Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

Devanagari script

अहमत्र महाष्टम्यां निवेक्ष्यामि महामते । ये च स्नानं करिष्यंति संप्राप्ते चाष्टमीदिने । ते यास्यंति परं स्थानं यत्राहं नित्यसंस्थितः

Transliteration

ahamatra mahāṣṭamyāṃ nivekṣyāmi mahāmate | ye ca snānaṃ kariṣyaṃti saṃprāpte cāṣṭamīdine | te yāsyaṃti paraṃ sthānaṃ yatrāhaṃ nityasaṃsthitaḥ

Translation

يا ذا الرأي العظيم، في يوم الأَشْتَمِي العظيم سأكون حاضرًا هنا. والذين يغتسلون عند حلول يوم الأَشْتَمِي يمضون إلى المقام الأعلى، حيث أقيم أبدًا.

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (adverb of place)

• महाष्टम्याम्: on the great eighth (lunar day)
• महाष्टम्याम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महाष्टमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः महा + अष्टमी (कर्मधारयः)

• निवेक्ष्यामि: I will enter / I will dwell
• निवेक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + विश् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• महामते: O great-minded one
• महामते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महामति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; बहुव्रीहिः (महती मतिः यस्य)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• करिष्यन्ति: will do
• करिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• सम्प्राप्ते: when (it) has arrived
• सम्प्राप्ते: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + प्र + आप् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-सम्भव; 'सम्प्राप्ते (काले)'—when (it) has arrived

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अष्टमीदिने: on the day of the eighth (tithi)
• अष्टमीदिने: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अष्टमीदिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः अष्टम्याः दिनम् (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम

• यास्यन्ति: will go
• यास्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (स्थानम्)

• स्थानम्: abode/place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्धबोधक-देशवाचक (relative adverb: where)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• नित्यसंस्थितः: ever-abiding
• नित्यसंस्थितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नित्य + संस्थित (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) 'संस्थित' (सम्+स्था); समासः नित्यः संस्थितः (कर्मधारयः)

Speaker

Bhagavān (Mahādeva/Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Piṇḍāraka Tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Piṇḍāraka (mahāmati addressed)

Visual Art Cues

Scene: On Mahāṣṭamī, pilgrims bathe at Piṇḍāraka while an unseen/manifest Śiva presence sanctifies the waters; the scene suggests ascent to a luminous ‘parama sthāna’.

Characters & Entities

• Śiva (Mahādeva)
• Aṣṭamī
• Piṇḍāraka Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred time (Aṣṭamī) and sacred place (tīrtha) unite to elevate the devotee toward Śiva’s highest station.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Piṇḍāraka Tīrtha, where Śiva promises special presence on Mahā-Aṣṭamī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathing (snāna) at the tīrtha specifically on the Aṣṭamī day.