Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 73

अग्नीशानेति देवेशि नामत्रितयमुच्यते । कल्पेकल्पे तु नामानि कथितुं नैव शक्यते । असंख्यत्वाच्च कल्पानां ब्रह्मणा च वरानने

agnīśāneti deveśi nāmatritayamucyate | kalpekalpe tu nāmāni kathituṃ naiva śakyate | asaṃkhyatvācca kalpānāṃ brahmaṇā ca varānane

يا سيدةَ الآلهة، تُذكَر ثلاثيةُ الأسماء مثل «أغني» و«إيشانا» (ونحوها). غير أنّ الأسماء عبر كَلْبَةٍ بعد كَلْبَة لا يمكن استقصاؤها حقًّا، لأن الكَلْبَات لا تُحصى، يا ذات الوجه البهيّ، حتى برهما لا يقدر على ذلك.

अग्नीशान(the name) Agnīśāna
अग्नीशान:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नीशान (प्रातिपदिक; अग्नि + ईशान)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (as part of quoted name)
इतिthus/so called
इति:
Sambandha (Marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक-अव्यय (quotative particle)
देवेशिO goddess, lady of the gods
देवेशि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेशी (प्रातिपदिक; देव + ईशिन्)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
नामत्रितयम्a triad of names
नामत्रितयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामत्रितय (प्रातिपदिक; नामन् + त्रितय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
उच्यतेis said/uttered
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
कल्पेin a kalpa
कल्पे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
कल्पे(again) in a kalpa
कल्पे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (repetition: ‘in each kalpa’)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle; contrast/emphasis)
नामानिnames
नामानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
कथितुम्to tell/relate
कथितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (infinitive)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
शक्यतेis possible
शक्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
असंख्यत्वात्because of innumerability
असंख्यत्वात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootअसंख्यत्व (प्रातिपदिक; असंख्य + त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन (हेतु/कारण)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
कल्पानाम्of the kalpas
कल्पानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरानना (प्रातिपदिक; वर + आनना)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

Śiva (continuing explanation of divine names across kalpas)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (ananta-nāma contemplation)

Type: kshetra

Listener: Devī addressed as ‘devēśi/varānanā’

Scene: A teaching scene: Devī addressed as Devēśī listens while the speaker gestures to a scroll/sky filled with innumerable names; Brahmā appears in the background with manuscripts, indicating even he cannot finish the count; cosmic cycles shown as concentric wheels.

A
Agni
Ī
Īśāna
B
Brahmā
K
Kalpa

FAQs

The Divine is inexhaustible: names and forms vary across cosmic cycles, underscoring the limitless nature of Śiva’s manifestation.

Prabhāsa-kṣetra in the broader passage, where these names (Bhairava/Kālāgnirudra) are being contextualized.

None; it is a doctrinal statement about nāma (divine names) across kalpas.