Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

ततः पुराणमखिलं सर्वशास्त्रमयं ध्रुवम् । नित्यशब्दमयं पुण्यं शत कोटिप्रविस्तरम्

Transliteration

tataḥ purāṇamakhilaṃ sarvaśāstramayaṃ dhruvam | nityaśabdamayaṃ puṇyaṃ śata koṭipravistaram

Translation

ثم انبثق مجموع البورانا كلُّه—ثابتًا موثوقًا، جامعًا لجوهر جميع الشاسترا؛ طاهرًا مباركًا، مؤلَّفًا من الكلمة المقدسة الأزلية، واسعَ الامتداد—منتشرًا إلى مئة كوتي (من الأبيات).

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kāla-krama (Sequential time adjunct/क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रमवाचक-अव्ययम् (then/thereafter)

• पुराणम्: the Purāṇa
• पुराणम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (Nominative singular)

• अखिलम्: entire, complete
• अखिलम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम् (qualifying पुराणम्)

• सर्वशास्त्रमयम्: consisting of all śāstras
• सर्वशास्त्रमयम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + शास्त्र (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वेषां शास्त्राणां मयम्) विशेषणम्

• ध्रुवम्: firm, certain
• ध्रुवम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम्

• नित्यशब्दमयम्: filled with eternal words
• नित्यशब्दमयम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नित्य (प्रातिपदिक) + शब्द (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नित्यशब्दैः मयम्/नित्यशब्दानां मयम्) विशेषणम्

• पुण्यम्: holy, meritorious
• पुण्यम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम्

• शत: hundred
• शत: Saṅkhyā-viśeṣaṇa (Numerical qualifier/संख्या)
• Type: Adjective
• Root: शत (प्रातिपदिक/संख्या)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, अव्ययवत् संख्याशब्दः; समासपूर्वपदत्वेन (hundred)

• कोटि: crore (ten million)
• कोटि: Saṅkhyā-viśeṣaṇa (Numerical qualifier/संख्या)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, (समासपूर्वपदत्वेन)

• प्रविस्तरम्: of vast extent
• प्रविस्तरम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र (उपसर्ग) + विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम् (बहुविस्तारयुक्तम्)

Speaker

Sūta (implied continuation)

Skanda Dialogue

Listener: mahārṣayaḥ

Visual Art Cues

Scene: A cosmic vision of the Purāṇa corpus emerging as a vast ocean of luminous syllables—endless manuscript scrolls and sound-waves—symbolizing ‘hundred-crore’ expanse and the essence of all śāstras.

Characters & Entities

• Purāṇa
• Śāstra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇas are presented as a stable, dharma-bearing treasury—meant to transmit sacred truth in accessible narrative form.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named; the verse magnifies Purāṇic revelation within the Prabhāsa-kṣetra Māhātmya discourse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it extols the sanctity and authority of Purāṇic recitation and knowledge.