Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 18

अनाथवत्सलाऽमोघाऽपांयोनिरमृतप्रदा । अव्यक्तलक्षणाऽक्षोभ्या ऽनवच्छिन्नाऽपराजिता

anāthavatsalā'moghā'pāṃyoniramṛtapradā | avyaktalakṣaṇā'kṣobhyā 'navacchinnā'parājitā

هي رءوفةٌ باليتامى والمستضعفين، لا تخيبُ نعمتُها—هي رحمُ المياه ومصدرُها، وواهبةُ الخلود. علاماتها لطيفةٌ لا تُدرك كنهًا؛ ثابتةٌ لا تُزعزع، متصلةٌ لا انقطاع لها، لا تُقهَر.

अनाथवत्सलाaffectionate to the helpless
अनाथवत्सला:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनाथ (प्रातिपदिक) + वत्सला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अनाथानां वत्सला)
अमोघाunfailing
अमोघा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमोघा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपांयोनिःsource of waters
अपांयोनिः:
Visheshya (Qualified noun/विशेष्य)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक) + योनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अपां योनिः)
अमृतप्रदाgiver of nectar/immortality
अमृतप्रदा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक) + प्रदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (अमृतं प्रददाति)
अव्यक्तलक्षणाof unmanifest characteristics
अव्यक्तलक्षणा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यक्त (प्रातिपदिक) + लक्षणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (अव्यक्तं लक्षणं यस्याः)
अक्षोभ्याunshakable
अक्षोभ्या:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षोभ्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; न-उपसर्गयुक्त (not to be disturbed)
अनवच्छिन्नाuninterrupted
अनवच्छिन्ना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनवच्छिन्ना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त-आधारित विशेषण (वच्छिद्/छिद् धातोः)
अपराजिताunconquered
अपराजिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपराजिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; न-उपसर्गयुक्त (not conquered)

Skanda (contextual attribution within Kāśīkhaṇḍa dialogue)

Tirtha: Gaṅgā (as Āpāṃ Yoni)

Type: kshetra

Scene: Gaṅgā depicted as compassionate mother leaning toward helpless devotees on the ghāṭ steps; her form is subtle—half-seen in mist—yet her flow is steady and unconquered.

G
Gaṅgā

FAQs

Divine compassion is especially directed toward the unprotected; Gaṅgā’s grace is described as steady, invincible, and spiritually life-giving.

Gaṅgā as the supreme tīrtha within Kāśī’s sacred geography, the river whose presence defines pilgrimage and purification.

No explicit prescription; the verse functions as a stuti (praise) establishing Gaṅgā’s salvific qualities that undergird acts like snāna and japa.