পাপবৃত্তিসম্পন্ন—উৎপন্ন হ’ল।

Verse 132

वेद विप्लावका धर्मद्रोहिणः प्राणहिंसकाः / वर्णाश्रमेषु सांकर्यकारिणो मलिनाङ्गकाः / ललिताशक्तिसैन्यानि भूयोभूयो व्यमर्दयन्

তেওঁলোক বেদ-বিপ্লাৱক, ধৰ্মদ্ৰোহী, প্ৰাণহিংসক, বৰ্ণাশ্ৰমত সাংকৰ্য সৃষ্টিকাৰী আৰু মলিনাঙ্গী আছিল; তেওঁলোকে পুনঃপুনঃ ললিতাশক্তিৰ সৈন্যবাহিনী দলি পেলাইছিল।

Verse 133

अथ श्रीललितावामहस्तपद्मस्य भास्वतः / कनिष्ठिकानखोद्भूतः कल्किर्नाम जनार्दनः

তেতিয়া শ্ৰীললিতাৰ বাওঁহাতৰ দীপ্ত পদ্মৰ পৰা, কনিষ্ঠিকাৰ নখৰ পৰা ‘কল্কি’ নামৰ জনাৰ্দন প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল।

Verse 134

अश्वारूढः प्रतीप्त श्रीरट्टहासं चकार सः / तस्यैव ध्वनिना सर्वे वज्रनिष्पेषबन्धुना

অশ্বাৰূঢ় সেই দীপ্তশ্ৰী পুৰুষে ঘোৰ অট্টহাস কৰিলে। তাৰ বজ্ৰাঘাতসম ধ্বনিত সকলেই কঁপি উঠিল।

Verse 135

किराता मूर्च्छिता नेशुः शक्तयश्चापि हर्षिताः / दशावतारनाथास्ते कृत्वेदं कर्म दुष्करम्

মূৰ্ছিত কিৰাতসকলে চিঞৰি উঠিল, আৰু শক্তিসকলেও হর্ষিত হ’ল। সেই দশাৱতাৰ-নাথসকলে এই দুষ্কৰ কৰ্ম সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 136

ललितां तां नमस्कृत्य बद्धाञ्जलिपुटाः स्थिताः / प्रतिकल्पं धर्मरक्षां कर्तुं मत्स्या दिजन्मभिः / ललितांबानियुक्तास्ते वैकुण्ठाय प्रतस्थिरे

সেই ললিতা দেৱীক প্ৰণাম কৰি তেওঁলোকে কৰজোড়ে থিয় হ’ল। প্ৰতি কল্পত মৎস্যাদি দিৱ্য জন্মে ধৰ্মৰক্ষা কৰিবলৈ ললিতাম্বাৰ নিযুক্ত হৈ তেওঁলোকে বৈকুণ্ঠলৈ যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 137

इत्थं समस्तेष्वस्त्रंषु नाशितेषु दुराशयः / महामोहास्त्रमसृजच्छक्तयस्तेन मूर्छिताः

এইদৰে সকলো অস্ত্ৰ নাশ হোৱাৰ পাছত সেই দুৰাশয়ীয়ে মহামোহাস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে। তাৰ প্ৰভাৱত শক্তিসকল মূৰ্ছিত হ’ল।

Verse 138

शांभवास्त्रं विसृज्यांबा महामोहास्त्रमक्षिणोत् / अस्त्रप्रत्यस्त्रधाराभिरित्थं जाते महाहवे / अस्तशैलङ्गभस्तीशो गन्तुमारभतारुणः

অম্বাই শাম্ভবাস্ত্ৰ প্ৰয়োগ কৰি মহামোহাস্ত্ৰ ধ্বংস কৰিলে। অস্ত্ৰ-প্ৰত্যস্ত্ৰৰ ধাৰাৰে মহাহৱ উগ্ৰ হ’ল; তেতিয়া অস্তশৈলৰ গজাধিপ অৰুণ গমন আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 139

अथ नारायणास्त्रेण सा देवी ललितांबिका / सर्वा अक्षौहिणीस्तस्य भस्मसादकरोद्रणे

তেতিয়া দেৱী ললিতাম্বিকাই নাৰায়ণাস্ত্ৰেৰে ৰণক্ষেত্ৰত তাৰ সকলো অক্ষৌহিণী সেনাক ভস্ম কৰি পেলালে।

Verse 140

अथ पाशुपतास्त्रेण दीप्तकालानलत्विषा / चत्वारिंशच्चमूनाथान्महाराज्ञी व्यमर्दयत्

তাৰপিছত মহাৰাজ্ঞীয়ে দীপ্ত কালাগ্নিৰ দৰে জ্যোতিময় পাশুপতাস্ত্ৰেৰে চল্লিশজন সেনানায়কক চূর্ণ কৰিলে।

Verse 141

अथैकशेषं तं दुष्टं निहताशेषबान्धवम् / क्रोधेन प्रज्वलन्तं च जगद्विप्लवकारिणम्

তেতিয়া সেই দুষ্ট একাই অৱশিষ্ট থাকিল—তাৰ সকলো বান্ধৱ নিহত—আৰু ক্ৰোধে জ্বলি জগতত বিপ্লৱ ঘটাবলৈ উদ্যত আছিল।

Verse 142

महासुरं महासत्त्वं भण्डं चण्डपराक्रमम् / महाकामेश्वरास्त्रेण सहस्रादित्यवर्चसा / गतासुमकरोन्माता ललिता परमेश्वरी

তেতিয়া মাতা ললিতা পৰমেশ্বৰীয়ে সহস্ৰ সূৰ্যৰ দৰে দীপ্ত মহাকামেশ্বৰাস্ত্ৰেৰে সেই মহাবলী, চণ্ডপৰাক্ৰমী মহাসুৰ ভণ্ডক প্ৰাণহীন কৰিলে।

Verse 143

तदस्त्रज्वालयाक्रान्तं शून्यकं तस्य पट्टनम् / सस्त्रीकं च सबालं च सगोष्ठं धनधान्यकम्

সেই অস্ত্ৰজ্বালাৰে আচ্ছন্ন হৈ তাৰ নগৰ শূন্য হৈ পৰিল—স্ত্ৰীসহ, শিশু সহ, গোষ্ঠসহ, ধন-ধান্যসহ সকলো বিনষ্ট হ’ল।

Verse 144

निर्दग्धमासीत्सहसा स्थलमात्रमशिष्यत / भण्डस्य संक्षयेणासीत्त्रैलोक्यं हर्षनर्तितम्

হঠাতে সকলো দগ্ধ হৈ গ’ল, কেৱল অলপ মাটি-মাত্ৰ অৱশিষ্ট ৰ’ল। ভণ্ডাসুৰৰ বিনাশত ত্ৰিলোক হৰ্ষে নৃত্য কৰিলে।

Verse 145

इत्थं विधाय सुरकार्यमनिन्द्यशीला श्रीचक्रराजरथमण्डलमण्डनश्रीः / कामेश्वरी त्रिजगतां जननी बभासे विद्योतमानविभवा विज्यश्रियाढ्या

এইদৰে দেৱকাৰ্য সম্পন্ন কৰি, অনিন্দ্যশীলা, শ্ৰীচক্ৰ-ৰাজৰথ-মণ্ডলক অলংকৃত কৰা শ্ৰীসম্ভূতা—ত্ৰিজগতৰ জননী কামেশ্বৰী দীপ্ত বৈভৱ আৰু বিজয়শ্ৰীৰে উজ্জ্বল হৈ প্ৰকাশ পালে।

Verse 146

सैन्यं समस्तमपि सङ्गरकर्मखिन्नं भण्डासुरप्रबलबाणकृशानुतप्तम् / अस्तं गते सवितरि प्रथितप्रभावा श्रीदेवता शिबिरमात्मन आनिनाय

যুদ্ধকাৰ্যত ক্লান্ত সমগ্ৰ সেনা ভণ্ডাসুৰৰ প্ৰবল বাণৰূপ অগ্নিত তপ্ত হৈছিল। সূৰ্য অস্ত যোৱাৰ পাছত, প্ৰথিত প্ৰভাৱশালিনী শ্ৰীদেৱীয়ে তেওঁলোকক নিজৰ শিবিৰলৈ আনিলে।

Verse 147

यो भण्डदानववधं ललितांबयेमं कॢप्तं सकृत्पठति तस्य तपोधनेन्द्र / नाशं प्रयान्ति कदनानि दृताष्टसिद्धेर्भुक्तिश्च मुक्तिरपि वर्तत एव हस्ते

হে তপোধনেন্দ্ৰ! যি ললিতাম্বাই ৰচিত এই ভণ্ডদানৱবধ একবাৰো পাঠ কৰে, তাৰ সকলো বিপদ নাশ হয়; অষ্টসিদ্ধি, ভোগ আৰু মোক্ষো তাৰ হাততে থাকে।

Verse 148

इमं पवित्रं ललितापराक्रमं समस्तपापघ्नमशेषसिद्धिदम् / पठन्ति पुण्येषु दिनेषु ये नरा भजन्ति ते भाग्यसमृद्धिमुत्तमाम्

ললিতাৰ এই পৱিত্ৰ পৰাক্ৰম সকলো পাপ নাশক আৰু অশেষ সিদ্ধিদায়ক। পুণ্য দিনত যিসকল লোকে ইয়াক পাঠ কৰে, তেওঁলোকে উত্তম ভাগ্যসমৃদ্ধি লাভ কৰে।