Adhyaya 38
Chapter 38 — देवालयनिर्माणफलं (The Merit of Constructing a Temple)
অগ্নিয়ে কয়—দেৱালয়, বিশেষকৈ বাসুদেৱৰ মন্দিৰ, স্থাপন কৰিলে বহু জন্মৰ সঞ্চিত পাপ নাশ হয়; কেৱল আনন্দিত হৈ সহায় কৰা লোকেও পুণ্য লাভ কৰে। নিৰ্মাণ, ৰক্ষণ, লেপন, ঝাড়ু দিয়া, ইটা যোগান, আৰু শিশুৰ খেলাত বালিৰ মন্দিৰ গঢ়াও ধৰ্মকর্ম; বিষ্ণুলোকপ্ৰাপ্তি আৰু বংশোন্নতি হয়। কপট বা দেখুৱামাত্ৰ কৰ্মে স্বৰ্গফল নাপায়। এক, তিন, পাঁচ, আঠ আৰু ষোল অংশৰ প্ৰাসাদৰূপ অনুসাৰে লোকফল বৰ্ণিত; উচ্চ মন্দিৰে ভুক্তি-মুক্তি, পৰম বৈষ্ণৱায়তনত মোক্ষ। ধন ক্ষণস্থায়ী; মন্দিৰনির্মাণ, দ্বিজক দান, কীৰ্তন আৰু স্তুতি বিশেষ ফলদায়ক। বিষ্ণু সৰ্বকাৰণ সৰ্বব্যাপী; তেওঁৰ ধাম স্থাপন পুনর্জন্ম-নিবৃত্তিৰ হেতু। প্ৰতিমা নিৰ্মাণ আৰু প্ৰতিষ্ঠাৰ ফলতুলনা, দ্ৰব্যভেদ আৰু প্ৰতিষ্ঠাত অনন্ত ফল কোৱা হৈছে। যমৰ আজ্ঞাত মন্দিৰনির্মাতা আৰু প্ৰতিমাপূজক নৰকগ্ৰহণৰ পৰা মুক্ত; শেষত হয়গ্ৰীৱোক্ত প্ৰতিষ্ঠাবিধিৰ ভূমিকা উঠে।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये सङ्क्षेपपवित्रारोहणं नाम सप्तत्रिंशो ऽध्यायः अथ अष्टत्रिंशो ऽध्यायः देवालयनिर्माणफलं अग्निर् उवाच वासुदेवाद्यालयस्य कृतौ वक्ष्ये फलादिकं चिकीर्षोर्देवधामादि सहस्रजनिपापनुत्
এইদৰে আদিমহাপুৰাণ আগ্নেয়পুৰাণত ‘সংক্ষেপ পবিত্ৰাৰোহণ’ নামৰ সাঁইত্রিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। এতিয়া আৰম্ভ হৈছে আটত্রিশতম অধ্যায়—‘দেৱালয় নিৰ্মাণফল’। অগ্নি ক’লে—বাসুদেৱৰ আলয়ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি দেৱালয় নিৰ্মাণৰ ফল আদি মই ক’ম; দেৱধাম স্থাপন কৰিব খোজা জনৰ সহস্ৰ জন্মৰ পাপ নাশ হয়।
Verse 2
मनसा सद्मकर्तॄणां शतजन्माघनाशनं येनुमोदन्ति कृष्णस्य क्रियमाणं नरा गृहं
কেৱল মনৰ অনুমোদন মাত্ৰেও যিসকলে কৃষ্ণৰ গৃহ-নিৰ্মাণত আনন্দ কৰি সমৰ্থন কৰে, তেওঁলোকৰ শত জন্মৰ সঞ্চিত পাপ নাশ হয়।
Verse 3
तेपि पापैर् विनिर्मुक्ताः प्रयान्त्यच्युतलोकतां समतीतं भविष्यञ्च कुलानामयुतं नरः
তেওঁলোকো পাপমুক্ত হৈ অচ্যুত (বিষ্ণু) লোকলৈ যায়। এই কৰ্ম কৰা পুৰুষে অতীত আৰু ভবিষ্যৎ—উভয় দিশৰ দহ হাজাৰ কুলকো তাৰে।
Verse 4
विष्णुलोकं नयत्याशु कारयित्वा हरेर्गृहं वसन्ति पितरो दृष्ट्वा विष्णुलोके ह्य् अलङ्कृताः
হৰিৰ গৃহ (মন্দিৰ) নিৰ্মাণ কৰালে সি শীঘ্ৰে (পিতৃসকলক) বিষ্ণুলোকলৈ নেয়; পিতৃসকল বিষ্ণুলোকত দিৱ্য শোভাৰে অলংকৃত হৈ সেই পুণ্য দেখি বাস কৰে।
Verse 5
विमुक्ता नारकैर् दुःखैः कर्तुः कृष्णस्य मन्दिरं ब्रह्महत्यादिपापौघघातकं देवतालयं
কৰ্তাৰ বাবে কৃষ্ণৰ মন্দিৰ এক দেৱালয়; ই ব্ৰহ্মহত্যা আদি পাপ-প্ৰবাহ নাশ কৰে আৰু নৰকীয় দুখৰ পৰা মুক্ত কৰে।
Verse 6
फलं यन्नाप्यते यज्ञैर् धाम कृत्वा तदाप्यते देवागारे कृते सर्वतीर्थस्नानफलं लभेत्
যজ্ঞেৰোও যি ফল নাপোৱা যায়, দেৱধাম নিৰ্মাণ কৰিলে সেয়া লাভ হয়। দেৱালয় নিৰ্মিত হলে সৰ্ব তীৰ্থস্নানৰ ফল পোৱা যায়।
Verse 7
देवाद्यर्थे हतानाञ्च रणे यत्तत्फलादिकं शाठ्येन पांशुना वापि कृतं धाम च नाकदं
দেৱকাৰ্য আদি পবিত্ৰ উদ্দেশ্যৰ বাবে ৰণত নিহতসকলৰ যি পুণ্যফল কোৱা হৈছে—সেই কাৰ্য যদি ছলনাৰে, বা কেৱল ধূলিমাত্ৰ দেখুৱনি ৰূপে কৰা হয়, তেন্তে সি স্বৰ্গধাম নহয় আৰু স্বৰ্গো নিদিয়ে।
Verse 8
गृहादिकं ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः नन्दन्ति इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः वल्गन्ति इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः हृष्टा इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः एकायतनकृत् स्वर्गी त्र्यगारी ब्रह्मलोकभाक् पञ्चागारी शम्भुलोकमष्टागाराद्धरौ स्थितिः
একায়তন নিৰ্মাণ কৰা জনে স্বৰ্গ লাভ কৰে; তিনিকক্ষীয় গৃহনির্মাতা ব্রহ্মলোকৰ অংশী হয়; পাঁচকক্ষীয় গৃহনির্মাতা শম্ভুলোক (শিৱলোক) পায়; আৰু আটকক্ষীয় গৃহৰ পৰা পৃথিৱীত স্থিৰতা আৰু সমৃদ্ধি স্থায়ী হয়।
Verse 9
षोडशालयकारी तु भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात् कनिष्ठं मध्यमं श्रेष्ठं कारयित्वा हरेर्गृहं
যি ষোড়শালয়/কক্ষবিশিষ্ট হৰিৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰায়, সি ভুক্তি আৰু মুক্তি—দুয়োটাই লাভ কৰে; নিৰ্মাণ কনিষ্ঠ, মধ্যম বা শ্ৰেষ্ঠ যিকোনো স্তৰৰ হোক।
Verse 10
स्वर्गं च वैष्णवं लोकं मोक्षमाप्नोति च क्रमात् श्रेष्ठमायतनं विष्णोः कृत्वा यद्धनवान् लभेत्
শ্ৰী বিষ্ণুৰ শ্ৰেষ্ঠ আয়তন (মন্দিৰ) নিৰ্মাণ কৰাই ধনৱান যজমান ক্ৰমে স্বৰ্গ, তাৰ পিছত বৈষ্ণৱ লোক, আৰু শেষত মোক্ষো লাভ কৰে।
Verse 11
कनिष्ठेनैव तत् पुण्यं प्राप्नोत्यधनवान्नरः समुत्पाद्य धनं कृत्या स्वल्पेनापि सुरालयं
কনিষ্ঠ (অতি অল্প) অৰ্ঘ্যতেও দৰিদ্ৰ মানুহে সেই একে পুণ্য লাভ কৰে; ধৰ্মসঙ্গত প্ৰচেষ্টাৰে ধন উৎপন্ন কৰি, অলপে হলেও দেৱালয় স্থাপন বা পোষণ কৰা উচিত।
Verse 12
कारयित्वा हरेः पुण्यं सम्प्राप्नोत्यधिकं वरं लक्षणाथ सहस्रेण शतेनार्धेन वा हरेः
যি হৰিৰ পুণ্যকৰ্ম কৰোৱায়, সি শ্ৰেষ্ঠ বৰ আৰু অধিক পুণ্য লাভ কৰে—হৰিৰ পুণ্য লক্ষ, অথবা সহস্ৰ, অথবা ডেৰশ পৰিমাণে গণ্য হয়।
Verse 13
कारयन् भवनं याति यत्रास्ते गरुडध्वजः बाल्ये तु क्रीडमाणा ये पांशुभिर्भवनं हरेः
যি হৰিৰ ভৱন/মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰোৱায়, সি সেই লোকলৈ যায় য’ত গৰুড়ধ্বজ ভগৱান অৱস্থিত। শৈশৱত খেলি খেলি যিসকলে বালিৰে হৰিৰ ঘৰ সাজে, সিহঁতেও সেই পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 14
वासुदेवस्य कुर्वन्ति तेपि तल्लोकगामिनः तीर्थे चायतने पुण्ये सद्धक्षेत्रे तथाष्टमे
যিসকলে বাসুদেৱৰ সেৱা/পূজা কৰে, সিহঁতেও তেওঁৰ লোকলৈ গমন কৰে—বিশেষকৈ তীৰ্থত, পুণ্যায়তনত, পুণ্যস্থানত, সদ্ধৰ্মক্ষেত্ৰত, আৰু তদ্ৰূপ অষ্টম পবিত্ৰ বিভাগত।
Verse 15
कर्तुरायतनं विष्णोर्यथोक्तात्त्रिगुणं फलं बन्धूकपुष्पविन्यासैः सुधापङ्केन वैष्णवं
কৰ্তা/যজমানৰ বাবে বিধিমতে নিৰ্মিত বিষ্ণুৰ আয়তনে ত্ৰিগুণ ফল দিয়ে; আৰু বৈষ্ণৱ আয়তন বন্ধূক ফুলৰ বিন্যাস আৰু চূণ-লেপেৰে শোভিত কৰিব লাগে।
Verse 16
ये विलिम्पन्ति भवनं ते यान्ति भगवत्पुरं पतितं पतमानन्तु तथार्धपतितं नरः
যিসকলে ভগৱানৰ ভৱনত লেপন/পলেস্তৰা কৰে, সিহঁতে ভগৱৎপুৰী প্ৰাপ্য হয়। যি মানুহ পতিত, বা পতনৰ পথে, বা অৰ্ধপতিত—সিও সেই ফল লাভ কৰে।
Verse 17
समुद्धृत्य हरेर्धाम प्राप्नोति द्विगुणं फलं पतितस्य तु यः कर्ता पतितस्य च रक्षिता
যি পতিত মানুহক তুলি উদ্ধাৰ কৰে, সি হৰিৰ ধাম লাভ কৰে আৰু দ্বিগুণ পুণ্যফল পায়। যি পতিতৰ উপকাৰক আৰু ৰক্ষক হয়, সিয়েই এই ফলৰ অধিকাৰী।
Verse 18
विष्णोरायतनस्येह नरो विष्णुलोकभाक् इष्टकानिचयस्तिष्ठेद् यावदायतने हरेः
ইয়াত যি মানুহে বিষ্ণুৰ আয়তন (মন্দিৰ) নিৰ্মাণৰ বাবে ইটাৰ ঢেঁৰো স্থাপন কৰে, সি বিষ্ণুলোকৰ অংশীদাৰ হয়। হৰিৰ সেই মন্দিৰ যিমান দিন স্থিৰ থাকে, সিমান দিন তাৰ পুণ্য স্থায়ী থাকে।
Verse 19
सकुलस्तस्य वै कर्ता विष्णुलोके महीयते षोडशागारकारी तु इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वल्पेनैवेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः स एव पुण्यवान् पूज्य इह लोके परत्र च
সেই (গৃহদান/নিৰ্মাণ) কৰ্তাই নিজৰ সমগ্ৰ কুলসহ বিষ্ণুলোকত মহীয়ান হয়। কিছুমান পাঠত ‘ষোলোটা ঘৰ নিৰ্মাতা’ বুলি, আৰু আন চিহ্নিত পাঠত ‘অল্পতেই’ বুলি আছে; সিয়েই পুণ্যবান আৰু পূজ্য—ইহলোকে আৰু পৰলোকে।
Verse 20
कृष्णस्य वासुदेवस्य यः कारयति केतनं जातः स एव सुकृती कुलन्तेनैव पावितं
যি শ্ৰীকৃষ্ণ বাসুদেৱৰ কেতন (ধ্বজ/পতাকা) নিৰ্মাণ কৰায়, সিয়েই জন্মতঃ সুকৃতী। সেই কৰ্মতেই তাৰ সমগ্ৰ কুল পৱিত্ৰ হয়।
Verse 21
विष्णुरुद्रार्कदेव्यादेर्गृहकर्ता स कीर्तिभाक् किं तस्य वित्तनिचयैर् मूढस्य परिरक्षितः
বিষ্ণু, ৰুদ্ৰ, অৰ্ক (সূৰ্য), দেৱী আদি দেৱতাৰ বাবে যি পৱিত্ৰ গৃহ/আলয় নিৰ্মাণ কৰে, সি কীৰ্তিমান হয়। মূঢ় মানুহে সঞ্চয় কৰি ৰক্ষা কৰা ধনৰ ঢেঁৰাৰ কি উপকাৰ?
Verse 22
दुःखार्जितैर् यः कृष्णस्य न कारयति केतनं नोपभोग्यं धनं यस्य पितृविप्रदिवौकसां
যি কষ্টাৰ্জিত ধনেৰে শ্ৰীকৃষ্ণৰ বাবে কেতন (মন্দিৰ/আবাস) নিৰ্মাণ নকৰায়, আৰু যাৰ ধন পিতৃ, ব্ৰাহ্মণ আৰু দেৱসকলৰ হিততেও ব্যৱহৃত নহয়, সি নিন্দনীয়।
Verse 23
नोपभोगाय बन्धूनां व्यर्थस्तस्य धनागमः यथा ध्रुवो नृणां मृत्युर्वित्तनाशस् तथा ध्रुवः
যি নিজৰ বংশীয়/বন্ধুসকলৰ ভোগ আৰু পালন-পোষণৰ বাবে ধন ব্যৱহাৰ নকৰে, তাৰ ধনলাভ ব্যৰ্থ। যেনেকৈ মানুহৰ মৃত্যু ধ্ৰুৱ, তেনেকৈ ধনৰ নাশো ধ্ৰুৱ।
Verse 24
मूढस्तत्रानुबध्नाति जीवितेथ चले घने यदा वित्तं न दानाय नोपभोगाय देहिनां
যেতিয়া ধন ন দানৰ বাবে, ন দেহধাৰীসকলৰ ন্যায়সঙ্গত ভোগৰ বাবে ব্যৱহৃত হয়, তেতিয়া মোহগ্ৰস্ত জন এই চঞ্চল আৰু ঘন অনিশ্চয়তাত জীৱনক আঁকড়ি ধৰে।
Verse 25
नापि कीर्त्यै न धर्माथं तस्य स्वाम्येथ को गुणः तस्माद्वित्तं समासाद्य दैवाद्वा पौरुषादथ
তাৰ স্বামিত্বত কোনো গুণ নাই—না কীৰ্তিৰ বাবে, না ধৰ্মাৰ্থৰ বাবে। সেয়ে দেৱকৃপা বা নিজ পৰিশ্ৰমে ধন লাভ কৰি, তাক যথাযোগ্যভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত।
Verse 26
दद्यात् सम्यग् द्विजाग्र्येभ्यः कीर्तनानि च कारयेत् दानेभ्यश्चाधिकं यस्मात् कीर्तनेभ्यो वरं यतः
শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলক বিধিপূৰ্বক দান দিব লাগে আৰু কীৰ্তন (স্তুতিগান)ো কৰাব লাগে; কিয়নো কীৰ্তন দানতকৈও শ্ৰেষ্ঠ আৰু অধিক ফলদায়ক বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 27
अतस्तत्कारयेद्धीमान् विष्ण्वादेर्मन्दिरादिकं विनिवेश्य हरेर्धाम भक्तिमद्भिर् नरोत्तमैः
সেয়ে জ্ঞানী পুৰুষে বিষ্ণু আদি দেৱতাসকলৰ বাবে মন্দিৰ আৰু সংশ্লিষ্ট স্থাপনা নিৰ্মাণ কৰাব। হৰিৰ পবিত্ৰ ধাম বিধিপূৰ্বক স্থাপন কৰি, ভক্তিসম্পন্ন শ্ৰেষ্ঠ নৰসকলৰ দ্বাৰা সেই কাৰ্য সম্পন্ন কৰাব।
Verse 28
निवेशितं भवेत् कृत्स्नं त्रैलोक्यं सचराचरं भूतं भवयम् भविष्यञ्च स्थूलं सूक्ष्मं तथेतरत्
সেই ধাম স্থাপিত হলে সমগ্ৰ ত্ৰিলোক—চৰ আৰু অচৰ—তাঁৰ দ্বাৰা ব্যাপ্ত হয়; ভূত, বৰ্তমানত হৈ উঠা আৰু ভবিষ্যৎ; স্থূল, সূক্ষ্ম, আৰু এই ভেদসমূহৰ অতীতও।
Verse 29
आब्राह्मस्तम्बपर्यन्तं सर्वं विष्णोः समुद्भवं तस्य देवादिदेवस्य सर्वगस्य महात्मनः
ব্ৰহ্মাৰ পৰা ঘাঁহৰ তৃণলৈকে সকলো বিষ্ণুৰ পৰাই উদ্ভৱ। তেওঁ দেৱাদিদেৱ, সৰ্বব্যাপী, মহাত্মা।
Verse 30
निवेश्य भवनं विष्णोर् न भूयो भुवि जायते यथा विष्णोर्धामकृतौ फलं तद्वद्दिवौकसां
বিষ্ণুৰ ভৱন প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে মানুহে পুনৰ পৃথিৱীত জন্ম নলয়। বিষ্ণুৰ ধাম নিৰ্মাণৰ যি ফল, সেই ফল দিৱৌকসকল (স্বৰ্গবাসীসকল)ৰ ক্ষেত্ৰতো তেনেদৰে মানা হয়।
Verse 31
तथैव च इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वेशस्य इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शिवब्रह्मार्कविघ्नेशचण्डीलक्ष्म्यादिकात्मनां देवालयकृतेः पुण्यं प्रतिमाकरणेधिकं
শিৱ, ব্ৰহ্মা, সূৰ্য, বিঘ্নেশ, চণ্ডী, লক্ষ্মী আদি ৰূপধাৰী দেৱতাসকলৰ বাবে দেৱালয় নিৰ্মাণৰ পুণ্যতকৈ, তেওঁলোকৰ প্ৰতিমা নিৰ্মাণৰ পুণ্য অধিক বুলি কোৱা হয়।
Verse 32
प्रतिमास्थापने यागे फलस्यान्तो न विद्यते मृण्मयाद्दारुजे पुण्यं दारुजादिष्ट्काभवे
প্ৰতিমা-স্থাপনৰ যাগত লাভ হোৱা ফলৰ কোনো অন্ত নাই। মৃণ্ময় প্ৰতিমাতকৈ দাৰুময় প্ৰতিমা স্থাপনাৰ পুণ্য অধিক, আৰু দাৰুময়তকৈ ইষ্টকা/গাঁথনিৰ প্ৰতিমাৰ পুণ্য অধিকতৰ।
Verse 33
इष्टकोत्थाच्छैलजे स्याद्धेमादेरधिकं फलं सप्तजन्मकृतं पापं प्रारम्भादेव नश्यति
ইষ্টকা-জাত কৰ্মৰ ফল শৈলজ (পাথৰ) কৰ্মতকৈ অধিক, আৰু পাথৰৰ ফল স্বৰ্ণাদি অপেক্ষাও অধিক বুলি কোৱা হয়। এনে পুণ্যকৰ্মৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই সাত জন্মৰ সঞ্চিত পাপ নাশ হয়।
Verse 34
देवालयस्य स्वर्गी स्यान्नरकं न स गच्छति कुलानां शतमुद्धृत्य विष्णुलोकं नयेन्नरः
যি দেৱালয়ৰ প্ৰতি ভক্তিসহ সমৰ্পিত, সি স্বৰ্গগামী হয় আৰু নৰকলৈ নাযায়। সি নিজৰ কুলৰ শত পুৰুষক উদ্ধাৰ কৰি বিষ্ণুলোকলৈ নি যায়।
Verse 35
यमो यमभटानाह देवमन्दिरकारिणः यम उवाच प्रतिमापूजादिकृतो नानेया नरकं नराः
যমে যমভটসকলক ক’লে: ‘যিসকলে দেৱমন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে আৰু যিসকলে প্ৰতিমা-পূজা আদি কৰ্ম কৰে, সেই মানুহসকলক নৰকলৈ আনিব নালাগে।’
Verse 36
देवालयाद्यकर्तार आनेयास्ते तु गोचरे विसारध्वं यथान्यायन्नियोगो मम पाल्यतां
দেৱালয় আদি কাৰ্যৰ কৰ্তা/পৰিচালকসকলক মোৰ সন্মুখলৈ মাতি আনক। বিধি আৰু ন্যায় অনুসাৰে পৰীক্ষা কৰি সিদ্ধান্ত লওক; মোৰ নিৰ্দেশ যথাযথভাৱে পালন হওক।
Verse 37
नाज्ञाभङ्गं करिष्यन्ति भवतां जन्तवः क्वचित् केवलं ते जगत्तातमनन्तं समुपाश्रिताः
আপোনাৰ জীৱসমূহে কেতিয়াও আপোনাৰ আজ্ঞা ভংগ নকৰিব; কিয়নো তেওঁলোকে কেৱল জগত্-পিতা অনন্তৰ শৰণ লৈছে।
Verse 38
भवद्भिः परिहर्तव्यास्तेषां नात्रास्ति संस्थितिः ये च भगवता लोके तच्चित्तास्तत्परायणाः
তেওঁলোকক আপোনালোকে পৰিহাৰ কৰিব লাগে; ইয়াত তেওঁলোকৰ কোনো স্থিতি নাই। কিন্তু জগতত যিসকল ভগৱানৰ ভক্ত—যাৰ চিত্ত তাতেই স্থিৰ আৰু যিয়ে তেওঁকেই একমাত্ৰ আশ্ৰয় মানে—তেওঁলোক গ্ৰহণীয় আৰু পূজনীয়।
Verse 39
पूजयन्ति सदा विष्णुं ते वस्त्याज्याः सुदूरतः यस्तिष्ठन् प्रस्वपन् गच्छन्नुत्तिष्ठन् स्खलिते स्थिते
যিসকলে সদায় বিষ্ণুৰ পূজা কৰে, তেওঁলোকৰ ক্ষেত্ৰত বাস্তু-ত্যাগ দূৰৰে পৰা বর্জনীয়। এনে ব্যক্তি থিয় হৈ, শুই, গৈ, উঠি, হোঁচট খাই বা স্থিৰ থাকিলেও—সৰ্বাৱস্থাত বিষ্ণুতেই ৰত থাকে।
Verse 40
सङ्कीर्तयन्ति गोविन्दं ते वस्त्याज्याः सुदूरतः नित्यनैमित्तिकैर् देवं ये यजन्ति जनार्दनम्
যিসকলে গোবিন্দৰ সংকীৰ্তন কৰে, তেওঁলোক বাস্তু-নিষেধৰ পৰা দূৰত—অর্থাৎ সেয়া তেওঁলোকৰ বাধা নহয়। আৰু যিসকলে নিত্য-নৈমিত্তিক কৰ্মেৰে দেব জনাৰ্দনক যজন কৰে, তেওঁলোক সঁচাকৈ দেবকেই আৰাধনা কৰে।
Verse 41
नावलोक्या भवद्भिस्ते तद्गता यान्ति तद्गतिम् आनेयास्त्वविशेषत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः नियमो मे ऽनुपाल्यतामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः जन्तवः क्वचिदिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ये पुष्पधूपवासोभिर्भूषणैश्चातिवल्लभैः
আপোনালোকে তেওঁলোকক অৱজ্ঞাৰে নাচাব; যিসকলে তাত (ভগৱদাশ্ৰয়ত) গ’ল, তেওঁলোকে সেই গতিকেই লাভ কৰে। ‘ভেদাভেদ নকৰি তেওঁলোকক গ্ৰহণ কৰি আনিব লাগে’—এইটো চিহ্নিত পাঠ। ‘মোৰ নিয়ম পালন কৰা হওক’—এইটো আন পাঠ; ‘জীৱসমূহ কেতিয়াবা…’—এইটোও অন্য পাঠ। তেওঁলোকে পুষ্প, ধূপ, সুগন্ধি বস্ত্ৰ আৰু অতি প্ৰিয় অলংকাৰৰে (পূজা কৰে)।
Verse 42
अर्चयन्ति न ते ग्राह्या नराः कृष्णालये गताः उपलेपनकर्तारः सम्मार्जनपराश् च ये
যিসকল মানুহ কৃষ্ণালয়লৈ গৈ পূজা-অৰ্চনাত নিয়োজিত, তেওঁলোকক আটক বা ধৰা উচিত নহয়; মন্দিৰত লেপন-লিপাই কৰা আৰু ঝাড়ু দি পৰিষ্কাৰ কৰাত নিবেদিত লোকসকলো গ্ৰাহ্য নহয়।
Verse 43
कृष्णालये परित्यज्यास्तेषां पुत्रास् तथा कुलम् येन चायतनं विष्णोः कारितं तत्कुलोद्भवम्
কৃষ্ণালয়ৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ পুত্ৰ আৰু কুলো পৰিত্যাজ্য; কিন্তু যি সেই কুলতেই জন্ম লৈ বিষ্ণুৰ আয়তন নিৰ্মাণ কৰায়, সি গ্ৰহণীয়/যোগ্য।
Verse 44
पुंसां शतं नावलोक्यं भवद्भिर्दुष्टचेतसा यस्तु देवालयं विष्णोर्दारुशैलमयं तथा
দুষ্টচিত্তে তোমালোকে শতজন মানুহকো নাচাই থাকিলেও, যি বিষ্ণুৰ দেৱালয়—কাঠৰ হওক বা শিলাৰ—দৰ্শন কৰে, সি পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 45
कारयेन् मृण्मयं वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते अहन्यहनि यज्ञेन यजतो यन् महाफलम्
যদি কোনোবাই কেৱল মাটিৰেও (পবিত্ৰ নিৰ্মাণ/বিগ্ৰহ) কৰায়, তেন্তে সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়; আৰু দৈনিক যজ্ঞ কৰা যজমানৰ যি মহাফল, সেই ফলেই সি লাভ কৰে।
Verse 46
प्राप्नोति तत् फलं विष्णोर्यः कारयति केतनं कुलानां शतमागामि समतीतं तथा शतं
যি বিষ্ণুৰ কেতন/মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰায়, সি সেই ফলেই লাভ কৰে; আৰু তাৰ কুলৰ আগন্তুক শত পুৰুষ আৰু অতীত শত পুৰুষো সেই পুণ্যৰ অংশীদাৰ হয়।
Verse 47
कारयन् भगवद्धाम नयत्यच्युतलोकतां सप्तलोकमयो विष्णुस्तस्य यः कुरुते गृहं
যি ভগৱানৰ ধাম নিৰ্মাণ কৰায়, সি নিজে আৰু আনকো অচ্যুত-লোকলৈ লৈ যায়। সাত লোকত ব্যাপ্ত বিষ্ণু, যি তেওঁৰ বাবে গৃহ নিৰ্মাণ কৰে তাৰ গৃহস্বৰূপেই যেন হয়।
Verse 48
तारयत्यक्षयांल्लोकानक्षयान् प्रतिपद्यते इष्टकाचयविन्यासो यावन्त्यब्दानि तिष्ठति
যিমান বছৰ বেদীৰ ইষ্টকাচয় বিন্যাস স্থায়ী থাকে, সিমান কাল সি অক্ষয় লোকসমূহক তাৰে আৰু নিজেও অক্ষয় লোক লাভ কৰে।
Verse 49
तावद्वर्षसहस्राणि तत्कर्तुर्दिवि संस्थितिः प्रतिमाकृद्विष्णुलोकं स्थापको लीयते हरौ देवसद्मप्रतिकृतिप्रतिष्ठाकृत्तु गोचरे
সেই কৰ্মৰ কৰ্তা তত সহস্ৰ বছৰ স্বৰ্গত অৱস্থিত থাকে। প্ৰতিমা নিৰ্মাতা বিষ্ণু-লোক পায়; প্ৰতিষ্ঠাকাৰী হৰিত লীন হয়। আৰু যি দেৱমন্দিৰৰ প্ৰতীকৃতি প্ৰতিষ্ঠা কৰে, সি গোচৰ (গোলোক-সম্পৰ্কিত শুভ লোক) লাভ কৰে।
Verse 50
अग्निर् उवाच यमोक्ता नानयंस्तेथ प्रतिष्ठादिकृतं हरेः हयशीर्षः प्रतिष्ठार्थं देवानां ब्रह्मणे ऽब्रवीत्
অগ্নিয়ে ক’লে—তাৰ পাছত যমৰ উপদেশ অনুসাৰে সেই দেৱসকলে হৰি (বিষ্ণু)ৰ প্ৰতিষ্ঠা আদি কৰ্মবিধি আগবঢ়ালে। সম্যক প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্যে হয়শীৰ্ষে দেৱসকলৰ পক্ষৰ পৰা ব্ৰহ্মাক ক’লে।
Frequently Asked Questions
That temple-building and its allied services (support, maintenance, cleaning, supplying materials, icon-making and installation) are powerful forms of dharma that destroy accumulated sin, uplift ancestors and lineages, and lead the patron toward Viṣṇuloka and even mokṣa when performed sincerely and according to prescription.
It frames architectural acts—design grades, material choices, construction, and consecration—as sacramental disciplines. When aligned with devotion and right intention, these technical works become vehicles of purification, lineage uplift, and ultimately freedom from rebirth through the establishment of Viṣṇu’s abode.
Yes. It explicitly cautions that acts done with deceit or as mere token gestures do not yield the promised heavenly results, emphasizing intention and dharmic integrity alongside ritual correctness.
Wealth is portrayed as inherently unstable; it becomes meaningful when used for dharma—temple-building, support of kin, gifts to worthy recipients, and especially kīrtana—rather than hoarded without charitable or righteous enjoyment.