Sukta 37
Rishi: Traditionally Atharvanic seers; the verse itself cites Atharvans, Kaśyapa, Kaṇva, Agastya as precedent authorities
Devata: Oṣadhi (the Herb) as personified healer; secondarily anti-rākṣasa power
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
AV 4.37 এটা ভৈষজ্য-সূক্ত, য’ত ঔষধিক জীৱন্ত, ব্যক্তিৰূপ চিকিৎসক হিচাপে শক্তি দিয়া হৈছে যাতে ই কৃমি (কীট/পৰজীৱী) আৰু ৰাক্ষস-সদৃশ ৰোগকাৰী শক্তিসমূহ ধ্বংস কৰে। ইয়াৰ কাৰ্যক্ষমতা পুৰ্বপুৰুষীয় পৰম্পৰা—অথৰ্বণসকল আৰু প্ৰসিদ্ধ ঋষি (কশ্যপ, কণ্ব, অগস্ত্য)—ৰ দৃষ্টান্তত আধাৰিত; তাৰ পিছত তীব্ৰ ৰক্ষোঘ্ন বাক্যৰে গন্ধৰ্ব–অপ্সৰা-জনিত প্ৰভাৱক বহিষ্কাৰ কৰে, বিশেষকৈ কামাতুৰ আৱেশ আৰু গৃহস্থালীৰ বিঘ্ন-অশান্তিৰ সৈতে জড়িত প্ৰভাৱসমূহ।
Mantras
Mantra 1
कृमिनाशनम्। त्वया॒ पूर्व॒मथ॑र्वाणो ज॒घ्नू रक्षां॑स्योषधे । त्वया॑ जघान क॒श्यप॒स्त्वया॒ कण्वो॑ अ॒गस्त्यः॑
তুমি কৃমি-নাশক। হে ঔষধি, পূৰ্বতে অথৰ্বণসকলে তোমাৰ দ্বাৰাই ৰাক্ষসসকলক বধ কৰিছিল। তোমাৰ দ্বাৰাই কশ্যপে বধ কৰিলে; তোমাৰ দ্বাৰাই কণ্বে, অগস্ত্যেও।
Mantra 2
त्वया॑ व॒यम॑प्स॒रसो॑ गन्ध॒र्वांस्चा॑तयामहे । अज॑शृ॒ङ्ग्यज॒ रक्षः॒ सर्वा॑न् ग॒न्धेन॑ नाशय
তোমাৰ দ্বাৰাই আমি অপ্সৰাসসকলক আৰু গন্ধৰ্বসকলক খেদাই দিওঁ। হে অজাশৃঙ্গী, হে ছাগলীৰ শিঙ-ধাৰী, তোমাৰ সুগন্ধে সকলো ৰাক্ষসক নাশ কৰা।
Mantra 3
न॒दीं य॑न्त्वप्स॒रसो॒ऽपां ता॒रम॑वश्व॒सम्। गु॒ल्गु॒लूः पीला॑ नल॒द्यौ॒३क्षग॑न्धिः प्रमन्द॒नी। तत् परे॑ताप्सरसः॒ प्रति॑बुद्धा अभूतन
নদীলৈ আপ্সৰাসসকল—জলৰ কন্যাসকল—যাওক, সেই নাওচালক, অশুভ-লক্ষণযুক্তজনৰ ওচৰলৈ। গুগ্গুলু, পীলা, নলদা আৰু দ্যৌক্ষৰ সুগন্ধ, মোহিনী ‘প্ৰমন্দনী’—সেইফালে যাওক, হে আপ্সৰাসসকল; ধৰা পৰি সজাগ কৰা হ’ল, তেনেকৈয়ে তোমালোক হোৱাঁ।
Mantra 4
यत्रा॑श्व॒त्था न्य॒ग्रोधा॑ महावृ॒क्षाः शि॑ख॒ण्डिनः॑ । तत् परे॑ताप्सरसः॒ प्रति॑बुद्धा अभूतन
য’ত অশ্বত্থ আৰু ন্যগ্ৰোধ—শিখৰ-মুকুটধাৰী মহাবৃক্ষসমূহ—থিয় হৈ আছে, তাতেই গুচি যোৱা, হে অপ্সৰাসসকল; ধৰা পৰি সজাগ কৰোৱা হ’ল, তেনেকৈয়ে তোমালোক হওক।
Mantra 5
यत्र॑ वः प्रे॒ङ्खा हरि॑ता॒ अर्जु॑ना उ॒त यत्रा॑घा॒ताः क॑र्क॒र्यः सं॒वद॑न्ति । तत् परे॑ताप्सरसः॒ प्रति॑बुद्धा अभूतन
য’ত অৰ্জুন গছৰ মাজত তোমালোকৰ সেউজ দোলনা আছে, আৰু য’ত আঘাত পোৱা ক’র্কৰীসকলে একেলগে ধ্বনি তোলে—তাতেই গুচি যোৱা, হে অপ্সৰাসসকল; ধৰা পৰি সজাগ কৰোৱা হ’ল, তেনেকৈয়ে তোমালোক হওক।
Mantra 6
एयम॑ग॒न्नोष॑धीनां वी॒रुधां॑ वी॒र्याऽवती । अ॒ज॒शृ॒ङ्ग्यऽराट॒की ती॑क्ष्णशृ॒ङ्गी व्यृऽषतु
ঔষধি আৰু লতাৰ বল-সম্পন্ন শক্তিশালী জনী ইয়ালৈ আহিল; অজশৃঙ্গী, আৰাটকী—তীক্ষ্ণশৃঙ্গী—তাই অমঙ্গলক বাহিৰলৈ, দূৰলৈ খেদাই দিয়ক।
Mantra 7
आ॒नृत्य॑तः शिख॒ण्डिनो॑ गन्ध॒र्वस्या॑प्सराप॒तेः । भि॒नद्मि॑ मु॒ष्कावपि॑ यामि॒ शेपः॑
শিখণ্ডীসকল নৃত্য কৰি ফুৰোঁতে—অপ্সৰাসকলৰ অধিপতি গন্ধৰ্বৰ—মই তাৰ অণ্ডকোষ বিদীৰ্ণ কৰোঁ; হঁয়, তাৰ শেপ (লিঙ্গ)লৈও মই আঘাত কৰোঁ।
Mantra 8
भी॒मा इन्द्र॑स्य हे॒तयः॑ श॒तमृ॒ष्टीर॑य॒स्मयीः॑ । ताभि॑र्हविर॒दान् ग॑न्ध॒र्वान॑वका॒दान् व्यृऽषतु
ইন্দ্ৰৰ হেতুসমূহ ভয়ংকৰ—লোহাৰ, শতধাৰ। সেইবোৰে হৱিৰ-ভোজী গন্ধৰ্বসকলক, অৱকাদ-ভোজীসকলক, ছিন্নভিন্ন কৰি দিওক।
Mantra 9
भी॒मा इन्द्र॑स्य हे॒तयः॑ श॒तमृ॒ष्टीर्हि॑र॒ण्ययीः॑ । ताभि॑र्हविर॒दान् ग॑न्ध॒र्वान॑वका॒दान् व्युऽषतु
ইন্দ্ৰৰ হেতুসমূহ ভয়ংকৰ—সোণাৰ, শতধাৰ। সেইবোৰে হৱিৰ-ভোজী গন্ধৰ্বসকলক, অৱকাদ-ভোজীসকলক, দগ্ধ কৰি আঁতৰাই দিওক।
Mantra 10
अ॒व॒का॒दान॑भिशो॒चान॒प्सु ज्यो॑तय माम॒कान्। पि॒शा॒चान्त्सर्वा॑नोषधे॒ प्र मृ॑णीहि॒ सह॑स्व च
অৱকাদ-ভোজীসকল, পানীত দগ্ধ হৈ থকা—মোৰ যিসকল, সিহঁতক পোহৰলৈ উলিয়াই দিয়া। হে ঔষধি, সকলো পিশাচক আগবঢ়াই চেপি-মাৰি দিয়া; তুমিও জয়ী হোৱা, সহ্য কৰি টিকি থাকা।
Mantra 11
स्वेवैकः॑ क॒पिरि॒वैकः॑ कुमा॒रः स॑र्वकेश॒कः । प्रियो दृश इ॑व भू॒त्वा ग॑न्ध॒र्वः स॑चते॒ स्त्रिय॑स्त॑मि॒तो ना॑शयामसि॒ ब्रह्म॑णा वी॒र्याऽवता
স্বজন যেন—এজন; বান্দৰ যেন—এজন; সৰ্বকেশধাৰী কুমাৰ। দৃষ্টিত প্ৰিয় যেন হৈ গন্ধৰ্বে স্ত্ৰীসকলৰ লগত আঁট খাই থাকে। তাক আমি অন্ধকাৰৰ পৰা নাশ কৰোঁ—ব্ৰহ্মণাৰ দ্বাৰা, বীৰ্যৱান শক্তিৰে।
Mantra 12
जा॒या इद् वो॑ अप्स॒रसो॒ गन्ध॑र्वाः॒ पत॑यो यू॒यम्। अप धावतामर्त्या॒ मर्त्या॒न् मा स॑चध्वम्
হে অপ্সৰাসসকল, পত্নীসকল তোমালোকেই; হে গন্ধৰ্বসকল, স্বামীসকল তোমালোক। অমৰসকল, আঁতৰি দৌৰি যোৱা—মৰ্ত্যসকলৰ পৰা; মৰ্ত্যসকলৰ লগত সংলগ্ন নহ’বা।
Frequently Asked Questions
Both. It can denote actual intestinal/skin parasites, and also a broader category of invasive, unseen agents of wasting and disease that are treated as ‘worm-like’ intruders.
To establish authority and proven efficacy: the herb’s power is validated by ancestral precedent—what those seers accomplished is invoked as a guarantee for the present cure.
Because some afflictions are framed as possession-like or disruptive attachments (often erotic or household-disturbing). The hymn dismisses such beings from mortals and restores proper boundaries and pairing.
Ask anything about Sukta 37 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.