Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 2›Shloka 28
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 28

Devanagari script

मासोपवासैः कृशितास्तथा चांद्रायणादिभिः । सदाचाराश्च ब्रह्मण्याः केन नित्यो पजीविनः । तत्सर्वमादितः कृत्स्नं ब्रूहि मे वदतां वर

Transliteration

māsopavāsaiḥ kṛśitāstathā cāṃdrāyaṇādibhiḥ | sadācārāśca brahmaṇyāḥ kena nityo pajīvinaḥ | tatsarvamāditaḥ kṛtsnaṃ brūhi me vadatāṃ vara

Translation

نَحَلَتْ أبدانُهم بصيامٍ شهريّ وبمراسم كالقاندرايانا، وكانوا ذوي سلوكٍ طاهر ومخلصين لبراهْمان. فبأيِّ وسيلةٍ كانوا يقتاتون كلَّ يوم؟ فحدّثني عن ذلك كلّه تامّاً من أوله، يا خيرَ المتكلمين.

Word by Word
मासोपवासैःby monthly fasts
मासोपवासैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक) + उपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; तत्पुरुष (मासे उपवासः)
कृशिताःemaciated
कृशिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√कृश् (धातु) ; क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘emaciated’
तथाthus/likewise
तथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
चांद्रायणादिभिःby Cāndrāyaṇa and other (vows)
चांद्रायणादिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचांद्रायण (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; तत्पुरुष (चांद्रायणं आदिः येषाम्)
सदाचाराःof proper conduct
सदाचाराः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्मधारय (सद्-आचाराः)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
ब्रह्मण्याःdevoted to Brahman/orthodox
ब्रह्मण्याः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्मण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘ब्रह्मणि हिताः/ब्रह्मपराः’
केनby whom/with what
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सर्वनाम
नित्यःconstant/always
नित्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; (पजीविनः इत्यस्य विशेषणार्थे—नित्यं/नित्याः इति पाठभेदे सम्भवः)
उपजीविनःthose who subsist (on something)
उपजीविनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउप+√जीव् (धातु) ; णिनि/इन्-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक ‘उपजीविन्’
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘livelihood-dependent’
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत् इत्यस्य विशेषण
आदितःfrom the beginning
आदितः:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘from the beginning’
कृत्स्नम्entire/complete
कृत्स्नम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वम् इत्यस्य पर्याय-विशेषण
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी (4/6), एकवचन; सर्वनाम, एन्क्लिटिक
वदताम्of speakers
वदताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ) ‘वदत्’ का षष्ठी बहुवचन (वदताम्) — ‘of those who speak’
वरO best one
वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
Speaker

Unspecified in snippet (questioner requesting details from the sage)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya Kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Ascetics thin from fasting sit near an āśrama; the questioner, moved, asks how they sustain themselves; visual contrast between austerity and the implied generosity of donors/forest produce.

Characters & Entities
C
Cāndrāyaṇa

FAQs

Austerity must harmonize with dharmic livelihood; sacred life includes both vrata and righteous sustenance.

Dharmāraṇya, where such vow-keeping Brāhmaṇas are portrayed as residents/guardians.

Month-long fasting (māsa-upavāsa) and the Cāndrāyaṇa observance are referenced.

←Previous Verse
Next Verse→