Adhyaya 299

Verse 1

आ विष्णुः शिवः स्कन्दो गौरो गौरीलक्ष्मीर्गणादयः अप्_२९८०५१घ् इत्य् आग्नये महापुराणे बालग्रहहरं बालतन्त्रं नाम अष्टनवत्यधिकद्विषततमो ऽध्यायः अथ नवनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः ग्रहहृन्मन्त्रादिकम् अग्निर् उवाच ग्रहापहारमन्त्रादीन् वक्ष्ये ग्रहविमर्दनान् हर्षेच्छाभयशोकादिविरुद्धाशुचिभोजनात्

“আহ্বান: বিষ্ণু, শিৱ, স্কন্দ, গৌৰ, গৌৰী, লক্ষ্মী আৰু গণাদি!”—এইদৰে অগ্নি মহাপুৰাণত বালগ্ৰহহৰ ‘বালতন্ত্র’ নামৰ ২৯৮তম অধ্যায় সমাপ্ত। এতিয়া ২৯৯তম অধ্যায় আৰম্ভ—গ্ৰহহৃন্ মন্ত্রাদিক। অগ্নি ক’লে: “গ্ৰহ অপসাৰণৰ মন্ত্র আৰু সংশ্লিষ্ট উপায়সমূহ, গ্ৰহপীড়া মর্দনকাৰী পদ্ধতি মই বৰ্ণনা কৰিম—যি হর্ষ, ইচ্ছা, ভয়, শোক আদি আৰু বিরুদ্ধ/অশুচি ভোজনৰ পৰা উদ্ভৱ হয়।”

Verse 2

गुरुदेवादिकोपाच्च पञ्चोन्मादा भवन्त्य् अथ त्रिदोषजाः सन्निपाता आगन्तुरिति ते स्मृताः

গুরু, দেৱতা আদি লোকৰ কোপৰ পৰা পাঁচ প্ৰকাৰ উন্মাদ জন্মে। সিহঁত স্মৃতিত ত্ৰিদোষজ, সন্নিপাতজ আৰু আগন্তুক (বাহ্যকাৰণজাত) বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 3

देवादयो ग्रहा जाता रुद्रक्रोधादनेकधा सरित्सरस्तडागादौ शैलोपवनसेतुषु

দেৱাদি গ্ৰহসমূহ ৰুদ্ৰৰ ক্ৰোধৰ পৰা নানা ৰূপে উৎপন্ন; সিহঁতে নদী, সৰোবৰ, পুখুৰী আদি আৰু পৰ্বত, উপবন, সেতুসমূহত বাস কৰে।

Verse 4

नदीसङ्गे शून्यगृहे विलद्वार्येकवृक्षके ग्रहा गृह्णन्ति पुंसश् च श्रियः सुप्ताञ्च गर्भिणीम्

নদী-সঙ্গমত, শূন্য গৃহত, ভঙা/খোলা দুৱাৰ থকা বাসস্থানত আৰু একাকী গছৰ ওচৰত—সেখানে গ্ৰহসমূহে পুৰুষক গ্ৰাস কৰে; শ্ৰী (সমৃদ্ধি)কো গ্ৰহণ কৰে আৰু নিদ্ৰিতা আৰু গৰ্ভিণী নাৰীক পীড়িত কৰে।

Verse 5

आसन्नपुष्पान्नग्नाञ्च ऋतुस्नानं करोति या अवमानं नृणां वैरं विघ्नं भाग्यविपर्ययः

যাৰ ঋতুস্ৰাৱ আসন্ন, সি যদি সেই সময়ত বা নগ্ন অৱস্থাত ঋতুস্নান কৰে, তেন্তে মানুহৰ অবমাননা, বৈৰ, বিঘ্ন আৰু ভাগ্যবিপৰ্যয়ৰ ফল পায়।

Verse 6

देवतागुरुधर्मादिसदाचारादिलङ्घनम् स्त्रिय इति ञ , ट च पतनं शैलवृक्षादेर्विधुन्वन्मूर्धजं मुहुः

দেৱতা, গুৰু, ধৰ্ম আদি সদাচাৰ লংঘন পতনৰ কাৰণ; স্ত্ৰীৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কোৱা হৈছে। শিলা, গছ আদি ওচৰত/ওপৰত থিয় হৈ বাৰে বাৰে চুলি ঝাঁকোৱাও পতনৰ অশুভ লক্ষণ বুলি বৰ্ণিত।

Verse 7

रुदन्नृत्यति रक्ताक्षो हूंरूपो ऽनुग्रही नरः उद्विग्नः शूलदाहार्तः क्षुत्तृष्णार्तः शिरोर्तिमान्

যি পুৰুষ কান্দি কান্দি নাচে, যাৰ চকু ৰক্তিম, যি ‘হুঁ’ সদৃশ উগ্ৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে, যি আঁকোৱালি ধৰা/আসক্ত স্বভাৱৰ, যি উদ্বিগ্ন—শূলবেদনা আৰু দাহে কাতৰ, ক্ষুধা-তৃষ্ণাত পীড়িত আৰু শিৰঃবেদনাগ্ৰস্ত—এইবোৰক তাৰ লক্ষণ বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 8

देहि दहीति याचेत बलिकामग्रही नरः स्त्रीमालाभोगस्नानेच्छूरतिकामग्रही नरः

যি মানুহে বাৰে বাৰে ‘দে, দে’ বুলি যাচনা কৰে, সি দান/ভিক্ষাৰ লোভত গ্ৰস্ত। আৰু যি নাৰী, মালা, ভোগ-বিলাস আৰু স্নানৰ আকাঙ্ক্ষা কৰে, সি ৰতি-জনিত কামতৃষ্ণাত গ্ৰস্ত।

Verse 9

महासुदर्शनो व्योमव्यापी विटपनासिकः पातालनारसिंहाद्या चण्डीमन्त्रा ग्रहार्दनाः

‘মহাসুদৰ্শন’, ‘ব্যোমব্যাপী’ (আকাশত সৰ্বব্যাপী), ‘বিটপনাশিক’ (জট/ঝোপঝাড় নাশক), ‘পাতাল-নাৰসিংহ’ আদি—এইবোৰ চণ্ডীৰ মন্ত্ৰ; ই গ্ৰহজনিত পীড়া দমন/নিবাৰণ কৰে।

Verse 10

पृश्नीहिङ्गुवचाचक्रशिरीषदयितम्परम् पाशाङ्कुशधरं देवमक्षमालाकपालिनम्

পৃশ্নী, হিঙ্‌গু, বচা, চক্ৰ আৰু শিৰীষ—এইবোৰক পৰম প্ৰিয় বুলি ধৰা সেই দেৱক ধ্যান কৰিব লাগে; তেওঁ পাশ আৰু অঙ্কুশ ধাৰণ কৰে আৰু জপমালা তথা কপাল-পাত্ৰও ধাৰণ কৰে।

Verse 11

खट्टाङ्गाब्जादिशिक्तिञ्च दधानं चतुराननम् अन्तर्वाह्यादिखट्टाङ्गपद्मस्थं रविमण्डले

ৰবিমণ্ডলত পদ্মাসনত অধিষ্ঠিত চতুৰানন দেৱক ধ্যান কৰিব লাগে—তেওঁ খট্টাংগ, পদ্ম আদি চিহ্ন ধাৰণ কৰে, আৰু তেওঁৰ আসন-কমলত অন্তৰ-বাহ্য খট্টাংগাদি লাঞ্ছন অঙ্কিত থাকে।

Verse 12

आदित्यादियुतं प्रार्च्य उदितेर्के ऽर्घ्यकं ददेत् श्वासविषाग्निविप्रकुण्डीहृल्लेखासकलो भृगुः

আদিত্য আৰু সহচৰ দেৱতাসকলৰ সৈতে বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি, সূৰ্য উদিত হ’লে অৰ্ঘ্য-জল অৰ্পণ কৰিব লাগে। ইয়াৰ ফলত ভৃগু শ্বাসকষ্ট, বিষ, ৰোগদাহ-অগ্নি, বিকৃতি/বিকাৰ, কুণ্ডী-ধৰণৰ ফোলা, হৃদয় খোঁচা-মৰা সদৃশ বেদনা আৰু এনে সকলো ব্যাধিৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 13

अर्काय भूर्भुवःस्वश् च ज्वालिनीं कुलमुद्गरम् पद्मासनो ऽरुणो रक्तवस्त्रसद्युतिविश्वकः

অৰ্ক (সূৰ্য)ৰ উদ্দেশে ‘ভূঃ, ভুবঃ, স্বঃ’ এই ব্যাহৃতি জপ/প্ৰয়োগ কৰিব লাগে। তেওঁ জ্বালাময়, কুলমুদ্গৰ (বংশ-বিধ্বংসী গদা) ধাৰণকাৰী, পদ্মাসনত আসীন, অৰুণবৰ্ণ, ৰক্তবস্ত্ৰধাৰী আৰু বিশ্বব্যাপী দীপ্তিত উজ্জ্বল।

Verse 14

उदारः पद्मधृग्दोर्भ्यां सौम्यः सर्वाङ्गभूषितः रक्ता हृदादयः सौम्या वरदाः पद्मधारिणः

তেওঁ উদাৰ, দুয়ো বাহুত পদ্ম ধাৰণকাৰী; সৌম্য আৰু সৰ্বাঙ্গে অলংকাৰে বিভূষিত। তেওঁৰ হৃদয় আদি অন্তঃস্থান ৰক্তবৰ্ণ; তেওঁ সৌম্যৰূপ, বৰদাতা আৰু পদ্মধাৰী।

Verse 15

विद्युत्पुञ्जनिभं वस्त्रं श्वेतः सौम्यो ऽरुणः कुजः बुधस्तद्वद्गुरुः पीतः शुक्लः शुक्रः शनैश् चरः

বস্ত্ৰ বিদ্যুৎপুঞ্জৰ দৰে দীপ্ত বুলি কোৱা হৈছে। সোম শ্বেত; কুজ (মঙ্গল) অৰুণ। বুধ তদ্বৎ (শ্বেত); গুৰু পীত; শুক্ৰ উজ্জ্বল শুক্ল; আৰু শনৈশ্চৰ কৃষ্ণ/শ্যামবৰ্ণ।

Verse 16

कृष्णाङ्गारनिभो राहुर्धूम्रः केतुरुदाहृतः वामोरुवामहस्तान्ते दक्षहस्ताभयप्रदा

ৰাহু ক’লা অঙ্গাৰৰ দৰে বৰ্ণযুক্ত বুলি কোৱা হৈছে; কেতু ধূম্ৰবৰ্ণ বুলি ঘোষিত। বাওঁ হাত বাওঁ উৰুত স্থাপন কৰি, সোঁ হাতে অভয়-মুদ্রা প্ৰদান কৰিব।

Verse 17

स्वनामाद्यन्तु वीजास्ते हस्तौ संशोध्य चास्त्रतः विपिटनासिक इति ञ अङ्गुष्ठादौ तले नेत्रे हृदाद्यं व्यापकं न्यसेत्

তাৰপিছত নিজৰ নামৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বীজাক্ষৰৰ ন্যাস কৰিব লাগে। অস্ত্ৰ-মন্ত্ৰে দুয়ো হাত শুদ্ধ কৰি, ‘ঞ’ অক্ষৰে ‘বিপিটনাসিকা’ (নাসিকা-চাপ/সংকেত) কৰিব। তাৰপিছত অঙ্গুষ্ঠ আদি ক্ৰমে—তালু, দুয়ো নয়ন আৰু হৃদয়াদি স্থানত—ব্যাপক মন্ত্ৰৰ ন্যাস স্থাপন কৰিব।

Verse 18

मूलवीजैस्त्रिभिः प्राणध्यायकं न्यस्य साङ्गकम् प्रक्षाल्य पात्रमस्त्रेण मूलेनापूर्य वारिणा

তিনিটা মূল-বীজে সাঙ্গ প্ৰাণ-ন্যাস সম্পন্ন কৰি, অস্ত্ৰ-মন্ত্ৰে পাত্ৰ প্ৰক্ষালন কৰি, পাছত মূল-মন্ত্ৰে অভিমন্ত্ৰিত জলে পাত্ৰ ভৰিব।

Verse 19

गन्धपुष्पाक्षतं न्यस्य दूर्वामर्घ्यञ्च मन्त्रयेत् आत्मानं तेन सम्प्रोक्ष्य पूजाद्रव्यञ्च वै ध्रुवम्

গন্ধ, পুষ্প আৰু অক্ষত স্থাপন কৰি, দূৰ্বা আৰু অৰ্ঘ্যক মন্ত্ৰে অভিমন্ত্ৰিত কৰিব। সেই অৰ্ঘ্যৰে নিজকে সম্প্ৰোক্ষণ কৰি, পূজা-দ্ৰব্যও নিশ্চয় পবিত্ৰ কৰিব।

Verse 20

प्रभूतं विमलं सारमाराध्यं परमं सुखम् पीठाद्यान् कल्पयेदेतान् हृदा मध्ये विदिक्षु च

সেই প্ৰভূত, বিমল সাৰ—আৰাধ্য আৰু পৰম সুখ—আৰাধনা কৰি, পীঠ আদি এই আধাৰসমূহ হৃদয়-মধ্যত আৰু বিদিশাতো কল্পনা কৰিব।

Verse 21

पीठोपरि हृदा मध्ये दिक्षु चैव विदिक्षु च पीठोपरि हृदाब्जञ्च केशवेष्वष्टशक्तयः

পীঠৰ ওপৰত, হৃদয়-মধ্যত, দিশ আৰু বিদিশাতো—পীঠৰ ওপৰত আৰু হৃদয়-পদ্মত—কেশৱ-সম্পৰ্কীয় অষ্টশক্তি স্থাপন/কল্পনা কৰিব।

Verse 22

वां दीप्तां वीं तथा सुक्ष्मां वुञ्जयां वूञ्चभाद्रिकां वें विभूतीं वैं विमलां वोमसिघातविद्युताम्

‘বাঁ’ক দীপ্ত, ‘বীঁ’ক সূক্ষ্ম, ‘বুঞ্’ক জয়প্ৰদ, ‘বূঁঞ্’ক ভদ্ৰ (মঙ্গল), ‘বেঁ’ক বিভূতিযুক্ত, ‘বৈঁ’ক বিমল (শুদ্ধ), আৰু ‘বোঁ’ক বিঘ্ননাশক বিদ্যুৎ-সদৃশ বুলি ধ্যান/বিনিয়োগ কৰিব।

Verse 23

वौं सर्वतोमुखीं वं पीठं वः प्रार्च्य रविं यजेत् आवाह्य दद्यात् पाद्यादि हृत्षडङ्गेन सुव्रत

“বৌঁ” মন্ত্ৰে সৰ্বতোমুখী দেৱীৰ ধ্যান কৰিব; “বং” দ্বাৰা পীঠ স্থাপন কৰিব। “বঃ” দ্বাৰা প্ৰথমে পূজা কৰি পাছত ৰবি (সূৰ্য)ক যজন কৰিব। আহ্বান কৰি পাদ্যাদি অৰ্ঘ্য-ক্রম নিবেদন কৰিব আৰু হৃদ্-ষড়ঙ্গ ন্যাসসহ পূজা কৰিব, হে সুব্ৰত।

Verse 24

खकारौ दण्डिनौ चण्डौ मज्जा दशनसंयुता मांसदीर्घा जरद्वायुहृदैतत् सर्वदं रवेः

ৰবি (সূৰ্য)ৰ বাবে ‘খ’ অক্ষৰৰ দুটা ৰূপ—‘দণ্ডিন’ আৰু ‘চণ্ড’—বুলি কোৱা হৈছে। ই মজ্জাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু দন্তসম্বন্ধযুক্ত; মাংস পুষ্ট কৰে, দীঘলীয়া স্থৈৰ্য দিয়ে; জৰা-জন্য বাতবিকাৰ জয় কৰে আৰু হৃদয়কো সমৰ্থন কৰে—এইদৰে ই ৰবিৰ সৰ্বদায়ক।

Verse 25

वह्नीशरक्षो मरुताम् किक्षु पूज्या हृदादयः स्वमन्त्रैः कर्णिकान्तस्था दिक्ष्वस्त्रं पुरतः सदृक्

অগ্নি, ঈশ (শিৱ), ৰক্ষক-দেৱতা (ৰক্ষঃ) আৰু মৰুতসকলক পূজা কৰিব। তাৰ পিছত হৃদয়াদি ন্যাস নিজ নিজ মন্ত্ৰে পদ্মৰ কৰ্ণিকাৰ অন্তত স্থাপন কৰিব; দিশসমূহত অস্ত্ৰ-মন্ত্ৰ বিন্যাস কৰি, আগফালে ৰক্ষাদৃষ্টি/আৱৰণৰূপে সদৃক্ স্থাপন কৰিব।

Verse 26

पूर्वादिदिक्षु सम्पूज्याश् चन्द्रज्ञगुरुभार्गवाः नस्याञ्जनादि कुर्वीत साजमूत्रैर् ग्रहापहैः

পূৰ্ব আদি দিশসমূহত বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি চন্দ্ৰ, জ্ঞ (বুধ/জ্যোতিষজ্ঞ), গুৰু (বৃহস্পতি) আৰু ভাৰ্গৱ (শুক্ৰ)ক আহ্বান কৰিব। তাৰ পিছত গ্ৰহ-অপহাৰক প্ৰতিবিধিৰূপে ছাগলীৰ মূত্ৰসহ নস্য, অঞ্জন আদি কৰ্ম কৰিব।

Verse 27

पाठापथ्यावचाशिग्रुसिन्धूव्योषैः पृथक् फलैः अजाक्षीराढके पक्वसर्पिः सर्वग्रहान् हरेत्

পাঠা, পথ্যা, বচা, শিগ্ৰু, সৈন্ধৱ (শিলালবণ) আৰু ত্ৰ্যূষণ (তিন কটু দ্ৰব্য)—এইবোৰ পৃথক পৃথক ফল-প্ৰমাণ (মাত্ৰা) লৈ, এক আঢক ছাগলীৰ গাখীৰত সিদ্ধ ঘৃত সকলো গ্ৰহদোষ নাশ কৰে।

Verse 28

वृश्चिकालीफलीकुष्ठं लवणानि च शार्ङ्गकम् अपस्मारविनाशाय तज्जलं त्वभिभोजयेत्

অপস্মাৰ (মৃগী) নাশৰ বাবে বৃশ্চিকালী-ফল, কুষ্ঠ, লৱণ আৰু শাৰ্ঙ্গক মিহলাই প্ৰস্তুত কৰা জল ৰোগীক পান কৰাব লাগে।

Verse 29

विदारीकुशकाशेक्षुक्वाथजं पाययेत् पयः द्रोणे सयष्टिकुष्माण्डरसे सर्पिश् च संस्कृतौ

বিদাৰী, কুশ, কাশ আৰু ইক্ষুৰ ক্বাথৰে সংস্কৃত গাখীৰ পান কৰাব লাগে। লগতে দ্ৰোণ-প্ৰমাণত যষ্টি (যষ্টিমধু) সহ কুষ্মাণ্ড-ৰসে সংস্কৃত ঘৃতো সিদ্ধ কৰিব লাগে।

Verse 30

पञ्चगव्यं घृतं तद्वद्योगं ज्वरहरं शृणु ॐ भस्मास्त्राय विद्महे एकदंष्ट्राय धीमहि तन्नो ज्वरः प्रचोदयात् कृष्णोषणनिशारास्नाद्राक्षातैलं गुडं लिहेत्

ঘৃতসহ পঞ্চগব্য আৰু এই যোগো জ্বৰহৰ—শুনা। ‘ওঁ ভস্মাস্ত্ৰায় বিদ্মহে একদংষ্ট্ৰায় ধীমহি তন্নো জ্বৰঃ প্রচোদয়াত্’ এই মন্ত্র জপ কৰিব লাগে। গোলমৰিচ, শুকান আদা, হালধি, ৰাস্না আৰু দ্ৰাক্ষাৰ তেল/স্নেহ মিহলাই গুড় চাটি খাব লাগে।

Verse 31

श्वासवानथ वा भार्गीं सयष्टिमधुसर्पिषा पाठा तिक्ता कणा भार्गी अथवा मधुना लिहेत्

শ্বাসৰোগীৰ বাবে ভাৰ্গীক যষ্টিমধু, মধু আৰু ঘৃতসহ প্ৰয়োগ কৰিব লাগে; অথবা পাঠা, তিক্ত, কণা (পিপ্পলী) আৰু ভাৰ্গীৰ যোগ মধুৰে চাটি খাব লাগে।

Verse 32

धात्री विश्वसिता कृष्णा मुस्ता खर्जूरमागधी पिवरश्चेति हिक्काघ्नं तत् त्रयं मधुना लिहेत्

ধাত্ৰী (আমলখি), বিশ্বসিতা, কৃষ্ণা, মুস্তা, খর্জূৰ, মাগধী (পিপ্পলী) আৰু পিৱৰ—এইবোৰ হিক্কা (হিচকি) নাশক; ইয়াৰ ভিতৰত ত্ৰয় মধুৰে চাটি খাব লাগে।

Verse 33

कामली जीरमाण्डूकीनिशाधात्रीरसं पिवेत् व्योषपद्मकत्रिफलाकिडङ्गदेवदारवः रास्नाचूर्णं समं खण्डैर् जग्ध्वा कासहरं ध्रुवम्

কামলী, জীৰা, মাণ্ডূকী, নিশা আৰু ধাত্ৰী—এইবোৰৰ ৰস পান কৰিব লাগে। লগতে ব্যোষ, পদ্মক, ত্ৰিফলা, কিডঙ্গ, দেবদাৰু আৰু ৰাস্না—সমভাগ চূৰ্ণ খণ্ড (মিছৰি) টুকুৰাৰ সৈতে ভক্ষণ কৰিলে, সেয়া নিশ্চিতভাৱে কাস (কাশি) নিবারণ কৰে।