Adhyaya 71

Verse 1

[वेर्सेस् २,७०।३ - ४९ नोत् अवैलब्ले अत् प्रेसेन्त्] सूत उवाच सात्त्वताज्जज्ञिरे पुत्राः कौशल्यायां महाबलाः / भजमानो भजिर्द्दिव्यो वृष्णिर्देवावृधो ऽन्धकः

[2.70.3–49 শ্লোক উপলব্ধ নহয়] সূতে ক’লে—কৌশল্যাৰ গৰ্ভত সাত্ত্বতৰ পৰা মহাবলী পুত্ৰসকল জন্মিল: ভজমান, ভজি, দিব্য, বৃষ্ণি, দেবাৱৃধ আৰু অন্ধক।

Verse 2

महाभोजश्च विख्यातो ब्रह्मण्यस्सत्यसंगरः / तेषां हि सर्गाश्चत्वारः शृणुध्वं विस्तरेण वै

মহাভোজ খ্যাত আছিল, ব্ৰাহ্মণভক্ত আৰু সত্যসঙ্গ্ৰামত অটল। তেওঁলোকৰ চাৰিটা সৰ্গ আছে—বিস্তাৰে শুনা।

Verse 3

भजमानस्य सृंजय्यो बाह्यका चोपवाह्यका / सृंज यस्य सुते द्वे तु बाह्यके ते उदावहत्

ভজমানৰ পত্নী সৃঞ্জয়্যা, বাহ্যকা আৰু উপবাহ্যকা আছিল। সৃঞ্জয়ৰ দুজনী কন্যাক বাহ্যকাই বিবাহত দিছিল।

Verse 4

तस्य भार्ये भगिन्यौ ते प्रसूते तु सुतान्बहून् / निम्लोचिः किङ्कणश्चैव धृष्टिः पर पुरञ्जयः

তেওঁৰ সেই দুজনী ভগ্নী-পত্নীয়ে বহু পুত্ৰ প্ৰসূত কৰিলে—নিম্লোচি, কিঙ্কণ, ধৃষ্টি আৰু পৰপুৰঞ্জয়।

Verse 5

ते बाह्यकाया सृंजय्या भजमानाद्विजज्ञिरे / अयुताजित्सहस्राजिच्छताजिदिति नामतः

তেওঁলোক বাহ্যকা আৰু সৃঞ্জয়্যাৰ পৰা ভজমানৰ ঘৰত জন্মিলে; নামত অযুতাজিত্, সহস্ৰাজিত্ আৰু শতাজিত্।

Verse 6

बाह्यकायां भगिन्यां ते भजमानाद्विजज्ञिरे / तेषां देवावृधो राजा चचार परमं तपः / पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्म ह

বাহ্যকা নামৰ সেই ভগ্নীৰ গৰ্ভতো তেওঁলোক ভজমানৰ ঘৰত জন্মিলে। তেওঁলোকৰ মাজত ৰজা দেৱাৱৃধে ‘মোৰ সৰ্বগুণসম্পন্ন পুত্ৰ হওক’ বুলি পৰম তপস্যা কৰিলে।

Verse 7

संयोज्या त्मानमेवं स पर्णाशजलमस्पृशत्

এইদৰে নিজকে সংযম কৰি সি পৰ্ণাশা নদীৰ জল স্পৰ্শ কৰিলে।

Verse 8

सा चोपस्पर्शनात्तस्य चकार प्रियमापगा / कल्याणत्वान्नरपतेस्तस्य सा निम्नगोत्तमा

তাৰ স্পৰ্শত সেই অপগা নদী প্ৰসন্ন হৈ নৰপতিৰ বাবে প্ৰিয় মঙ্গল সাধন কৰিলে; সেই শ্ৰেষ্ঠ নদীয়ে ৰজাক কল্যাণ দিলে।

Verse 9

चिन्तयाभिपरीताङ्गी जगामाथ विनिश्चयम् / नाभिगच्छामि तां नारीं यस्यामेवंविधः सुतः

চিন্তাত ব্যাকুল হৈ সি সিদ্ধান্ত ল’লে—‘যাৰ এনে পুত্ৰ আছে, সেই নাৰীৰ ওচৰলৈ মই নাযাওঁ।’

Verse 10

भवेत्सर्वगुणोपेतो राज्ञो देवावृधस्य हि / तस्मादस्य स्वयं चाहं भवाम्यद्य सहव्रता

দেৱাৱৃধ ৰজা সৰ্বগুণে বিভূষিত হওক; সেয়ে আজি মই স্বয়ং তেওঁৰ সহব্ৰতা, পতিব্ৰতা সহচৰী হ’ম।

Verse 11

जज्ञे तस्याः स्वयं हृत्स्थो भावस्तस्य यथेरितः / अथ भूत्वा कुमारी तु सा चिन्तापरमेव च

তাইৰ হৃদয়ত কোৱা মতে তেনেই ভাব নিজে নিজে জাগিল; তাৰ পাছত সি কুমাৰী হৈও গভীৰ চিন্তাত নিমগ্ন ৰ’ল।

Verse 12

वरयामास राजानं तामियेष स पार्थिवः / तस्यामाधत्त गर्भे स तेजस्विनमुदा रधीः

ৰজাই তাইক বৰণ কৰিলে, আৰু সেয়ো সেই পাৰ্থিৱ নৃপৰ ওচৰলৈ গ’ল। আনন্দে তাই গৰ্ভত তেজস্বী পুত্ৰ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 13

अथ सा नवमे मासि सुषुवे सरिता वरा / पुत्रं सर्वगुणोपेतं बभ्रुं देवावृधत्तदा

তাৰপিছত নবম মাহত শ্ৰেষ্ঠা সৰিতাই এক পুত্ৰ জন্ম দিলে—সৰ্বগুণসম্পন্ন বভ্ৰু; তেতিয়া দেৱসকলে দেৱাৱৃধক মহিমাৰে বৃদ্ধি কৰিলে।

Verse 14

तत्र वंशे पुराणज्ञा गाथां गायन्ति वै द्विजाः / गुणान्देवावृधस्यापि कीर्तयन्तो महात्मनः

সেই বংশত পুৰাণজ্ঞ দ্বিজসকলে গাথা গায়, আৰু মহাত্মা দেৱাৱৃধৰ গুণসমূহো কীৰ্তন কৰে।

Verse 15

यथैव शृणुमो दूरात्सपंश्यामस्तथान्तिकात् / बभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर्देवावृथः समः

যেনেকৈ আমি দূৰৰ পৰা শুনোঁ, তেনেকৈ ওচৰৰ পৰাও দেখি—বভ্ৰু মানুহৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ, আৰু দেৱসকলৰ মাজত দেৱাৱৃধৰ সমান।

Verse 16

पुरुषाः पञ्चषष्टिश्च सहस्राणि च सप्ततिः / येमृतत्वमनुप्राप्ता बब्रोर्देवावृधादपि

পঁয়ষট্টি হাজাৰ আৰু সত্তৰজন পুৰুষ—তেওঁলোকে বভ্ৰু আৰু দেৱাৱৃধৰ প্ৰভাৱত অমৃতত্ব লাভ কৰিলে।

Verse 17

यज्वा दानपतिर्धीरो ब्रह्मण्यः सत्यवाग्बुधः / कीर्त्तिमांश्च महाभोजः सात्त्वतानां महारथः

তেওঁ যজ্ঞকাৰী, দানৰ অধিপতি, ধীৰ, ব্ৰাহ্মণভক্ত, সত্যভাষী আৰু বুদ্ধিমান আছিল। তেওঁ কীৰ্তিমান মহাভোজ আৰু সাত্ত্বতসকলৰ মহাৰথী আছিল।

Verse 18

तस्यान्ववायः सुमहान्भोजा ये भुवि विश्रुताः / गान्धारी चैव माद्री च धृष्टैर्भार्ये बभूवतुः

তেওঁৰ বংশ অতি মহান আছিল; পৃথিৱীত প্ৰসিদ্ধ ভোজসকল জন্মিছিল। ধৃষ্টৰ পত্নী হিচাপে গান্ধাৰী আৰু মাদ্ৰী—এই দুয়োগৰাকী হৈছিল।

Verse 19

गान्धारी जनयामास सुमित्रं मित्रनन्दनम् / साद्री युधाजितं पुत्रं ततो मीढ्वांसमेव च

গান্ধাৰীয়ে মিত্ৰনন্দন সুমিত্ৰক জন্ম দিলে। মাদ্ৰীয়ে যুধাজিত নামৰ পুত্ৰক, তাৰ পিছত মীঢ্বাংসকো জন্ম দিলে।

Verse 20

अनमित्रं शिनं चैव ताबुभौ पुरुषोत्तमौ / अनमित्रसुतो निघ्नो निघ्नस्य द्वौ बभूवतुः

অনমিত্ৰ আৰু শিন—এই দুয়ো শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ হৈছিল। অনমিত্ৰৰ পুত্ৰ নিঘ্ন; নিঘ্নৰ দুজন পুত্ৰ জন্মিছিল।

Verse 21

प्रसेनश्च महाभागः सत्राजिच्च सुताबुभौ / तस्य सत्राजितः सूर्यः सखा प्राणसमो ऽभवत्

মহাভাগ্যশালী প্ৰসেন আৰু সত্রাজিত—এই দুজন পুত্ৰ জন্মিছিল। সত্রাজিতৰ সূৰ্যদেৱৰ সৈতে প্ৰাণসম প্ৰিয় সখ্য আছিল।

Verse 22

स कदाचिन्निशापाये रथेन रथिनां वरः / तोयं कूलात्समुद्धर्तुमुपस्थातुं ययौरविम्

এবাৰ নিশাৰ অন্তত ৰথীসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ সেই ৰজা ৰথে উঠি তীৰৰ পৰা জল তুলি সূৰ্যদেৱৰ উপাসনা কৰিবলৈ গ’ল।

Verse 23

तस्योपतिष्ठतः सूर्यं विवस्वानग्रतः स्थितः / सुस्पष्टमूर्त्तिर्भगवांस्तेजोमण्डलवान्विभुः

তেওঁ উপাসনা কৰোঁতেই সূৰ্যদেৱ বিবস্বান তেওঁৰ সন্মুখত স্থিত হ’ল—সুস্পষ্ট মূৰ্তিধাৰী ভগৱান, তেজোমণ্ডলযুক্ত, সৰ্বব্যাপী।

Verse 24

अथ राजा विवस्वन्तमुवाच स्थितमग्रतः / यथैव व्योम्नि पश्यामि त्वामहं ज्योतिषां पते

তেতিয়া ৰজাই সন্মুখত স্থিত বিবস্বানক ক’লে—হে জ্যোতিসকলৰ পতি! আকাশত যিদৰে তোমাক দেখোঁ, তেনেদৰেই ইয়াতো দেখিছোঁ।

Verse 25

तेजोमण्डलिनं चैव तथैवाप्यग्रतः स्थितम् / को विशेषो विवस्वंस्ते सख्येनोपगतस्य वै

আৰু তোমাক তেজোমণ্ডলযুক্ত ৰূপে তেনেদৰেই সন্মুখত স্থিত দেখিছোঁ; হে বিবস্বান, সখ্যভাৱে আগত তোমাৰ এই অৱস্থাত কি বিশেষতা আছে?

Verse 26

एतच्छ्रुत्वा स भगवान्मणिरत्नं स्यमन्तकम् / स्वकण्ठादवमुच्याथ बबन्ध नृपतेस्तदा

এই কথা শুনি ভগৱান সূৰ্যদেৱে ‘স্যমন্তক’ নামৰ মণিৰত্নটো নিজৰ কণ্ঠৰ পৰা খুলি তেতিয়াই ৰজাক পৰিধান কৰালে।

Verse 27

ततो विग्रहवन्तं तं ददर्श नृपतिस्तदा / प्रीतिमानथ तं दृष्ट्वा मुहूर्त्तं कृतवान्कथाम्

তেতিয়া ৰজাই সেই দেহধাৰী পুৰুষজনক দেখিলে। তাক দেখি আনন্দিত হৈ কিছু সময় তেওঁৰ সৈতে কথা পাতিলে।

Verse 28

तमभिप्रस्थितं भूयो विवस्वन्तं स सत्रजित् / प्रोवाचाग्निसवर्णं त्वां येन लोकः प्रपश्यति

পুনৰায় আগবাঢ়ি যোৱা বিবস্বানক সত্রজিতে ক’লে— “হে অগ্নিবৰ্ণ তেজস্বী! যাৰ দ্বাৰা লোক দেখে, সেই তুমি।”

Verse 29

तदेतन्मणिरत्नं मे भगवन्दातुमर्हसि / स्यमं तकं नाममणिं दत्तवांस्तस्य भास्करः

হে ভগৱান! এই মণিৰত্নটো মোক দান কৰক। ‘স্যমন্তক’ নামৰ এই মণিখন তাক ভাস্কৰে দিছিল।

Verse 30

स तमामुच्य नगरीं प्रविवेश महीपतिः / विस्मापयित्वाथ ततः पुरीमन्तःपुरं ययौ

তাক বিদায় দি ৰজাই নগৰত প্ৰৱেশ কৰিলে। সকলোকে বিস্মিত কৰি পাছত তেওঁ অন্তঃপুৰলৈ গ’ল।

Verse 31

स प्रसेनाय तद्दिव्यं मणिरत्नं स्यमन्तकम् / ददौ भ्रात्रे नरपतिः प्रेम्णा सत्राजिदुत्तमम्

সেই নৰপতি সত্রজিতে প্ৰেমেৰে নিজৰ ভাতৃ প্ৰসেনক সেই দিব্য ‘স্যমন্তক’ মণিৰত্ন দান কৰিলে।

Verse 32

स्यमन्तको नाम मणिर्यस्मिन्राष्ट्रे स्थितो भवेत् / कामवर्षी च पर्जन्यो न च व्याधिभयं तथा

যি ৰাজ্যত ‘স্যমন্তক’ নামৰ মণি স্থিত থাকে, তাত ইচ্ছামতে বৰষুণ দিয়া পৰ্জন্য হয় আৰু ৰোগৰ ভয়ো নাথাকে।

Verse 33

लिप्सां चक्रे प्रसेनात्तु मणिरत्नं स्यमन्तकम् / गोविन्दो न च तं लेभे शक्तो ऽपि न जहार च

প্ৰসেনাই স্যমন্তক মণিৰত্ন লাভ কৰিবলৈ লালসা কৰিলে; কিন্তু গোবিন্দে তাক নাপালে, আৰু সক্ষম হৈও হৰণ নকৰিলে।

Verse 34

कधाचिन्मृगयां यातः प्रसेनस्तेन भूषितः / स्यमन्तककृते सिंहाद्वधं प्राप सुदारुणम्

এবাৰ সেই মণিৰে ভূষিত প্ৰসেন মৃগয়া কৰিবলৈ গ’ল; স্যমন্তকৰ কাৰণতেই সি সিংহৰ হাতত অতি ভয়ংকৰ মৃত্যু পালে।

Verse 35

जांबवानृक्षराजस्तु तं सिंहं निजघान वै / आदाय च मणिं दिव्यं स्वबिलं प्रविवेश ह

তাৰ পাছত ঋক্ষৰাজ জাম্বৱানে নিশ্চয়কৈ সেই সিংহক বধ কৰিলে; আৰু সেই দিব্য মণি লৈ নিজৰ গুহাত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 36

तत्कर्म कृष्णस्य ततो वृष्ण्यन्धकमहत्तराः / मणिं गृध्नोस्तु मन्वानास्तमेव विशशङ्किरे

সেই ঘটনাৰ পাছত বৃষ্ণি আৰু অন্ধক বংশৰ জ্যেষ্ঠসকলে, মণিৰ লোভ আছে বুলি ভাবি, সেই কৰ্মৰ বাবে কৃষ্ণকেই সন্দেহ কৰিলে।

Verse 37

मिथ्यापवादं तेभ्यस्तं बलवानरिसूदनः / अमृष्यमाणो भगवान्वनं स विचचार ह

তেওঁলোকে কৰা মিছা অপবাদ সহ্য নকৰিব পাৰি বলৱান্ অরিসূদন ভগৱান বনত বিচৰণ কৰিলে।

Verse 38

स तु प्रोसेनो मृगयामचरद्यत्र चाप्यथ / प्रसेनस्य पदं ग्राह्यं पुरं पौराप्तकारिभिः

সেই সময়ত প্ৰোসেন য’তে-ত’তে মৃগয়া কৰি ফুৰিছিল; আৰু প্ৰোসেনৰ পদচিহ্ন নগৰৰ লোকসকলে অনুসৰণ কৰিব পৰা আছিল।

Verse 39

ऋक्षवन्तं गिरिवरं विन्ध्यं च नगमुत्तमम् / अन्वेषयत्परिश्रान्तः स ददर्श महामनाः

ঋক্ষৱন্ত নামৰ শ্ৰেষ্ঠ গিৰি আৰু উত্তম বিন্ধ্য পৰ্বত বিচাৰি বিচাৰি ক্লান্ত হলেও সেই মহামনা তেওঁলোকক দেখিলে।

Verse 40

साश्वं हतं प्रसेनं तं नाविन्दत्तत्र वै मणिम् / अथ सिंहः प्रसेनस्य शरीरस्याविदूरतः

সেই ঠাইত তেওঁ ঘোঁৰাসহ নিহত প্ৰোসেনক পালে, কিন্তু সেই মণি নাপালে; আৰু প্ৰোসেনৰ দেহৰ ওচৰত এটা সিংহ আছিল।

Verse 41

ऋक्षेण निहतो दृष्टः पदैरृक्षस्य सूचितः / पदैरन्वेषयामास गुहामृक्षस्य यादवः

তেওঁ ৰীঁছৰ দ্বাৰা নিহত হোৱা দেখা গ’ল আৰু ৰীঁছৰ পদচিহ্নে তাৰ সংকেত দিলে; তেতিয়া যাদৱে সেই পদচিহ্ন অনুসৰি ৰীঁছৰ গুহা বিচাৰিলে।

Verse 42

महत्यन्तर्बिले वाणीं शश्राव प्रमदेरिताम् / धात्र्या कुमारमादाय सुतं जांबवतो द्विजाः / क्रीडयन्त्याथ मणिना मारोदीरित्युदीरितम्

মহা গুহাৰ অন্তৰত সি এগৰাকী নাৰীৰ প্ৰেৰিত কণ্ঠস্বর শুনিলে। ধাত্রীয়ে জাম্বৱন্তৰ পুত্ৰ শিশুটিক কোলাত লৈ মণিৰে খেলি খেলি ক’লে—“মাৰা, দিয়া!” হে দ্বিজসকল।

Verse 43

धात्र्युवाच प्रसेनमवधीत्सिंहः सिंहो जांबवता हतः

ধাত্রী ক’লে—সিংহে প্ৰসেনক বধ কৰিলে; আৰু সেই সিংহক জাম্বৱন্তে হত্যা কৰিলে।

Verse 44

सुकुमारक मारो दीस्तव ह्यें स्यमन्तकः / व्यक्तीकृतश्च शब्दः स तूर्णं चापि ययौ बिलम्

“সুকোমল শিশুটি, মাৰা—দিয়া; এই স্যমন্তক তোমাৰেই।” এই স্পষ্ট শব্দ শুনি সি তৎক্ষণাৎ গুহালৈ গ’ল।

Verse 45

अपश्यच्च बिलाभ्याशे प्रसेन मवदारितम् / प्रविश्य चापि भगवान्स ऋक्षबिलमञ्जसा

গুহাৰ ওচৰত সি প্ৰসেনক ছিন্নভিন্ন অৱস্থাত দেখিলে। তাৰপিছত ভগৱানে অনায়াসে সেই ঋক্ষ-গুহাত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 46

ददर्श ऋक्षराजानं जांबवन्तमुदारधीः / युयुधे वासुदेवस्तु बिले जांबवता सह

উদাৰবুদ্ধিৰ তেওঁ ঋক্ষৰাজ জাম্বৱন্তক দেখিলে। তাৰপিছত বাসুদেৱে গুহাৰ ভিতৰত জাম্বৱন্তৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিলে।

Verse 47

बाहुभ्यामेव गोविन्दो दिवसानेकविंशतिम् / प्रविष्टे च बिलं कृष्णे वसुदेवापुरस्सराः

গোবিন্দে নিজৰ বাহুবলেই একুশ দিন যুদ্ধ কৰিলে; কৃষ্ণ গুহাত প্ৰৱেশ কৰোঁতে বসুদেৱ আদি আগবাঢ়ি তেওঁৰ অনুসৰণ কৰিলে।

Verse 48

पुनर्द्वारवतीं चैत्य हतं कृष्णं न्यवेदयन् / वासुदेवस्तु निर्जित्य जांबवन्तं महाबलम्

পুনৰ দ্বাৰাৱতীলৈ গৈ চৈত্যত ‘কৃষ্ণ নিহত’ বুলি জনালে; কিন্তু বাসুদেৱে মহাবলী জাম্বৱন্তক পৰাজিত কৰিলে।

Verse 49

लेभे जांबवन्तीं कन्यामृक्षराजस्य सम्मनाम् / भगवत्तेजसा ग्रस्तो जांबवांन्प्रसभं मणिम्

তেওঁ ঋক্ষৰাজৰ প্ৰিয় কন্যা জাম্বৱতীক লাভ কৰিলে; ভগৱৎ-তেজে অভিভূত জাম্বৱানে বলপূৰ্বক লোৱা মণিটিও সমৰ্পণ কৰিলে।

Verse 50

सुतां जांबवतीमाशु विष्वक्सेनाय दत्तवान् / मणिं स्यमन्तकं चैव जग्रहात्मविशुद्धये

তেওঁ জাম্বৱতী নামৰ কন্যাক শীঘ্ৰে বিষ্বক্সেনক দিলে; আৰু আত্মবিশুদ্ধিৰ বাবে শ্যামন্তক মণি গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 51

अनुनीयर्क्षराजं तं निर्ययौ च तदा बिलात् / एवं स मणिमाहृत्य विशोध्यात्मानमात्मना

সেই ঋক্ষৰাজক সন্তুষ্ট কৰি তেওঁ তেতিয়া গুহাৰ পৰা ওলাই আহিল; এইদৰে মণি আনি তেওঁ নিজেই নিজক শুদ্ধ প্ৰমাণ কৰিলে।

Verse 52

ददौ सत्राजिते रत्नं मणिं सात्त्वतसन्निधौ / कन्यां पुनर्जांबवतीमुवाह मधुसूदनः

সাত্ত্বতসকলৰ সন্নিধিত সত্রাজিতে সেই ৰত্ন-মণি দান কৰিলে; তাৰ পাছত মধুসূদন শ্ৰীকৃষ্ণে জাম্বৱতী কন্যাক বিবাহ কৰিলে।

Verse 53

तस्मान्मिथ्याभिशापात्तु व्यशुध्यन्मधुसूदनः / इमां मिथ्याभिशप्तिं यः कृष्णस्येह व्यपोहिताम्

সেই মিথ্যা অভিশাপৰ ফলত মধুসূদন শ্ৰীকৃষ্ণ নিৰ্দোষ ৰূপে শুদ্ধ প্ৰমাণিত হ’ল; যিয়ে ইয়াত কৃষ্ণৰ ওপৰত আৰোপিত এই মিথ্যা-শাপ অপসাৰিত হোৱা কথা জানে।

Verse 54

वेद मिथ्याभिशप्तिं स नाभिस्पृशति कर्हिचित् / दश त्वासन्सत्रजितो भार्यास्तस्यायुतं सुताः

যিয়ে এই মিথ্যা অভিশাপ জানে, তাক ই কেতিয়াও স্পৰ্শ নকৰে; সত্রাজিতৰ দহগৰাকী পত্নী আছিল আৰু তাৰ দহ হাজাৰ পুত্ৰ আছিল।

Verse 55

ख्यातिमन्तस्त्रयस्तेषां भङ्गकारस्तु पूर्वजः / वीरो वातपतिश्चैव तपस्वी च बहुप्रियः

তেওঁলোকৰ মাজত তিনিজন অতি খ্যাতিমান আছিল; তাত জ্যেষ্ঠ ভঙ্গকাৰ—বীৰ, বাতপতি, তপস্বী আৰু বহুজনৰ প্ৰিয় আছিল।

Verse 56

अथ वीरमती नाम भङ्गकारस्य तु प्रसूः / सुषुवे सा कुमारीस्तु तिस्रो रूपगुणान्विताः

তাৰ পাছত ভঙ্গকাৰৰ পত্নী বীৰমতী নামে আছিল; তেওঁ ৰূপ-গুণে সমন্বিত তিনিগৰাকী কন্যা প্ৰসৱ কৰিলে।

Verse 57

सत्यभामोत्तमा स्त्रीणां व्रतिनी च दृढव्रता / तथा तपस्विनी चैव पिता कृष्णय तां ददौ

সত্যভামা নাৰীৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠা, ব্ৰতিনী, দৃঢ়ব্ৰতা আৰু তপস্বিনী আছিল; তাইৰ পিতাই তাইক শ্ৰীকৃষ্ণলৈ অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 58

न च सत्राजितः कृष्णो मणिरत्नं स्यमन्तकम् / आदत्त तदुपश्रुत्य भोजेन शतधन्वना

সত্রাজিতে শ্ৰীকৃষ্ণক স্যমন্তক মণিৰত্ন নিদিলে; এই কথা শুনি ভোজবংশীয় শতধন্বা (ক্ৰোধে) উদ্যমী হ’ল।

Verse 59

तदा हि प्रार्थयामास सत्यभामामनिन्दिताम् / अक्रूरो धनमन्विच्छन्मणिं चैव स्यमन्तकम्

তেতিয়া অক্রূৰে ধন আৰু স্যমন্তক মণিৰ লোভে, অনিন্দিতা সত্যভামাক প্ৰাৰ্থনা কৰিলে।

Verse 60

सत्राजितं ततो इत्वा शतधन्वा महाबलः / रात्रौ तं मणिमादाय ततो ऽक्रूराय दत्तवान्

তাৰ পিছত মহাবলী শতধন্বা সত্রাজিতৰ ওচৰলৈ গৈ, ৰাতিতে সেই মণি লৈ পাছত অক্রূৰক দিলে।

Verse 61

अक्रूरस्तु तदा रत्नमादाय स नरर्षभः / समयं कारयाञ्चक्रे बोध्यो नान्यस्य चेत्युत

তেতিয়া নৰশ্ৰেষ্ঠ অক্রূৰে সেই ৰত্ন লৈ এই চুক্তি স্থিৰ কৰিলে—এই কথা আন কাকো জনাব নালাগে।

Verse 62

वयमभ्युपयोत्स्यामः कृष्णेन त्वां प्रधर्षितम् / मम वै द्वारका सर्वा वेशे तिष्ठत्य संशयम्

কৃষ্ণে অপমান কৰা তোমাক আমি আশ্ৰয় দিম; মোৰ দ্বাৰকা সৰ্বেই নিঃসন্দেহে শোকবেশত আছে।

Verse 63

हते पितरि दुःखार्त्ता सत्यभामा यशस्विनी / प्रययौ रथमारुह्य नगरं वारणावतम्

পিতৃবধ হোৱাত দুখে ব্যাকুল যশস্বিনী সত্যভামা ৰথত উঠি বাৰণাবত নগৰলৈ গ’ল।

Verse 64

सत्यभामा तु तद्वृत्तं भोजस्य शतधन्वनः / भर्तुर्निवेद्य दुःखार्त्ता पार्श्वस्थाश्रूण्यवर्त्तयत्

সত্যভামাই ভোজ শতমধন্বাৰ সেই ঘটনা স্বামীক জনাই, দুখে ব্যাকুল হৈ কাষৰ লোকসকলৰ অশ্ৰু বোৱালে।

Verse 65

पाण्डवानां तु दग्धानां हरिः कृत्वोदकक्रियाम् / कल्यार्थे चैव भ्रातॄणां न्ययोजयत सात्यकिम्

দগ্ধ পাণ্ডৱসকলৰ বাবে হৰিয়ে উদকক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰি, ভ্ৰাতৃসকলৰ মঙ্গলাৰ্থে সাত্যকিক নিয়োজিত কৰিলে।

Verse 66

ततस्त्वरितमागत्य द्वारकां मधुसूदनः / पूर्वजं हलिनं श्रीमानिदं वचनमब्रवीत्

তাৰ পাছত মধুসূদন তৎক্ষণাৎ দ্বাৰকালৈ আহি, শ্ৰীমান অগ্ৰজ হালিনক এই কথা ক’লে।

Verse 67

हतः प्रसेनः सिंहेन सत्राजिच्छतधन्वना / स्यमन्तको मार्गणीयस्तस्य प्रभुरहं प्रभो

প্ৰসেন সিংহৰ দ্বাৰা নিহত হ’ল; আৰু শতধন্বাই সত্রাজিতকো বধ কৰিলে। শ্যমন্তক মণি অনুসন্ধানযোগ্য; হে প্ৰভু, তাৰ অধিপতি মই।

Verse 68

तहारोह रथं शीघ्रं भोजं हत्वा महाबलम् / स्यमन्तकं महाबाहो सामान्यं वो भविष्यति

তেতিয়া শীঘ্ৰে ৰথত উঠা আৰু সেই মহাবলী ভোজক বধ কৰা। হে মহাবাহু, শ্যমন্তক মণি তোমালৈ সহজ হ’ব।

Verse 69

ततः प्रवृत्ते युद्धे तु तुमुले भोजकृष्णयोः / शतधन्वा तमक्रूरमवैक्षत्सर्वतो दिशम्

তাৰ পাছত ভোজ আৰু কৃষ্ণৰ মাজত ভয়ংকৰ যুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল। তেতিয়া শতধন্বাই সকলো দিশে চাই অক্রূৰক দেখিলে।

Verse 70

अनालब्धावहारौ तु कृत्वा भोजजनार्द्दनौ / शक्तो ऽपि शाठ्याद्धार्दिक्यो नाक्रूरो ऽभ्युपपद्यत

ভোজ আৰু জনাৰ্দনক (মণি) নোপোৱা অৱস্থা কৰি, সক্ষম হ’লেও হাৰ্দিক্য অক্রূৰ ছলনাৰ বাবে আগবাঢ়ি নাহিল।

Verse 71

अपयोते ततो बुद्धिं भूयश्चक्रे भयान्वितः / योजनानां शतं साग्रं हृदया प्रत्यपद्यत

তাৰ পাছত ভয়াকুল হৈ সি পুনৰ পলাই যাবলৈ মন স্থিৰ কৰিলে; আৰু হৃদয়ত এশৰো অধিক যোজন দূৰলৈ যাব বুলি ভাবিলে।

Verse 72

विख्याता हृदया नाम शतयोजनगामिनी / भोजस्य वडवा दिव्या यया कृष्णमयोधयत्

‘হৃদয়া’ নামে বিখ্যাত, শত যোজন দৌৰিব পৰা ভোজৰ এক দিৱ্য ঘোঁৰা আছিল; যাৰ দ্বাৰা কৃষ্ণে যুদ্ধ কৰিছিল।

Verse 73

क्षीणां जवेन त्दृदयामध्वनः शतयोजने / दृष्ट्वा रथस्य तां वृद्धिं शतधन्वा समुद्रवत्

শত যোজন পথত বেগে দৌৰি ‘হৃদয়া’ ক্ষীণ হ’ল; ৰথৰ সেই অগ্ৰগতি দেখি শতধন্বা সমুদ্ৰৰ দৰে অস্থিৰ হ’ল।

Verse 74

ततस्तस्या हयायास्तु श्रमात्खेदाच्च वै द्विजाः / खमुत्पेतुरथ प्राणाः कृष्णो राममथाब्रवीत्

তেতিয়া, হে দ্বিজসকল, সেই ঘোঁৰাৰ শ্ৰম আৰু ক্লেশত তাৰ প্ৰাণ আকাশলৈ উৰি গ’ল; তাৰ পাছত কৃষ্ণে ৰামক ক’লে।

Verse 75

तिष्ठस्वेह महाबाहो दृष्टदोषा मया हयी / पद्भ्यां गत्वा हरिष्यामि मणिरत्नं स्यमन्तकम्

হে মহাবাহো, তুমি ইয়াতেই থাকাঁ; মই ঘোঁৰাত দোষ দেখিছোঁ। মই খোজে খোজে গৈ স্যমন্তক মণিৰত্ন আনিম।

Verse 76

पद्भ्यामेव ततो गत्वा शतधन्वानमच्युतः / मिथिलोपवने तं वै जघान परमास्त्रवित्

তাৰ পাছত অচ্যুতে খোজে খোজে গৈ, পৰম অস্ত্ৰবিদ হৈ, মিথিলাৰ উপবনত শতধন্বাক বধ কৰিলে।

Verse 77

स्यमन्तकं न चापश्यद्धत्वा भोजं महाबलम् / निवृत्तं चाब्र वीत्कृष्णं रत्नं देहीति लाङ्गली

শ্যামন্তক ৰত্ন দেখা নগ’ল। মহাবলী ভোজক বধ কৰি উভতি অহা কৃষ্ণক দেখি লাঙলী (বলৰাম) ক’লে—“ৰত্নটো দে।”

Verse 78

नास्तीति कृष्णश्चोवाच ततो रामो रुषान्वितः / धिक्छब्दपूर्वमसकृत्प्रत्युवाच जनार्द्दनम्

কৃষ্ণে ক’লে, “নাই।” তেতিয়া ক্ৰোধে ভৰা ৰামে ‘ধিক্’ বুলি কৈ জনাৰ্দনক বাৰে বাৰে প্ৰত্যুত্তৰ দিলে।

Verse 79

भातृत्वान्मर्षयाम्वेष स्वस्ति ते ऽस्तु व्रजाम्यहम् / कृत्यं न मे द्वारकया न त्वया न च वृष्णिभिः

ভাতৃত্বৰ বাবে মই সহিছোঁ; তোৰ মঙ্গল হওক, মই যাম। মোৰ দ্বাৰকাৰ সৈতে কাম নাই, ন তোৰ সৈতে, ন বৃষ্ণিসকলৰ সৈতে।

Verse 80

प्रविवेश ततो रामो मिथिलामरिमर्द्दनः / सर्वकामैरुपहृतैर्मैथिलेनैव पूजितः

তাৰ পিছত শত্রু-মৰ্দন ৰামে মিথিলাত প্ৰৱেশ কৰিলে। মৈথিল ৰজাই নিজে সকলো ধৰণৰ উপহাৰেৰে তেওঁৰ পূজা কৰিলে।

Verse 81

एतस्मिन्नेव काले तु बभ्रुर्मतिमतां वरः / नानारूपान्क्रतून्सर्वा नाजहार निरर्गलान्

এই সময়তে বুদ্ধিমানসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ বভ্ৰুৱে নানা ৰূপৰ সকলো ক্ৰতু (যজ্ঞ) বাধা নোহোৱাকৈ সম্পন্ন কৰালে।

Verse 82

दीक्षामयं सकवचं रक्षार्थं प्रविवेश ह / स्यमन्तककृते प्राज्ञो कान्दिनीजो महामनाः

স্যমন্তকৰ ৰক্ষাৰ্থে প্ৰাজ্ঞ, মহামনা কাণ্ডিনীয়জে দীক্ষাময় ৰক্ষাকৱচত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 83

अकूर यज्ञा इति ते ख्यातास्तस्य महात्मनः / बह्वन्नदक्षिणाः सर्वे सर्वकामप्रदायिनः

সেই মহাত্মাৰ যজ্ঞসমূহ ‘অকূৰ যজ্ঞ’ বুলি খ্যাত; সকলোতে বহুত অন্ন আৰু দক্ষিণা, আৰু সৰ্বকামপ্ৰদায়ক।

Verse 84

अथ दुर्योधनो राजा गत्वाथ मिथिलां प्रभुः / गदाशिक्षां ततो दिव्यां बलभद्रादवाप्तवान्

তাৰ পাছত প্ৰভু ৰজা দুঃযোধনে মিথিলালৈ গৈ বলভদ্ৰৰ পৰা দিব্য গদাশিক্ষা লাভ কৰিলে।

Verse 85

प्रसाद्य तु ततो रामो वृष्ण्यन्धकमहारथैः / आनीतो द्वारकामेव कृष्णेन च महात्मना

তাৰ পাছত বৃষ্ণি-অন্ধক মহাৰথীসকলে ৰামক প্ৰসন্ন কৰিলে; মহাত্মা কৃষ্ণে তেওঁক দ্বাৰকালৈ আনিলে।

Verse 86

अक्रूरश्चान्धकैः सार्द्धमथायात्पुरुषर्षभः / युद्धे हत्वा तु शत्रुघ्नं सह बन्धुमता बली

তাৰ পাছত পুৰুষশ্ৰেষ্ঠ অকূৰ অন্ধকসকলৰ সৈতে আহিল; বলৱান বন্ধুমতাৰ সৈতে যুঁজত শত্রুঘ্নক বধ কৰি।

Verse 87

सुयज्ञतनयायां तु नरायां नरसत्तमौ / भङ्गकारस्य तनयौ विश्रुतौ सुमहाबलौ

সুযজ্ঞৰ কন্যা নৰাৰ গৰ্ভত দুজন নৰশ্ৰেষ্ঠ জন্মিল; তেওঁলোক ভংগকাৰৰ পুত্ৰ, মহাবলী আৰু প্ৰসিদ্ধ।

Verse 88

जज्ञातेंऽधकमुख्यस्य शक्रघ्नो बन्धुमांश्च तौ / वधे च भङ्गकारस्य कृष्णो न प्रीतिमानभूत्

অন্ধকমুখ্যৰ ঘৰত তেওঁলোক শক্ৰঘ্ন আৰু বন্ধুমান নামে জন্মিল; ভংগকাৰৰ বধত কৃষ্ণ প্ৰীত নহ’ল।

Verse 89

ज्ञातिभेदभयाद्भीतस्तमुबेक्षितवानथ / अपयाते ततो ऽक्रूरे नावर्षत्पाकशासनः

জ্ঞাতিভেদৰ ভয়ত ভীত হৈ সি তাক উপেক্ষা কৰিলে; আৰু অক্রূৰ গুচি যোৱাৰ পাছত পাকশাসন (ইন্দ্ৰ) বৰষুণ নকৰিলে।

Verse 90

अनावृष्ट्या हतं राष्ट्रमभवद्बहुधा यतः / ततः प्रसादयामासुरक्रूरं कुकुरान्धकाः

বৰষুণ নোহোৱাত ৰাজ্য নানা ধৰণে ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’ল; তেতিয়া কুকুৰ-অন্ধকসকলে অক্রূৰক প্ৰসন্ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে।

Verse 91

पुनर्द्वारवतीं प्राप्ते तदा दानपतौ तथा / प्रववर्ष सहस्राक्षः कुक्षौ जलनिधेस्ततः

দানপতি অক্রূৰ পুনৰ দ্বাৰৱতীত উপস্থিত হোৱাত, সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ) সাগৰৰ কোলত প্ৰচুৰ বৰষুণ বৰষালে।

Verse 92

कन्यां वै वासुदेवाय स्वसारं शीलसंमताम् / अक्रूरः प्रददौ श्रीमान्प्रीत्यर्थं मुनिपुङ्गवाः

মুনিপুঙ্গৱ শ্ৰীমান অক্রূৰে প্ৰীতিৰ অৰ্থে বাসুদেৱক নিজৰ শীলসম্মত ভগ্নী-কন্যা দান কৰিলে।

Verse 93

अथ विज्ञाय योगेन कृष्णो बभ्रुगतं मणिम् / सभामध्ये तदा प्राह तमक्रूरं जनार्द्दनः

তাৰ পাছত কৃষ্ণে যোগবলে বভ্ৰুৰ ওচৰলৈ যোৱা মণিটো জানি, সভামধ্যত জনাৰ্দ্দনে অক্রূৰক ক’লে।

Verse 94

यत्तद्रत्नं मणिवरं तव हस्तगतं प्रभो / तत्प्रयच्छ स्वमानार्ह मयि मानार्यकं कृथाः

হে প্ৰভো! তোমাৰ হাতত থকা সেই শ্ৰেষ্ঠ ৰত্ন-মণিখন দিয়া; তুমি মানাৰ্হ—মোৰ প্ৰতি অনাদৰ নকৰিবা।

Verse 95

षष्टिवर्षगते काले यद्रोषो ऽभूत्तदा मम / सुसंरूढो ऽसकृत्प्राप्तस्तदा कालात्ययो महान्

ষাঠি বছৰ পাৰ হ’লে মোৰ যি ৰোষ তেতিয়া হৈছিল, সেয়া বাৰে বাৰে আহি দৃঢ় হৈ উঠিল; তেতিয়া মহা কালাত্যয় ঘটিল।

Verse 96

ततः कृष्णस्य वचनात्सर्वसात्त्वतसंसदि / प्रददौ तं मणिं बभ्रुरक्लेशेन महामतिः

তাৰ পাছত কৃষ্ণৰ বচনত, সকলো সাত্বতৰ সভাত, মহামতি বভ্ৰুৱে কোনো কষ্ট নোহোৱাকৈ সেই মণি দান কৰিলে।

Verse 97

ततस्तमार्जवप्राप्तं बभ्रोर्हस्तादरिन्दमः / ददौ हृष्टमनास्तुष्टस्तं मणिं बभ्रवे पुनः

তেতিয়া শত্রুদমনকাৰীয়ে বভ্ৰুৰ হাতৰ পৰা সৰলতাৰে প্ৰাপ্ত সেই মণিখন লৈ, হৃষ্টচিত্ত আৰু সন্তুষ্ট হৈ সেই মণি পুনৰ বভ্ৰুকেই দিলে।

Verse 98

स कृष्णहस्तात्संप्राप्य मणिरत्नं स्यमन्तकम् / आबध्य गान्दिनीपुत्रो विरराजांशुमानिव

কৃষ্ণৰ হাতৰ পৰা স্যমন্তক নামৰ মণিৰত্ন পাই গাণ্ডিনীপুত্ৰে তাক বান্ধি ধাৰণ কৰিলে আৰু সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান হৈ উঠিল।

Verse 99

इमां मिथ्याभिशाप्तिं यो विशुद्धिमपि चोत्तमाम् / वेद मिथ्याभिशप्तिं स न लभेत कथञ्चन

যিয়ে এই মিথ্যা-অভিশাপ আৰু লগতে উত্তম শুদ্ধিকো জানে, সি মিথ্যাভাৱে অভিশপ্ত হলেও কোনোপধ্যেই ক্ষতি নাপায়।

Verse 100

अनमित्राच्छिनिर्जज्ञे कनिष्ठाद्वृष्णिनन्दनात् / सत्यवान्सत्यसंपन्नः सत्यकस्तस्य चात्मजः

বৃষ্ণিনন্দনৰ কনিষ্ঠ পুত্ৰ অনমিত্ৰৰ পৰা শিনি জন্মিলে; আৰু শিনিৰ পুত্ৰ সত্যক, যি সত্যবান আৰু সত্যসম্পন্ন আছিল।

Verse 101

सात्यकिर्युयुधानश्च तस्य भूतिः सुतो ऽभवत् / भूतेर्युगन्धरः पुत्र इति भौत्यः प्रकीर्त्तितः

সত্যকক যুযুধান বুলিও কোৱা হৈছিল; তেওঁৰ পুত্ৰ ভূতি হৈছিল। ভূতিৰ পুত্ৰ যুগন্ধৰ; সেইকাৰণে তেওঁ ‘ভৌত্য’ নামে প্ৰখ্যাত।

Verse 102

माड्याः सुतस्य जज्ञे तु सुतो वृष्णिर्युधाजितः / जज्ञाते तनयौ वृष्णेः श्वफल्कश्चित्रकश्च यः

মাড্যাৰ পুত্ৰৰ ঘৰত যুধাজিত্ নামৰ বৃষ্ণি-পুত্ৰ জন্মিল। আৰু বৃষ্ণিৰ দুজন পুত্ৰ জন্মিল—শ্বফল্ক আৰু চিত্ৰক।

Verse 103

श्वफल्कस्तु महाराजो धर्मात्मा यत्र वर्तते / नास्ति व्याधिभयं तत्र न चावृष्टिभयं तथा

শ্বফল্ক আছিল ধৰ্মাত্মা মহাৰাজ; তেওঁ য’ত বাস কৰিছিল, তাত ৰোগৰ ভয় নাছিল, অনাবৃষ্টিৰ ভয়ো নাছিল।

Verse 104

कादाचित्काशिराजस्य विभोस्तु द्विजसत्तमाः / त्रीणि वर्षाणि विषये नावर्षत्पाकशासनः

হে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকল! এদিনা কাশিৰাজৰ দেশত তিন বছৰ ধৰি পাকশাসন ইন্দ্ৰই বৰষুণ নবৰ্ষালে।

Verse 105

स तत्रवासयामास श्वफल्कं परमार्चितम् / श्वफल्कपरिवासेन प्रावर्षत्पाकशासनः

তেতিয়া তেওঁ পৰম পূজিত শ্বফল্কক তাত বাস কৰালে; শ্বফল্কৰ নিবাসৰ ফলতে পাকশাসন ইন্দ্ৰই বৰষুণ বৰ্ষালে।

Verse 106

श्वफल्कः काशिराजस्य सुतां भार्यामविन्दत / गान्दिनींनाम गां सा हि ददौ विप्राय नित्यशः

শ্বফল্কে কাশিৰাজৰ কন্যাক পত্নী ৰূপে লাভ কৰিলে; তাইৰ নাম গাণ্ডিনী, যিয়ে নিত্য এক বিপ্ৰক এক গাই দান দিছিল।

Verse 107

सा मातुरुदरस्था वै बहून्वर्षशातान्किल / निवसंती न वै जज्ञे गर्भस्थां तां पिताब्रवीत्

সেয়ে মাতৃগৰ্ভত সঁচাকৈ বহু শত বছৰ বাস কৰি থাকিল, তথাপি জন্ম নল’লে; তেতিয়া পিতাই গৰ্ভস্থ কন্যাক ক’লে।

Verse 108

जायस्व शीघ्रं भद्रं ते किमर्थं वापि तिष्ठसि / प्रोवाच चैनं गर्भस्था सा कन्या गां दिने दिने

“শীঘ্ৰে জন্ম লোৱা, তোমাৰ মঙ্গল হওক; কিয় তুমি থমকি আছা?”—এনেকৈ ক’লে গৰ্ভস্থ কন্যাই দিনেদিনে তেওঁক উত্তৰ দিলে।

Verse 109

यदि दद्यास्ततो गर्भाद्बहिः स्यां हायनैस्त्रिभिः / तथेत्युवाच तां तस्याः पिता काममपूरयत्

কন্যাই ক’লে, “আপুনি অনুমতি দিলে মই তিন বছৰৰ ভিতৰত গৰ্ভৰ পৰা বাহিৰ হ’ম।” পিতাই ক’লে, “তথাস্তु,” আৰু তাইৰ ইচ্ছা পূৰ্ণ কৰিলে।

Verse 110

दाता यज्वा च शुरश्च श्रुतवानतिथिप्रियः / तस्याः पुत्रः स्मृतो ऽक्रूरः श्वाफल्को भूरिदक्षिणः

সেয়া দাতা, যজ্ঞকাৰী, শূৰ, শ্ৰুতৱান আৰু অতিথিপ্ৰিয় আছিল; তাৰ পুত্ৰ ‘অক্ৰূৰ’ বুলি স্মৰণীয়—শ্বাফল্কৰ বংশজ আৰু বহুদক্ষিণাদাতা।

Verse 111

उपमङ्गुस्तथा मङ्गुर्मृदुरश्चारिमेजयः / गिरिरक्षस्ततो यक्षः शत्रुघ्नो ऽथारिमर्दनः

উপমঙ্গু, মঙ্গু, মৃদুৰ, চাৰিমেজয়; তাৰ পাছত গিৰিৰক্ষ, যক্ষ, শত্রুঘ্ন আৰু অরিমৰ্দন—এইসকল (অন্য) পুত্ৰ বুলি কোৱা হয়।

Verse 112

धर्मवृद्धः सुकर्मा च गन्धमादस्तथापरः / आवाहप्रतिवाहौ च वसुदेवा वराङ्गना

ধৰ্মবৃদ্ধ, সুকৰ্মা আৰু গন্ধমাদ তথা আন এজন; লগতে আৱাহ আৰু প্ৰতিবাহ; আৰু বসুদেৱা নামৰ শ্ৰেষ্ঠা নাৰী আছিল।

Verse 113

अक्रूरादौग्रसेन्यां तु सुतौ द्वौ कुलनन्दिनौ / देववानुपदेवश्च जज्ञाते देवसंनिभौ

অক্ৰূৰৰ ঔগ্ৰসেন্য়া পত্নীৰ গৰ্ভত কুলানন্দন দুজন পুত্ৰ জন্মিল—দেৱবান আৰু উপদেৱ—দেৱসম দীপ্তিমান।

Verse 114

चित्रकस्याभवन्पुत्राः पृथुर्विपृथुरेव च / अश्वग्रीवो ऽश्ववाहश्च सुपार्श्वकगवेषणौ

চিত্ৰকৰ পুত্ৰসকল—পৃথু আৰু বিপৃথু; অশ্বগ্ৰীৱ আৰু অশ্ববাহ; আৰু সুপাৰ্শ্বক আৰু গৱেষণ।

Verse 115

अरिष्टनेमिरश्वास्यः सुवार्मा वर्मभृत्तथा / अभूमिर्बहुभूमिश्च श्रविष्ठाश्रवणे स्त्रियौ

অৰিষ্টনেমি, অশ্বাস্য, সুবাৰ্মা আৰু বর্মভৃত; অভূমি আৰু বহুভূমি; আৰু শ্ৰৱিষ্ঠা ও শ্ৰৱণা—এই দুজনী নাৰী আছিল।

Verse 116

सत्यकात्काशिदुहिता लेभे या चतुरः सुतान् / कुकुरं भजमानं च शुचिं कंबल बर्हिषम्

সত্যকৰ পৰা কাশীৰ কন্যাই চাৰিজন পুত্ৰ লাভ কৰিলে—কুকুৰ, ভজমান, শুচি, কম্বল আৰু বৰ্হিষ।

Verse 117

कुकुरस्य सुतो वृष्णिर्वृष्णेस्तु तनयो ऽभवत् / कपोतरोमा तस्याथ विलोमाभवदात्मजः

কুকুৰৰ পুত্ৰ আছিল বৃষ্ণি; আৰু বৃষ্ণিৰো এক পুত্ৰ জন্মিল। তেওঁৰ পুত্ৰৰ নাম কপোতৰোমা, আৰু তাৰ পাছত তেওঁৰ আত্মজ ভিলোমা হ’ল।

Verse 118

तस्यासीत्तुंबुरुसखा विद्वान्पुत्रोंऽधकः किल / ख्यायते यस्य नामान्यच्चन्दनोदकदुन्दुभिः

তেওঁৰ তুম্বুরুসখা নামৰ বিদ্বান পুত্ৰ আছিল; আৰু সত্যই তেওঁৰ পুত্ৰ অন্ধক বুলি খ্যাত। যাৰ নাম চন্দনজল আৰু দুন্দুভিৰ নাদৰ সৈতে ঘোষণা কৰা হয়।

Verse 119

तस्याभिजित्ततः पुत्र उत्पन्नस्तु पुनर्वसुः / अश्वमेधं तु पुत्रार्थमाजहार नरोत्तमः

তেওঁৰ অভিজিত নামৰ পুত্ৰ আছিল; আৰু তাৰ পৰা পুনৰ্বসু জন্মিল। সেই নৰোত্তমে পুত্ৰলাভৰ বাবে অশ্বমেধ যজ্ঞ সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 120

तस्य मध्ये ऽतिरात्रस्य सदोमध्यात्ससुच्छ्रितः / ततस्तु विद्वान्धर्मज्ञो दाता यज्वा पुनर्वसुः

সেই অতিৰাত্ৰ যজ্ঞৰ মাজভাগত তেওঁ সদোমধ্যৰ পৰা শুভৰূপে প্ৰকাশ পালে। তাৰ পাছত পুনৰ্বসু বিদ্বান, ধৰ্মজ্ঞ, দাতা আৰু যজ্ঞকাৰী হ’ল।

Verse 121

तस्याथ पुत्रमिथुनं बभूवाभिजितः किल / आहुकश्चाहुकी चैव ख्यातौ मतिमतां वरौ

তাৰ পাছত অভিজিতৰ পুত্ৰ-মিথুন জন্মিল। আহুক আৰু আহুকী—দুয়ো বুদ্ধিমানসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ আৰু খ্যাত হ’ল।

Verse 122

इमांश्चोदा हरन्त्यत्र श्लोकान्प्रति तमाहुकम् / सोपासांगानुकर्षाणां सध्वजानां वरूथिनाम्

ইয়াত চোদাই তমাহুকক উদ্দেশ কৰি এই শ্লোকসমূহ ক’লে—উপাঙ্গসহ, অনুচৰসহ, ধ্বজসহিত সেই বৰূথিনীসকলৰ বিষয়ে।

Verse 123

रथानां मेघघोषाणां महस्राणि दशैव तु / नासत्यवादी चासीत्तु नायज्ञो नासहस्रदः

মেঘঘোষ-সদৃশ ৰথ দহ সহস্ৰ আছিল; তেওঁ অসত্যবাদী নাছিল, যজ্ঞবিমুখ নাছিল, আৰু সহস্ৰদান নকৰা জনো নাছিল।

Verse 124

नाशुचिर्नाप्यधर्मात्मा नाविद्वान्न कृशो ऽभवत् / आर्द्रकस्य धृतिः पुत्र इत्येवमनुशुश्रुम्

তেওঁ অশুচি নাছিল, অধৰ্মাত্মাও নাছিল; অবিদ্বান নাছিল, কৃশো নহ’ল। আমি এনেকৈয়ে শুনিছোঁ—আৰ্দ্ৰকৰ পুত্ৰ ধৃতি।

Verse 125

स तेन परिवारेण किशोरप्रतिमान्हयान् / अशीतिमश्वनियुतान्याहुको ऽप्रतिमो व्रजन्

তেওঁ সেই পৰিবাৰসহ, কিশোৰ-সদৃশ ঘোঁৰা—অশ্বৰ আশী নিয়ুত—লৈ, অপ্ৰতিম আহুক আগবাঢ়িল।

Verse 126

पूर्वस्यां दिशि नागानां भोजस्य त्वतिभावयन् / रूप्यकाञ्चनकक्षाणां स्रहस्राण्येकविंशतिः

পূৰ্ব দিশত, নাগসকলৰ ভোজৰ বৈভৱ বঢ়াই, ৰূপ্য-কাৰ্চন কক্ষৰ একুশ সহস্ৰ আছিল।

Verse 127

तावन्त्येव सहस्राणि उत्तरस्यां तथादिशि / भूमिपालस्य भोजस्य उत्तिष्टेत्किङ्कणी किल

উত্তৰ দিশতো তেনেই সহস্ৰ আছিল; কোৱা হয়, ভূমিপাল ভোজৰ কিঙ্কিণী (ঘুঙুৰ) উঠি ঝংকাৰিলে।

Verse 128

आहुकश्चाप्यवन्तीषु स्वसारं त्वाहुकीं ददौ / आहुकात्काश्यदुहितुर्द्वै पुत्रौ संबभूवतुः

অৱন্তীত আহুকে নিজৰ ভগ্নী আহুকীক দান কৰিলে; আহুকৰ পৰা কাশ্যৰ কন্যাৰ গৰ্ভে দুজন পুত্ৰ জন্মিল।

Verse 129

देवकश्चोग्रसेनश्च देवगर्भसमावुभौ / देवकस्य सुता वीरा जज्ञिरे त्रिदशोपमाः

দেৱক আৰু উগ্ৰসেন—দুয়ো দেৱগৰ্ভাৰ পুত্ৰ; দেৱকৰ বীৰ কন্যাসকল ত্ৰিদশসম জন্মিল।

Verse 130

देववानुपदेवश्च सुदेवो देवरक्षितः / तेषां स्वसारः सप्तासन्वसुदेवाय ता ददौ

দেৱবান, উপদেৱ, সুদেৱ, দেৱৰক্ষিত—এনে আছিল; তেওঁলোকৰ সাত ভগ্নীক বসুদেৱলৈ দান কৰিলে।

Verse 131

धृतदेवोपदेवा च तथान्या देवरक्षिता / श्रीदेवा शान्तिदेवा च सहदेवा तथापरा

ধৃতদেৱা, উপদেৱা আৰু আন এগৰাকী দেৱৰক্ষিতা; শ্ৰীদেৱা, শান্তিদেৱা আৰু আন সহদেৱাও আছিল।

Verse 132

सप्तमी देवकी तासां सानुजा चारुदर्शना / नवोग्रसेनस्य सुताः कंसस्तेषां तु पूर्वजः

তেওঁলোকৰ মাজত সপ্তমী দেৱকী আছিল, অনুজাসহ সুন্দৰদৰ্শনা। তেওঁলোক সকলেই নবোগ্ৰসেনৰ সন্তান; কংস তেওঁলোকৰ জ্যেষ্ঠ আছিল।

Verse 133

न्यग्रो दश्च सुनामा च कङ्कशङ्कुसुभूमयः / सुतनू राष्ट्रपालश्च युद्धतुष्टश्च तुष्टिमान्

ন্যগ্ৰ, দশ, সুনামা, কঙ্ক, শঙ্কু আৰু সুভূমি; লগতে সুতনূ, ৰাষ্ট্ৰপাল, যুদ্ধতুষ্ট আৰু তুষ্টিমান—এইসকল আছিল।

Verse 134

तेषां स्वसारः पञ्चैव कंसा कंसवती तथा / सुतनू राष्ट्रपाली च कङ्का चैव वराङ्गना

তেওঁলোকৰ পাঁচগৰাকী ভগ্নী আছিল—কংসা, কংসৱতী, সুতনূ, ৰাষ্ট্ৰপালী আৰু কঙ্কা—সকলেই শ্ৰেষ্ঠসৌন্দৰ্যৰ বৰাঙ্গনা।

Verse 135

उग्रसेनो महापत्यो व्याख्यातः कुकुरोद्भवः / कुकुराणामिमं वंशं धारयन्नमितौजसाम्

কুকুৰবংশজাত মহাপ্ৰতাপী উগ্ৰসেনৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে; তেওঁ অমিত তেজস্বী কুকুৰসকলৰ এই বংশধাৰা ধৰি ৰাখিছিল।

Verse 136

आत्मनोविपुलं वंशं प्रजावांश्च भवेन्नरः / भजमानस्य पुत्रस्तु रथिमुख्यो विदूरथः

মানুহে নিজৰ বাবে বিস্তৃত বংশ আৰু সন্তানসমৃদ্ধি লাভ কৰে। ভজমানৰ পুত্ৰ ৰথীসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ বিদূৰথ আছিল।

Verse 137

राजाधिदेवः शूरश्च विदूरथसुतो ऽभवत् / तस्य शूरस्य तु सुता जज्ञिरे बलवत्तराः

বিদূৰথৰ পুত্ৰ ৰাজাধিদেৱ আৰু শূৰ জন্মিল। সেই শূৰৰ অতি বলৱান সন্তানসকল জন্মগ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 138

वातश्चैव निवातश्च शोणितः श्वेतवाहनः / शमी च गदवर्मा च निदान्तः खलु शत्रुजित्

বাত, নিবাত, শোণিত, শ্বেতবাহন, শমী, গদবর্মা, নিদান্ত আৰু শত্রুজিৎ—এরা (সেই বংশত) জন্মিল।

Verse 139

शमीपुत्रः प्रतिक्षत्रः प्रतिक्षत्रस्य चात्मजः / स्वयंभोजः स्वयंभोजाद्धृदिकः संबभूव ह

শমীৰ পুত্ৰ প্ৰতিক্ষত্র, আৰু প্ৰতিক্ষত্রৰ পুত্ৰ স্বয়ম্ভোজ। স্বয়ম্ভোজৰ পৰা হৃদিক জন্মিল।

Verse 140

हृदिकस्य सुतास्त्वासन्दश भीमपराक्रमाः / कृतवर्माग्रजस्तेषां शतधन्वा तु मध्यमः

হৃদিকৰ দহ পুত্ৰ আছিল, যিসকলৰ পৰাক্ৰম ভীমৰ সমান। তেওঁলোকৰ মাজত কৃতবর্মা জ্যেষ্ঠ, আৰু শতধন্বা মধ্যম।

Verse 141

देवबाहुस्सुबाहुश्च भिषक्श्वेतरथश्च यः / सुदान्तश्चाधिदान्तश्च कनकः कनकोद्भवः

দেৱবাহু, সুবাহু, ভিষক, শ্বেতৰথ, সুদান্ত, অধিদান্ত, কনক আৰু কনকোদ্ভৱ—এরা (অন্য) আছিল।

Verse 142

देवबाहोस्सुतो विद्वाञ्जज्ञे कंबलबर्हिषः / असमौजाः सुतस्तस्य सुसमौजाश्च विश्रुतः

দেৱবাহুৰ বিদ্বান পুত্ৰ কম্বলবৰ্হিষ জন্মিল। তেওঁৰ পুত্ৰ আছিল অসমৌজ আৰু প্ৰসিদ্ধ সুসমৌজ।

Verse 143

अजातपुत्राय ततः प्रददावसमौजसे / सुचन्द्रं वसुरूपं च कृष्ण इत्यन्धकाः स्मृताः

তাৰ পিছত পুত্ৰহীন অসমৌজলৈ সুচন্দ্ৰ আৰু বসুৰূপ নামৰ পুত্ৰ দিয়া হ’ল; আৰু ‘কৃষ্ণ’ নামে অন্ধকসকল স্মৃত।

Verse 144

अन्धकानामिमं वंशं कीर्त्तयेद्यस्तु नित्यशः / आत्मनो विपुलं वंशं लभते नात्र संशयः

যি নিত্য অন্ধকসকলৰ এই বংশ কীৰ্তন কৰে, সি নিজৰ বাবে বিপুল বংশবৃদ্ধি লাভ কৰে; ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 145

अश्मक्यां जनयामास शूरं वै देव मीढुषम् / मारिष्यां जज्ञिरे शूराद्भोजायां पुरुषा दश

দেৱমীঢুষে অশ্মকীৰ গৰ্ভত শূৰক জন্ম দিলে। পাছত শূৰৰ পৰা মাৰিষ্যা নামৰ ভোজা নাৰীৰ গৰ্ভত দহ পুত্ৰ জন্মিল।

Verse 146

वसुदेवो महाबाहुः पूर्वमानकदुन्दुभिः / जज्ञे तस्य प्रसूतस्य दुन्दुभिः प्राणदद्दिवि

মহাবাহু বসুদেৱ আগতে ‘আনকদুন্দুভি’ নামে জন্মিল। তেওঁৰ জন্মত আকাশত দুন্দুভিৰ ধ্বনি উঠিল।

Verse 147

आनकानां च संह्नादः सुमहानभवद्दिवि / पपात पुष्पवर्षं च शरस्य भवने महत्

আকাশত আনকসমূহৰ অতি মহান ধ্বনি উঠিল, আৰু শৰৰ ভৱনত মহা পুষ্পবৃষ্টি পৰিল।

Verse 148

मनुष्यलोके कृत्स्ने ऽपि रूपे नास्ति समो भुवि / यस्यासीत्पुरुषाग्र्यस्य कान्तिश्चन्द्रमसो यथा

সমগ্ৰ মানুহলোকত ৰূপৰ দিশত পৃথিৱীত তাৰ সমান কোনো নাছিল; সেই পুৰুষশ্ৰেষ্ঠৰ কান্তি চন্দ্ৰমাৰ দৰে আছিল।

Verse 149

देवभागस्ततो जज्ञे ततो देवश्रवाः पुनः / अनाधृष्टिवृकश्चैव नन्दनश्चैव सृंजयः

তাৰপিছত দেবভাগ জন্মিল, তাৰপিছত পুনৰ দেবশ্ৰৱা; আৰু অনাধৃষ্টিবৃক, নন্দন আৰু সৃঞ্জয়ো জন্মিল।

Verse 150

श्यामः शमीको गण्डूषः स्वसारस्तु वरागनाः / पृथा च श्रुतदेवा च श्रुतकीर्तिः श्रुत श्रवाः

শ্যাম, শমীক আৰু গণ্ডূষ; আৰু তেওঁলোকৰ ভগ্নীসকল—বৰাঙ্গনা, পৃথা, শ্ৰুতদেৱা, শ্ৰুতকীৰ্তি আৰু শ্ৰুতশ্ৰৱা।

Verse 151

राजाधिदेवी च तथा पञ्चैता वीरमातरः / पृथां दुहितरं शूरः कुन्तिभोजाय वै ददौ

ৰাজাধিদেৱীও; এই পাঁচজনেই বীৰমাতা আছিল। শূৰে নিজৰ কন্যা পৃথাক কুন্তিভোজক দান কৰিলে।

Verse 152

तस्मात्सा तु स्मृता कुन्ती कुन्तिभोजात्मजा पृथा / कुरुवीरः पाण्डुमुख्यस्तस्माद्भार्यामविन्दत

সেয়ে সেইকাৰণে ‘কুন্তী’ বুলি স্মৃত, কুন্তিভোজৰ কন্যা পৃথা; কুৰুবীৰ পাণ্ডুৱে তাক ধৰ্মপত্নী ৰূপে লাভ কৰিলে।

Verse 153

पुथा जज्ञे ततः पुत्रांस्त्रीनग्निसमतेजसः / लोके प्रतिरथान्वीराञ्छक्रतुल्यपराक्रमान्

তাৰ পিছত পৃথাই অগ্নিসম তেজস্বী তিন পুত্ৰ জন্ম দিলে; তেওঁলোক লোকত প্ৰতিৰথ, বীৰ আৰু ইন্দ্ৰসম পৰাক্ৰমী আছিল।

Verse 154

धर्माद्युधिष्टिरं पुत्रं मारुताच्च वृकोदरम् / इन्द्राद्धनञ्जयं चैव पृथा पुत्रानजीचनत्

ধৰ্মৰ পৰা যুধিষ্ঠিৰ, মাৰুতৰ পৰা বৃকোদৰ (ভীম), আৰু ইন্দ্ৰৰ পৰা ধনঞ্জয় (অৰ্জুন)—এই পুত্ৰসকলক পৃথাই জন্ম দিলে।

Verse 155

माद्रवत्या तु जनितावश्विनाविति विश्रुतम् / नकुलः सहदेवश्च रुपसत्त्वगुणान्वितौ

মাদ্ৰীৰ পৰা অশ্বিনীকুমাৰদ্বয়ৰ দ্বাৰা জন্ম—এনে প্ৰসিদ্ধ—নকুল আৰু সহদেৱ; তেওঁলোক ৰূপ, সত্ত্ব আৰু গুণে সমৃদ্ধ আছিল।

Verse 156

जज्ञे तु श्रुतदेवायां तनयो वृद्धशर्मणः / करूषाधिपतेर्ंवीरो दन्तवक्रो महाबलः

শ্ৰুতদেৱাত বৃদ্ধশর্মাৰ পুত্ৰ জন্মিলে; কৰূষাধিপতিৰ বীৰ, মহাবলী দন্তবক্র।

Verse 157

कैकयाच्छ्रुतिकीर्त्यं तु जज्ञे संतर्दनो बली / चेकितानबृहत्क्षत्रौ तथैवान्यौ महाबलौ

কৈকয়দেশীয় শ্ৰুতিকীৰ্তিৰ পৰা বলৱান সন্তৰ্দন জন্মিল; তদ্ৰূপ চেকিতান আৰু বৃহৎক্ষত্ৰ, আৰু আন দুজন মহাবলীও জন্মিল।

Verse 158

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ भ्रातरौ सुमहाबलौ / श्रुतश्रवायां चैद्यस्तु शिशुपालो बभूव ह

অৱন্তীৰ দুই ভ্ৰাতা বিন্দ আৰু অনুবিন্দ অতি মহাবলী আছিল; আৰু শ্ৰুতশ্ৰৱাৰ পৰা চৈদ্যদেশীয় শিশুপাল জন্মিল।

Verse 159

दमघोषस्य राजर्षेः पुत्रो विख्यातपौरुषः / यः पुरा सदशग्रीवः संबभूवारिमर्दनः

ৰাজর্ষি দমঘোষৰ পুত্ৰ আছিল খ্যাত পৰাক্ৰমী; যি পূৰ্বে দশগ্ৰীৱ (ৰাৱণ) ৰূপে অৰি-মৰ্দন হৈ জন্মিছিল।

Verse 160

वैश्रवाणानुजस्तस्य कुंभकर्णो ऽनुजस्तथा पत्न्यस्तु वसुदेवस्य त्रयोदश वराङ्गनाः

তাৰ বৈশ্ৰৱণ (কুবেৰ) অনুজ আছিল; আৰু কুম্ভকৰ্ণো তাৰ অনুজ আছিল। বসুদেৱৰ পত্নী আছিল তেৰজন শ্ৰেষ্ঠা নাৰী।

Verse 161

पौरवी रोहिणी चैव मदिरा चापरा तथा / तथैव भद्रवैशाखी सुनाम्नी पञ्चमी तथा

পৌৰৱী, ৰোহিণী, মদিৰা আৰু অপৰা; তদ্ৰূপ ভদ্ৰবৈশাখী, আৰু সুনাম্নী—এই পঞ্চমীও আছিল।

Verse 162

सहदेवा शान्तिदेवा श्रीदेवा देवरक्षिता / धृतदेवोपदेवा च देवकी सप्तमी तथा

সহদেৱা, শান্তিদেৱা, শ্ৰীদেৱা আৰু দেৱৰক্ষিতা; লগতে ধৃতদেৱা, উপদেৱা আৰু দেৱকী—এই সপ্তমীও আছিল।

Verse 163

सुगन्धा वनराजी च द्वेचान्ये परिचारिके / रोहिणी पौरवी चैव बाह्लीकस्यानुजाभवत्

সুগন্ধা আৰু বনরাজী—এই দুগৰাকী আন পৰিচাৰিকা আছিল; আৰু ৰোহিণী, পৌৰৱী বাহ্লীকৰ অনুজা (কনিষ্ঠা) হৈছিল।

Verse 164

ज्येष्ठा पत्नी महाभागदयिताऽनकदुन्दुभेः / ज्येष्ठे लेभे सुतं रामं सारणं हि शठं तथा

জ্যেষ্ঠা আছিল অনকদুন্দুভিৰ মহাভাগ্যৱতী প্ৰিয় পত্নী; জ্যেষ্ঠাৰ পৰা ৰাম, সাৰণ আৰু শঠ নামৰ পুত্ৰ জন্মিল।

Verse 165

दुर्दमं दमनं शुभ्रं पिण्डारककुशीतकौ / चित्रां नाम कुमारीं च रोहिण्यष्टौ व्यजायत

ৰোহিণীয়ে দুর্দম, দমন, শুভ্ৰ, পিণ্ডাৰক, কুশীতক—আৰু চিত্ৰা নামৰ এগৰাকী কন্যাসহ—মুঠ আঠ সন্তান জন্ম দিলে।

Verse 166

पुत्रौ रामस्य जज्ञाते विज्ञातौ निशठोल्मुकौ / पार्श्वी च पार्श्वमर्दी च शिशुः सत्यधृतिस्तथा

ৰামৰ দুজন পুত্ৰ জন্মিল—প্ৰসিদ্ধ নিশঠ আৰু উল্মুক; লগতে পাৰ্শ্বী, পাৰ্শ্বমৰ্দী, শিশু আৰু সত্যধৃতিো জন্মিল।

Verse 167

मन्दबाह्यो ऽथ रामणाङ्गिरिको गिरिरेव च / शुल्कगुल्मो ऽतिगुल्मश्च दरिद्रान्तक एव च

মন্দবাহু, ৰামণাঙ্গিৰিক আৰু গিৰিৰেৱ; লগতে শুল্কগুল্ম, অতিগুল্ম আৰু দরিদ্ৰান্তক—এই পবিত্ৰ নামসমূহ স্মৃত।

Verse 168

कुमार्यश्चापि पञ्जान्या नामतस्ता निबोधत / अर्चिष्मती सुनन्दा च सुरसा सुवचास्तथा

পঞ্জান্যাৰ কুমাৰীসকলৰ নাম শুনা—অৰ্চিষ্মতী, সুনন্দা, সুৰসা আৰু সুবচা।

Verse 169

तथा शतबला चैव सारणस्य सुतास्त्विमाः / भद्राश्वो भद्रगुप्तिश्च भद्रविष्टस्तथैव च

তথা শতবলা; এইসকল সাৰণৰ পুত্ৰ—ভদ্ৰাশ্ব, ভদ্ৰগুপ্তি আৰু ভদ্ৰবিষ্ট।

Verse 170

भद्रबाहुर्भद्ररथो भद्रकल्पस्तथैव च / सुपार्श्वकः कीर्त्तिमांश्च रोहिताश्वः शठात्मजाः

ভদ্ৰবাহু, ভদ্ৰৰথ, ভদ্ৰকল্প; লগতে সুপাৰ্শ্বক, কীৰ্ত্তিমান আৰু ৰোহিতাশ্ব—এইসকল শঠৰ পুত্ৰ।

Verse 171

दुर्मदस्याभिभूतश्च रोहिण्याः कुलजाः स्मृताः / नन्दोपनन्दौ मित्रश्च कुक्षिमित्रस्तथा बलः

দুৰ্মদৰ অভিভূতও ৰোহিণীৰ কুলজাত বুলি স্মৃত; নন্দ, উপনন্দ, মিত্ৰ, কুক্ষিমিত্ৰ আৰু বল।

Verse 172

चित्रोपचित्रौ कृतकस्तुष्टिः पुष्टिरथापरः / मदिरायाः सुता एते वसुदेवाद्धिजज्ञिरे

চিত্ৰোপচিত্ৰ, কৃতক, তুষ্টি, পুষ্টি আৰু অপৰ—এওঁলোক মদিৰাৰ পুত্ৰ; বসুদেৱৰ পৰা জন্মিল।

Verse 173

उपबिंबो ऽथ बिंबश्च सत्त्वदन्तमहौजसौ / चत्वार एते विख्याता भद्रापुत्रा महाबलाः

উপবিম্ব আৰু বিম্ব, লগতে সত্ত্বদন্ত আৰু মহৌজস—এই চাৰিজন প্ৰসিদ্ধ; ভদ্ৰাৰ পুত্ৰ, মহাবলী।

Verse 174

वैशाल्यामदधाच्छौरिः पुत्रं कौशिकमुत्तमम् / देवक्यां जज्ञिरे सौरेः सुषेणः कीर्त्तिमानपि

শৌৰিয়ে বৈশাল্যাৰ গৰ্ভত উত্তম পুত্ৰ কৌশিকক স্থাপন কৰিলে; আৰু দেবকীৰ গৰ্ভত শৌৰিৰ কীৰ্তিমান পুত্ৰ সুষেণো জন্মিল।

Verse 175

उदर्षिर्भद्रसेनश्च ऋजुदायश्च पञ्चमः / षष्ठो हि भद्रदेवश्च कंसः सर्वाञ्जघान तान्

উদৰ্শি, ভদ্ৰসেন, পঞ্চম ঋজুদায় আৰু ষষ্ঠ ভদ্ৰদেৱ—এই সকলোকে কংসে বধ কৰিলে।

Verse 176

अथ तस्या मवस्थाया आयुष्मान्संबभूव ह / लोकनाथः पुनर्विष्णुः पूर्वं कृष्णः प्रजापतिः

তাৰ পাছত সেই অৱস্থাত আয়ুষ্মান প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল; সেই লোকনাথ বিষ্ণু, যি পূৰ্বে প্ৰজাপতি কৃষ্ণ আছিল, পুনৰ প্ৰকাশ পালে।

Verse 177

अनुजाताभवकृष्णात्सुभद्रा भद्रभाषिणी / कृष्णा सुभद्रेति पुनर्व्याख्याता वृष्णिनन्दिनी

কৃষ্ণৰ অনুজা ৰূপে সুভদ্ৰা জন্মিল, যি মঙ্গলময় বাক্য কয়। তেওঁ ‘কৃষ্ণা’ আৰু ‘সুভদ্ৰা’ নামে পুনৰ ব্যাখ্যাত, বৃষ্ণিবংশৰ নন্দিনী।

Verse 178

सुभद्रायां रथी पार्थादभिमन्युरजायत / वसुदेवस्य भार्यासु महाभागासु सप्तसु

সুভদ্ৰাৰ গৰ্ভত পাৰ্থ অৰ্জুনৰ দ্বাৰা ৰথী অভিমন্যু জন্মিল। বসুদেৱৰ সাত মহাভাগ্যা পত্নীৰ (বংশবৰ্ণনত) এই কথা কোৱা হৈছে।

Verse 179

ये पुत्रा जज्ञिरे शुरा नामतस्तान्निबोधत / पूर्वाद्याः सहदेवायां शूराद्वै जज्ञिरे सुताः

শূৰাৰ যি পুত্ৰসকল জন্মিল, তেওঁলোকৰ নাম জানি লোৱা। প্ৰথম আদি পুত্ৰসকল সহদেৱাত শূৰৰ পৰাই জন্মিছিল।

Verse 180

शान्तिदेवा जनस्तम्बं शौरेर्जज्ञे कुलोद्वहम् / आगावहो महात्मा च वृकदेव्या मजायत

শান্তিদেৱাত শৌৰিৰ ‘জনস্তম্ব’ নামে কুলোদ্ধাৰক জন্মিল। আৰু বৃকদেৱাত ‘আগাৱহ’ আৰু এজন মহাত্মা পুত্ৰ জন্মিল।

Verse 181

श्रीदेवायां स्वयं जज्ञे मन्दको नाम नामतः / उपासंगं वसुं चापि तनयौ देवरक्षिता

শ্ৰীদেৱাত স্বয়ং ‘মন্দক’ নামে পুত্ৰ জন্মিল। আৰু দেৱৰক্ষিতাত ‘উপাসঙ্গ’ আৰু ‘বসু’—এই দুজন পুত্ৰো জন্মিল।

Verse 182

एवं दश सुतास्तस्य कंसस्तानप्यघातयत् / विजयं रोचनं चैव वर्द्धमानं च देवलम्

এইদৰে তাৰ দহ পুত্ৰকো কংসে বধ কৰিলে; বিজয়, ৰোচন, বৰ্ধমান আৰু দেবলকো সি হত্যা কৰিলে।

Verse 183

एतान्महात्मनः पुत्रान्सुषाव शिशिरावती / सप्तमी देवकी पुत्रं सुनामानमसूयत

এই মহাত্মাৰ এই পুত্ৰসকলক শিশিৰাৱতীয়ে জন্ম দিলে; আৰু সপ্তমবাৰ দেবকীয়ে ‘সুনাম’ নামৰ পুত্ৰ জন্ম দিলে।

Verse 184

गवेषणं महाभागं संग्रामे चित्रयोधिनम् / श्राद्धदेव्यां पुरोद्याने वने तु विचरन्द्विजाः

মহাভাগ গৱেষণ যুদ্ধত বিচিত্ৰ যোদ্ধা আছিল; হে দ্বিজসকল, সি শ্রাদ্ধদেৱীৰ পুৰোদ্যানৰ বনতে বিচৰণ কৰিছিল।

Verse 185

वैश्यायामदधाच्छौरिः पुत्रं कौशिकमव्ययम् / सुगन्धी वनराजी च शौरेरास्तां परिग्रहौ

শৌৰিয়ে এজনী বৈশ্যা নাৰীত কৌশিক নামৰ অব্যয় পুত্ৰ উৎপন্ন কৰিলে; আৰু সুগন্ধী আৰু বনরাজী শৌৰিৰ পৰিগ্ৰহ (সহধৰ্মিণী) আছিল।

Verse 186

पुण्डश्च कपिलश्चैव सुगन्ध्याश्चात्मजौ तु तौ / तयो राजाभवत्पुण्ड्रः कपिलस्तु वनं ययौ

সুগন্ধীৰ দুজন পুত্ৰ—পুণ্ড আৰু কপিল—আছিল; তেওঁলোকৰ মাজত পুণ্ড্ৰ ৰজা হ’ল, আৰু কপিল বনলৈ গ’ল।

Verse 187

अन्यस्यामभवद्वीरो वसुदेवात्मजो बली / जरा नाम निषादो ऽसौ प्रथमः स धनुर्द्धरः

অন্য পত্নীৰ গৰ্ভত বসুদেৱৰ বলৱান বীৰ পুত্ৰ জন্মিল। সি ‘জৰা’ নামৰ নিষাদ, আৰু প্ৰথম ধনুৰ্ধৰ বুলি খ্যাত।

Verse 188

विख्यातो देवभाग्यस्य महाभागः सुतो ऽभवत् / पण्डितानां मतं प्राहुर्देवश्रवसमुद्भवम्

দেৱভাগ্যৰ এক মহাভাগ পুত্ৰ জন্মিল, যি বিখ্যাত আছিল। পণ্ডিতসকলৰ মতে সি দেৱশ্ৰৱসৰ পৰা উদ্ভৱ।

Verse 189

अश्मक्यां लभते पुत्रमनाधृष्टिर्यशास्विनम् / निवृत्तशत्रुं शत्रुघ्नं श्राद्धदेवं महाबलम्

অশ্মকীত অনাধৃষ্টিয়ে যশস্বী পুত্ৰ লাভ কৰিলে—শত্ৰু নিবাৰণকাৰী, শত্ৰুঘ্ন, ‘শ্ৰাদ্ধদেৱ’ নামৰ মহাবলী।

Verse 190

व्यजायत श्राद्धदेवो नैषादिर्यः पारिश्रुतः / एकलव्यो महाभागो निषादैः परिवर्द्धितः

‘শ্ৰাদ্ধদেৱ’ নামৰ সেই নৈষাদ জন্মিল, যি ‘পাৰিশ্ৰুত’ বুলি খ্যাত। মহাভাগ একলব্যক নিষাদসকলে লালন-পালন কৰিলে।

Verse 191

गण्डूषायानपत्याय कृष्णस्तुष्टो ऽददात्सुतौ / चारुदेष्णं च सांबं च कृतास्त्रौ शस्तलक्षणौ

গণ্ডূষা অপত্যহীন থাকাত কৃষ্ণ সন্তুষ্ট হৈ তাইক দুজন পুত্ৰ দিলে—চাৰুদেষ্ণ আৰু সাম্ব; দুয়ো অস্ত্ৰবিদ্যাত নিপুণ আৰু শস্ত্ৰলক্ষণসম্পন্ন।

Verse 192

रन्तिश्च रन्तिपालश्च द्वौ पुत्रौ नन्दनस्य च / वृकाय वै त्वपुत्राय वसुदेवः प्रतापवान्

নন্দনৰ দুজন পুত্ৰ ৰন্তি আৰু ৰন্তিপাল আছিল। আৰু বৃক নিঃসন্তান হোৱাত প্ৰতাপৱান বসুদেৱক তেওঁৰ পুত্ৰৰূপে দিয়া হৈছিল।

Verse 193

सौमिं ददौ सुत वीरं शौरिः कौशिकमेव च / सृंजयस्य धनुश्चैव विरजाश्च सुताविमौ

শৌৰিয়ে সৌমি নামৰ বীৰ পুত্ৰ আৰু কৌশিকক দান কৰিলে। সৃঞ্জয়ৰ এই দুজন সন্তান—ধনু আৰু বিরজা।

Verse 194

अनपत्यो ऽभवच्छ्यामः शमीकस्तु वनं ययौ / जुगुप्समानो भोजत्वं राजर्षित्वमवाप्तवान्

শ্যাম নিঃসন্তান হ’ল; কিন্তু শমিক বনৰলৈ গ’ল। ভোজত্বক ঘৃণা কৰি সি ৰাজর্ষিত্ব লাভ কৰিলে।

Verse 195

य इदं जन्म कृष्णस्य पठते नियतव्रतः / श्रावयेद्ब्राह्मणंवापि स महात्सुखमवाप्नुयात्

যি নিয়তব্ৰত হৈ কৃষ্ণৰ এই জন্মকথা পাঠ কৰে, বা কোনো ব্ৰাহ্মণক শ্ৰৱণ কৰায়, সি মহাসুখ লাভ কৰে।

Verse 196

देवदेवो महातेजाः पूर्वं कृष्णः प्रजापतिः / विहारार्थं मनुष्येषु जज्ञे नारायणः प्रभुः

দেৱদেৱ, মহাতেজস্বী—যি পূৰ্বে কৃষ্ণ নামৰ প্ৰজাপতি আছিল—লীলা-বিহাৰৰ বাবে মানুহৰ মাজত প্ৰভু নাৰায়ণ ৰূপে জন্মিলে।

Verse 197

देवक्यां वसुदेवेन तपसा पुष्करेक्षणः / चतुर्बाहुस्तु संजज्ञे दिव्यरूपश्रियान्वितः

দেৱকীৰ গৰ্ভত বসুদেৱৰ তপস্যাৰ ফলত পদ্মনয়ন প্ৰভু দিব্যৰূপশ্ৰীসহ চতুৰ্ভুজ হৈ প্ৰকট হ’ল।

Verse 198

प्रकाश्यो भगवान्योगी कृष्णो मानुषतां गतः / अव्यक्तो व्यक्तलिङ्गश्च स एव भगवान्प्रभुः

প্ৰকাশ্য যোগী ভগৱান কৃষ্ণে মানৱত্ব গ্ৰহণ কৰিলে; তেওঁ অব্যক্ত হৈও ব্যক্ত লক্ষণধাৰী—সেই এক প্ৰভু ভগৱান।

Verse 199

नारायणो यतश्चक्रे व्ययं चैवाव्ययं हि यत् / देवो नारायणो भूत्वा हरिरासीत्सनातनः

যি নাৰায়ণৰ পৰা ক্ষয় আৰু অক্ষয়—দুয়োটাই সৃষ্টি, সেই দেৱ নাৰায়ণেই সনাতন হৰি ৰূপে স্থিত থাকিল।

Verse 200

यो ऽबुञ्जाच्चादिपुरुषं पुरा चक्रे प्रजापतिम् / अदितेरपि पुत्रत्वमेत्य यादवनन्दनः

যিজনে আদিপুৰুষকো পুৰাতন কালে প্ৰজাপতি ৰূপে স্থাপন কৰিছিল, সেই যাদৱনন্দনে অদিতিৰো পুত্ৰত্ব গ্ৰহণ কৰি অৱতীৰ্ণ হ’ল।