Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

तत्र शक्रः स्तुतिं चक्रे भग्नोत्साहो नृपोत्तम । मुञ्च मां ब्राह्मणश्रेष्ठ यास्यामि त्रिदशालयम्

tatra śakraḥ stutiṃ cakre bhagnotsāho nṛpottama | muñca māṃ brāhmaṇaśreṣṭha yāsyāmi tridaśālayam

عندئذٍ أنشد شَكْرَة (إندرا) تسبيحًا وقد انكسر كبرياؤه ووهنت عزيمته، وقال: «أطلقني، يا أكرمَ البراهمة؛ فإني ماضٍ إلى دار الآلهة».

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्तुतिम्praise/hymn
स्तुतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्तुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चक्रेmade/uttered
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
भग्नोत्साहःwith broken courage
भग्नोत्साहः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootभग्न + उत्साह (प्रातिपदिक; √भञ्ज् (धातु) क्त-प्रत्ययान्त ‘भग्न’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय—‘भग्नः उत्साहः यस्य’/‘broken-spirited’ (शक्रस्य विशेषण)
नृपोत्तमO best of kings
नृपोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन; कर्मधारय—‘श्रेष्ठः नृपः’
मुञ्चrelease/let go
मुञ्च:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Root√मुच् (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्राह्मणश्रेष्ठO best of Brahmins
ब्राह्मणश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्राह्मण + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन; कर्मधारय—‘श्रेष्ठः ब्राह्मणः’
यास्यामिI will go
यास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलृट्-लकार (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्रिदशालयम्the abode of the gods
त्रिदशालयम्:
Gati-Karma (Destination/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootत्रिदश + आलय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष—‘त्रिदशानाम् आलयः’

Indra (Śakra)

Tirtha: Arbuda/Arbudācala (contextual)

Type: peak

Scene: Indra, frozen yet conscious, folds hands in the air or stands subdued before the sage; his face shows broken pride; Mudgala remains composed; the scene is quiet, dominated by gesture of supplication.

I
Indra (Śakra)
M
Mudgala
T
Tridaśālaya (Svarga)

FAQs

Even divine rulership bows before dharma and ascetic merit; humility arises when ego meets true spiritual power.

This dialogue is part of the Māmuhrada Tīrtha origin narrative in Arbuda-khaṇḍa.

No ritual is stated; the verse centers on Indra’s supplication and acknowledgement of the sage.