Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 290›Shloka 36
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

Devanagari script

स्तुत्वैवमीशं विरराम यावत्तावत्स रुद्रोऽर्कसहस्रतेजाः । ददौ च तस्मै वरदोंऽधकारिर्वरत्रयं वैश्रवणाय देवः । सख्यं च दिक्पालपदं चतुर्थं धनाधिपत्यं च दिवौकसां च

Transliteration

stutvaivamīśaṃ virarāma yāvattāvatsa rudro'rkasahasratejāḥ | dadau ca tasmai varadoṃ'dhakārirvaratrayaṃ vaiśravaṇāya devaḥ | sakhyaṃ ca dikpālapadaṃ caturthaṃ dhanādhipatyaṃ ca divaukasāṃ ca

Translation

فلما أثنى على الربّ هكذا وسكت، إذا برودرا المتلألئ كألف شمس—شِيفا قاتل أندهاكا وواهب النِّعَم—يمنحُ فَيْشْرَفَنَة (كوبيرا) ثلاثَ عطايا: صداقةً معه؛ وكعطيةٍ رابعةٍ رتبةَ حارسِ الجهات (ديكپالا)؛ وسلطانَ الثروة على أموالِ أهلِ السماء.

Word by Word
स्तुत्वाhaving praised
स्तुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभावः (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having praised)
एवम्thus
एवम्:
Adverbial (Prakara)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
ईशम्the Lord
ईशम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन (acc sg)
विररामstopped
विरराम:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootवि+रम् (धातु)
Formलिट् (परोक्ष/परिपूर्ण भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (ceased/stopped)
यावत्until/as long as
यावत्:
Sambandha (Correlative)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सम्बन्ध)
Formअवधारण/यावत्-तावत्-सम्बन्धे अव्ययम् (as long as/until)
तावत्then/so long
तावत्:
Sambandha (Correlative)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formयावत्-तावत्-सम्बन्धे अव्ययम् (then/so long)
सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन (nom sg)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन (nom sg)
अर्कसहस्रतेजाःhaving the brilliance of a thousand suns
अर्कसहस्रतेजाः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअर्क + सहस्र + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अर्कसहस्रस्य तेजः यस्य) विशेषणरूपेण
ददौgave
ददौ:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (परोक्ष/परिपूर्ण भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (gave)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (and)
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन (dat sg)
वरदःthe boon-giver
वरदः:
Karta (Subject/Apposition)
TypeAdjective
Rootवरद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (वरं ददाति इति)
अन्धकारिःslayer/enemy of Andhaka
अन्धकारिः:
Karta (Subject/Apposition)
TypeNoun
Rootअन्धक + अरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अन्धकस्य अरिः)
वरत्रयम्three boons
वरत्रयम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवर + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयो वराः)
वैश्रवणायto Vaiśravaṇa (Kubera)
वैश्रवणाय:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootवैश्रवण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन (dat sg)
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन (nom sg)
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन (acc sg)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (and)
दिक्पालपदम्the post of a guardian of directions
दिक्पालपदम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootदिक् + पाल + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दिक्पालस्य पदम्)
चतुर्थम्as the fourth (boon)
चतुर्थम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् (acc sg; as the fourth)
धनाधिपत्यम्lordship over wealth
धनाधिपत्यम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootधन + अधिपत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धनस्य अधिपत्यम्)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (and)
दिवौकसाम्of the dwellers in heaven (gods)
दिवौकसाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव् + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दिवि ओकः येषां ते)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (and)
Speaker

Narrator (within Prabhāsakṣetra Māhātmya; likely Sūta to sages in Purāṇic frame, deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (episode within its mahatmya)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Rudra blazing like a thousand suns stands before the devotee (Kubera/Vaiśravaṇa), granting boons with an outstretched hand; symbols of wealth (treasure, jewels) appear, along with a directional emblem indicating Lokapāla status.

Characters & Entities
Ś
Śiva (Rudra)
A
Andhaka
V
Vaiśravaṇa (Kubera)
D
Dikpālas
D
Devas

FAQs

Sincere praise of Śiva yields divine grace; boons are framed as dharmic offices (guardianship, stewardship) rather than mere indulgence.

Prabhāsakṣetra, as the narrative context in which Kubera’s connection to the region and later Somanātha worship is established.

No direct vrata is prescribed here; the emphasis is on stuti (hymn/praise) as the catalyst for divine boons.

←Previous Verse
Next Verse→