Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 185

Devanagari script

यवांकुरं जामदग्न्यो भर्गदैत्येति नाम च । पुरूरवाश्चाश्चान्नमयं बहुरूपेति नाम च

Transliteration

yavāṃkuraṃ jāmadagnyo bhargadaityeti nāma ca | purūravāścāścānnamayaṃ bahurūpeti nāma ca

Translation

يعبد جامَدَغْنْيَ (Jāmadagnya) لِنْغًا مصنوعًا من براعم الشعير، واسمه «بْهَرْغَدَيْتْيَ». ويعبد بورورَفَس (Purūravas) لِنْغًا مصنوعًا من طعام مطبوخ، ويُدعى «بَهُورُوبَ» (ذو الأشكال الكثيرة).

Word by Word

• यवाङ्कुरम्: barley-sprout
• यवाङ्कुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यव + अङ्कुर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे नपुंसक), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: यवानाम् अङ्कुरः

• जामदग्न्यः: Jāmadagnya (Paraśurāma)
• जामदग्न्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जामदग्न्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भर्गदैत्य: Bhargadaitya (name)
• भर्गदैत्य: Visheshana (Name/epithet)
• Type: Noun
• Root: भर्ग + दैत्य (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नामरूपे); तत्पुरुष: भर्गस्य दैत्यः/भर्गदैत्यः (नाम)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/नामनिर्देश-अव्यय

• नाम: name
• नाम: Visheshana (Appositive)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• पुरूरवाः: Purūravas
• पुरूरवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरूरवस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• अश्च: Aśca (proper name, as read)
• अश्च: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अश्च (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पाठभेदसम्भवः (अश्च/अश्व/अर्च?)—दत्तपाठानुसार ‘अश्च’

• अन्नमयम्: made of food
• अन्नमयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्न + मय (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; मयट्-प्रत्ययान्त: अन्नेन निर्मितम्

• बहुरूप: Many-formed (name)
• बहुरूप: Visheshana (Name/epithet)
• Type: Noun
• Root: बहु + रूप (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नामरूपे); कर्मधारय: बहूनि रूपाणि यस्य/बहुरूपः (नाम)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/नामनिर्देश-अव्यय

• नाम: name
• नाम: Visheshana (Appositive)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), addressing the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Jāmadagnya (Paraśurāma) offers a barley-sprout liṅga named Bhargadaitya; Purūravas offers a cooked-food liṅga named Bahurūpa—two altars showing austerity and royal devotion.

Characters & Entities

• Jāmadagnya
• Bhargadaitya
• Purūravas
• Bahurūpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even ordinary nourishment and sprouts, when offered with purity, become vehicles of worship to the many-formed Lord.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

It indicates worship with sprout-based and food-based symbolic liṅgas, reflecting devotion adapted to circumstance.