Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

यत्र गंगादयः सर्वा नद्यो विश्रांतिमागताः । यत्र विष्णुः स्वयं शेते यत्र लक्ष्मीः स्वयं स्थिता

yatra gaṃgādayaḥ sarvā nadyo viśrāṃtimāgatāḥ | yatra viṣṇuḥ svayaṃ śete yatra lakṣmīḥ svayaṃ sthitā

هناك حيث جاءت الغانغا وسائر الأنهار كلها إلى السكون والراحة؛ وهناك حيث يرقد فيشنو نفسه متكئًا؛ وهناك حيث تقف لاكشمي نفسها حاضرةً—

यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (relative adverb: where)
गङ्गादयःGaṅgā and others
गङ्गादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गा + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—गङ्गा + आदि (आदि-शब्देन ‘etc.’)
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्
नद्यःrivers
नद्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
विश्रान्तिम्rest/repose
विश्रान्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्रान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आगताःhave come (to)
आगताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपसर्गः—आ; कर्तरि प्रयोगे ‘have come’
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (relative adverb)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic adverb: oneself)
शेतेlies/reclines
शेते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशी (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (relative adverb)
लक्ष्मीःLakṣmī
लक्ष्मीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वयम्herself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic adverb)
स्थितāis present/stands
स्थितā:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘standing/being present’

Devī (Pārvatī) (continuing her query, poetic description)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (sarva-nadī-sannidhāna)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A grand coastal vision: personified rivers (Gaṅgā foremost) arrive and repose at the Prabhāsa shore; Viṣṇu reclines in serene majesty (śayana), while Lakṣmī stands radiant nearby. The sea glows as a universal tīrtha.

G
Gaṅgā
R
Rivers
V
Viṣṇu
L
Lakṣmī

FAQs

A tīrtha is sacred not only by water but by divine presence—rivers, Viṣṇu, and Lakṣmī sanctify the place.

Prabhāsa-kṣetra’s oceanic sacred zone, envisioned as the resting-place of rivers and a seat of Viṣṇu-Lakṣmī.

No direct prescription; it provides theological grounds for why the site’s waters are uniquely significant.