Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 108

Devanagari script

स्त्रियो देयास्त्रयोदश्यां भूतायां ज्ञानदो भवेत् । अमावास्यामनुप्राप्य सर्वदानानि दापयेत्

Transliteration

striyo deyāstrayodaśyāṃ bhūtāyāṃ jñānado bhavet | amāvāsyāmanuprāpya sarvadānāni dāpayet

Translation

في اليوم القمري الثالث عشر (تْرَيُودَشِي)، حين تكون تِثي «بْهُوتَا»، تُعطى الهبات للنساء—فيصير ذلك عطاءً للمعرفة والحكمة. وعند حلول أَمَاوَاسْيَا (يوم المحاق)، ينبغي أن يُجْرَى كلُّ صنوف الصدقات.

Word by Word

• स्त्रियः: women
• स्त्रियः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन

• देयाः: should be given
• देयाः: Kriya-sadhya (Obligation/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) → देय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: to be given); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषणम् (predicative)

• त्रयोदश्याम्: on the thirteenth (tithi)
• त्रयोदश्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रयोदशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; तिथिवाचकः

• भूतायाम्: on (the tithi called) Bhūtā
• भूतायाम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; तिथिविशेष-पर्यायः (on the Bhūtā tithi)

• ज्ञानदः: giver of knowledge
• ज्ञानदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (ज्ञानं ददाति इति); कर्तृ-विशेषणम्

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम् (would become)

• अमावास्याम्: on the new-moon day
• अमावास्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अमावास्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; तिथिवाचकः (new-moon day)

• अनुप्राप्य: having reached
• अनुप्राप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु + प्र + आप् (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया (having reached/after attaining)

• सर्वदानानि: all gifts/charities
• सर्वदानानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (सर्वाणि दानानि)

• दापयेत्: should cause to be given
• दापयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + णिच् (causative)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिचन्त-प्रयोगः

Speaker

Īśvara (Śiva) (contextual attribution within the dialogue)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (questioner in adjacent verses)

Visual Art Cues

Scene: In Prabhāsa, a pilgrim offers gifts to women on Trayodaśī—garments and food—then on Amāvāsyā organizes a large charitable distribution with rows of recipients, lamps, and donation pots under a dark-moon sky.

Characters & Entities

• Prabhāsa
• Amāvāsyā
• Trayodaśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Timely charity—especially on specific tithis—purifies intent and becomes a means to wisdom and merit in a sacred place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, praised as a powerful field for dāna and other dharmic acts.

What ritualistic prescription is mentioned?

Give gifts to women on Trayodaśī (Bhūtā tithi) and perform broad charity on Amāvāsyā.