Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 95›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेद्वरारोहे लिंगं मृत्युञ्जयेश्वरम् । तस्यैव वह्नि कोणस्थं धनुषां दशके स्थितम्

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchedvarārohe liṃgaṃ mṛtyuñjayeśvaram | tasyaiva vahni koṇasthaṃ dhanuṣāṃ daśake sthitam

Translation

قال إيشڤرا: ثمّ، يا ذاتَ الخصرِ الحسن، ينبغي أن يُقصَد إلى اللِّنگا المسمّى «مِرتيونجَيِشڤرا». وهو قائم في جهة النار (الجنوب الشرقي) من ذلك الموضع نفسه، على بُعد عشرة مقاييس من «دَهنو».

Word by Word
ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
वरारोहेO fair-riding one (O noble lady)
वरारोहे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरारोहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः वर + आरोहा (श्रेष्ठा आरोहा)
लिङ्गम्liṅga; emblem (of Śiva)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
मृत्युञ्जयेश्वरम्the Lord Mṛtyuñjaya
मृत्युञ्जयेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमृत्युञ्जय + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः मृत्युञ्जयस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तस्यof that; its
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
एवindeed; only
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
वह्निin the fire (Agni)
वह्नि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (वह्नौ इत्यर्थे)
कोणस्थम्situated in a corner
कोणस्थम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोण + स्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः कोणेषु स्थितम् (सप्तमी-तत्पुरुष)
धनुषाम्of bows; of dhanus-measures
धनुषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
दशकेin a group of ten
दशके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदशक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
स्थितम्placed; situated
स्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘स्थित’ = placed/standing
Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mṛtyuñjayeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed as varārohe)

Visual Art Cues

Scene: Shiva (Īśvara) instructs Devī on the next stop: a pilgrim proceeds southeast within Prabhāsa to the Mṛtyuñjayeśvara liṅga, with the Agni direction symbolized by a subtle flame motif.

Characters & Entities
Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī (Varārohā)
M
Mṛtyuñjayeśvara-liṅga

FAQs

Pilgrimage is mapped as a disciplined sacred journey: moving from one liṅga to another is itself a dharmic progression.

Prabhāsa Kṣetra, specifically the shrine of Mṛtyuñjayeśvara-liṅga within its sacred topography.

The instruction is to proceed (gacchet) to Mṛtyuñjayeśvara; the verse provides directional and distance guidance for the yātrā.

←Previous Verse
Next Verse→