Adhyaya 298

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे गोनसादिचिकित्सा नाम सप्तनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः षष्टिव्योषगुडक्षीरयोग इति क , ज , ञ , ट च अथाष्टनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः बलग्रहहरबालतन्त्रम् अग्निर् उवाच बालतन्त्रं प्रवक्ष्यामि बालादिग्रहमर्दनं अथ जातदिने वत्सं ग्रही गृह्णाति पापिनी

এইদৰে অগ্নি মহাপুৰাণত ‘গোনসাদিচিকিৎসা’ নামৰ দু’শ সাতানব্বইতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল; ‘ষষ্টিব্যোষ-গুড়-ক্ষীৰ-যোগ’ নামৰ (ক, জ, ঞ, ট বৰ্গত) এক যোগো উল্লিখিত। এতিয়া আৰম্ভ হৈছে দু’শ আটানব্বইতম অধ্যায়—‘বলগ্ৰহহৰ বালতন্ত্ৰ’। অগ্নি ক’লে—শিশু-বালকক পীড়া দিয়া গ্ৰহসমূহক মর্দন/নিবাৰণৰ বালতন্ত্ৰ মই বৰ্ণনা কৰিম। জন্মদিনতেই পাপিনী গ্ৰহিণী বত্স/শিশুক ধৰে।

Verse 2

गात्रोद्वेगो निराहारो नानाग्रीवाविवर्तनं तच्चेष्टितमिदं तस्यान्मातॄणाञ्च बलं हरेत्

অঙ্গত কঁপনি/উদ্বেগ, আহাৰ নকৰা, আৰু ডিঙি নানা দিশে বাৰে বাৰে ঘূৰোৱা—এইবোৰ তাৰ (গ্ৰহপীড়াৰ) লক্ষণ; আৰু কোৱা হয়, ইয়াৰ ফলত মাতৃকাসকলৰ বলো হ্ৰাস পায়।

Verse 3

सत्स्यमांससुराभक्ष्यगन्धस्रग्धूपदीपकैः लिम्पेच्च धातकीलोध्रमञ्जिष्ठातालचन्दनैः

মাছ, মাংস, সুৰা আৰু ভক্ষ্য সুগন্ধি দ্ৰব্যৰ গন্ধৰ সৈতে, মালা, ধূপ আৰু দীপ লৈ (ব্যক্তি/বস্তু) লেপন কৰিব লাগে; লগতে ধাতকী, লোধ্ৰ, মঞ্জিষ্ঠা, তাল আৰু চন্দনেৰে প্ৰস্তুত লেপো প্ৰয়োগ কৰিব লাগে।

Verse 4

महिषाक्षेण धूपश् च द्विरात्रे भौषणी ग्रही तच्चेष्टा कासनिश्वासौ गात्रसङ्कोचनं मुहुः

মহিষাক্ষ নামৰ দ্ৰব্যেৰে দুটা ৰাতি ধূপ দিলে ৰোগী ভৌষণী-গ্ৰহবাধাত পৰে। লক্ষণ—বিচিত্ৰ চেষ্টাচলন, কাশি, কষ্টশ্বাস, আৰু বাৰে বাৰে অঙ্গসঙ্কোচন/খিঁচুনি।

Verse 5

आजमूत्रैर् लिपेत् कृष्णासेव्यापामार्गचन्दनैः गोशृङ्गदन्तकेशैश् च धूपयेत् पूर्ववद्बलिः

ছাগলীৰ মূত্ৰত কৃষ্ণা, অসেব্যা, আপামাৰ্গ আৰু চন্দন মিহলাই লেপ দিব লাগে। তাৰ পিছত গোৰ শিং, দাঁত আৰু লোমেৰে পূৰ্ববৎ ধূপ দিব; তাৰ পাছত পূৰ্বোক্ত বিধিমতে বলি আগবঢ়াব লাগে।

Verse 6

ग्रही त्रिरात्रे घण्ठाली तच्चेष्टा क्रन्दनं मुहुः जृम्भणं स्वनितन्त्रासो गात्रोद्वेगमरोचनं

গ্ৰহবাধাত পৰিলে তিনিটা ৰাতিৰ ভিতৰত ঘণ্টাধ্বনি সদৃশ শব্দ (মূৰ/কাণত) হয়। লক্ষণ—বিচিত্ৰ চেষ্টাচলন, বাৰে বাৰে কান্দোন, পুনঃপুনঃ জৃম্ভণ, নিজৰ শব্দত ভয়, অঙ্গৰ অস্থিৰতা, আৰু অৰুচি।

Verse 7

केशराञ्जनगोहस्तिदन्तं साजपयो लिपेत् नखराजीबिल्वदलैर् धूपयेच्च बलिं हरेत्

কেশৰ, অঞ্জন, গো-উৎপন্ন দ্ৰব্য (ঘৃতাদি) আৰু হাতীদাঁত ছাগলীৰ গাখীৰে মিহলাই লেপ দিব লাগে। তাৰ পিছত নখ-কটা অংশ আৰু বিল্বপাতাৰে ধূপ দি; তাৰ পাছত বলি আগবঢ়াব লাগে।

Verse 8

ग्रही चतुर्थी काकोली गात्रोद्वेगप्ररोचनं फेनोद्गारो दिशो दृष्टिः कुल्माषैः सासवैर् बलिः

গ্ৰহবাধিতৰ ক্ষেত্ৰত চতুৰ্থী তিথিত কাকোলী পখীৰ ডাক নিমিত্ত বুলি কোৱা হৈছে। অঙ্গৰ অস্থিৰতা আৰু অৰুচি, ফেনযুক্ত ঢেঁকুৰ, আৰু দিশেদিশে দৃষ্টি (ইফালে-সিফালে চাই থকা) দেখা যায়। শান্তিৰ বাবে কুল্মাষ (সিদ্ধ ডাল) আৰু আসৱ (কিণ্বিত মদ্য)সহ বলি দিব লাগে।

Verse 9

गजदन्ताहिनिर्मोकवाजिमूत्रप्रलेपनं सराजीनिम्बपत्रेण धूतकेशेन छूपयेत्

হাতীৰ দাঁত, সাপৰ নিৰ্মোক (খোলস) আৰু ঘোঁৰাৰ মূত্ৰ মিহলাই বাহ্য লেপ হিচাপে প্ৰয়োগ কৰিব লাগে। ৰেখাযুক্ত নিমপাত আৰু ধৌত কেশসহ বিধিমতে ধূপন/ছূপন কৰিব লাগে।

Verse 10

हंसाधिका पञ्चमी स्याज्जृम्भाश्वासोर्धधारिणी मुष्टिबन्धश् च तच्चेष्टा बलिं मत्स्यादिना हरेत्

পঞ্চম মুদ্ৰাৰ নাম ‘হংসাধিক’। ই জৃম্ভাৰ দৰে শ্বাস, ঊৰ্ধ্বে ধাৰণ আৰু মুষ্টিবন্ধে সম্পন্ন হয়। সেই মুদ্ৰাতেই মাছ আদি লৈ আৰম্ভ কৰি বলি নিবেদন কৰিব লাগে।

Verse 11

मेषशृङ्गबलालोध्रशिलातालैः शिशुं लिपेत् फट्कारी तु ग्रही षष्ठी भयमोहप्ररोदनं

মেষৰ শিং, বলা, লোধ্ৰ, শিলা আৰু তাল (হৰতাল)ৰে প্ৰস্তুত লেপ শিশুৰ গাত লেপিব লাগে। ই ‘ষষ্ঠী’ নামৰ গ্ৰহীৰ প্ৰতিকাৰ, যিয়ে ভয়, মোহ আৰু অতিৰিক্ত কান্দোন ঘটায়।

Verse 12

निराहारो ऽङ्गविक्षेपो हरेन्मत्स्यादिना बलिं राजीगुग्गुलुकुष्ठेभदन्ताद्यैर् धूपलेपनैः

নিরাহাৰ থকা আৰু অঙ্গবিক্ষেপ (ঝাঁকুনি/কঁপনি) হ’লে মাছ আদি দি বলি প্ৰদান কৰি উপদ্ৰৱ হৰণ কৰিব লাগে। সৰ্ষে, গুগ্গুলু, কুষ্ঠ, এভদন্ত আদিৰে প্ৰস্তুত ধূপ আৰু লেপেৰে শমন কৰিব লাগে।

Verse 13

सप्तमे मुक्तकेश्यार्तः पूतिगन्धो विजृम्भणं सादः प्ररोदनङ्कासो धूपो व्याघ्रनखैर् लिपेत्

সপ্তম উপদ্ৰৱত ৰোগী মুক্তকেশ অৱস্থাত আৰ্ত হয়; পুতিগন্ধ, বাৰে বাৰে জৃম্ভা, সাদ/অৱসাদ, কান্দোন আৰু কাঁহ দেখা যায়। ব্যাঘ্ৰনখেৰে ধূপন কৰি ৰক্ষালেপ প্ৰয়োগ কৰিব লাগে।

Verse 14

वचागोमयगोमूत्रैः श्रीदण्डी चाष्टमे ग्रही दिशो निरीक्षणं जिह्वाचालनङ्कासरोदनं

বচা, গোবৰ আৰু গো-মূত্ৰেৰে শমন-উপচাৰ কৰিব লাগে। অষ্টমত ‘শ্ৰীদণ্ডী’ নামৰ গ্ৰহে শিশুক গ্ৰাস কৰে; লক্ষণ—বাৰে বাৰে দিশলৈ চোৱা, জিভাৰ কঁপনি/ঝাঁকুনি, আৰু ডিঙি ৰুদ্ধ হোৱা যেন শব্দে কান্দোন।

Verse 15

बलिः पूर्वैव मत्स्याद्यैर् धूपलेपे च हिङ्गुला वचासिद्धर्थलशुनैश्चोर्ध्वग्राही महाग्रही

প্ৰথমে মাছ আদি বস্তুৰে বলি দিয়া উচিত। ধূপ আৰু লেপ (ৰক্ষাপ্ৰয়োগ)ৰ বাবে হিঙ্গুলা (সিন্নাবৰ) বিধেয়; আৰু বচা, সিদ্ধার্থ (বগা সৰিষা) আৰু নহৰুসহ ‘ঊৰ্ধ্বগ্ৰাহী’ আৰু ‘মহাগ্ৰাহী’ গ্ৰহপীড়াৰ শমন কৰিব লাগে।

Verse 16

उद्वेजनोर्ध्वनिःश्वासः स्वमुष्टिद्वयखादनं रक्तचन्दनकुष्ठाद्यैर् धूपयेल्लेपयेच्छिशुं

শিশুত চমক-ভয়, ওপৰমুখী কষ্টদায়ক শ্বাস, আৰু নিজৰ দুয়োটা মুঠি কামুৰি/চবোৱাৰ অভ্যাস দেখা দিলে, ৰক্তচন্দন, কুষ্ঠ আদি দ্ৰব্যেৰে ধূপন কৰি আৰু লেপন কৰি চিকিৎসা কৰিব লাগে।

Verse 17

कपिरोमनखैर् धूपो दशमी रोदनी ग्रही तच्चेष्टा रोदनं शश्वत् सुगन्धो नीलवर्णता

কপিৰ লোম আৰু নখৰ দৰে ধূপ/গন্ধ; দশমী তিথি; ‘ৰোদনী’ নামৰ গ্ৰহপীড়া। লক্ষণ—সদায় কান্দোন, সুগন্ধ, আৰু নীলাভ বৰ্ণতা।

Verse 18

धूपो निम्बेन भूतोग्रराजीसर्जरसैर् लिपेत् बलिं वहिर्हरेल्लाजकुल्माषकवकोदनम्

ধূপৰ বাবে নিম আৰু ভূতোগ্ৰা, ৰাজী, সৰ্জৰ ৰস/ৰালৰে লেপন কৰিব লাগে। আৰু বলি বাহিৰলৈ লৈ যাব লাগে—লাজা (ভাজা ধান), কুল্মাষ (সিজোৱা ডাল), কবক, আৰু ওদন (সিজোৱা ভাত)সহ।

Verse 19

यावत्त्रयोदशाहं स्यादेवं धूपादिका क्रिया गृह्नाति मासिकं वत्सं पूतनासङ्कुली ग्रही

শিশুৰ কষ্ট তেৰ দিনলৈকে থাকিলে, তেতিয়ালৈকে এই বিধি অনুসাৰে ধূপ আদি ক্ৰিয়া কৰিব লাগে; কিয়নো সহচৰগণসহ পূতনা-গ্ৰাহী এক মাহৰ শিশুক গ্ৰাস কৰে।

Verse 20

काकवद्रोदनं श्वासो मूत्रगन्धो ऽक्षिमीलनं गोमूत्रस्नपनं तस्य गोदन्तेन च धूपनम्

কাকৰ দৰে কান্দোন, শ্বাসকষ্ট, মূত্ৰৰ গন্ধ আৰু চকু মুদ খোৱা—এই লক্ষণ দেখা দিলে গো-মূত্ৰে স্নান কৰাব লাগে আৰু গোৰ দাঁতেৰে ধূপ দিব লাগে।

Verse 21

धूपदीपे चेति ट करकोदनमिति ख पीतवस्त्रं ददेद्रक्तस्रग्गन्धौ तैलदीपकः त्रिविधं पायसम्मद्यं तिलमासञ्चतुर्विधम्

ধূপ আৰু দীপ—ই ‘ট-বৰ্গ’; আৰু ‘কৰকোদন’ক ‘খ-বৰ্গ’ বোলা হৈছে। পীত বস্ত্ৰ দিব, ৰক্ত মালা আৰু সুগন্ধ অৰ্পণ কৰিব, আৰু তেলৰ দীপ জ্বলাইব। পায়স আৰু মদ্য তিন প্ৰকাৰ; তিল আৰু মাষ চাৰি প্ৰকাৰ।

Verse 22

करञ्जाधो यमदिशि सप्ताहं तैर् बलिं हरेत् द्विमासिकञ्च मुकुटा वपुः शीतञ्च शीतलं

কৰঞ্জ গছৰ তলত, যমদিশাত, সেই বস্তুসমূহসহ সাত দিন বলি অৰ্পণ কৰিব লাগে। দ্বিমাসিক অৱস্থাত (প্ৰেত) মুকুটধাৰী; তাৰ দেহ শীতল আৰু শীতলতাতেই অৱস্থিত।

Verse 23

छर्धिः स्यान्मुखशोषादिपुष्पगन्धांशुकानि च अपूपमोदनं दीपः कृष्णं नीरादि धूपकम्

বমি হ’ব পাৰে, লগতে মুখ শুকাই যোৱা আদি লক্ষণো। ইয়াৰ বাবে পুষ্প-সুগন্ধযুক্ত বস্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে; আপূপ আৰু মোদক নিবেদন কৰিব পাৰি। দীপ জ্বলাই, নীৰ আদি দ্ৰব্যেৰে প্ৰস্তুত কৃষ্ণ ধূপকো প্ৰয়োগ্য।

Verse 24

तृतीये गोमुखी निद्रा सविन्मूत्रप्ररोदनम् यवाः प्रियङ्गुः पलनं कुल्माषं शाकमोदनम्

তৃতীয় অৱস্থাত গোমুখী-নিদ্ৰা, অৰ্থাৎ মুখ তললৈ কৰি শুব; প্ৰভাত সূৰ্যোদয়ত মূত্ৰত্যাগ কৰিব; আৰু যৱ, প্ৰিয়ঙ্গু, পলন, কুল্মাষ আৰু শাকসহ ওদন গ্ৰহণ কৰিব।

Verse 25

क्षीरं पूर्वे ददेन्मध्ये ऽहनि धूपश् च सर्पिषा पञ्चभङ्गेन तत् स्नानं चतुर्थे पिङ्गलार्तिहृत्

প্ৰথমে ক্ষীৰ দিব লাগে; মধ্যাহ্নত ঘৃতৰে ধূপন কৰিব লাগে; তাৰ পিছত পঞ্চভঙ্গ মিশ্ৰণে স্নান বিধেয়; চতুৰ্থ দিন/প্ৰয়োগত ই পিঙ্গলা-যন্ত্ৰণা নাশ কৰে।

Verse 26

तनुः शीता पूतिगन्धः शोषः स म्रियते ध्रुवम् पञ्चमी ललना गात्रसादः स्यान्मुखशोषणं

যদি দেহ শীতল হৈ কৃশ হয়, দুৰ্গন্ধ ওলাই আৰু শোষ (ক্ষয়) দেখা দিয়ে, তেন্তে সি নিশ্চিতভাৱে মৰে। পঞ্চম দিনত নাৰীৰ গাত্ৰসাদ আৰু মুখশোষণ হয়।

Verse 27

अपानः पीतवर्णश् च मत्स्याद्यैर् दक्षिणे बलिः षण्मासे पङ्कजा चेष्टा रोदनं विकृतः स्वरः

ই অপান-দোষৰ লক্ষণ আৰু পীতবৰ্ণতা দেখা যায়; মাছ আদি বস্তুৰে সোঁফালে বলি দিব লাগে। ষষ্ঠ মাসত পদ্মসদৃশ অস্থিৰ চেষ্ট, কান্দোন আৰু স্বৰৰ বিকৃতি হয়।

Verse 28

मत्स्यमांससुराभक्तपुष्पगन्धादिभिर्बलिः सप्रमे तु निराहारा पूतिगन्धादिदन्तरुक्

মাছ, মাংস, সুৰা, ভক্ত (পকোৱা অন্ন), ফুল, গন্ধ আদি বস্তুৰে বলি দিব পাৰি। কিন্তু সপ্ৰমে শ্ৰেণীৰ বাবে বলি নিৰাহাৰ—দুৰ্গন্ধযুক্ত দ্ৰব্যাদি সহ, দন্তৰুক সংযুক্ত হ’ব।

Verse 29

पिष्टमांससुरामांसैर् बलिः स्याद्यमुनाष्टमे विस्फोटशोषणाद्यं स्यात् तच्चिकित्सान्न कारयेत्

যমুনাৰ তীৰত অষ্টমীত পিষ্ট মাংস, সুৰা আৰু মাংসৰে বলি দিয়া উচিত। যদি বিস্ফোট, শোষণ আদি ব্যাধি হয়, তেন্তে তাৰ চিকিৎসা নকৰি বিধিবদ্ধ শান্তিকৰ্ম পালন কৰিব লাগে।

Verse 30

नवमे कुम्भकर्ण्यार्तो ज्वरी च्छर्दति पालकम् रोदनं मांसकुल्माषमद्याद्यैर् वैश्वके बलिः

নৱমীত কুম্ভকৰ্ণী-পীড়া হ’লে শিশুৰ পালক জ্বৰত পৰি বমি কৰে আৰু কান্দোনো হয়। বৈশ্বদেৱ কৰ্মত মাংস, কুল্মাষ (সিদ্ধ ডাল), মদ্য আদি বস্তুৰে বলি দিয়া উচিত।

Verse 31

दशमे तापसी चेष्टा निराहारोक्षिमीलनम् घण्टा पताका पिष्टोक्ता सुरामांसबलिः समे

দশমীত তাপসসদৃশ আচৰণ—উপবাস আৰু চকু নিমীলন। কৰ্মত ঘণ্টা আৰু পতাকা ব্যৱহাৰ হয়; পিষ্ট (আটা)ৰে বলি নিৰ্দিষ্ট, আৰু সেই একে কৰ্মত সুৰা-মাংসৰ বলিও অৰ্পণীয়।

Verse 32

राक्षस्येकादशी पीडा नेत्राद्यं न चिकित्सनम् चञ्चला द्वादशे श्वासः त्रासादिकविचेष्टितम्

ৰাক্ষসী-পীড়াত একাদশীত যন্ত্ৰণা হয়; চকু আদি বিকাৰৰ চিকিৎসা কৰা উচিত নহয়। দ্বাদশীত অস্থিৰতা, শ্বাসকষ্ট আৰু ভয়জনিত ব্যাকুল চেষ্টাদি লক্ষণ দেখা যায়।

Verse 33

बलिः पूर्वे ऽथ मध्याह्ने कुल्मापाद्यैस्तिलादिभिः यातना तु द्वितीये ऽब्दे यातनं रोदनादिकम्

প্ৰথমে বলি দিয়া উচিত; তাৰপিছত মধ্যাহ্নত কুল্মাষ আদি আহাৰ আৰু তিল আদি অৰ্পণ কৰিব লাগে। কিন্তু যাতনাৰ কাল দ্বিতীয় বছৰত; সেই যাতনা কান্দোন আদি কষ্টৰূপ।

Verse 34

तिलमांसमद्यमांसैर् बलिः स्नानादि पूर्ववत् तृतीये रोदनी कम्पो रोदनं रक्तमूत्रकं

তিল, মাংস, মদ্য আৰু অন্য মাংসদ্ৰব্যেৰে বলি দিয়া উচিত; স্নানাদি পূৰ্বোক্ত বিধি অনুসাৰে। তৃতীয় অৱস্থাত কান্দোন আৰু কঁপনি হয়; আৰু ৰক্তমিশ্ৰিত মূত্ৰস্ৰাৱো ঘটে।

Verse 35

गुडौदनं तिलापूपः प्रतिमा तिलपिष्टजा तिलस्नानं पञ्चपत्रैर् धूपो राजफलत्वचा

গুড় মিশ্ৰিত ওদন (মিঠা ভাত), তিলৰ আপূপ আৰু তিলপিষ্টে নিৰ্মিত প্ৰতিমা বিধেয়। তিলজলে স্নান কৰিব লাগে; পাঁচপাতৰে ধূপ দিব লাগে, আৰু ৰাজফলৰ ছালেৰে ধূপন কৰিব লাগে।

Verse 36

चतुर्थे चटकाशोफो ज्वरः सर्वाङ्गसादनम् मत्स्यमांसतिलाद्यैश् च बलिः स्नानञ्च धूपनम्

চতুৰ্থ অৱস্থাত হঠাৎ ফোলা, জ্বৰ আৰু সৰ্বাঙ্গ অৱসাদ হয়। মাছ, মাংস, তিল আদি দ্ৰব্যেৰে বলি দি, স্নান আৰু ধূপন কৰিব লাগে।

Verse 37

चञ्चला पञ्चमे ऽब्दे तु ज्वरस्त्रासो ऽङ्गसादनम् मांसौदनाद्यैश् च बलिर्मेषशृङ्गेण धूपनम्

পঞ্চম বছৰত ‘চঞ্চলা’ নামৰ গ্ৰহবাধাই জ্বৰ, ভয় আৰু অঙ্গশৈথিল্য ঘটায়। শান্তিৰ বাবে মাংস, ওদন আদি দ্ৰব্যেৰে বলি দি, মেষৰ শিঙেৰে ধূপন কৰিব লাগে।

Verse 38

पलाशोदुम्बराश्वत्थवटबिल्वदलाम्बुधृक् षष्ठे ऽब्दे धावनीशोषो वैरस्यं गात्रसादनम्

পলাশ, উদুম্বৰ, অশ্বত্থ, বট আৰু বিল্বপাতা-সংস্কৃত জলেৰে যি জীৱনধাৰণ কৰে—ষষ্ঠ বছৰত—তাৰ দেহশোষ, মুখত বৈৰস্য (কষাভাব/অৰুচি) আৰু অঙ্গসাদন হয়।

Verse 39

सप्ताहोभिर्बलिः पूर्वैर् धुपस्नानञ्च भङ्गकैः सप्तमे यमुनाच्छर्दिरवचोहासरोदनम्

পূৰ্বৱৰ্তী সপ্তাহসমূহত বলক্ষয় হয়; ধূপ-সহ স্নান আৰু দেহশৈথিল্য/ভঙ্গ দেখা যায়। সপ্তমত যমুনাজল সদৃশ বমি, অসংলগ্ন বাক্য, হাঁহি আৰু কান্দোন হয়।

Verse 40

मांसपाद्यसमद्याद्यैर् बलिः स्नानञ्च धूपनम् अष्टमे वा जातवेदा निराहारं प्ररोदनम्

মাংস, পকা অন্ন আদি আৰু মদ্যাদি সহ বলি দিয়া উচিত; স্নান আৰু ধূপনো কৰিব লাগে। অথবা অষ্টম দিনা জাতবেদ (অগ্নি)ৰ বাবে নিৰাহাৰ ব্ৰত ৰাখি বিধিপূৰ্বক বিলাপ/কান্দোন কৰিব লাগে।

Verse 41

कृशरापूपदध्याद्यैर् बलिः स्नानञ्च धूपनम् कालाब्दे नवमे वाह्वोरास्फोटो गर्जनं भयम्

খিচুড়ি (কৃশৰা), পূপ (মিঠা কেক), দই আদি সহ বলি দিয়া উচিত; স্নান আৰু ধূপনো কৰিব লাগে। কালচক্ৰৰ নবম বছৰত বাহুত ফড়কনি/চটক আৰু গর্জন ভয়ৰ লক্ষণ।

Verse 42

बलिः स्यात् कृशरापूपशक्तुकुल्मासपायसैः दशमे ऽब्दे कलहंसी दाहो ऽङ्गकृशता ज्वरः

খিচুড়ি, পূপ, শক্তু (সত্তু), কুল্মাষ (সেদ্ধ ডাল/ধান্য) আৰু পায়সৰে বলি দিয়া উচিত। দশম বছৰত কলহপ্ৰবণতা, দাহ, অঙ্গকৃশতা আৰু জ্বৰ হয়।

Verse 43

वैवर्ण्यमिति ठ भागकैर् इति ख पौलिकापूपदध्यन्नैः पञ्चरात्रं बलिं हरेत् निम्बधूपकुष्ठलेप एकादशमके ग्रही

‘বৈবৰ্ণ্য’ নামৰ বিকাৰত (ঠ-খ ভেদ অনুসাৰে) পৌলিকা/চাউলৰ কেক (পূপ), দই আৰু ভাতৰে পাঁচ ৰাতি বলি দিব লাগে। একাদশ প্ৰকাৰত গ্ৰহবাধা নিমধূপ আৰু কুষ্ঠ (কোস্ত) লেপে শমিত কৰিব লাগে।

Verse 44

देवदूती निष्ठुरवाक् बलिर्लेपादि पूर्ववत् बलिका द्वादशे बलिर्लेपादि पूर्ववत्

দেৱদূতী আৰু নিষ্ঠুৰৱাকৰ বাবে বলি, লেপ আদি কৰ্ম পূৰ্বোক্ত বিধি অনুসাৰে কৰিব লাগে। বলিকাৰ ক্ষেত্ৰতো দ্বাদশ (দিন/ব্ৰত)ত বলি, লেপ আদি সকলো পূৰ্বৱৎ সম্পাদনীয়।

Verse 45

त्रयोदशे वायवी च मुखवाह्याङ्गसादनम् रक्तान्नगन्धमाल्याद्यैर् बलिः पञ्चदलैः स्नपेत्

ত্রয়োদশ (দিন/ব্ৰত)ত বায়বী বিধি কৰিব লাগে—মুখ আৰু বাহ্য অংগসমূহৰ সাধন/সংস্কাৰ। ৰক্তবৰ্ণ অন্ন, গন্ধ, মাল্য আদি দি বলি দিব আৰু পাঁচ দলে/পাতৰে স্নাপন কৰাব।

Verse 46

राजीनिस्वदलैर् धूपो यक्षिणी च चतुर्दशे चेष्टा शूलं ज्वरो दाहो मांसभक्षादिकैर् बलिः

ৰাজীনী পাতৰে ধূপন কৰিব লাগে; চতুৰ্দশ (দিন/ব্ৰত)ত যক্ষিণী-বিধি নিৰ্দিষ্ট। চেষ্টাবিকাৰ, শূল, জ্বৰ, দাহ আদি অৱস্থাত মাংস, ভক্ষ্য আদি দি বলি দিব লাগে।

Verse 47

स्नानादि पूर्ववच्छान्त्यै मुण्डिकार्तिस्त्रिपञ्चके तच्चेष्टासृक्श्रवः शश्वत्कुर्याम्मातृचिकित्सनम्

শান্তিৰ বাবে স্নান আদি পূৰ্বৱৎ পালন কৰিব লাগে। মুণ্ডিকা-আর্তি আদি ত্ৰি-পঞ্চক দুখত, লগতে চেষ্টাবিকাৰ আৰু নিৰন্তৰ ৰক্তস্ৰাৱ থাকিলে, মাতৃ-চিকিৎসন (মাতৃদেৱীৰ চিকিৎসা-অনুষ্ঠান) সদায় কৰিব লাগে।

Verse 48

वानरी षोडशी भूमौ पतेन्निद्रा सदा ज्वरः पायसाद्यैस्त्रिरात्रञ्च वलिः स्नानादि पूर्ववत्

ষোড়শী (তিথি/দিন)ত বানৰী দোষ হ’লে ভূমিত শুই থাকিব লাগে; নিদ্ৰা হ’ব আৰু জ্বৰ সদায় থাকিব। পায়স আদি দি তিনিৰাতি বলি দিব; স্নান আদি পূৰ্বৱৎ পালন কৰিব।

Verse 49

गन्धवती सप्तदशे गात्रोद्वेगः प्ररोदनम् कुल्माषाद्यैर् बलिः स्नानधूपलेपादि पूर्ववत्

সপ্তদশ গন্ধভেদ ‘গন্ধৱতী’ত দেহত উদ্বেগ আৰু ক্ৰন্দন হয়। কুল্মাষ আদি দ্ৰব্যেৰে বলি দিব লাগে; স্নান, ধূপ, লেপন আদি পূৰ্ববৎ পালনীয়।

Verse 50

दिनेशाः पूतना नाम वर्षेशाः सुकुमारिकाः आकट्टय एवं सिद्धरूपो ज्ञापयति हरे हरे निर्दोषं कुरु कुरु बालिकां बालं स्त्रियम् पुरुषं वा सर्वग्रहाणामुपक्रमात् चामुण्डे नमो देव्यै ह्रूं ह्रूं ह्रीं अपसर अपसर दुष्टग्रहान् ह्रूं तद्यथा गच्छन्तु गृह्यकाः अन्यत्र पन्थानं रुद्रो ज्ञापयति सर्वबालग्रहेषु स्यान्मन्त्रो ऽयं सर्वकामिकः

দিনেশ, ‘পূতনা’ নামৰ, বৰ্ষেশ আৰু সুকুমাৰিকাসকল—এইদৰে সিদ্ধৰূপে ঘোষণা কৰে: “হৰে হৰে—সৰ্বগ্ৰহৰ উপক্রমৰ পৰা বালিকা, বালক, স্ত্রী বা পুৰুষক নিৰ্দোষ কৰ, নিৰ্দোষ কৰ। হে চামুণ্ডে দেবী, নমো: হ্ৰূঁ হ্ৰূঁ হ্ৰীঁ—দুষ্ট গ্ৰহসকল, অপসৰ অপসৰ—হ্ৰূঁ। গৃহ্যক (ঘৰত লেগি থকা গ্ৰহ) অন্য পথেদি গুচি যাওক; ৰুদ্ৰে পথ জনায়।” সকলো বালগ্ৰহত এই মন্ত্র প্ৰযোজ্য আৰু সৰ্বকামিক।

Verse 51

ॐ नमो भगवति चामुण्डे मुञ्च मुञ्च बलिं बालिकां वा बलिं गृह्ण गृह्ण जय जय वस वस सर्वत्र बलिदाने ऽयं रक्षाकृत् पठ्यते मनुः रक्षन्तु च ज्वराभ्यान्तं मुञ्चन्तु च कुमारकम्

ওঁ ভগৱতী চামুণ্ডেলৈ নমো। মুঞ্চ মুঞ্চ—বলি (গ্ৰহণ কৰ), বালিকাৰ বাবে হওক বা অন্যথা; বলি গৃহ্ণ গৃহ্ণ। জয় জয়; সৰ্বত্ৰ বস বস। প্ৰতিটো বলিদানত এই ৰক্ষাকৰ মন্ত্র পাঠ কৰা হয়—“জ্বৰে আক্রান্তজনক ৰক্ষা কৰক আৰু কুমাৰক (সেই পীড়াৰ পৰা) মুক্ত কৰক।”