Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

Devanagari script

दधिकंबलदानं तु तत्र देयं द्विजोत्तमे । कथितं पापशमनं सारात्सारतरं ध्रुवम्

Transliteration

dadhikaṃbaladānaṃ tu tatra deyaṃ dvijottame | kathitaṃ pāpaśamanaṃ sārātsārataraṃ dhruvam

Translation

ولكن هناك، يا أفضلَ الثنائيّ الولادة، ينبغي أن يُعطى عطاءُ «دَذهيكَمبَلا»؛ أي بطّانية اللَّبن الرائب. وقد قيل إنه يُسكّن الخطيئة—حقًّا هو خلاصة الخلاصة على وجه اليقين.

Word by Word

• दधिकम्बलदानम्: the gift of curd and a blanket
• दधिकम्बलदानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दधि (प्रातिपदिक) + कम्बल (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (दधि-कम्बलयोः दानम् / दधि-कम्बल-दानम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here: Nominative singular)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विशेषणार्थक-अव्यय (particle: 'indeed')

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (there)

• देयम्: to be given
• देयम्: Karta (Predicate adjective/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + यत् (कृदन्त)
• Form: कर्तव्य/योग्यतार्थक कृदन्त (gerundive: 'to be given'), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'दानम्' इत्यर्थे विधेयविशेषणम्

• द्विजोत्तमे: O best of the twice-born (Brahmin)
• द्विजोत्तमे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/तत्पुरुष (द्विजेषु उत्तमः); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (Locative singular; संबोधनार्थे/सम्बोधन-प्राय)

• कथितम्: declared
• कथितम्: Karta (Qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle: 'said/declared'), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'पापशमनम्' इति विशेषणम्

• पापशमनम्: removal of sin
• पापशमनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + शमन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (पापस्य शमनम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here: Nominative singular)

• सारात्: than the essence
• सारात्: Apadana (Comparison source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (Ablative singular: 'than/from essence')

• सारतरम्: more excellent
• सारतरम्: Karta (Qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सार (प्रातिपदिक) + तरप् (तद्धित, comparative)
• Form: तद्धितान्त-तुलनात्मक (comparative: 'more excellent'), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'पापशमनम्' इति विशेषणम्

• ध्रुवम्: certain, assured
• ध्रुवम्: Karta (Qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निश्चयार्थक विशेषणम्

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijottama (addressed)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim presents a folded woolen blanket and a pot of fresh curd to a venerable brāhmaṇa near a shrine/ghat at Prabhāsa; Śiva’s presence is implied by a liṅga and bilva leaves; the act radiates as a cleansing aura.

Characters & Entities

• Dvija (twice-born addressee)
• Dāna (charity)
• Prabhāsa (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma elevates specific acts of charity at sacred sites as powerful means for pāpa-śamana (sin pacification).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where a particular dāna is singled out as especially effective.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dadhikaṃbala-dāna: offering a ‘curd-blanket’ gift (as named in the text) at the kṣetra.