Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

वेदपाठस्तथाऽस्तेयमहिंसा ह्रीः क्षमा दमः । निर्लोभताऽक्रोधता च निर्मोहोऽममताऽर तिः

Transliteration

vedapāṭhastathā'steyamahiṃsā hrīḥ kṣamā damaḥ | nirlobhatā'krodhatā ca nirmoho'mamatā'ra tiḥ

Translation

تلاوة الفيدا، وترك السرقة، واللاعنف، والحياء، والعفو، وضبط النفس؛ والتحرر من الطمع والغضب، وزوال الوهم، وعدم التملّك، والزهد—هذه تُعلَن فضائلَ تُقيمُ الممارسةَ المقدّسة.

Word by Word

• वेदपाठः: recitation of the Veda
• वेदपाठः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेद + पाठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तथा: also, likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: समुच्चय/प्रकारवाचक-अव्यय (also/likewise)

• अस्तेयम्: non-stealing
• अस्तेयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्तेय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (non-stealing)

• अहिंसा: non-violence
• अहिंसा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहिंसा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ह्रीः: modesty, shame (sense of propriety)
• ह्रीः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ह्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• क्षमा: forbearance
• क्षमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दमः: self-control
• दमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• निर्लोभता: non-greed
• निर्लोभता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निर् + लोभता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निः-उपसर्गपूर्वक (absence of greed)

• अक्रोधता: non-anger
• अक्रोधता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अ + क्रोधता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (absence of anger)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• निर्मोहः: freedom from delusion
• निर्मोहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निर् + मोह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निः-उपसर्गपूर्वक (absence of delusion)

• अममता: non-possessiveness
• अममता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अ + ममता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (absence of possessiveness)

• रतिः: delight/attachment (or, if read as aratiḥ: non-delight)
• रतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पाठभेदे 'अरतिḥ' सम्भवः

Speaker

Skanda (deduced; exact speaker not stated in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim practicing restraint: reciting Veda near a riverbank at dawn; refusing a temptation (symbolic offering of wealth turned away); calming anger (hands in prayer); simple belongings indicating amamatā; serene face indicating nirmoha and arati.

Characters & Entities

• Veda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual merit in vrata and tīrtha contexts is strengthened by disciplined ethics—non-violence, honesty, self-control, forgiveness, and non-attachment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site is named in this verse; it functions as a dharma-framework within the broader tīrtha narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

Veda-pāṭha (Vedic recitation/study) is prescribed alongside moral restraints as part of observance.