Adhyaya 12
Chapter 12 — श्रीहरिवंशवर्णनं (Śrī-Harivaṃśa-varṇana) | The Description of the Sacred Harivaṃśa
অগ্নিয়ে বিষ্ণুৰ নাভি-পদ্মৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা হৰিবংশৰ বংশানুক্ৰম বৰ্ণনা কৰে—ব্ৰহ্মা→অত্ৰি→সোম→পুৰূৰৱা→আয়ু→নহুষ→যযাতি—আৰু শাখা-প্ৰশাখাৰ বিস্তাৰে যাদৱবংশত বসুদেৱক অগ্ৰগণ্য বুলি স্থাপন কৰে। তাৰ পিছত কৃষ্ণাৱতাৰ লীলাক ক্ৰমবদ্ধভাৱে সংক্ষিপ্ত কৰে—গৰ্ভ-পরিবর্তন (বলৰামসহ), মধ্যৰাতি কৃষ্ণৰ প্ৰাকট্য, যশোদাৰ ঘৰত শিশুবিনিময়, আৰু কংসৰ নিষ্ঠুৰতা। আকাশজাত দেৱীয়ে কংসবধৰ ভবিষ্যদ্বাণী কৰে; দুৰ্গাৰ নামসমূহেৰে স্তৱ আৰু ত্ৰিসন্ধ্যা পাঠৰ ফলশ্ৰুতি কোৱা হয়। ব্ৰজ লীলা—পূতনা, যমলাৰ্জুন, শকটভংগ, কালিয়দমন, ধেনুক-কৈশী-অৰিষ্টবধ, গোবৰ্ধনধাৰণ—ৰ পিছত মথুৰা পৰ্ব: কুৱলয়াপীড় দমন, চাণূৰ-মুষ্টিক মর্দন, কংসবধ। তাৰ পাছত জৰাসন্ধৰ অবৰোধ, দ্বাৰকা স্থাপন, নৰকাসুৰবধ, পাৰিজাত আনয়ন, আৰু প্ৰদ্যুম্ন–অনিরুদ্ধ–ঊষা কাহিনীত হৰি–শংকৰ সংঘাত আৰু অভেদ তত্ত্বৰ উপসংহাৰ। শেষত যাদৱবংশৰ বিস্তাৰ আৰু হৰিবংশ পাঠে ইষ্টসিদ্ধি আৰু হৰিপ্ৰাপ্তি দিয়ে বুলি প্ৰতিশ্ৰুতি আছে।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे उत्तरकाण्डवर्णनं नाम एकादशो ऽध्यायः अथ द्वादशो ऽध्यायः श्रीहरिवंशवर्णनं अग्निर् उवाच हरिवंशम्प्रवक्ष्यामि विष्णुनाभ्यम्बुजादजः ब्रह्मणोत्रिस्ततः सोमः सोमाज्जातः पुरूरवाः
এইদৰে আদিমহাপুৰাণ অগ্নিপুৰাণৰ আগ্নেয় ৰামায়ণত ‘উত্তৰকাণ্ডবৰ্ণন’ নামৰ একাদশ অধ্যায়। এতিয়া দ্বাদশ অধ্যায় ‘শ্ৰীহৰিবংশবৰ্ণন’ আৰম্ভ। অগ্নিয়ে ক’লে—মই হৰিবংশ বৰ্ণনা কৰিম। বিষ্ণুৰ নাভিজ পদ্মৰ পৰা অজ ব্ৰহ্মা; ব্ৰহ্মাৰ পৰা অত্রি, অত্রিৰ পৰা সোম, আৰু সোমৰ পৰা পুরূৰবা জন্মিলে।
Verse 2
तस्मादायुरभूत्तस्मान् नहुषो ऽतो ययातिकः यदुञ्च तुर्वसुन्तस्माद् देवयानी व्यजायत
পুরূৰবাৰ পৰা আয়ু, আয়ুৰ পৰা নহুষ, আৰু নহুষৰ পৰা যযাতি জন্মিলে। যযাতিৰ পৰা যদু আৰু তুৰ্বসু জন্মিলে; আৰু যযাতিৰ পৰাই দেৱযানীও জন্মিলে।
Verse 3
द्रुह्यं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी यदोः कुले यादवाश् च वसुदेवस्तदुत्तमः
তাৰ পৰা দ্ৰুহ্যু, অনু আৰু পুরু জন্মিলে। বৃষপৰ্বণৰ কন্যা শর্মিষ্ঠাইও সন্ততি জন্মালে। যদুৰ কুলত যাদৱসকল উদ্ভৱ হ’ল; তেওঁলোকৰ মাজত বসুদেৱ সৰ্বোত্তম আছিল।
Verse 4
भुवो भारावतारार्थं देवक्यां वसुदेवतः हिरण्यकशिपोः पुत्राः षड्गर्भा योगनिद्रया
পৃথিৱীৰ ভাৰ হ্ৰাস কৰিবলৈ অৱতাৰ-উদ্দেশ্যে, যোগনিদ্ৰাৰ শক্তিৰে, হিৰণ্যকশিপুৰ ছয় পুত্ৰৰূপ গৰ্ভ বসুদেৱৰ মাধ্যমে দেৱকীৰ গৰ্ভত স্থাপন কৰা হ’ল।
Verse 5
विष्णुप्रयुक्तया नीता देवकीजठरं पुरा अभूच्च सप्तमो गर्भो देवक्या जठराद् बलः
পূৰ্বতে বিষ্ণুৰ প্ৰেৰণা অনুসাৰে সেই গৰ্ভ দেবকীৰ উদৰত নীত হৈছিল; দেবকীৰ উদৰৰ পৰা স্থানান্তৰিত হৈ সেই সপ্তম গৰ্ভই বল (বলৰাম) ৰূপে প্ৰকাশ পালে।
Verse 6
सङ्क्रामितो ऽभूद्रोहिण्यां रौहिणेयस्ततो हरिः कृष्णाष्टम्याञ्च नभसि अर्धरात्रे चतुर्भुजः
তাৰপিছত হৰি ৰোহিণীৰ গৰ্ভলৈ স্থানান্তৰিত হ’ল; সেয়েহে তেওঁ ‘ৰৌহিণেয়’ নামে জন্মিল। নভস (ভাদ্ৰপদ) মাহৰ কৃষ্ণপক্ষ অষ্টমীত অর্ধৰাত্ৰিত তেওঁ চতুৰ্ভুজ ৰূপে প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল।
Verse 7
देवक्या वसुदेवेन स्तुतो बालो द्विबाहुकः वसुदेवः कंसभयाद् यशोदाशयने ऽनयत्
দেৱকী আৰু বসুদেৱে স্তৱ কৰা সেই দ্বিবাহু শিশুটিক কংসৰ ভয়ত বসুদেৱে কঢ়িয়াই যশোদাৰ শয়নস্থানত থৈ দিলে।
Verse 8
यशोदाबालिकां गृह्य देवकीशयने ऽनयत् कंसो बालध्वनिं श्रुत्वा ताञ्चिक्षेप शिलातले
যশোদাৰ কন্যা শিশুটিক লৈ সি দেবকীৰ শয়নস্থানলৈ আনিলে। কংসে শিশুৰ ধ্বনি শুনি তাক ধৰি শিলাতলত আছাড় মাৰিলে।
Verse 9
वारितोपि स देवक्या मृत्युर्गर्भोष्टमो मम श्रुत्वाशरीरिणीं वाचं मत्तो गर्भास्तु मारिताः
দেৱকীয়ে বাধা দিলেও সি ভাবিলে—‘দেৱকীৰ অষ্টম গৰ্ভেই মোৰ মৃত্যু’; আৰু অশৰীৰী বাণী শুনি, দেৱকীৰ পৰা জন্মা গৰ্ভসমূহক সি হত্যা কৰিলে।
Verse 10
समर्पितास्तु देवक्या विवाहसमयेरिताः सा क्षिप्ता बालिका कंसम् आकाशस्थाब्रवीदिदम्
বিবাহৰ সময়ত যিদৰে দাবী কৰা হৈছিল, দেৱকীয়ে শিশুসকল সমৰ্পণ কৰিলে; কংসে সিহঁতক তললৈ নিক্ষেপ কৰিলে। তেতিয়া আকাশত অৱস্থিত এগৰাকী বালিকাই এই বাক্য ক’লে।
Verse 11
किं मया क्षिप्तया कंस जातो यस्त्वां बधिष्यति विष्णुनाभ्यब्जादज इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वस्वभूतो देवानां भूभारहरणाय सः
হে কংস! মোক নিক্ষেপ কৰাত কি লাভ হ’ল? মোৰ পৰাই সেইজন জন্মিছে যিয়ে তোমাক বধ কৰিব। (পাঠান্তৰ: ‘বিষ্ণুৰ নাভি-পদ্মৰ পৰা জন্ম লোৱা অজ’)। দেৱতাসকলৰ সাৰস্বরূপ তেওঁ ভূভাৰ হৰণ কৰিবলৈ আহিছে।
Verse 12
इत्युक्त्वा सा च शुम्भादीन् हत्वेन्द्रेण च संस्तुता आर्या दुर्गा वेदगर्भा अम्बिका भद्रकाल्यपि
এইদৰে কৈ সি শুম্ভ আদি সকলক বধ কৰিলে; আৰু ইন্দ্ৰে তেওঁক স্তৱ কৰিলে—তেওঁ আৰ্যা, দুৰ্গা, বেদগৰ্ভা, অম্বিকা আৰু ভদ্ৰকালীও।
Verse 13
भद्रा क्षेम्या क्षेमकरी नैकबाहुर् नमामि ताम् त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नाम सर्वान् कामानवाप्नुयात्
মই তেওঁক নমস্কাৰ কৰোঁ—ভদ্ৰা, ক্ষেম্যা, ক্ষেমকৰী আৰু নৈকবাহু। যিয়ে দিনৰ ত্ৰিসন্ধ্যাত এই নামসমূহ পাঠ কৰে, সি সকলো কামনা লাভ কৰে।
Verse 14
कंसो ऽपि पूतनादींश् च प्रेषयद्बालनाशने यशोदापतिनन्दाय वसुदेवेन चार्पितौ
কংসেও শিশুনাশৰ বাবে পূতনা আদি সকলক পঠালে; আৰু সেই দুজন (শিশু) বসুদেৱে যশোদাৰ স্বামী নন্দৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছিল।
Verse 15
रक्षणाय च कंसादेर् भीतेनैव हि गोकुले रामकृष्णौ चेरतुस्तौ गोभिर्गोपालकैः सह
ৰক্ষাৰ বাবে, কংস আদি লোকৰ ভয়ত, সেই দুজন ৰাম আৰু কৃষ্ণ গোকুলত গাই আৰু গোপবালকসকলৰ সৈতে বাস কৰিলে।
Verse 16
सर्वस्य जगतः पालौ गोपालौ तौ बभूवतुः कृष्णश्चोलूखले बद्धो दाम्ना व्यग्रयशोदया
সমগ্ৰ জগতৰ পালক হৈও তেওঁলোক দুজন গোপাল হৈ পৰিল; আৰু ব্যগ্ৰ যশোদাই ৰছীৰে কৃষ্ণক উলূখলত বান্ধি, তেওঁ তাতে আবদ্ধ হৈ থাকিল।
Verse 17
यमलार्जुनमध्ये ऽगाद् भग्नौ च यमलार्जुनौ परिवृत्तश् च शकटः पादक्षेपात् स्तनार्थिना
স্তন বিচৰা শিশুটি যমলাৰ্জুনৰ মাজলৈ গ’ল; তাৰ পায়ৰ আঘাতত শকট উলটি গ’ল আৰু যমলাৰ্জুন দুয়োটা ভাঙি পৰিল।
Verse 18
पूतना स्तनपानेन सा हता हन्तुमुद्यता वृन्दावनगतः कृष्णः कालियं यमुनाह्रदात्
মাৰিবলৈ উদ্যত পূতনা স্তনপানতেই নিহত হ’ল; আৰু কৃষ্ণ বৃন্দাবনলৈ গৈ যমুনাৰ হ্ৰদৰ পৰা কালিয়াক টানি উলিয়াই দমন কৰিলে।
Verse 19
जित्वा निःसार्य चाब्धिस्थञ् चकार बलसंस्तुतः क्षेमं तालवनं चक्रे हत्वा धेनुकगर्दभं
জলত বাস কৰা দুষ্টসকলক জয় কৰি বাহিৰ কৰি, বলৰামৰ প্ৰশংসা লাভ কৰি, তেওঁ ধেনুক নামৰ গৰ্দভ-দৈত্যক বধ কৰি তালবনক ক্ষেম কৰিলে।
Verse 20
अरिष्टवृषभं हत्वा केशिनं हयरूपिणम् शक्रोत्सवं परित्यज्य कारितो गोत्रयज्ञकः
অৰিষ্ট নামৰ বৃষভ-দৈত্য আৰু ঘোঁৰাৰূপী কেশীক বধ কৰি, শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) উৎসৱ ত্যাগ কৰি তেওঁ গোত্ৰ-যজ্ঞ (গোৱৰ্ধন/কুল-উপাসনা) কৰোৱালে।
Verse 21
पर्वतं धारयित्वा च शक्राद्वृष्टिर् निवारिता नमस्कृतो महेन्द्रेण गोविन्दो ऽथार्जुनोर्पितः
পৰ্বত ধৰি শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) প্ৰেৰিত বৰষুণ নিবাৰণ কৰা হ’ল; তেতিয়া মহেন্দ্ৰে গোবিন্দক প্ৰণাম কৰিলে, তাৰ পাছত অৰ্জুন তেওঁলৈ অৰ্পিত হ’ল।
Verse 22
इन्द्रोत्सवस्तु तुष्टेन भूयः कृष्णेन कारितः रथस्थो मथुराञ्चागात् कंसोक्ताक्रूरसंस्तुतः
কিন্তু তুষ্ট কৃষ্ণে পুনৰায় শক্ৰোৎসৱ কৰোৱালে; তাৰ পাছত ৰথত উঠি তেওঁ মথুৰালৈ গ’ল—কংসৰ আদেশত, আৰু অক্রূৰৰ স্তুতিসহ।
Verse 23
गोपीभिरनुरक्ताभिः क्रीडिताभिर् निरीक्षितः रजकं चाप्रयच्छन्तं हत्वा वस्त्राणि चाग्रहीत्
স্নেহাসক্ত ক্ৰীড়াৰত গোপীসকলৰ দৃষ্টিৰ মাজতে, বস্ত্ৰ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা ৰজক (ধোপা) ক বধ কৰি তেওঁ বস্ত্ৰ গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 24
सह रामेण मालाभृन् मालाकारे वरन्ददौ दत्तानुलेपनां कुब्जाम् ऋजुं चक्रे ऽहनद् गजं
ৰামৰ সৈতে, মালাভৃত (মালা-বাহক) এ মালাকাৰক বৰ দিলে। অনুলেপন দিয়া কুব্জাক তেওঁ ঋজু (সোজা, সুগঠিত) কৰিলে আৰু এটা গজ (হাতী) বধ কৰিলে।
Verse 25
मत्तं कुवलयापीडं द्वारि रङ्गं प्रविश्य च कंसादीनां पश्यतां च मञ्चस्थानां नियुद्धकं
ৰঙদ্বাৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ মত্ত কুবলয়াপীড় হাতীৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিলে; মঞ্চাসনত বহা কংস আদি সেয়া চাই থাকিল।
Verse 26
चक्रे चाणूरमल्लेन मुष्टिकेन बलो ऽकरोत् चाणूरमुष्टिकौ ताभ्यां हतौ मल्लौ तथापरे
বলৰামে চাণূৰ মল্লৰ সৈতে আৰু কৃষ্ণই মুষ্টিকৰ সৈতে মল্লযুদ্ধ কৰিলে; তেওঁলোকৰ দ্বাৰা চাণূৰ-মুষ্টিক নিহত হ’ল, আন মল্লসকলও নাশ হ’ল।
Verse 27
मथुराधिपतिं कंसं हत्वा तत्पितरं हरिः चक्रे यादवराजानम् अस्तिप्राप्ती च कंसगे
হৰিয়ে মথুৰাৰ অধিপতি কংসক বধ কৰি কংসৰ পিতাক যাদৱসকলৰ ৰজা স্থাপন কৰিলে; আৰু কংস-প্ৰসঙ্গত অস্থিৰ প্ৰাপ্তিও হ’ল।
Verse 28
जरासन्धस्य ते पुत्र्यौ जरासन्धस्तदीरितः चक्रे स मथुरारोधं यादवैर् युयुधे शरैः
সেই দুগৰাকী জরাসন্ধৰ কন্যা; তেওঁলোকৰ প্ৰেৰণাত জরাসন্ধে মথুৰা অবৰোধ কৰি যাদৱসকলৰ সৈতে শৰবৃষ্টিৰে যুদ্ধ কৰিলে।
Verse 29
रामकृष्णौ च मथुरां त्यक्त्वा गोमन्तमागतौ जरासन्धं विजित्याजौ पौण्ड्रकं वासुदेवकं
ৰাম আৰু কৃষ্ণই মথুৰা ত্যাগ কৰি গোমন্ত পৰ্বতলৈ আহিল; আৰু যুদ্ধত জরাসন্ধক জয় কৰি পৌণ্ড্ৰক বাসুদেৱকো পৰাভূত কৰিলে।
Verse 30
पुरीं च द्वारकां कृत्वा न्यवसद् यादवैर् वृतः भौमं तु नरकं हत्वा तेनानीताश् च कन्यकाः
দ্বাৰকা নগৰী স্থাপন কৰি জনাৰ্দনে যাদৱসকলৰ পৰিবেষ্টিত হৈ তাত বাস কৰিলে। ভৌমপুত্ৰ নৰকক বধ কৰি, তাৰ দ্বাৰা অপহৃত ৰাজকন্যাসকলকো তেওঁ উদ্ধাৰ কৰি উভতাই আনিলে।
Verse 31
देवगन्धर्वयक्षाणां ता उवाच जनार्दनः षोदशस्त्रीसहस्राणि रुक्मिण्याद्यास् तथाष्ट च
দেৱ, গন্ধৰ্ব আৰু যক্ষসকলৰ সেই নাৰীসকলক জনাৰ্দনে ক’লে—“ৰুক্মিণী আদি ষোলো সহস্ৰ নাৰী, আৰু লগতে আঠজন প্রধান মহিষীও আছে।”
Verse 32
सत्यभामासमायुक्तो गरुडे नरकार्दनः मणिशैलं सरत्रञ्च इन्द्रं जित्वा हरिर्दिवि
সত্যভামাৰ সৈতে, গৰুড়াৰূঢ় নৰকবধকাৰী হৰিয়ে স্বৰ্গত ইন্দ্ৰক জয় কৰি মণিশৈল আৰু পাৰিজাত বৃক্ষো সৈতে লৈ উভতি আহিল।
Verse 33
पारिजातं समानीय सत्यभामागृहे ऽकरोत् सान्दीपनेश् च शस्त्रास्त्रं ज्ञात्वा तद्बालकं ददौ
পাৰিজাত বৃক্ষ আনি তেওঁ সত্যভামাৰ গৃহত স্থাপন কৰিলে। আৰু সান্দীপনিৰ পৰা শস্ত্ৰ-অস্ত্ৰবিদ্যা শিকি, সেই গুৰুৰ পুত্ৰক পুনৰ উভতাই দিলে।
Verse 34
जित्वा पञ्चजनं दैत्यं यमेन च सुपूजितः रजकञ्च प्रजल्पन्तमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अबधीत् कालयवनं मुचुकुन्देन पूजितः
পঞ্চজন নামৰ দৈত্যক জয় কৰি তেওঁ যমৰ দ্বাৰাও বিশেষভাবে পূজিত হ’ল। তেওঁ কালযবনক বধ কৰিলে আৰু মুচুকুন্দৰ দ্বাৰা সন্মানিত হ’ল; (কিছুমান পাঠত) উদ্ধত বাক্য কোৱা ৰজককো বধ কৰাৰ উল্লেখ আছে।
Verse 35
वसुदेवं देवकीञ्च भक्तविप्रांश् च सोर्च्यत् रेवत्यां बलभद्राच्च यज्ञाते निशठोन्मुकौ
বাসুদেৱ আৰু দেৱকীক, লগতে ভক্ত ব্ৰাহ্মণসকলকো পূজা কৰা উচিত। ৰেৱতীৰ সৈতে বলভদ্ৰকো আৰাধনা কৰা; আৰু নিশঠ আৰু উন্মুক—এই দুজনক যজ্ঞজাত বুলি জনা যায়।
Verse 36
कृष्णात् शाम्बो जाम्बवत्यामन्यास्वन्ये ऽभवन् सुताः
কৃষ্ণৰ পৰা জাঁবৱতীৰ গৰ্ভত শাম্ব জন্মিল; আৰু তেওঁৰ আন আন পত্নীৰ পৰা আন আন পুত্ৰসকল জন্মিল।
Verse 37
तं मत्स्यं शम्बरायादान्मायावत्यै च शम्बरः
সেই মাছটো তেওঁ শম্বৰক দিলে; আৰু শম্বৰে তাক মায়াৱতীক দিলে।
Verse 38
मायावती मत्स्यमध्ये दृष्ट्वा स्वं पतिमादरात् पपोष सा तं चोवाच रतिस्ते ऽहं पतिर्मम
মায়াৱতীয়ে মাছৰ ভিতৰত নিজৰ পতিক দেখি স্নেহেৰে তেওঁক লালন-পালন কৰিলে; আৰু ক’লে—“মই তোমাৰ ৰতি (প্ৰিয়া), আৰু তুমি মোৰ পতি।”
Verse 39
कामस्त्वं शम्भुनानङ्गः कृतोहं शम्बरेण च हृता न तस्य पत्नी त्वं मायाज्ञः शम्बरं जहि
তুমি কাম—শম্ভুৱে তোমাক অনঙ্গ (দেহহীন) কৰিছে। মোকো শম্বৰে অপহৰণ কৰিছে। তুমি তাৰ পত্নী নহয়; হে মায়াবিদ্যাজ্ঞ! শম্বৰক বধ কৰা।
Verse 40
तच् छ्रुत्वा शम्बरं हत्वा प्रद्युम्नः सह भार्यया मायावत्या ययौ कृष्णं कृष्णो हृष्टो ऽथ रुक्मिणी
এই কথা শুনি প্ৰদ্যুম্নে শম্বৰক বধ কৰি পত্নী মায়াৱতীৰ সৈতে শ্ৰীকৃষ্ণৰ ওচৰলৈ গ’ল। কৃষ্ণ আনন্দিত হ’ল, ৰুক্মিণীও হৰ্ষিত হ’ল।
Verse 41
प्रद्युम्नादनिरुद्धोभूदुषापतिरुदारधीः बाणो बलिसुतस्तस्य सुतोषा शोणितं पुरं
প্ৰদ্যুম্নৰ পৰা উদাৰবুদ্ধি অনিৰুদ্ধ জন্মিল; তেওঁ উষাৰ পতি। বলিৰ পুত্ৰ বাণ; তেওঁৰ কন্যা উষা; আৰু শোণিত আছিল বাণৰ নগৰ।
Verse 42
तपसा शिवपुत्रो ऽभूत् मायूरध्वजपातितः युद्धं प्राप्स्यसि वाण त्वं वाणं तुष्टः शिवोभ्यधात्
তপস্যাৰ বলত সি যেন শিৱপুত্ৰই হ’ল; তথাপি ময়ূৰধ্বজধাৰীৰ দ্বাৰা সি পতিত হ’ল। তুষ্ট শিৱে বাণক ক’লে—“হে বাণ, তুমি যুদ্ধে প্ৰৱেশ কৰিবা।”
Verse 43
शिवेन क्रीडतीं गौरीं दृष्ट्वोषा सस्पृहा पतौ तामाह गौरी भर्ता ते निशि सुप्तेति दर्शनात्
শিৱৰ সৈতে ক্ৰীড়াৰত গৌৰীক দেখি উষা নিজৰ পতিৰ প্ৰতি আকুল হ’ল। তাই গৌৰীক ক’লে—“মই যি দেখিলোঁ, তাতে যেন তোমাৰ স্বামী ৰাতি শুই থাকে।”
Verse 44
वैशाखमासद्वादश्यां पुंसो भर्ता भविष्यति गौर्युक्ता हर्षिता चोषा गृहे सुप्ता ददर्श तं
বৈশাখ মাহৰ দ্বাদশীত সেই পুৰুষ এজনী স্ত্ৰীৰ পতি হ’ব। গৌৰবৰ্ণা আৰু হৰ্ষিতা উষাই ঘৰত শুই থাকোঁতে তেওঁক (স্বপ্ন/দৰ্শনত) দেখিলে।
Verse 45
आत्मना सङ्गतं ज्ञात्वा तत्सख्या चित्रलेखया लिखिताद्वै चित्रपटादनिरुद्धं समानयत्
নিজ হৃদয়ত তেওঁৰ সৈতে একাত্মতা বুজি, সখী চিত্ৰলেখাৰ জৰিয়তে চিত্ৰপটত অংকিত প্ৰতিচ্ছবি দেখি চিনে অনিৰুদ্ধক আনি উপস্থিত কৰিলে।
Verse 46
तच् छ्रुत्वा इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कृष्णपौत्रं द्वारकातो दुहिता वाणमन्त्रिणः कुम्भाण्डस्यानिरुद्धोगाद्रराम ह्य् उषया सह
সেয়া শুনি (চিহ্নিত পাণ্ডুলিপি-পাঠ অনুসাৰে), কৃষ্ণৰ পৌত্ৰ অনিৰুদ্ধ দ্বাৰকাৰ পৰা আহি বাণৰ মন্ত্ৰী কুম্ভাণ্ডৰ কন্যা ঊষাৰ সৈতে ক্ৰীড়া-ৰমণ কৰিলে।
Verse 47
वाणध्वजस्य सम्पातै रक्षिभिः स निवेदितः अनिरुद्धस्य वाणेन युद्धमासीत्सदारुणम्
ৰক্ষীসকলে ধাৱি আহি তেওঁৰ কথা বাণধ্বজক জনালে; তাৰ পাছত অনিৰুদ্ধ আৰু বাণৰ মাজত অতি ভয়ংকৰ যুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল।
Verse 48
श्रुत्वा तु नारदात् कृष्णः प्रद्युम्नबलभद्रवान् गरुडस्थोथ जित्वाग्नीन् ज्वरं माहेश्वरन्तथा
নাৰদৰ পৰা শুনি কৃষ্ণ প্ৰদ্যুম্ন আৰু বলভদ্ৰসহ গৰুড়াৰূঢ় হ’ল; আৰু অগ্নিসমূহ জয় কৰি মাহেশ্বৰ জ্বৰকো দমন কৰিলে।
Verse 49
हरिशङ्करयोर्युद्धं बभूवाथ शराशरि नन्दिविनायकस्कन्दमुखास्तार्क्षादिभिर्जिताः
তাৰ পাছত হৰি আৰু শংকৰৰ মাজত শৰ-প্ৰতিশৰৰ যুদ্ধ হ’ল; আৰু নন্দী, বিনায়ক, স্কন্দ আদি তাৰ্ক্ষ্য (গৰুড়) আৰু তেওঁৰ সহচৰসকলৰ দ্বাৰা পৰাভূত হ’ল।
Verse 50
जृम्भते शङ्करे नष्टे जृम्भणास्त्रेण विष्णुना छिन्नं सहस्रं बाहूनां रुद्रेणाभयमर्थितम्
বিষ্ণুৱে জৃম্ভণাস্ত্ৰেৰে শংকৰক জঁভাই তুলাই অক্ষম কৰিলে; তেতিয়া বিষ্ণুৰ সহস্ৰ বাহু ছিন্ন হ’ল, আৰু ৰুদ্ৰে তেওঁৰ পৰা অভয়ৰ আশ্বাস প্ৰাৰ্থনা কৰিলে।
Verse 51
विष्णुना जीवितो वाणो द्विबाहुः प्राब्रवीच्छिवम् त्वया यदभयं दत्तं वाणस्यास्य मया च तत्
বিষ্ণুৱে জীৱন ৰক্ষা কৰা বাণৰ বিষয়ে দ্বিবাহু শিৱে ক’লে—“এই বাণক তুমি যি অভয় দিছা, সেই একেই অভয় মইও অনুমোদন কৰোঁ।”
Verse 52
आवयोर् नास्ति भेदो वै भेदी नरकमाप्नुयात् शिवाद्यैः पूजितो विष्णुः सोनिरुद्ध उषादियुक्
“আমাৰ দুয়োৰ মাজত সঁচাকৈ কোনো ভেদ নাই; যিয়ে ভেদ কৰে সি নৰক প্ৰাপ্ত হয়। শিৱ আদি দেৱসকলে যাক পূজা কৰে সেই বিষ্ণুৱেই উষা-আদি সহ অনিরুদ্ধ।”
Verse 53
द्वारकान्तु गतो रेमे उग्रसेनादियादवैः अनिरुद्धात्मजो वज्रो मार्कण्डेयात्तु सर्ववित्
তেওঁ দ্বাৰকাত গৈ উগ্ৰসেন আদি যাদৱসকলৰ সৈতে আনন্দে বাস কৰিলে। আৰু অনিরুদ্ধৰ পুত্ৰ বজ্ৰ, মাৰ্কণ্ডেয়ৰ উপদেশে সৰ্ববিত্ (সৰ্ববিষয়ে পাৰদৰ্শী) হ’ল।
Verse 54
बलभद्रः प्रलम्बघ्नो यमुनाकर्षणो ऽभवत् द्विविदस्य कपेर्भेत्ता कौरवोन्मादनाशनः
তেওঁ বলভদ্ৰ নামে খ্যাত হ’ল—প্ৰলম্ববধকাৰী, যমুনাক আকর্ষণ কৰি পথ ঘুৰোৱা, কপি দ্বিবিদক ভেদি নাশ কৰা, আৰু কৌৰৱৰ উন্মাদ (অহংকাৰ) নাশকাৰী।
Verse 55
हरी रेमेनेकमूर्तो रुक्मिण्यादिभिरीश्वरः पुत्रानुत्पादयामास त्वसंख्यातान् स यादवान् हरिवंशं पठेत् यः स प्राप्तकामो हरिं व्रजेत्
এক-মূৰ্তি পৰমেশ্বৰ হৰি ৰুক্মিণী আদি ৰাণীসকলৰ সৈতে ক্ৰীড়া কৰি অসংখ্য যাদৱ পুত্ৰ উৎপন্ন কৰিলে। যিয়ে হৰিবংশ পাঠ কৰে, সি কাম্যফল লাভ কৰি শেষত হৰিক প্ৰাপ্ত হয়।
Frequently Asked Questions
It legitimizes Kṛṣṇa’s avatāra through lineage mapping and then demonstrates dharma-restoration through a compressed sequence of Vraja, Mathurā, and Dvārakā episodes, ending with a recitation phala that frames the narrative as sādhanā.
The chapter articulates Hari–Śaṅkara abheda: Viṣṇu and Śiva are declared non-different, and sectarian distinction-making is condemned as spiritually harmful.
It links bhakti (Kṛṣṇa-līlā remembrance), dharma (tyrant-slaying and protection of society), and mantra-like practice (tri-sandhyā recitation of Devī names) with a phalaśruti promising both desired aims (bhukti) and attainment of Hari (mokṣa-oriented culmination).