Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

Devanagari script

अस्य भावि पुनश्चाऽस्माद्दिवसान्निधनं शिशोः । षड्भिर्मासैर्न सन्देहः सत्यमेतन्मयोदितम्

Transliteration

asya bhāvi punaścā'smāddivasānnidhanaṃ śiśoḥ | ṣaḍbhirmāsairna sandehaḥ satyametanmayoditam

Translation

«لكن ابتداءً من هذا اليوم نفسه، فإن هذا الطفل مقدَّرٌ له أن يموت مرةً أخرى—خلال ستة أشهر، بلا ريب. هذه هي الحقيقة كما أعلنتُها.»

Word by Word

• अस्य: of this (boy)
• अस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सामान्य (pronominal)

• भावि: impending, to happen
• भावि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भू (धातु) + इन् (कृत् प्रत्यय) → भाविन्/भावि (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; भविष्यत्-अर्थे (future/impending)

• पुनः: again, moreover
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• अस्मात्: from this
• अस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)

• दिवसात्: from (this) day
• दिवसात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: दिवस (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; पुंलिङ्ग (Masculine)

• निधनम्: death
• निधनम्: Karma/Pratijna (Object/Predicate-noun)
• Type: Noun
• Root: निधन (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (Neuter)

• शिशोः: of the child
• शिशोः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिशु (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; पुंलिङ्ग (Masculine)

• षड्भिः: with six
• षड्भिः: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Adjective
• Root: षट् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; सर्वलिङ्ग (numeral)

• मासैः: months (within six months)
• मासैः: Karana (Measure/Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; पुंलिङ्ग (Masculine)

• न: not, no
• न: Nishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• सन्देहः: doubt
• सन्देहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सन्देह (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; पुंलिङ्ग (Masculine)

• सत्यम्: true
• सत्यम्: Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative adjective)

• एतत्: this (statement)
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मया: by me
• मया: Kartr-karana (Agent expressed instrumentally/कर्ता-करण)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• उदितम्: said/uttered
• उदितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वद् (धातु) + उत्- (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त) → उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; एतत् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Speaker

Brāhmaṇa (unnamed seer)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mṛkaṇḍu (implied)

Visual Art Cues

Scene: A solemn seer pronounces a fixed six-month lifespan for a child; the parents/guardian listen in stunned silence, the air heavy with fate.

Characters & Entities

• brāhmaṇa
• child (śiśu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly life is uncertain; awareness of mortality urges dharmic action and reliance on the sacred.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it prepares the ground for the tīrtha-centered resolution typical of Māhātmya sections.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this line; it is a definitive prognostication.