Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

Devanagari script

तां सखीरहितामेकामेकवस्त्रामलंकृताम् । ददर्श भार्गवो धीमांश्चरंतीमिव विद्युतम्

Transliteration

tāṃ sakhīrahitāmekāmekavastrāmalaṃkṛtām | dadarśa bhārgavo dhīmāṃścaraṃtīmiva vidyutam

Translation

رآها بهارغافا، الحكيمُ من الرِّشيّ، وحيدةً بلا صاحبات، متزينةً لا تلبس إلا ثوبًا واحدًا، تتحرّك كأنها ومضةُ برق.

Word by Word

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम

• सखी-रहिताम्: devoid of companions (female friends)
• सखी-रहिताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सखी (प्रातिपदिक) + रहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √रह्/रह् ‘to be without’ इत्यर्थे, -त)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (सखीनां रहिता)

• एकाम्: alone; single
• एकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• एक-वस्त्राम्: wearing a single garment
• एक-वस्त्राम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारय/तत्पुरुष-समासः (एकं वस्त्रं यस्याः/या)

• अलंकृताम्: adorned
• अलंकृताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अलंकृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ ‘to do/make’ उपसर्गः अलम्, क्त-प्रत्ययः)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle)

• ददर्श: saw
• ददर्श: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• भार्गवः: Bhārgava (descendant of Bhṛgu)
• भार्गवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्गव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• धीमान्: wise
• धीमान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धीमन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• चरन्तीम्: moving; walking
• चरन्तीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: चरन्ती (कृदन्त-प्रातिपदिक; √चर् ‘to move’ शतृ/शानच्-प्रत्ययः, वर्तमानकाले)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; वर्तमानकाले कृदन्तः (present participle)

• इव: like
• इव: Sambandha (Comparison/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमा-अव्ययम् (comparative particle)

• विद्युतम्: lightning
• विद्युतम्: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (रूपम्: विद्युतम्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual attribution)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Bhārgava-āśrama environs)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (contextual)

Visual Art Cues

Scene: A lean, radiant Bhārgava sage notices a solitary, ornamented maiden in a single garment; her movement is compared to lightning, heightening the charged stillness of the secluded grove.

Characters & Entities

• Bhārgava (Cyavana)
• Sukanyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Encounters in a holy region can become turning points of karma; the presence of a tapasvī (ascetic) signals hidden spiritual power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, within whose sanctified landscape this meeting occurs.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse advances the narrative by introducing the sage’s sighting.